KİK Kararı: 2025/UH.I-317 (29 Ocak 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/005
Gündem No : 58
Karar Tarihi : 29.01.2025
Karar No : 2025/UH.I-317
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Eray Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü (EÜAŞ) Satın Alma ve Malzeme Yönetimi Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1332219 İhale Kayıt Numaralı “Dicle ve Yöresi Hes İşletme Müdürlüğü İdare Binası, Batman Hes İşletme ve Bakım Başmühendisliği, Dicle Hes İşletme ve Bakım Başmühendisliği ile Kralkızı Hes İşletme Bakım Başmühendisliği İhtiyacı 75 Kişi ile 2 Yıl Süreli Özel Güvenlik Hizmet” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Elektrik Üretim A.Ş. Genel Müdürlüğü (EÜAŞ) Satın Alma ve Malzeme Yönetimi Daire Başkanlığı tarafından 18.11.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Dicle ve Yöresi Hes İşletme Müdürlüğü İdare Binası, Batman Hes İşletme ve Bakım Başmühendisliği, Dicle Hes İşletme ve Bakım Başmühendisliği ile Kralkızı Hes İşletme Bakım Başmühendisliği İhtiyacı 75 Kişi ile 2 Yıl Süreli Özel Güvenlik Hizmet” ihalesine ilişkin olarak Eray Özel Güvenlik Koruma ve Eğitim Hizmetleri Ltd.Şti.nin 16.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.12.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.12.2024 tarih ve 174323 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1802 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen şirketlerin sunmuş olduğu iş deneyim belgelerinin benzer iş tanımına aykırı olduğu, benzer işe ait miktarın ayrıştırılması halinde iş deneyim belgelerinin tutarını karşılamadığı, sunulan belgelerin süresinin ve şeklinin yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu, EKAP kaydı bulunmadığı, tüzel kişiliğin yarısından fazla ortağı tarafından sunulan iş deneyim belgesi kapsamında ortaklık oranının korunduğuna ilişkin belgelerin sunulmadığı, şirkette nevi değişikliği yapılmış şirketin ortaklarına ait iş deneyim belgelerinin kullanıldığı,

2. İhale üzerinde bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen şirketlerin teklif mektuplarını imzalayan, vekalet veren veya şirket hisselerinin yarısından fazlasına sahip şirket ortağı kişiler ile temsile yetkili kişilerin ihale tarihi itibariyle ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının idarece sorgulanmadığı, ihale üzerinde bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen şirketlerin teklif mektuplarını imzalayan, vekalet veren, şirket hisselerinin yarısından fazlasına sahip şirket ortağı kişiler ile bahse konu ihaleye iştirak eden temsile yetkili kişilerin ihaleye katılmaktan yasaklı olup olmadıklarına ilişkin sorgulama yapılmamış olduğu, ihale üzerinde bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen şirketlerin ortağının tüzel kişiliği temsil ve yönetime yetkili olmadığı, firmanın tüzel kişi ortağına ait ortaklık pay yapısı bilgilerinin beyan edilmediği, geçersiz bir vekâletname ile ihaleye katılan isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, temsil ve ilzama ilişkin beyan edilen bilgilerin şirketlerin son durumunu gösteren bilgileri içermediği,

3. İhale üzerinde bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen şirketler tarafından sunulan teminat mektubunun uygun olmadığı, geçici teminat geçerlik süresinin ve şeklinin İdari Şartname'ye uygun olmadığı, banka yetkilisi tarafından uygun şekilde onaylanmadığı,

4. İhale üzerinde bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’ne uygun olmadığı, kullanılan açıklama yöntemi ile kullanılan birim fiyatları tevsik etmek üzere sunulan belgelerin gerçeği yansıtmadığı, Teknik Şartname’de belirtilen gider kalemlerinin maliyet hesaplamalarına dahil edilmediği, Teknik Şartname’nin III.A.5 ve 55’inci maddelerinde belirtilen araçlara ilişkin amortisman giderleri, bakım ve onarım giderleri ile yedek parça ve sarf malzeme giderleri, HGS (Hızlı Geçiş Sistemi) etiketi ve geçiş ücretleri, yazlık ve kışlık lastik gideri, diğer giderler gibi giderlerin hesaplamalara dahil edilmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 7’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Dicle ve Yöresi HES İşletme Müdürlüğü İdare Binası, Batman HES İşletme ve Bakım Başmühendisliği, Dicle HES İşletme ve Bakım Başmühendisliği ile Kralkızı HES İşletme Bakım Başmühendisliği ihtiyacı 75 kişi ile 2 yıl süreli özel güvenlik hizmet alımı işi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: 75 kişi ile 2 yıl süreli özel güvenlik hizmet alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır….” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde, “7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde, iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. İş ortaklığında teknolojik ürün deneyim belgesini sunan ortağın kendisine ait iş deneyim tutarına ilişkin asgari yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. Konsorsiyum ortağının teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde ise, belgeyi sunduğu kısım veya kısımlar için iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

5188 Sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve bu kanunun uygulanmasına ilişkin yönetmelik esasları dahilinde, kamu veya özel sektörde personel çalıştırılmasına dayalı özel güvenlik hizmeti işleri benzer iş olarak değerlendirilecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale uhdesinde kalan istekliye ait yeterlik bilgileri tablosunda EKAP’a kayıtlı iş deneyim belgesi olarak 2020/209124-4125534-1-1 sayılı belgenin beyan edildiği, söz konusu iş deneyim belgesinin EKAP’a kayıtlı ve belge düzenlemeye yetkili kamu kurumuna gerçekleştirilmiş “4 Ay Süreli 117 Özel Güvenlik Personeli, 2020/209124” işine ait iş deneyim belgesi olduğu, işin tanımının belgede “4 Ay Süreli 117 Adet Silahlı Özel Güvenlik Personeli Hizmet Alımı” şeklinde belirtildiği, belgenin 07.01.2021 tarihinde düzenlendiği, ihale tarihinin 20.05.2020, kabul tarihinin ise 11.11.2020 olduğu, belgenin anılan istekli adına düzenlendiği ve güncel değerinin sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarı olan (99.522.110,00 x 0,25) 24.880.527,50 TL’yi karşıladığı, ayrıca iş deneyim belgesine konu işin benzer işe uygun olduğu dikkate alındığında başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen istekliye ait yeterlik bilgileri tablosunda EKAP’a kayıtlı iş deneyim belgesi olarak 3574-H-KD-15-1 sayılı belgenin beyan edildiği, söz konusu iş deneyim belgesinin EKAP’a kayıtlı ve belge düzenlemeye yetkili kamu kurumuna gerçekleştirilmiş “Özel Güzenlik Hizmet Alımı” işine ait iş deneyim belgesi olduğu, işin tanımının belgede “Kurumumuz Geneli 24 Ay Süreli 658 Silahlı Özel Güvenlik Personeli ile Koruma ve Güvenlik Hizmet Alımı” şeklinde belirtildiği, belgenin 11.08.2023 tarihinde düzenlendiği, sözleşme tarihinin 30.12.2020, kabul tarihinin ise 09.08.2023 olduğu, belgenin anılan istekli adına düzenlendiği ve belge tutarının 141.611.251,07 TL olduğu, ayrıca iş deneyim belgesine konu işin benzer işe uygun olduğu dikkate alındığında başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere katılamayacak olanlar” başlıklı 11’inci maddesinde “Aşağıda sayılanlar doğrudan veya dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamazlar:

a) Bu Kanun ve diğer kanunlardaki hükümler gereğince geçici veya sürekli olarak idarelerce veya mahkeme kararıyla kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanlar ile 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlardan veya örgütlü suçlardan veyahut kendi ülkesinde ya da yabancı bir ülkede kamu görevlilerine rüşvet verme suçundan dolayı hükümlü bulunanlar.

b) İlgili mercilerce hileli iflas ettiğine karar verilenler.

c) İhaleyi yapan idarenin ihale yetkilisi kişileri ile bu yetkiye sahip kurullarda görevli kişiler.

d) İhaleyi yapan idarenin ihale konusu işle ilgili her türlü ihale işlemlerini hazırlamak, yürütmek, sonuçlandırmak ve onaylamakla görevli olanlar.

e) (c) ve (d) bentlerinde belirtilen şahısların eşleri ve üçüncü dereceye kadar kan ve ikinci dereceye kadar kayın hısımları ile evlatlıkları ve evlat edinenleri.

f) (c), (d) ve (e) bentlerinde belirtilenlerin ortakları ile şirketleri (bu kişilerin yönetim kurullarında görevli bulunmadıkları veya sermayesinin % 10'undan fazlasına sahip olmadıkları anonim şirketler hariç).

… İhale konusu işin danışmanlık hizmetlerini yapan yükleniciler bu işin ihalesine katılamazlar. Aynı şekilde, ihale konusu işin yüklenicileri de o işin danışmanlık hizmeti ihalelerine katılamazlar. Bu yasaklar, bunların ortaklık ve yönetim ilişkisi olan şirketleri ile bu şirketlerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip oldukları şirketleri için de geçerlidir.

İhaleyi yapan idare bünyesinde bulunan veya idare ile ilgili her ne amaçla kurulmuş olursa olsun vakıf, dernek, birlik, sandık gibi kuruluşlar ile bu kuruluşların ortak oldukları şirketler bu idarelerin ihalelerine katılamazlar.

Bu yasaklara rağmen ihaleye katılan istekliler ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir. Ayrıca, bu durumun tekliflerin değerlendirmesi aşamasında tespit edilememesi nedeniyle bunlardan biri üzerine ihale yapılmışsa, teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Yasak fiil ve davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

…

e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalenin karar bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

…

İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilir.

Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İhaleye katılan aday veya isteklilerin ihale kontrol sisteminden kontrol edilmesi” başlıklı 28.3’üncü maddesinde “İhale üzerinde kalan isteklilerin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının İhale Kontrol Sisteminden teyit ettirilmesi esasları çerçevesinde, haklarında kamu davası açılması nedeniyle ihalelere katılamayacak olanlar için de teyit işlemi gerçekleştirilecektir. Bütün aday veya isteklilerin ve bu kapsamda tüzel kişi aday veya isteklilerin % 50’den fazla hissesine sahip ortakları ile başvuru veya teklifi imzalayan yetkililerinin de 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesine göre İhale Kontrol Sisteminden kontrol edilmesi gerekmektedir.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Teyit işlemleri” başlıklı 30.5’inci maddesinde “4734 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinin sekizinci fıkrasında, ihale kararlarının ihale yetkilisince onaylanmadan önce idarelerin, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını Kurumdan teyit ederek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorunda oldukları belirtilmiştir. Buna göre teyit belgesi alınmaması halinde ihale sürecinin tamamlanması mümkün olmayacaktır.

30.5.2 4734 sayılı Kanunun 40’ıncı maddesinde, sadece ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin, 42 nci maddesinde de sadece ihale üzerinde kalan isteklinin yasaklı olup olmadığının Kurumdan teyit ettirilmesinden söz edilmiş ise de, 11 inci maddede ihalelere katılmaktan yasaklanmış olanların hiçbir şekilde ihalelere katılmamalarının sağlanmasının amaçlandığı dikkate alındığında, ihale tarihi itibariyle ihaleye katılan tüm isteklilerin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının sorgulanması ve teyit edilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmaktadır. Bu sebeple:

I- Başvuru veya ihale tarihi itibariyle tüm aday ve istekliler için, ihale kararı ihale yetkilisince onaylanmadan önce ihale üzerinde kalan istekli ve varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi için, sözleşmenin imzalanacağı tarihte ise sadece ihale üzerinde kalan istekli için ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı sorgulanacak ve Kurumdan teyit ettirilecektir,

II- Yasaklılık teyidi yapılırken aday ve istekliler ile bunların şahıs şirketi olmaları halinde tüm ortakları, sermaye şirketi olmaları halinde sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortakları ve hisseleri toplamı şirket sermayesinin yarısından fazlasını teşkil eden ortakları ile başvuru veya teklifi ya da sözleşmeyi imzalayan, başka bir ifade ile ihaleye katılan vekil ve temsilcilerinin de ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı sorgulanacak ve Kurumdan teyit ettirilecektir,

III- Bu çerçevede yapılan teyit işlemi sonucunda;

a) Başvuru veya ihale tarihi itibariyle haklarında ihalelere katılmaktan yasaklı kararı bulunan aday ve istekliler 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesi gereğince ihale dışı bırakılacak, geçici teminatı gelir kaydedilecek ve anılan Kanunun 17 nci maddesinin atıfta bulunduğu 58 inci madde uyarınca ihalelere katılmaktan yasaklama kararı tesis edilecektir. Yasaklama kararının başvuru veya ihale tarihinden sonra tesis edildiğinin tespiti halinde ise 28.1.8.2 maddesi gereğince işlemde bulunulacaktır.

b) 4734 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca yapılacak yasaklılık teyidi sonucunda ihale üzerinde bırakılan istekli ve varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci isteklinin ikisinin de yasaklı olduğunun tespiti durumunda ihalenin iptaline, anılan Kanunun 42 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca yapılacak yasaklılık teyidi sonucunda, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yasaklı olması durumunda ihale kararının iptal edilmesine de karar verilecektir.

c) Aday ve isteklilerin şahıs şirketi olmaları halinde ortaklarından herhangi birinin, sermaye şirketi olmaları halinde sermayelerinin yarısından fazlasına sahip ortakları veya hisseleri toplamı şirket sermayesinin yarısından fazlasını teşkil eden ortaklarının veya ihaleye katılan vekil ve temsilcilerinin başvuru veya ihale tarihi itibariyle yasaklı olduğunun tespit edilmesi halinde, yukarıda belirtilen müeyyideler dışında ayrıca 58 inci madde uyarınca ihalelere katılmaktan yasaklama kararı tesis edilecektir…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgiler;

1. (Mülga: 20/06/2021-31517 R.G./5.md.; yürürlük: 19/08/2021)

2. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile, ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 11’inci maddesinde kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmış olanların doğrudan, dolaylı veya alt yüklenici olarak, kendileri veya başkaları adına hiçbir şekilde ihalelere katılamayacağı, bu yasağa rağmen ihaleye katılan isteklilerin ise ihale dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedileceği, 17’nci maddesinde, 11’inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmanın yasak fiil ve davranış olarak sayıldığı, 58’inci maddesinde 17’nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verileceği hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamalarından; ihale tarihi itibarıyla ihaleye katılan tüm isteklilerin, ihalenin ihale yetkilisi tarafından onaylanmasından önce ise ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ve varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin, sözleşmenin imzalanacağı tarihte ise, sadece ihale üzerinde bırakılan isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının sorgulanması ve teyit edilmesinin zorunlu olduğu, isteklilerinin sermaye şirketi olmaları halinde sermayesinin yarısından fazlasına sahip ortakları ve hisseleri toplamı şirket sermayesinin yarısından fazlasını teşkil eden ortakları ile başvuru veya teklifi ya da sözleşmeyi imzalayan, başka bir ifade ile ihaleye katılan vekil ve temsilcilerinin de ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Teyit işlemi sonucunda haklarında kamu davası açılan isteklilerin 59’uncu maddedeki yasaklama kararına rağmen ihaleye katılmaları durumunun tespit edilmesi halinde yalnızca tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması söz konusu olup, geçici teminatlarının gelir kaydedilmeyeceği ve haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmemesi gerektiği anlaşılmaktadır.

EKAP üzerinden yapılan sorgulamada, başvuruya konu ihalede, ihale tarihi itibarıyla tüm istekliler ve ihaleye katılan temsilcileri ile ortaklarına ilişkin, ihale kararı ihale yetkilisince onaylanmadan önce ise ihale üzerinde kalan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ile ihaleye katılan temsilcileri ile ortaklarına ilişkin yasaklılık teyidinin idare tarafından yapıldığı ve söz konusu isteklilerin ve kişilerin herhangi bir yasaklılık kaydının bulunmadığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde, ihaleye iştirak eden tüm isteklilerin teklif mektuplarını imzalayan, vekâlet verilen veya şirket ortağı kişiler ile isteklileri temsile yetkili kişilerin, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 11’inci maddesinde hüküm altına alınan ihaleye katılamayacak olanlar arasında olup olmadığının ve Kamu İhale Kanunu’nun 59’uncu maddesinde bulunan özel düzenlemeler uyarınca ihalelere katılıp katılamayacağının idare tarafından araştırıldığı ve bu kapsamda EKAP üzerinden yasaklılık teyitlerin yapıldığı, yapılan yasaklılık teyitlerinde herhangi bir kayda rastlanmadığı anlaşılmıştır Bu itibarla, başvuru sahibinin yasaklılık teyitlerine ilişkin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ortaklar ve ortaklık oranlarına ilişkin bilgilerin yeterlik bilgileri tablosuna EKAP üzerinden yansıdığı, bu bilgilerin MERSİS entegrasyonu kapsamında EKAP’a aktarıldığı, anılan istekliler adına teklifin iddia konusu isteklileri temsil ve ilzama yetkili kişiler tarafından e-imza ile imzalandığı, dolayısıyla istekliler tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunda ortaklara ve yöneticilere ilişkin bilgilere yer verildiği ve ilgili bilgilerin Ticaret Sicil Gazetesinde yer alan bilgilerle uyumlu olduğu, ayrıca ihale üzerinde bırakılan istekliye ilişkin düzenlenen vekaletnamenin de yeterlik bilgileri tablosuna yansıyan ve entegrasyonlar aracılığı ile erişilen bilgiler olduğu, vekaletnamenin süre ve yetki olarak da uygun olduğu anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.

(2) İhale üzerinde bırakılan istekliden sözleşme imzalanmadan önce, teklif fiyatının sınır değere eşit veya üzerinde olması halinde teklif fiyatının % 6’sı, sınır değerin altında olması halinde ise yaklaşık maliyetin % 9’u oranında kesin teminat alınır. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde, tek bir sözleşmeye konu olacak kısımların herhangi birisi veya birkaçı için teklif edilen fiyatın, ilgili kısım için hesaplanan sınır değerin altında olması halinde alınacak kesin teminat tutarı, isteklinin sınır değerin altında teklif sunmuş olduğu kısma veya kısımlara ilişkin yaklaşık maliyetin % 9’u, sözleşmeye konu diğer kısma veya kısımlara ilişkin teklif fiyatının ise % 6’sı oranında hesaplanır ve bu tutarların toplamı kadar kesin teminat alınır.

(3) Kanunun 34 üncü maddesindeki değerler teminat olarak kabul edilir.

(4) Teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez. İstekli tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi yeterlidir.

(5) Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde toplam geçici teminat miktarı, ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir. Ancak ortaklardan herhangi biri tarafından Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin kullanılması durumunda, belgeyi kullanan ortak tarafından ilgisine göre iş ortaklıklarındaki hissesi oranında veya konsorsiyumlarda işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarının toplam teklif tutarına karşılık gelen oranda geçici teminat verilmesi zorunludur.

26.3. Geçici teminat olarak kullanılan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 15.06.2025 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Geçici teminatı ihalede istenilen katılma şartlarını sağlamayan teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yapılan incelemede, ihale dokümanında isteklilerden teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat verileceğine ilişkin düzenlemeye yer verildiği tespit edilmiştir.

Bu kapsamda, ihale üzerinde bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen isteklilere ait Yeterlik Bilgileri Tabloları incelendiğinde, Tablo’nun “Teminata İlişkin Bilgiler” satırının “Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21’inci maddesinin İkinci Fıkrasına Uygun Olarak Alınan Geçici Teminat Mektubu” bölümünde bulunan “Geçici Teminat Mektubunun Ayırt Edici Numarası/Takasbank Referans Numarası” kısmında “M101012436401138R”, “M101012483769794R” şeklinde beyanların yer aldığı, EKAP üzerinden yapılan incelemede sunulan e-geçici teminat mektubu tutarlarının teklif tutarının %3’ünü karşıladığı ve geçerlilik tarihlerinin idarece belirlenen 15.06.2025 tarihinden önce olmama koşulunu sağladığı tespit edilmiştir. Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:

2 kişi Güvenlik Sorumlusu için (Brüt asgari ücretin %60 fazlası),

5 kişi Güvenlik Personeli için (İdare Binasında görevli) (Brüt asgari ücretin %50 fazlası)

68 kişi Güvenlik Personeli için (Brüt asgari ücretin %50 fazlası) ücret verilecek olup, teklif fiyatına dahil edilecektir.

Ulusal Bayram, Resmi ve Dini Bayram günleri ile 1 Mayıs Emek ve Dayanışma günü, Yılbaşı günü ve 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü yapılacak toplam çalışma

Brüt asgari ücretin %60 fazlasını alacak 2 kişi Güvenlik Sorumlusu için toplam 62 gün

Brüt asgari ücretin %50 fazlasını alacak 58 kişi Güvenlik Personeli için toplam 1798 gün çalışma yaptırılacak olup, teklif fiyatına dahil edilecektir

25.3.2. Yemek ve yol giderleri:

Yemek Bedeli: Yemek bedeli 75 kişi için ayda 26 gün üzerinden brüt 170,00 TL/gün olarak nakdi olarak hesaplanacak olup ücret bordrosunda gösterilecektir.

Yol Bedeli : Yol Bedeli 5 kişi (güvenlik personeli) için ayda 26 gün üzerinden brüt 120,00 TL/gün olarak nakdi olarak hesaplanacak olup ücret bordrosunda gösterilecektir.

Ayni Yol Gideri: 70 kişi (2 kişi güvenlik sorumlusu, 68 kişi güvenlik personeli) için Teknik Şartnamenin III.A.5. Maddesinde ayrıntıları belirtilen ayni yol bedeli yüklenici tarafından karşılanacaktır.

25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.3.4. Diğer giderler:

-Teknik Şartnamenin III.A.55.Maddesinde nitelikleri ve günlük kat edeceği yolu belirtilen yakıtsız ve şoförsüz, 3 adet çift kabin kasalı pikap arazi aracına ait bakım-onarım gideri, yazlık-kışlık lastik gideri, fenni muayene, egzoz emisyon ölçümü, motorlu taşıtlar vergisi, kasko ve zorunlu mali sorumluluk sigorta işlemleri gideri yüklenici tarafından karşılanacaktır.

-Sözleşmenin imzalanması aşamasında, ilgili mevzuat gereğince ödenmesi gereken sözleşme damga vergisi yükleniciye aittir. Karar Puluna ait damga vergisi ise İdaremiz tarafından ödenecektir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Kısa vadeli sigorta prim oranı %2,25 dir.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 24 (YirmiDört) aydır

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin III.A.5’inci maddesinde “…Yol Bedeli: Santrallar için ayni olarak 3 adet servis aracı ile, İdare Binasında görev yapmakta olan 5 güvenlik personeli için ise nakdi yol gideri aşağıdaki şekilde olacaktır.

İdare Binasında çalıştırılacak 5 (Beş) güvenlik görevlisine yol ücreti nakdi olarak Yüklenici tarafından ücret bordosunda gösterilmek suretiyle ayda 26 gün üzerinden brüt 120 - TL/gün ödenecektir.

…

1. Batman HES için servis aracı,

Güvenlik Personelinin görev yerlerine ulaşımı, Yüklenici tarafından en az 2019 Model, Klimalı 10+1 kişilik araçla ayni olarak yapılacaktır. Yüklenici personellerinin işe gidiş dönüşlerinde kullanılan araç, T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının ilgili mevzuat hükümlerine göre taşıma hizmetini yapacaktır.

Batman Şehir merkezi ile Batman HES arasında şehir içi güzergâhı dâhil olmak üzere her bir vardiya servisi için gidiş dönüş 90 km olmak üzere günlük toplam 270 km yol yapacaktır. Araç günde 3 sefer yapacaktır. Aracın yakıt ve tüm giderleri yüklenici firmaya aittir. Yüklenicinin “Valilik veya Kaymakamlık veya Belediyeden” alınacak güzergâh izin belgesi doğrultusunda ulaşımı ve buna ilişkin belgeleri işe başladığı gün İdareye ibraz edecektir. Yüklenici vardiya servisi taşımacılığı için hizmet alması durumunda hizmet alman kişi veya firmalar ile yapılan sözleşmeler ile araçlara ait tüm belgeler idareye sunulacaktır. Ayrıca vardiya servisi hizmetlerini yürütecek şoförlere ait bilgi belgeler de idareye sunulacaktır..

2. Dicle HES için servis aracı,

Güvenlik Personelinin görev yerlerine ulaşımı, Yüklenici tarafından en az 2019 Model, Klimalı 10+1 kişilik araçla ayni olarak yapılacaktır. Yüklenici personellerinin işe gidiş dönüşlerinde kullanılan araç, T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının ilgili mevzuat hükümlerine göre taşıma hizmetini yapacaktır.

Diyarbakır Şehir merkezi ile Dicle HES arasında şehir içi güzergâhı dâhil olmak üzere gidiş dönüş her bir vardiya servisi için 120 km olmak üzere günlük toplam 360 km yol yapacaktır. Araç günde 3 sefer yapacaktır. Aracın yakıt ve tüm giderleri yüklenici firmaya aittir. Yüklenicinin “Valilik veya Kaymakamlık veya Belediyeden” alınacak güzergâh izin belgesi doğrultusunda ulaşımı ve buna ilişkin belgeleri işe başladığı gün İdareye ibraz edecektir. Yüklenici vardiya servisi taşımacılığı için hizmet alması durumunda hizmet alınan kişi veya firmalar ile yapılan sözleşmeler ile araçlara ait tüm belgeler idareye sunulacaktır. Ayrıca vardiya servisi hizmetlerini yürütecek şoförlere ait bilgi belgeler de idareye sunulacaktır.

3. Kralkızı HES için servis aracı,

Güvenlik Personelinin görev yerlerine ulaşımı, Yüklenici tarafından en az 2019 Model, Klimalı 10+1 kişilik araçla ayni olarak yapılacaktır. Yüklenici personellerinin işe gidiş dönüşlerinde kullanılan araç, T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının ilgili mevzuat hükümlerine göre taşıma hizmetini yapacaktır.

Ergani İlçesi ve Dicle İlçe merkezi ile Kralkızı HES arasında şehir içi güzergâhları dâhil olmak üzere gidiş dönüş her bir vardiya servisi için 100 km olmak üzere günlük toplam 300 km yol yapacaktır. Araç günde 3 sefer yapacaktır. Aracın yakıt ve tüm giderleri yüklenici firmaya aittir.

Yüklenicinin “Valilik veya Kaymakamlık veya Belediyeden” alınacak güzergâh izin belgesi doğrultusunda ulaşımı ve buna ilişkin belgeleri işe başladığı gün İdareye ibraz edecektir. Yüklenici vardiya servisi taşımacılığı için hizmet alması durumunda hizmet alman kişi veya firmalar ile yapılan sözleşmeler ile araçlara ait tüm belgeler idareye sunulacaktır. Ayrıca vardiya servisi hizmetlerini yürütecek şoförlere ait bilgi belgeler de idareye sunulacaktır.

d) Teknik Şartname kapsamında Batman HES, Dicle HES, ile Kralkızı HES İşletme ve Bakım Başmühendisliğinde görevli güvenlik görevlilerinin işe gidiş dönüşlerini sağlayan servis araçlarında yer olması ve imkanlar dâhilinde Kurum Personelleri de servislerden faydalanacaklardır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale işlem dosyası üzerinde yapılan inceleme neticesinde; idare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan isteklilere yönelik aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin tebliğ edilen yazıda önemli teklif bileşenlerinin “…İdari Şartnamenin 25.maddesinde teklif fiyata dahil olacak giderlerden,

-İşçilik gideri (Ulusal Bayram Günleri ve Genel Tatil çalışması, Nakdi Yemek ve Nakdi Yol giderleri),

-Ayni Yol gideri

-Teknik Şartnamenin III.A.55. maddesinde nitelikleri ve günlük kat edeceği yolu belirtilen 3 adet çift kabin kasalı pikap arazi aracına ait kasko ve zorunlu mali sorumluluk sigorta işlemlerine ait giderleri…” şeklinde belirlendiği tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; inceleme konusu hizmet alımı ihalesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili aşırı düşük teklif açıklaması talep edileceği, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin idarenin takdir yetkisi kapsamında olmak üzere, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde sayılan yöntemler kullanılarak açıklama yapılabileceği anlaşılmaktadır.

İdareler tarafından, ihale dokümanında sınır değerin altında teklif veren isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenileceği ve sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları değerlendirildikten sonra ihalenin sonuçlandırılacağına ilişkin düzenleme yapılması halinde, isteklilere gönderilecek olan aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde yer alan hükümler ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca, teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşenlerine yer verilmesinin ve isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olan bahse konu önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Şikâyete konu ihalede, “ayni yol gideri”nin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği, İdari Şartname’de söz konusu bileşenin “Ayni Yol Gideri: 70 kişi (2 kişi güvenlik sorumlusu, 68 kişi güvenlik personeli) için Teknik Şartnamenin III.A.5. Maddesinde ayrıntıları belirtilen ayni yol bedeli yüklenici tarafından karşılanacaktır.” şeklinde tanımlandığı, Teknik Şartname’nin III.A.5’inci maddesinde ise ayni yol giderinde kullanılacak araçlara ilişkin detaylı belirlemeler yapıldığı, ayrıca araçların yakıt ve tüm giderlerinin yüklenici firmaya ait olduğunun belirtildiği, ancak idare tarafından sınır değerin altında teklif veren isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talep yazısında, aynı yol giderini oluşturan maliyet bileşenlerinden hangi giderler ve/veya hangi maliyet bileşenlerine ilişkin açıklama istenildiği yönünde bir belirlemeye yer verilmediği, bu itibarla aşırı düşük teklif açıklamasının sağlıklı yapılabilmesi ve tekliflerin eşit şartlarda değerlendirilebilmesi için idarece ihale dokümanında yer alan ve teklif fiyata dâhil olduğu belirtilen teklif bileşenleri içerisinden önemli teklif bileşenlerinin isteklileri tereddüde düşürmeyecek şekilde aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında açık ve net bir şekilde belirtilmesi suretiyle teklifi sınır değerin altında olan isteklilerin yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, önemli teklif bileşenlerinin isteklileri tereddüde düşürmeyecek şekilde aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında açık ve net bir şekilde belirtilmesi suretiyle teklifi sınır değerin altında olan isteklilerin yeniden aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.