KİK Kararı: 2025/UH.I-443 (5 Şubat 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/006
Gündem No : 42
Karar Tarihi : 05.02.2025
Karar No : 2025/UH.I-443
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Emine KARA,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karamürsel Devlet Hastanesi Başhekimliği

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1505105 İhale Kayıt Numaralı “12 Aylık Diş Protez Hizmet Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karamürsel Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 24.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “12 Aylık Diş Protez Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Emine Kara’nın 13.01.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.01.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine başvuru sahibince 24.01.2025 tarih ve 176781 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.01.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/238 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, İstanbul Diş Protez Laboratuvarı Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, şöyle ki;

- Fiyat teklifinin dayanağı olarak Ek-O.5 nolu maliyet tespit tutanağı ile Ek-O.6 nolu satış tutarı tespit tutanağı sunulmadığı,

- Ek-O.5 nolu maliyet tespit tutanağı ile Ek-O.6 nolu satış tutarı tespit tutanağının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci maddesine uygun olmadığı,

- Fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmadığı,

- Ek-O.7 nolu maliyet/satış tutarı tespit tutanağının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7’nci maddesine uygun olmadığı, Ek-O.8 no’lu stok tespit tutanağının mevzuata uygun bir şekilde düzenlenmediği,

- Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7’nci maddesi kapsamında ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapması gerekirken bu şartların sağlanmadığı,

- Kaşeleme işleminin Kamu İhale Tebliği’nin 8.4’üncü maddesine uygun yapılmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi

79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenerek ilan edilir ve gerekli görülen hallerde güncellenebilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir...” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 12 Aylık Diş Protez Hizmet Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu: 12 Aylık Diş Protez Hizmet Alımı

e) Miktarı:

1-Bölümlü ve Tam Protez Akrilik Bitim İşi (Tek Çene) 650 adet

2-Metal Kaideli Bölümlü ve Tam Protez Bitim İşi (Metal Döküm + Akrilik Bitim Dahil) (Tek Çene) 600 adet

3-Kroşe İlavesi (Tek Kroşe) 60 adet

4-Hareketli Protez Diş İlavesi (Tek Diş) 180 adet

5-Besleme (Tek Çene) 150 adet

6-Akrilik Protez Tamiri (Kırık veya Çatlak )220 adet

7-Veneer Kron Köprü Seramik (Üye) 7200 adet

8-Kron Köprü Tamiri (Her üye için) 50 adet

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Karamürsel Devlet Hastanesi ve Ek Hizmet Binası” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İlgili mevzuatı gereğince ödenecek her türlü vergi, resim, harç ve benzeri giderler, ulaşım giderleri, her türlü sigorta giderleri; çalıştırılacak olan personelin tüm giderleri (maaş, ssk, fazla mesai vb giderleri ile kıdem, ihbar tazminatı vb. giderleri) ve Teknik Şartnamede belirtilen yüklenicinin hizmetin yürütülmesi için kullanacağı her türlü malzeme ve cihazların temini, bu cihazlara ilişkin tüm masraflar (sarf malzeme, montaj, demontaj, bakım onarım ve kalibrasyon) ile teknik şartnameye göre yüklenici tarafından yapılması istenen tüm işlemler teklif fiyata dahildir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin ekinde

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Bölümlü ve Tam Protez Akrilik Bitim İşi (Tek Çene)

adet

650

2

Metal Kaideli Bölümlü ve Tam Protez Bitim İşi (Metal Döküm + Akrilik Bitim Dahil) (Tek Çene)

adet

600

3

Kroşe İlavesi (Tek Kroşe)

adet

60

4

Hareketli Protez Diş İlavesi (Tek Diş)

adet

180

5

Besleme (Tek Çene)

adet

150

6

Akrilik Protez Tamiri (Kırık veya Çatlak )

adet

220

7

Veneer Kron Köprü Seramik (Üye)

adet

7.200

8

Kron Köprü Tamiri (Her üye için)

adet

50”

tablosu yer almıştır.

Karamürsel Devlet Hastanesi Başhekimliği tarafından 24.12.2024 tarihinde yapılan “12 Aylık Diş Protez Hizmet Alımı” ihalesine 7 isteklinin teklif sunduğu, 3.592.422,50 TL olarak belirlenen sınır değerin altında teklif verdiği belirlenen İstanbul Diş Protez Laboratuvarı Ltd. Şti.ne gönderilen 27.12.2024 tarihli ve “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazı ile “...12 Aylık Diş Protez Hizmet Alımı İhalesinde vermiş olduğunuz teklifiniz EKAP e-ihale uygulama yönetmeliğine göre incelenmiş olup, teklif tutarınızın aşırı düşük olması nedeni ile, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu 38. maddesine istinaden gerekli açıklamalarınızın, 06/01/2025 tarih saat. 14:00’e kadar kurumumuza ulaşacak şekilde, elden ya da kargo ile 22.08.2009 tarih ve 27327 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Kamu İhale Genel Tebliğinin 79. maddesinde açıklandığı şekilde ekli belgeleri ile gönderilmesi” hususunun bildirildiği, söz konusu yazının ekinde de başkaca bir bilgi ve/veya belgeye yer verilmediği,

İdarece yapılan aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda İstanbul Diş Protez Laboratuvarı Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun görüldüğü, 07.01.2025 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin İstanbul Diş Protez Laboratuvarı Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak sınır değerin üzerindeki ilk geçerli teklif sahibi olan başvuru sahibinin belirlendiği tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesine ilişkin olarak ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir. Buna göre, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu ifade edilmiştir.

Buradan hareketle, gerek istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi gerekse de idareler tarafından bu açıklamaların sağlıklı bir şekilde değerlendirilebilmesi bakımından mevzuata uygun bir aşırı düşük teklif sorgulama işleminin gerçekleştirilmiş olması gerekmektedir.

Yapılan incelemede başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin 25’inci maddesine göre her türlü sigorta giderleri; çalıştırılacak olan personelin tüm giderleri (maaş, SSK, fazla mesai vb. giderleri ile kıdem, ihbar tazminatı vb. giderleri) ve Teknik Şartname’de belirtilen yüklenicinin hizmetin yürütülmesi için kullanacağı her türlü malzeme ve cihazların temini, bu cihazlara ilişkin tüm masraflar (sarf malzeme, montaj, demontaj, bakım onarım ve kalibrasyon) ile Teknik Şartname’ye göre yüklenici tarafından yapılması istenen tüm işlemlerin teklif fiyata dahil olduğu görülmüş olmakla birlikte, idarece aşırı düşük teklif sahibi istekliye gönderilen 27.12.2024 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısında hangi maliyet bileşenlerinin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiğine yer verilmediği, bir diğer ifade ile idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında önemli teklif bileşenlerinin belirlenmediği tespit edilmiştir.

Bu çerçevede idarece, teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklinin sunacağı açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirlenmemesi sebebiyle teklifi sınır değerin altında olan istekliye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı esas alınarak aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi ve yapılan bu açıklamaların da sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesinin mümkün olmayacağı, dolayısıyla idarece açıklama istenen söz konusu iş kalemleri içerisinde teklifte önemli kabul edilen maliyet bileşenlerinin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirlenerek teklifi sınır değerin altında olan istekliye yönelik aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşeni ve/veya bileşenlerinin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirlenerek sınır değerin altında teklif veren İstanbul Diş Protez Laboratuvarı Ltd. Şti.den yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.