KİK Kararı: 2025/UH.I-440 (5 Şubat 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/006
Gündem No : 39
Karar Tarihi : 05.02.2025
Karar No : 2025/UH.I-440
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Bilir Turizm ve Danışmanlık A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Fatih Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1486019 İhale Kayıt Numaralı “Kültür, Sanat ve Etkinlik Organizasyon Hizmet Alımı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Fatih Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 10.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kültür, Sanat ve Etkinlik Organizasyon Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Bilir Turizm ve Danışmanlık A.Ş. tarafından 17.01.2025 tarih ve 176298 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.01.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2025/180 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale komisyonu tarafından alınan ihalenin iptali kararının mevzuata aykırı olduğu, zira ihalede rekabet koşullarının sağlandığı, sundukları teklifin yaklaşık maliyetin %19,5 altında olduğu, ihalenin iptaliyle kamu zararına sebep olunduğu,

Taraflarına bildirilen kararda iptal gerekçesinin açıkça belirtilmediği, idarenin şikayete cevap yazısında iptal gerekçesi olarak iş kalemlerinin niteliği ve miktarının değiştiğinin ifade edildiği, ancak bu açıklamanın somut olmadığı, ilgili mevzuatta sözleşme sürecinde iş artışı veya eksilişi durumunda işin devamını sağlayabilecek düzenlemelerin bulunduğu, dolayısıyla iş kalemlerindeki değişikliğin ihalenin iptalini zorunlu kılmadığı, ayrıca iptale dayanak olarak gösterilen iş kalemlerindeki değişikliğin hangi nitelik ve düzeyde olduğu ile işin kapsamını ve bütçesini ne ölçüde etkilediği hususlarında somut bir bilgi veya gerekçenin sunulmadığı iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun;

“Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

“Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

“İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinin beşinci, altıncı ve yedinci fıkralarında “İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.” hükmü,

“Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında “İdareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine alınanlar itirazen şikâyete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.

Kurum itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikâyet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir.” hükmü,

4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 24’üncü maddesinde “Mal ve hizmet alımlarıyla yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan iş;

a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

Şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10'una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen mal ve hizmet alımlarıyla yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20 'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.

Birim fiyat sözleşme ile yürütülen yapım işlerinde, Cumhurbaşkanı bu oranı sözleşme bazında % 40 'a kadar artırmaya yetkilidir.

İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Ancak bu durumda, işin tamamının ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesi zorunludur.

Sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağı anlaşılan işlerde, yüklenici işi bitirmek zorundadır. Bu durumda yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderleri ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i geçici kabul tarihindeki fiyatlar üzerinden ödenir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Kültür, Sanat ve Etkinlik Organizasyon Hizmet Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: 102 Kalem Kültür, Sanat ve Etkinlik Organizasyon Hizmet Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İstanbul İl Sınırları İçinde” düzenlemesi,

“Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1. İhale komisyonu kararı üzerine İdare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez.

34.2. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum, bütün isteklilere gerekçesiyle birlikte derhal bildirilir.” düzenlemesi,

“İhale kararının onaylanması veya iptali” başlıklı 37’nci maddesinde “… 37.3. İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

37.4. İhale; kararın ihale yetkilisince onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.” düzenlemesi,

İhaleye ait Teknik Şartname’nin “İşin Konusu” başlıklı 2’nci maddesinde “İşbu şartname konusu 02.01.2025-31.12.2025 tarihleri arası Fatih Belediye Başkanlığı sınırları dahilinde ikamet eden halkımızın kültürel taleplerini yerine getirmek, çocukları eğlendirmek için Fatih İlçesindeki çocukların yeteneklerini ortaya çıkarmak, birbirleriyle kaynaşmalarını ve eğlenmelerini sağlamak amacına yönelik hizmet alımlarının esasını belirlemektir.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 29’uncu maddesinde “29.1. Öngörülemeyen durumlar nedeniyle iş artışının zorunlu olması halinde, işin;

a) Sözleşmeye konu hizmet içinde kalması,

b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması,

şartlarıyla, sözleşme bedelinin % 20'sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde ilave iş aynı yükleniciye yaptırılabilir.

İşin bu şartlar dahilinde tamamlanamayacağının anlaşılması durumunda ise artış yapılmaksızın hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Bu durumda, yüklenicinin sözleşme bedeli tamamlanıncaya kadar işi ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmesi zorunludur.

Bu ihalede 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 24 üncü maddesi çevresinde iş eksilişi yapılabilir. İhale konusu işin sözleşme bedelinin % 80'inden daha düşük bedelle tamamlanacağının anlaşılması halinde ise, yükleniciye, yapmış olduğu gerçek giderler ve yüklenici kârına karşılık olarak, sözleşme bedelinin % 80'i ile sözleşme fiyatlarıyla yaptığı işin tutarı arasındaki bedel farkının % 5'i ödenir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Fatih Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Kültür, Sanat ve Etkinlik Organizasyon Hizmet Alımı” ihalesinde; 6 adet ihale dokümanı indirildiği, 10.12.2024 tarihinde yapılan ihaleye 2 isteklinin teklif verdiği, 27.12.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile 2 teklifin de geçerli olduğunun belirlendiği, aynı kararda “26.12.2024 tarih ve E-21705342-755.02.03-749 sayılı Başkanlık oluru ve Kültür İşleri Müdürlüğünün 27.12.2024 tarih ve E-21705342-755.02.03-750 sayılı yazısına istinaden ihalenin iptal edildiği anlaşıldığından komisyonumuzca ihalenin sonlandırılmasına karar verilmiştir.” şeklinde ifade edilen gerekçeyle ihalenin iptal edildiği, ihale kararının 30.12.2024 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylandığı, isteklilere tebliğ edilen kesinleşen ihale kararında da iptal gerekçesinin aynı şekilde ifade edildiği anlaşılmıştır.

İhale işlem dosyası içerisinde yer alan bilgi ve belgeler incelendiğinde; ihalenin iptal edilmesi işlemine dayanak gösterilen, Fatih Belediyesi Kültür İşleri Müdürlüğünce Başkanlık makamından alınan “Kültür, Sanat ve Etkinlik Organizasyon Hizmet Alımı İhale İptali” konulu ve 26.12.2024 tarihli ve E-21705342-755.02.03-749 sayılı olur belgesinde “Kültür, Sanat ve Etkinlik Organizasyon Hizmet Alımı kapsamında ihaleye çıkarılan hizmet alımı işinin Kamu İhale Kanunu Temel İlkeler “Madde 5- İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü gereğince işin miktarı ile türünde değişiklik yapılması hasıl olmuştur. Bu nedenle 2024/1486019 ihale kayıt numaralı Kültür, Sanat ve Etkinlik Organizasyon Hizmet Alımı ihalesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 39. maddesi hükümleri göz önünde bulundurulduğunda “kamu yararı” ilkesi gereği müdürlüğümüzce iptal edilmesi hususunda gereğini arz ederim.” ibarelerine yer verildiği,

Kültür İşleri Müdürlüğü tarafından Destek Hizmetleri Müdürlüğüne hitaben yazılan 27.12.2024 tarihli ve E-21705342-755.02.03-750 sayılı yazıda ise “… ilgide kayıtlı onaya istinaden 2024/1486019 ihale kayıt numaralı Kültür, Sanat ve Etkinlik Organizasyon Hizmet Alımı ihalesinde kullanılacak iş kalemlerinin miktarı ile türünde değişiklik yapılması nedeniyle müdürlüğümüzce ihale iptal edilmiştir. Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) işlemlerinin müdürlüğünüzce tamamlanması hususunu arz ederim.” ibarelerine yer verildiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, başvuru konusu ihalenin iptaline gerekçe olarak gösterilen “iş kalemlerinin miktarı ile türünde değişiklik yapılması” hususuna ilişkin herhangi bir bilgi veya belgenin Kuruma gönderilen ihale işlem dosyası içerisinde yer almadığı tespit edilmiştir.

Aktarılan mevzuat ve doküman düzenlemeleri uyarınca ihale komisyonu kararı üzerine idarenin, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbest olduğu, idarenin bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmeyeceği hüküm altına alınmış olup bu çerçevede ihaleyi yapan idarelere ihaleyi iptal etme konusunda takdir yetkisinin tanındığı, ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda usule ve amaca uygun olarak kullanılması ve bu hususların değerlendirilmesinde somut olaya ilişkin koşulların dikkate alınarak Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler çerçevesinde karar verilmesi gerektiği,

Bu ilkeler çerçevesinde idarenin ihaleyi iptal gerekçesi incelendiğinde, iş kalemlerinin miktarı ile türünde değişiklik yapılması nedeniyle ihalenin iptal edildiğinin ifade edildiği, ancak ihalenin iptalini gerekli kılan değişikliğin hangi iş kalemlerinde ve ne miktarda yapılacağına ilişkin bilgi veya belgeye yer verilmediği, ihale komisyonu kararında bahse konu hususun somut dayanak olmaksızın ihalenin iptaline gerekçe olarak kullanıldığı, kaldı ki 4735 sayılı Kanun’un 24’üncü maddesi gereğince işin yürütülmesi aşamasında iş artışı veya iş eksilişi yapılmasının mümkün bulunduğu, iptale gerekçe olarak belirtilen hususların ihale sürecinin devam ettirilmesine engel nitelikte olmadığı anlaşılmış olup idarece ihalenin iptal edilmesi işleminin mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 118.286,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 118.286,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. İdarenin ihalenin iptali kararının iptaline,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.