KİK Kararı: 2025/UH.I-445 (5 Şubat 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/006
Gündem No : 44
Karar Tarihi : 05.02.2025
Karar No : 2025/UH.I-445
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Marmara Katı Atık Yön. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Çekmeköy Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1572212 İhale Kayıt Numaralı “Araç Kiralama Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çekmeköy Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 20.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Araç Kiralama Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Marmara Katı Atık Yön. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 30.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.01.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.01.2025 tarih ve 175830 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.01.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/137 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedelinin (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil); Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesi'nde yer alan kasko sigorta bedelinin %2'sini aşamayacağı hususunda hangi aya ait Kasko Değer Listesi'nin esas alınacağına ilişkin İdari Şartname'nin 48.1’inci maddesi ile Teknik Şartname'nin C.8 maddesinin birbirine aykırı düzenlemeler içerdiği, bu ikisi arasından mevzuata uygun olan Teknik Şartname'deki düzenlemenin esas alınması gerektiği, buna göre ekonomik açıdan 1. ve 2. en avantajlı teklif sahiplerinin İdari Şartname'nin 48’inci maddesine göre Kasko Değer Listesi beyan etmiş ve teklif vermiş olmaları halinde tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine ilişkin Esas ve Usuller’in “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde “(1) Bu Esas ve Usullerin amacı, 05/01/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununa tabi olan kurumlarda kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı suretiyle karşılanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemektir.” hükmü,

Aynı Esas ve Usuller’in “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “(1) Bu Esas ve Usuller, 237 sayılı Kanuna tabi olan kurumları ve taşıtları kapsar.” hükmü,

Söz konusu Esas ve Usuller’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) Bu Esas ve Usullerde geçen; … d) Taşıt: Kanun kapsamına giren motorlu ve motorsuz bütün ulaştırma araçlarını … ifade eder.” hükmü,

Bahse konu Esas ve Usuller’in “Temel amaç” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı yoluyla karşılanmasının temel amacı, kamudaki taşıt giderlerinin asgari seviyeye indirilmesi ve kaynakların savurganlığa yol açılmadan, bütçe olanaklarıyla uyumlu bir biçimde kullanımının sağlanmasıdır.” hükmü,

Anılan Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde “1) Temel amaç çerçevesinde hizmet alımı suretiyle taşıt edinilebilmesinin genel esasları şunlardır:

a) Hizmet alımının yapıldığı yılın başında, binek ve station-wagon cinsi taşıtlar 10 yaşını, diğer taşıtlar ise 15 yaşını doldurmamış olacaktır.

b) Hizmet alımı suretiyle yabancı menşeli binek ve station-wagon cinsi taşıt edinilmesini Kanunun 10 uncu maddesinin beşinci fıkrasında öngörülen makam ve hizmetler ile sınırlı olacaktır.

c) Kanuna ekli (1) ve (2) sayılı cetvellerde yer alanlar ile güvenlik önlemli (zırhlı) araçlar ve koruma altına alınanlarla ilgili yönetmelik hükümlerine göre tahsis olunan araçlar dışında kullanılacak binek ve station-wagon cinsi taşıtların motor hacmi 1600 cc'yi geçmeyecektir.

ç) Taşıtlar, yakıt hariç, şoförlü veya şoförsüz olarak edinilebilecektir.

d) Taşıtların, her türlü vergi, sigorta ve bakım-onarım gibi giderleri yükleniciye ait olacaktır.

e) Yüklenicilerce çalıştırılan şoförlerin, sözleşmeye aykırı her türlü davranışlarından, bunların taşıtlara, kurum mensuplarına ve üçüncü şahıslara verecekleri zararlardan dolayı yükleniciler sorumlu olacaktır.

f) Hizmet alımı suretiyle edinilen taşıtların (Kanuna bağlı (1) sayılı cetvelde belirtilenlere tahsis olunacak taşıtlar hariç) ön camına, 35 puntodan az olmamak kaydıyla "Resmi hizmete mahsustur" ibaresi yazılı bir levha görünür bir şekilde konulacaktır.

g) Hizmet alımı suretiyle taşıt edinilmesinin gerektirdiği giderler kurum bütçesinde öngörülen ödenekler çerçevesinde karşılanacaktır.

ğ) Kurumlar ve yükleniciler karayolları trafik mevzuatı hükümlerine uyacaklardır.

h) Hizmet alımı suretiyle taşıt edinimi kurumların tabi oldukları ihale mevzuatına göre gerçekleştirilecektir

ı) Kurumlar, sosyal tesis kaynaklarından karşılanmak şartıyla sosyal tesis hizmetlerinde kullanılmak üzere hizmet alımı suretiyle taşıt edinebileceklerdir.

(2) Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;

a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dâhil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır.

b) Şoför giderleri dâhil yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli, (a) bendine göre tespit edilecek tutara yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacaktır.

c) Şoför gideri dâhil taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli hesabında yemek, yol, resmi tatil ücreti ve benzeri giderler de dâhil yürürlükte bulunan brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarı esas alınacak; işveren maliyeti kapsamında yer alan sosyal sigorta ve genel sağlık sigortası işveren payı (%20,5) ve işsizlik sigortası işveren payı (%2) ile işçilik maliyeti üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler (%4) ise idarelerce ayrıca ödenecektir…” hükümleri,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

ç) Bu Şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği ilgili uygulama yönetmeliklerinde düzenlenen yeterlik belgeleri,

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

…

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması ve/veya sağlaması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:

Belge Adı

Açıklama

Ortak Girişimlerde

Marka, Model ve Tip durumlarını (Kasko Değer Listesi)

İstekliler Birim Fiyat Teklif Cetvelinin 1., 2. ve 4. Sıra Numaralı Araçlar İçin Teklif ettikleri araçların Marka, Model ve Tip durumlarını belirten detaylı Kasko Değer Listesini Teklif Ekinde Sunmak Zorundadır.

Tek ortağın sunması yeterlidir.

” düzenlemeleri,

İdari Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “48.1. İhalede uygulanacak sınır değer katsayısı (R): Araç Kiralama/0,72 17.03.2016 Tarih 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 02.10.2014 Tarih, 29137 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararında belirtilen şartlarda; Binek Araçlar Yerli Menşeili olacaktır. İlgi Bakanlar Kurulu Kararında belirtilen araçlar için Teklif Edilen Aylık Bedel İhalenin yapıldığı yılın Ocak ayının Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayınlanan Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan Kasko Sigorta bedelini %2 sini aşmayacaktır. Araçların ilgili şartları taşıyıp taşımadığının tespiti için Yüklenici Teklif ettikleri araçların Marka, Model ve Tip durumlarını belirten detaylı listeyi teklifi ekinde sunacaktır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “C. Genel Esaslar” başlıklı maddesinde “… C.8. 237 Sayılı Taşıt Kanunu, 17.03.2006 tarih ve 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 02.10.2014 tarih ve 29137 sayılı Resmi Gazetede Yayınlanan Bakanlar Kurulu Kararında belirtilen şartlarda; Binek ve station-wagon araçlar Yerli Menşeili (Yerli Muhteva oranı %50’ nin üzerinde) olacaktır. İlgi Bakanlar Kurulu Kararında belirtilen araçlar için (Binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi) Teklif Edilen Aylık Kiralama Bedeli (KDV hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil) harcama talimatının verildiği ay itibariyle Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayınlanan Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan Kasko Sigorta Değerinin %2’sini aşmayacaktır. Kasko Sigorta Değerinin %2’sini aştığı taktirde teklifler geçersiz sayılacaktır…” düzenlemesi bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde, birim fiyat teklif cetvelinin birinci, ikinci ve dördüncü sırasındaki iş kalemleri kapsamında teklif edilen araçların marka, model ve tip durumlarını belirten Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesi’nin ihaleye katılımda sunulması talep edilmiş; aynı Şartname’nin 48.1’inci maddesinde teklif edilen birim fiyatlar belirlenirken ihalenin yapıldığı yılın Ocak ayına ait Kasko Değer Listesi’nin esas alınacağı, Teknik Şartname’nin C.8’inci maddesinde ise harcama talimatının verildiği ay itibarıyla yayımlanan Kasko Değer Listesi’nin esas alınacağı ifade edilmiştir. Bu itibarla, idarece yeterlik kriteri olarak öngörülen adı geçen belgedeki kasko sigortası değerlerinin ne şekilde belirleneceği hususunda İdari Şartname ve Teknik Şartname arasında farklı düzenlemeler bulunduğu tespit edilmiştir.

Yeterli bilgileri tablolarında yer verilen bağlantılar üzerinden erişilen belgeler göz önüne alındığında, Teknik Şartname’yi esas alarak teklif veren başvuru sahibi haricindeki geçerli teklif sahibi isteklilerin İdari Şartname’yi dikkate alarak teklif verdikleri görülmektedir.

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine ilişkin Esas ve Usullerin 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendine göre, ilgili iş kalemleri için teklif bedeli belirlenirken harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesi’nin esas alınması, bu doğrultuda ihale onayı 15.11.2024 tarihinde alınan başvuru konusu ihalede, 2024 yılı Kasım ayına ait Kasko Değer Listesi'ne göre teklif verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Dolayısıyla, Teknik Şartname’nin ilgili maddesinde, yukarıda yer verilen değerlendirmeye uygun şekilde, harcama talimatının verildiği ay itibariyle yayımlanan listenin esas alınacağı belirtilmekle beraber, İdari Şartname’nin 48’inci maddesinde, bu değerlendirmeye aykırı şekilde, tekliflerin 2024 yılı Ocak ayına ait listeye göre verilmesi gerektiğinin düzenlendiği görülmektedir.

Bu itibarla, mevcut haliyle kesinleşmiş ihale dokümanı düzenlemelerinin, ilgili iş kalemlerindeki teklif bedellerinin hangi aya ait listeye göre belirleneceği hususunda tereddüt oluşturduğu, nitekim başvuru sahibi haricindeki geçerli teklif sahibi isteklilerin yeterlik kriteri olarak öngörülen belgeyi düzenlerken ve teklifini oluştururken İdari Şartname’yi, başvuru sahibinin ise Teknik Şartname’yi esas aldığının tespit edildiği, bu kapsamda tekliflerin hangi düzenleme esas alınarak sunulacağı ve değerlendirileceği belirsiz olduğundan sağlıklı bir şekilde tekliflerin değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılması imkânının ortadan kalktığı, bu nedenlerle başvuru konusu ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, aynı ihaleye yönelik başka bir itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan 15.01.2025 tarihli ve 2025/UH.I-246 sayılı Kurul kararıyla ihalenin iptal edildiği, söz konusu kararın 2’nci iddiaya ilişkin kısmında hangi aya ait listenin “esas alınacağı konusunda tereddütlerin yaşanabileceği dikkate alındığında, İdari Şartname’nin 48’inci maddesindeki düzenlemelerin de mevzuata aykırı olduğu” şeklindeki değerlendirmeye yer verildiği görülmektedir. Buna göre, yukarıda başvuru konusu ihalenin iptal edilmesi gerektiği belirtilmiş olmakla beraber, bahse konu Kurul kararıyla ihale hâlihazırda iptal edilmiş olduğundan bu hususta tekrar işlem yapılmasına gerek bulunmadığı, bu doğrultuda başvurunun reddine karar verilmesinin yerinde olacağı anlaşılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi istekli tarafından, 157.733,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede, anılan isteklinin itirazen şikâyet başvurusuna konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 157.733,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.