KİK Kararı: 2025/UH.I-308 (29 Ocak 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/005
Gündem No : 49
Karar Tarihi : 29.01.2025
Karar No : 2025/UH.I-308
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Agv Gıda Yemekçilik Tem. İnş. Taş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Zonguldak Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1369532 İhale Kayıt Numaralı “İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşlarımıza 2025 Yılı Malzeme Dâhil Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Zonguldak Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 20.11.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşlarımıza 2025 Yılı Malzeme Dâhil Mamul Yemek Alımı, Dağıtımı ve Servis” ihalesine ilişkin olarak Agv Gıda Yemekçilik Tem. İnş. Taş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.nin 19.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.12.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.12.2024 tarih ve 174635 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1873 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhalenin 1’inci kısmı üzerinde bırakılan isteklinin yetkilileri ile ortakları ve oranlarına ilişkin güncel bilgilerin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmediği, teklif mektubunun yetkili kişi tarafından e-imzalanmadığı, ihale tarihi itibariyle temsile yetkisinin bulunmadığı,

2. Anılan isteklinin bilanço ve gelir tablosunun gerekli oranları karşılamadığı, 2023 yılı bilançosu veya 2023 yılı ile birlikte 2022 yılı bilançosu beyan edilmesi gerekirken sadece 2022 yılı bilanço bilgilerinin beyan edildiği,

3. Anılan isteklinin iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uygun olmadığı ve ihale dokümanında istenilen şartları sağlamadığı,

4. Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının;

a) Malzemeli hesap sunum cetvelinin hatalı sunulduğu, ana girdilerin birim fiyatları ile tevsik edici belgelerdeki fiyatlar arasında uyumsuzluk olduğu, açıklama yöntemleri kısmında fiyatların belgelerin kaçıncı sayfasında olduğunun belirtilmediği, ana girdiler ile işçilik maliyeti toplamının toplam teklif tutarına oranının mevzuatta belirtilen oranlar arasında olmadığı,

b) İki haftalık örnek menüde yer alan etli, tavuklu ve sebzeli yemeklerin içeriklerindeki kemiksiz dana eti, kemikli kuzu eti, kemikli tavuk but pirzola, kemikli tavuk but ve temizlenmiş taze balık miktarlarının kullanılması gereken miktarların altında yemek reçetelerine yansıtıldığı, meyvelerin ihale dokümanındaki gramajları dikkate alınmadan eksik açıklama yapıldığı,

c) Antep fıstığı, armut, ayçiçek yağı, aysberg marul, ayva, badem içi, bamya, barbunya, beyaz lahana, beyaz peynir, bezelye, biber salçası, brokoli, buğday unu, bulgur, çam fıstığı, çarliston biber, ceviz içi, çilek, dereotu, dolma biber, domates, domates salçası, elma, enginar, erik, erik kurusu, erişte, fındık içi, havuç, hindistan cevizi, irmik, ıspanak, kabak, kakao, karnabahar, kaşar peyniri, kereviz, kivi, kırmızı kapya biber, kırmızılahana, kırmızı mercimek, kırmızı soğan, kıvırcık, köftelik bulgur, krema, kuru fasulye, kuru kayısı, kuru soğan, kuru üzüm, kuş üzümü, kuyruk yağı, limon, makarna çeşitleri, mantar, maydanoz, mısır, muz, nar ekşisi, nişasta, nohut, patates, patlıcan, pirinç, pirinç unu, pırasa, portakal, pudra şekeri, roka, salam, salatalık, sarımsak, şehriye, semizotu, sirke, sivri biber, sosis, sucuk, süt, süzme yoğurt, tarçın, tarhana, taze fasulye, taze soğan, tere, tereyağı, tozşeker, tulum peyniri, turp, vanilya, vişne, yaş maya, yemeklik bitkisel margarin, yer fıstığı, yeşil mercimek, yoğurt, yufka ve zeytinyağı ana girdi birim fiyatlarının malzemeli hesap sunum cetveline hatalı yansıtıldığı, birim fiyatlarını tevsiken maliyet düşürücü olarak mevzuatta öngörülen sürelerin dışında ve asgari fiyatlarla ticaret borsası fiyatlarının kullanıldığı, ihale dokümanındaki yemek reçetelerinde yer alan ürünlerin ana girdi tablosunda bulunmadığı,

ç) İki haftalık örnek menüde yer alan ceviz içi, çam fıstığı içi ve fındık içi fiyatlarına ilişkin maliyet düşürücü olarak ticaret borsalarının ceviz, çam fıstığı ve fındık fiyatlarının kullanıldığı,

d) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.2 ve 79.2.2.3’üncü maddeleri kapsamında kullanılan fiyatların gösteren belgelerde tarih bulunmadığı, ürünlerin birim fiyatlarının hangi tarihler arasında geçerli olduğunun teyit edilemeyeceği, kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatların ilan ile ihale tarihi arasında olmadığı, ilan tarihinden önceki fiyat listeleri ile açıklama yapıldığı,

e) Ana girdilerden aysberg marul, baklava, burgu peynir, çikolata, dil peyniri, Ezine peynir, hazır kuru pasta, hazır yaş pasta, kaju fıstık, 250 ml kefir, 200 ml maden suyu, mantı, örgü peynir, 200 ml paket ayran, 2 gr paket bitkisel çaylar, 20 gr paket kakaolu fındık ezmesi, 20 gr paket labne peynir, 200 ml paket meyve suyu, 20 gr paket reçeller, 200 ml paket süt, 20 gr paket süzme bal, 80 gr paket tahin helva, 40 gr paket tahin pekmez, 15 gr paket tereyağı, 15 gr paket üçgen peynir, 200 gr paket yoğurt, pastacılık yağı, pastırma, 500 ml pet şişe su, dilimlenmiş siyah zeytin, süzme yoğurt, temizlenmiş taze balık, Türk çayı ve yoğurt tevsiki amacıyla Ek-O.7 Maliyet/ Satış Tutarı Tespit Tutanağı sunulduğu, söz konusu tutanağın yürürlükten kaldırılan eski düzenlemelere göre hazırlandığı, ana girdilerin fiyatlarının ağırlıklı ortalama birim satış tutarının altında olduğu ve toplam tutarının yanlış hesaplandığı, fatura bilgileri tablosunda alıcıya ilişkin bilgi bulunmadığı, ihale ilan tarihinden önceki üç ay veya ondan önceki üç ay içerisinde satımı yapılan mal miktarları ihale konusu işte kullanılması öngörülen mal miktarının en az %20’sini kapsamadığı, ilgili belgeye tarih ve sayı bilgisinin verilmediği, meslek mensubunca mevzuata uygun olarak kaşelenip imzalanmadığı, ekinde meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulmadığı, tutanağa esas alınan üç aylık süre mevzuata uygun olarak belirtilmediği, fatura bilgileri tablosunda yer alan ürünlere ait bilgilerin tablodaki diğer bilgilerle uyumlu olmadığı,

f) Hiçbir gerekçe belirtilmeden üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi kullanıldığı, dayanak tutanakların fiyat teklifinin ekinde sunulmadığı,

g) İhale dokümanı düzenlemeleri gereği kahvaltı, öğle ve akşam yemekleri ile özel gün menüsünde verilmesi gereken kişi başı 1 adet 500 ml’lik pet şişe suyu ürününün maliyete dâhil edilmediği, söz konusu ürün için Ek-O.7 tutanağında mevcut ihale için en az 10.974 adet satış yapılması şartını sağlamadığı,

ğ) Bamya, barbunya, bezelye, biber salçası, bulgur, kemiksiz dana eti, fındık içi, kereviz, kırmızı mercimek, kuru fasulye, kuru üzüm, mantar, nohut, patlıcan, pirinç, portakal, sirke, taze fasulye, yer fıstığı içi ve zeytinyağı için ihale dokümanında istenilen özellikler dikkate alınmadan fiyatlar kullanıldığı,

h) 200 ml maden suyu açıklamasının litre cinsi maden suyu üzerinden yapıldığı,

ı) Süt ve 200 ml süt ürünlerine ilişkin açıklamalarda UHT ve tam yağlı özelliğinde olmayan ürünler fiyatlarının kullanıldığı,

i) 15 gr paket üçgen peynir için tevsik edici belgelerde tam yağlı özelliğine haiz olduğuna ilişkin bilgi bulunmadığı,

j) İki haftalık örnek menüde yer alan mevsim salata ve kremalı mısır çorbası içeriğindeki taze mısıra ilişkin açıklamada dondurulmuş mısır veya kuru mısır fiyatlarının kullanıldığı,

k) Bal, tahin-pekmez ve reçel açıklamalarının ihale dokümanında istenilen özelliklere uygun olmayan ürünlerin fiyatları üzerinden yapıldığı,

l) Ayçiçek yağı ve zeytinyağına ilişkin açıklamaların kilogram yerine litre cinsinden yapıldığı,

m) Çam fıstığı, çörek otu, hindistan cevizi, kabartma tozu, karanfil, limon tuzu, nar ekşisi, sirke, tarçın ve vanilya ürünleri tali çiğ girdi değerlendirilerek belgeye dayalı açıklama yapılmadığı, bedel öngörülmediği ve maliyet hesaplamasına dâhil edilmediği,

n) Yumurta açıklamasında gram yerine adet birimi üzerinden fiyatların kullanıldığı,

o) Balık yemeklerinde kullanılacak balık ürünlerinin temizlenmiş, taze ve en az 150 gr olması gerekirken açıklamada salt alabalık veya hamsi ürün fiyatlarının kullanıldığı,

ö) Pişirilen yemeklerin servis edilecek yerlere taşınmasında kullanılacak aracın kısmi zamanlı çalışacak şoförün maliyetin ilişkin açıklama yapılmadığı ve işçilik maliyet hesaplamasına dâhil edilmediği,

p) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3.1’inci maddesi gereği işçilik maliyeti hesaplamasında sözleşme ve genel gider dâhil fiyatların kullanılması gerektiği, asgari işçilik maliyetlerine sözleşme giderlerinin dâhil edilmediği, işçilik maliyetlerine ilişkin açıklamaların mevzuata aykırı olduğu, sözleşme ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyeti altında teklif verildiği, işçilikler için mevzuata uygun teklif sunulmadığı,

r) Birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 13+ yaş ara öğün iş kalemi için verilen birim fiyatın kuşluk, ikinci ve gece ara öğünleri için ayrı ayrı yapılması gerektiği, gece ara öğün örnek menüsü üzerinden hesaplanan gece ara öğün birim maliyetinin 13+ yaş ara öğün iş kaleminin birim fiyatın üzerinde olduğu, gece ara öğün için verilen birim fiyatın açıklanmadığı gerekçeleriyle uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde, tekliflerin ayrıntılı değerlendirilmesi aşamasında, isteklilerin tekliflerinin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı incelenerek uygun olmadığı belirlenen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı hükme bağlanmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Kısmi tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 16.4’üncü maddesinde “16.4.2. Kısmi teklif verilmesine imkân tanınan ihalede; aday veya isteklinin yeterlik değerlendirmesi, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği her bir kısım için ayrı ayrı yapılacaktır. İstekli, teklif ettiği kalemlerin/kısımların toplam bedeli üzerinden geçici teminat sunacaktır. ...” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgiler;

...

2. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile, ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır.

b) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu,” düzenlemesine,

İhale üzerinde bırakılan isteklinin yeterlik bilgileri tablosu üzerinden EKAP aracılığıyla ticaret sicili bilgileri sorgulama sonucundan; tüzel kişiliğin ortaklarına ilişkin “Düriye Sarı, TC: 31240773478, Ortaklık Oranı: 100.000,00/100.000,00 ” bilgisi ile yöneticilerine ilişkin “Düriye Sarı, TC: 31240773478, Görevi: Müdür, Temsil Yetki Şekli: Münferiden Temsile Yetkili, Başlangıç Tarihi: 30.12.2016, Bitiş Tarihi: -” bilgisine ulaşılmaktadır.

Anılan istekli adına teklifin EKAP üzerinden tüzel kişiliği münferiden temsile yetkilisi “Düriye Araz (31240773478)” tarafından e-imza kullanılarak verildiği görülmektedir.

www.ticaretsicil.gov.tr adresinden yapılan incelemede; tüzel kişiliğin 30.12.2016 tarihinde kurulduğu ve kuruluşu itibariyle tek ortağı ile münferiden temsile yetkilisinin Düriye Araz olduğu, 17.10.2018 tarihli Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ilanı ile kişi bilgileri değişikliği yapıldığı, “Düriye Araz” ismi “Düriye Sarı” olarak değiştirilip ilan edildiği anlaşılmıştır.

Yeterlik bilgileri tablosu sunulan ve tekliflerin elektronik ortamdan gönderilen ihalelerde tüzel kişi olan isteklilerin yöneticilerine ve ortaklarına ilişkin bilgilerin EKAP’tan alındığı, anılan isteklinin teklif mektubunun tüzel kişiliği münferiden temsile yetkili olan kişi tarafından e-imza kullanılarak elektronik ortamda gönderildiği, temsile yetkilisinin Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası aynı olması karşısında soyadı değişikliğinin esasa etkili olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin birinci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

...

7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yılsonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yılsonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

...

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

...

7.4.3. İstekli tarafından;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgeler,

birinin sunulması yeterlidir.

Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Toplam cironun teklif edilen bedelin %25'inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.

Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. ...” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından 17.001.868,26 TL teklif verilen ihalenin 1’inci kısmına ilişkin yeterlik bilgileri tablosunda bilanço değerlendirmesi için 2023 yılı esas alınarak “*,***3904” cari oran, “,*****874” öz kaynak oranı ve “0” kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı ile iş hacmi değerlendirmesi için 2023 yılına ait *****.062,14 TL tutarındaki toplam ciro bilgisine yer verildiği görülmüştür.

Anılan isteklinin EKAP üzerinden ulaşılan 2023 yılı bilanço ve gelir tablosu incelendiğinde; bilanço oranları ile toplam ciro tutarının yeterlik bilgileri tablosunda yer alan bilgilerle aynı olduğu, bilançosunun ihaleye katılımda gerekli oranları sağladığı ve iş hacminin teklifine göre gereken asgari tutarı karşıladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

...

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 30'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

...

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Bu ihalede kamuda veya özel sektörde malzemeli yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmetler benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından 17.001.868,26 TL teklif verilen ihalenin 1’inci kısmına ilişkin yeterlik bilgileri tablosu üzerinden ulaşılan “2021/312546-4947041-1-1” sayılı iş deneyim belgesinin; 13.10.2022 tarihli ve 2021/312546-4947041-1-1 sayılı Sinop Üniversitesinin 07.10.2022 kabul tarihli “Sinop Üniversitesi Merkez-Gerze, Boyabat-Durağan ve Ayancık-Türkeli Yemekhaneleri İçin Her Türlü Emtia ve 0,5 Litre Doğal Kaynak Suyu Dâhil 260000 Adet 4 (Dört) Çeşit Yemek, 2021/312546” işinden elde edilen 2.729.605,45 TL tutarındaki yüklenici iş bitirme belgesi olduğu görülmüş olup, güncel tutarı ise 14.404.243,91 TL olarak tespit edilmiştir.

İhaleye katılımda isteklilerden teklif bedelinin %30’undan az olmamak üzere ihale konusu veya benzer işe ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belge istenildiği, anılan isteklinin iş deneyim belgesinin güncel tutarının teklifine göre sağlaması gereken 5.100.560,48 TL asgari iş deneyim tutarını karşıladığı, iş deneyim belgesine konu işin idarece belirlenen benzer iş düzenlemesine uygun olduğu ve ihaleye katılımda gerekli iş deneyim şartlarını sağladığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle ‘ana girdi’, ‘işçilik’ ve ‘yardımcı gider’ oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için ‘(Ana Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti) / Toplam Teklif Tutarı’ oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar ‘yardımcı girdiler’ başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde ‘(Ana Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti) / Toplam Teklif Tutarı’ oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İhale komisyonu tarafından 22.11.2024 tarihinde gönderilen yazıda “Teknik Şartnamede belirtilen 15 günlük menüler ve ihale dokümanı olarak verilen Gıda Rasyonunda belirtilen yaş grubuna göre” ifadesine yer verilerek aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği görülmüştür.

İhalenin 1’inci kısmı üzerinde bırakılan Batuhan Araz Yem. Gıda Hay. Tem. İnş. Taah. Oto. Güv. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde incelendiğinde;

a) Ek-H.4 malzemeli hesap sunum cetvelinin sunulduğu, ana girdileri tevsik edici belgelerdeki fiyatların cetvele aktarıldığı, açıklamada kullanılan yöntemlerin cetvelde belirtildiği, ana girdi ile işçilik maliyetleri toplamının isteklinin teklifine oranının mevzuatta öngörülen sınırlar dâhilinde 0,9413 olarak bulunduğu görülmüştür.

b) Açıklamada idarece düzenlenen iki haftalık kahvaltı, öğlen, akşam, ara öğün ve özel gün menüsünün kullanıldığı, etli, tavuklu ve sebzeli yemeklerin içeriklerindeki kemiksiz dana eti, kemikli kuzu eti, kemikli tavuk but pirzola, kemikli tavuk but ve temizlenmiş taze balık için “13+/Yetişkin/Yaşlı/Personel/Misafir” için belirlenen miktarların dikkate alındığı anlaşılmıştır.

c) İki haftalık örnek menüde yer alan yemek içeriklerindeki girdiler ve birim fiyatlarının Ek-H.4 cetveline yansıtılarak gösterildiği, 20.11.2024 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye ilişkin açıklamada Karacabey, Bursa ve İzmir Ticaret Borsalarının 2023 yılına ait yıllık bültenlerinin (2023 yılındaki tüm aylara ilişkin ortalama fiyatın) kullanıldığı, son 12 aydan daha eski fiyatlar kullanılmasının mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.

ç) Ceviz içi ve çam fıstığı içi girdilerinin açıklamasında İzmir Ticaret Borsası fiyatları, fındık içi açıklamasında ise Erzurum Ticaret Borsası fiyatının kullanıldığı görülmüştür.

d) Açıklama kapsamında ATO Pastacılar, Çikolata ve Tatlıcılar ile Ekmek ve Ekmek Çeşitleri azami fiyat tarifelerinden yararlanıldığı, fiyat tarifelerinin ilan ve ihale tarihinin içerisinde bulunduğu 2024 yılına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

e) Başvuru sahibince belirtilenin aksine ana girdilerden sadece burgu peynir, Ezine peyniri, hazır kuru pasta, hazır yaş pasta, kaju fıstık, 200 ml maden suyu, 2 gr paket bitkisel çaylar, 20 gr paket kakaolu fındık ezmesi, 20 gr paket labne peynir, 200 ml paket meyve suyu, 200 ml paket süt, 20 gr paket süzme bal, 80 gr paket tahin helva, 40 gr paket tahin pekmez, 15 gr paket tereyağı, 15 gr paket üçgen peynir, pastacılık yağı, 500 ml pet şişe su, süzme yoğurt ve Türk çayı fiyatının tevsiki amacıyla 25.11.2024 tarihli ve 1 sayılı Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının kullanıldığı, tutanağın meslek mensubunca düzenlendiği, açıklamada sadece ağırlık ortalama birim satış tutarlarının kullanıldığı, tutanak üzerinde fatura bilgileri tablosunun bulunduğu, tabloda istenilen bilgilerin doldurulduğu, anılan girdilerin ağırlıklı ortalama birim satış tutarının tespitine esas alınan faturaların 06.08.2024 ve 30.09.2024 tarihleri arasında olduğu, ihale konusu işte kullanılacak mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapıldığının anlaşıldığı, anılan tutanağın ekinde meslek mensubuna ait açıklama sunulduğu tarihte geçerlilik süresi dolmamış faaliyet belgesinin sunulduğu anlaşılmıştır.

f) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ana girdilerin fiyatlarının tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan herhangi bir fiyat teklifinin kullanılmadığı anlaşılmıştır.

g) Anılan istekli tarafından “su 250 ml” girdisinin tevsiki amacıyla kullanılan Ek-O.7 tutanağındaki satış miktarının ihale konusu işte kullanılması öngörülen miktarın 1/20’si kadar olmadığı anlaşılmıştır.

ğ) Anılan istekli tarafından ana girdilerin tevsiki amacıyla “no:3” olarak açıklanması gereken bezelye için sadece “bezelye”, “kavrulmuş” olarak açıklanması gereken fındık içi için sadece “fındık içi”, “çalı”, “horoz”, “dermason”, “şeker”, “Selanik”, “battal”, “barbunya”, “bomba” türlerinden biri ile açıklanması gereken kuru fasulye için sadece “kuru fasulye”, “koçbaşı” olarak açıklanması gereken nohut için sadece “nohut”, “Trakya veya Gönen baldo” olarak açıklanması gereken pirinç için sadece “baldo pirinç”, “%100 dana etli” olarak açıklanması gereken “sosis”, “salam” ve “sucuk” için sadece “sosis”, “salam” ve “sucuk”, kuzu eti kemikli girdisi için “kuzu kol, but kemikli” olarak açıklanması gerekirken “kuzu eti karkas” fiyatlarının kullanılmasının ihale dokümanına uygun olmadığı anlaşılmıştır.

h) Hizmetin yürütülmesi sürecinde verilmesi istenebilecek 200 ml maden suyunun aşırı düşük teklif açıklaması yapılan iki haftalık örnek menüde yer almadığı ve Et Döner içeriğinde bulunan “Maden Suyu (ml)” girdisinin tevsikinde Ek-O.7 tutanağındaki fiyatın kullanıldığı görülmüştür.

ı) Anılan istekli tarafından Ek-O.7 tutanağında yer alan “Paket Süt 200 ml” bilgisinin ürün için istenilen “tam yağlı” özelliğini karşılamadığı anlaşılmıştır.

i) İki haftalık örnek menü içerisindeki kahvaltı öğününde yer alan “Paket Üçgen Peynir” için Ek-O.7 tutanağında yer alan “Paket Üçgen Peynir 15 Gr” bilgisinin ürünün “tam yağlı” olması özelliğini karşılamadığı anlaşılmıştır.

j) İki haftalık örnek menüde yer alan mevsim salata ve mısır çorbası içeriğindeki mısır ana girdisine ilişkin Bursa Ticaret Odası “Taze Mısır” fiyatının kullanıldığı görülmüştür.

k) İhale dokümanı kapsamında gıda malzemeleri özelliklerinde “Paket Bal” başlığı altında balın çiçek veya çam balı olacağı, “Paket Tahin-Pekmez Karışımı” başlığı altında karışımın “%40-%60” olacağı, “Paket Reçel” başlığı altında “en az %50 tane olmak üzere konserve şeklinde imal edilmiş” olacağı belirtilmiş olup, Ek-O.7 tutanağında “Paket Bal (20 Gr)” ve “Paket Tahin Pekmez (40 Gr)” ile Karacabey Ticaret Borsasının “20 Gr Vişne/Çilek Reçeli” olarak gösterilen bilgilerin ihale dokümanına aykırılık içermediği anlaşılmıştır.

l) İki haftalık örnek menüde yer alan yemeklerin içeriklerindeki ayçiçeği ve zeytinyağının kilogram fiyatlarının açıklama kapsamında sunulan ticaret borsası fiyatlarının altında olmadığı anlaşılmıştır.

m) Çam fıstığına ilişkin açıklamada İzmir Ticaret Borsası fiyatının kullanıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesi uyarınca yardımcı girdi olarak değerlendirilebilen çörek otu, hindistan cevizi, kabartma tozu, karanfil, limon tuzu, nar ekşisi, sirke, tarçın ve vanilya ürünlerine ilişkin açıklama yapılmasının gerekmediği anlaşılmıştır.

n) Yemek içeriklerinde birimi gram olarak belirlenen yumurta için istekli tarafından ticaret borsasındaki adet fiyatı kilograma dönüştürülerek kg birimi üzerinden açıklama yapıldığı görülmüştür.

o) Balık Izgara yemeği içeriğindeki “Taze Balıklar (Gr)” ana girdisinin bulunduğu, anılan istekli tarafından Karacabey Ticaret Borsasının balıklara ilişkin kg fiyatının kullanıldığı, ihale dokümanındaki “Balıklar iç organları temizlendikten sonra 150 gramın altında kesinlikle olmamalıdır...Balıklar taze olmalıdır” düzenlemesinin yemeklerin hazırlanması esnasında dikkate alınabilecek bir özellik olduğu anlaşılmıştır.

ö) Yemek üretiminin yapılacağı kuruluştan servis edileceği kuruluşa taşınması işinde kullanılacak aracın günlük 2 saat çalışacak personel maliyetinin işçilik giderine dâhil edildiği görülmüştür.

p) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde sözleşme ve genel gider dâhil birim fiyatların kullanılacağı, anılan istekli tarafından İdari Şartname’nin 25’inci maddesi dikkate alınarak işçilik giderinin hesaplandığı ve asgari işçilik maliyetlerinin altında teklif verilmediği anlaşılmıştır.

r) Başvuru konusu ihalenin 1’inci kısmı için kahvaltı, öğle, akşam ve ara kahvaltı ile özel gün menüsü için teklif alındığı, Teknik Şartname’nin “Ara Öğünler” başlıklı maddesinde “Ara öğünler, yukarıda belirtilen çeşitlerden veya gıda rasyonunda yer alan benzerlerinden bir tanesi seçilerek oluşturulacaktır.” düzenlemenin yer aldığı, aşırı düşük teklif açıklamasında da iki haftalık örnek menüde yer alan kahvaltı, öğlen, akşam ve ikindi ara öğün ile özen gün menüsü için belirlenen “13+/Yetişkin/Yaşlı/Personel/Misafir” gramajların kullanıldığı, kuşluk ve gece ara öğünlerinin ayrıca açıklamaya dâhil edilmesinin gerekmediği anlaşılmıştır.

Dolayısıyla, Batuhan Araz Yem. Gıda Hay. Tem. İnş. Taah. Oto. Güv. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ihalenin 1’inci kısmına ilişkin sunulan aşırı düşük teklif açıklaması mevzuata ve ihale dokümanına uygun olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin dördüncü iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği, yukarıdaki tespit ve değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı dikkate alındığında başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için anılan Kanun hükmünün öngördüğü “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulu gerçekleşmediğinden başvuru bedelinin tamamının iadesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 1’inci kısmına ilişkin Batuhan Araz Yem. Gıda Hay. Tem. İnş. Taah. Oto. Güv. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.