KİK Kararı: 2025/UH.I-273 (29 Ocak 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/005
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 29.01.2025
Karar No : 2025/UH.I-273
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Dima Kurumsal Hizmetler Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Kadıköy Belediye Başkanlığı Destek Hizmetler Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1409844 İhale Kayıt Numaralı “Çocuk Yuvalarında Öğrenim Gören Öğrenciler İçin 2025 Yılı Malzemeli Yemek” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Kadıköy Belediye Başkanlığı Destek Hizmetler Müdürlüğü tarafından 27.11.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çocuk Yuvalarında Öğrenim Gören Öğrenciler İçin 2025 Yılı Malzemeli Yemek” ihalesine ilişkin olarak Dima Kurumsal Hizmetler Ltd. Şti.nin 23.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.12.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 30.12.2024 tarih ve 174583 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 30.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1863 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde kalan Öz-Kandemir Tem. İlaç. Yemek Gıda Sağ. Hizm. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı şöyle ki,

a) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde belirtilen malzemeli hesap sunum cetvelini (Ek-H.4) hatalı olarak sunduğu, anılan tabloda yer alan ana girdilerin birim fiyatları ile birim fiyatları tevsik etmek için kullanılan belgelerdeki birim fiyatlar arasında uyumsuzluklar olduğu, ayrıca açıklama yöntemleri kısmında, ortalama birim fiyatların belgelerin kaçıncı sayfasında olduğunun belirtilmediği,

b) Ana girdiler ile işçilik maliyeti toplamının, toplam teklif tutarına oranı Tebliğ’de belirtilen oranlar (0,80 - 0,95) arasında olmadığı,

c) Örnek yemek menüsünde yer alan yemeklerin içeriğindeki çay, siyah zeytin, kaşar peyniri, beyaz peynir, yeşil zeytin, mandalina, muz, domates, salatalık, yumurta, karpuz, kavun, kiraz, kayısı, pekmez, ayçiçek yağı, buğday unu, pirinç, yoğurt, havuç, kuru soğan, limon, maydanoz, domates salçası, kırmızı mercimek, patates, makarna, dolmalık biber, ceviz içi, vanilya, bitki çayı, çarliston biber, zeytinyağı, dana eti kemiksiz, bamya kuru sarımsak, kakao, kuru üzüm, kereviz, pırasa, taze bezelye, ıspanak, marul, yufka ve kıvırcık ana girdilerinin birim fiyatlarının Ek-H.4 cetveline hatalı olarak yansıtıldığı, aşırı düşük teklif savunması veren ilgili isteklinin, adı geçen ana çiğ girdilerin fiyatlarını tevsiki amacıyla, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu’nun 51’inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belgeleri sunması gerekirken, maliyet düşürücü olarak mevzuatta belirlenen sürelerin dışındaki (ihale tarihinden geriye doğru 1 yıl içerisinde olması gerekirken, daha eski veya ihale tarihinden sonraki bültenlerin kullanılması suretiyle) ve asgari birim fiyatları kullanarak açıklama yaptığı, ayrıca anılan ürünlere, teknik şartnamedeki yemek reçetelerinde yer verilmesine rağmen, A) ana girdiler tablosunda yer verilmemiş olduğu,

d) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.5’inci maddesi kapsamında bazı ürünlerin fiyatlarının tevsiki amacıyla sunmuş oldukları toptancı hal fiyatları belgelerinin ilgili toptancı hali idaresi tarafından düzenlenip düzenlenmediğinin bilinmediği, ilgili belgelerin onaysız olmasından salt internet çıktısı halinde sunulmasından ve teyidinin yapılamamasından açıklama kapsamında kullanılmasının uygun olmadığı,

e) Örnek menüde yer alan yemeklerin içeriğindeki girdilerden olan "ceviz içi" ürününün birim fiyatının ticaret borsası bültenlerinde yer aldığı, ancak istekli tarafından açıklamasında "ceviz" birim fiyatının kullanıldığı, borsa bültenlerinde salt "ceviz" ve "ceviz içi" ürünlerinin ayrı ayrı yer aldığı ve birim fiyatlarının da birbirinden farklılık arz ettiği,

f) Örnek yemek menüsünde yer alan girdilerin fiyatlarının tevsiki amacıyla halk ekmek gibi kamu kurumu niteliğine haiz kuruluşların fiyat listesinin kullanıldığı, ancak fiyat listelerinin ilan/davet tarihi ile ihale tarihi arasında(ihale tarihi hariç) olması gerekirken bu tarihten önceki tarihli fiyat listelerinin kullanıldığı, ayrıca kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatları gösteren belgelerde tarih bulunmadığı, bu nedenle ilgili ürünlerin birim fiyatlarının hangi tarihler arasında geçerli olduğunun teyit edilemediği,

g) Bazı ana girdilerin (bal, reçel, tereyağı, süt, yoğurt, ayran, ekmek roll 50 gr, milföy vb) tevsiki amacıyla sunulan Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının yürürlükten kaldırılan Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarına göre hazırlanmış olduğu, 30.09.2020 tarihli Resmi Gazete’de Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının standart formunda değişiklik yapıldığı ve anılan tutanakta yer alan ana girdi birim fiyatlarına dayanak olan fatura bilgilerinin, faturaya konu malın miktarının, birim fiyatının ve fatura tutarının fatura bilgileri tablosunda yazılmasının gerektiği, ancak sunulan Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağının 7’nci maddesinde bulunması gereken fatura bilgileri tablosunun bulunmadığı, anılan tutanakta ağırlıklı ortalama birim maliyet/satış tutarının tespitinde esas alınan faturalara ilişkin bilgilerin yer almadığı,

Ayrıca anılan tutanakta yer alan “(bal, reçel, tereyağı, süt, yoğurt, ayran, ekmek roll 50 gr milföy vb)” ana girdilerinin fiyatlarının ağırlıklı ortalama birim maliyetlerin veya ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının altında olduğu ve toplam tutarlarının da yanlış hesaplandığı, satışlar üzerinden açıklama yapıldığı için fatura bilgileri tablosunda "alıcı" firmaya ilişkin bilgilerin bulunmadığı, ihaleye iştirak eden isteklinin adının yer aldığı, ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mamul/mal miktarının en az 1/20'si kadar satış yapılmamış olduğu, ilgili belgeye “Tarih” ve “Sayı” verilmediği, belgenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 8.4’üncü maddesine uygun hazırlanmadığı ve ilgili meslek mensubu tarafından da her sayfası kaşelenip imzalanmadığı, ilgili tutanağın 1’inci sayfasında yer alan SMMM bilgileri ile ilgili meslek mensubunun kaşe bilgilerinin birbirinden farklı olduğu, ayrıca yürürlükteki mevzuat hükümleri gereğince adı geçen tutanağın Ek’inde sunulması gereken ilgili meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulmadığı, tutanağın ihale tarihine göre 01.07.2024-30.09.2024 tarihlerine veya bundan önceki üç aya 01.04.2024-30.06.2024 tarihine göre hazırlanmış olması gerekmesine karşın uygun hazırlanmadığı,

İsteklinin ihale ilan tarihinden önceki bir tarihe göre sahte evrak düzenleyerek gerçekte hiçbir şekilde olmayan bir ticareti gerçekleşmeyen satış yapıldığı beyan edilen faturaların irsaliyesi bulunmayan sadece açıklama sunabilmek için hazırlanan tek fatura ve 1 yevmiye defteri numarası ile gerekli olan girdilerin tevsik edildiği ve yanıltıcı belge düzenlendiği, dolayısıyla ilgili istekli tarafından kötü niyetli bir şekilde sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı evrak düzenlenerek açıklama yapıldığından Kanun'un 17'nci maddesinin uygulanması gerektiği faturanın ihale tarihinden sonra düzenlendiği, alımı yapılan firmanın faaliyet konusunun malzeme alım satımı olmadığı, faturanın tarihi ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge niteliğinde olduğu,

h) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesindeki açıklama gereğince, belirtilen ürünlerin maliyetlerinin tevsiki amacıyla fiyat tekliflerinin kullanılamayacağı belirtilmesine rağmen, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan istekli tarafından açıklamaları kapsamında hiçbir geçerli hukuki gerekçe bildirilmeden, Tebliğ’in 79.2.2’nci maddesinde yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığı ispatlanmadan fiyat tekliflerinin kullanılmış olduğu, ayrıca fiyat teklifinin dayanağı olan Ek-O.5 maliyet tespit tutanağı ve Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağının fiyat teklifleri ekinde idareye sunulmadığı,

ı) Teknik Şartname'nin 10-11'inci sayfalarında süt ürününün "tam yağlı ve "UHT" olması, yoğurt ve ayran ürünlerinin de "tam yağlı olması gerektiği, yine Şartname'nin 8'inci sayfasında beyaz peynir ve kaşar peyniri ürünlerinin "tam yağlı" olması gerektiğinin belirtildiği, ancak yapılan açıklamada süt, yoğurt, ayran, beyaz peynir ve kaşar peyniri ürünlerinin tevsiki amacıyla salt "süt, yoğurt, beyaz peynir ve kaşar peyniri" ibarelerinin yer aldığı,

i) Örnek kahvaltı menüsünde yer alan bal ve reçel ürünlerinin tevsiki amacıyla "kg" cinsinden "bal ve reçel" ürün fiyatlarının kullanıldığı, oysaki Teknik Şartname'nin 7'nci sayfasındaki düzenlemelerden bal ve reçel ürünlerinin 20 gr'lık paketli ürünler olması gerektiği,

j) Açıklamalar kapsamında sunulan Ek-O.7 maliyet/satış tutarı tespit tutanağındaki fatura bilgileri tablosunda yazan ürünlere ait bilgiler ile anılan tutanağın "İlk madde malzeme /yarı mamuller-üretim veya ticari mallar hesabında kayıtlı olan (mamulün/malın adı) ilişkin bilgiler" kısımlarının birbiriyle uyumlu yazılmadığı, ayrıca tutanakta yer alan ürünlerin birimlerinin ortalama birim maliyet/satış tutarlarının da birbiriyle ve ihale dokümanında belirtilen düzenlemelerle uyumlu olmadığı,

k) İşçilik maliyet hesaplaması yapılırken sözleşme gideri ve genel giderlerin dahil edildiği asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplama yapılması gerektiği, ancak dahil edilmeden işçilik hesaplaması yapıldığı, Tebliğin 78.3.1'inci maddesindeki açıklamaya göre birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel gider dahil asgari işçilik maliyetine göre hesaplama yapılacağı ilgili isteklinin ise işçilik kalemleri için Kamu İhale Kurumu İşçilik Hesaplama Modülü’ndeki "asgari işçilik maliyeti" üzerinden teklif sunulduğu,

2. İdari Şartname'nin 7.1.a.2'nci maddesindeki düzenleme gereği ihale üzerinde bırakılan isteklinin şirketi temsile yetkili, olan kişiler ile ortakları ve ortaklık oranlarına ilişkin bilgilerin yeterlik bilgileri tablosunda son güncel durumlarının beyan edilmediği, teklif mektuplarının firmayı temsil ve ilzama yetkili kişi tarafından e-imza ile imzalanmadığı, teklif mektubunu e-imza ile imzalayan kişinin ihale tarihi itibariyle şirketi temsile yetkisinin bulunmadığı,

3. İhale üzerinde bırakılan isteklinin bilançosu ve gelir tablosunun ihalede belirtilen oranları sağlamadığı, teklifi kapsamında 2023 yılına ait bilanço bilgileri veya 2023 yılı ile birlikte 2022 yılına ait bilanço bilgilerinin beyan edilmesi gerekirken sadece 2022 yılına ait bilançonun beyan edildiği,

4. İhale üzerinde bırakılan isteklinin iş deneyim belgesinin İdari Şartname'nin 7.5.1'inci maddesinde istenilen kriterleri sağlayamadığı, benzer iş tanımına uygun olmadığı iddia edilmektedir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “...78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur.

78.3.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır.” açıklaması,

“Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

…

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

…

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

…

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir.

İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

…

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

…

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir…”

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Çocuk Yuvalarında Öğrenim Gören Öğrenciler İçin 2025 Yılı Malzemeli Yemek

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: 80.000 öğün Sabah Kahvaltısı, 120.000 öğün Öğle Yemeği, 120.000 öğün İkindi Kahvaltısı, 14 Aşçı/Aşçı Yardımcısı, 6 Servis Elemanı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kadıköy Belediye Başkanlığı Özel Kalem Müdürlüğüne bağlı Çocuk Yuvaları” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde, “Yemeklerde kullanılacak malzemeler, işin gerçekleşmesi için yüklenici tarafından temin edilecek malzeme ve ekipmanlara ilişkin giderler, yemek servisi ve servis sonrası hizmetler ile ilgili giderler, ilaçlama giderleri, elektrik-doğalgaz-şebeke suyu-içme suyu giderleri, temizlik malzemeleri giderleri, oluşabilecek mikrobiyolojik laboratuvar analiz giderleri, personele yapılacak olan sağlık testlerine ilişkin giderler (akciğer grafisi, boğaz ve gaita kültürü, hepatit testi), yükleniciye iş yeri teslimi sırasında teslim edilmiş olan demirbaşlarda oluşabilecek bakım-onarım giderleri, ihale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, KİK payı, noter masrafları, iş sırasında kullanılacak giyim giderleri, teklif fiyata dahildir. Yüklenici çalıştıracağı personel için 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Sağlık Sigortası Kanunu, 4857 sayılı İş Kanunu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile diğer mevzuat gereği yerine getirmesi gereken tüm yasal yükümlülüklerden bizzat sorumludur. Bu sorumluluktan doğan giderler yüklenici tarafından karşılanacak olup teklif fiyata dahildir.

İşçilik giderleri;

Yüklenici çalıştıracağı 14 adet Aşçı-Aşçı Yardımcısı işin brüt asgari ücretin en az %60 fazlasını,6 adet Servis Elemanı için brüt asgari ücretin en az %50 fazlası ücret verecektir.

Yol gideri; Yüklenici çalıştıracağı toplam 20 personelin her birine 22 gün üzerinden günlük brüt 85,00 TL yol ücretini nakdi olarak ödeyecek ve bu bedeli çalışanların maaş bordrosunda gösterecektir.

Personelin yiyeceği yemek için herhangi bir ücret ödenmeyecek olup çıkan yemekten ücretsiz olarak yararlandırılacaktır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.

Çalışacak personel için kısa vadeli sigorta kolları prim oranı %2,25'tir.” düzenlemesi,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’de öğle yemeği ve ikindi kahvaltısına ilişkin iki haftalık (kış ve yaz menüsü olarak) örnek yemek menülerinin var olduğu görülmüştür.

Yine Teknik Şartname’nin “Gıda Maddelerinin Tanım ve özellikleri” başlıklı 13’üncü maddesinin,

“Tam yağlı beyaz peynir” başlıklı 13.1’inci maddesinde “yağ oranı: kuru maddede yağ oranı en az %40 olmalıdır” düzenlemesi,

“Tam yağlı kaşar peyniri” başlıklı 13.2’nci maddesinde “süt yağı miktarı; kuru maddede ağırlıkça %45 ve daha çok olmalıdır.” düzenlemesi,

“Bal” başlıklı 13.4’üncü maddesinde “TSE damgalı olmalı, şekerleme ve tortulanma olmamalıdır. Menşeine göre çiçek balı (ıhlamur, yonca vb.) salgı balı (çam balı, yaprak balı vb. en çok %23 glikoz ve früktoz en az %60, sakaroz en çok %10 olacaktır. Ballar ekşimiş, küflenmiş, anormal koku ve lezzet oluşmamış, kirlenmemiş olacak, yabancı madde bulunmayacaktır.45 dereceden fazla ısıtılan balların tüketimi yasaktır. Hidroksimetil furfumol en çok 40 mg/kg olmalı” düzenlemesi,

“Reçel” başlıklı 13.5’inci maddesinde “Reçellere jelatin, jeloz, zamık ve nişai maddeler katılması yasaktır. Reçel çeşitlerinde meyve miktarı veznen üçte birinden az, meyve hariç reçel şurubunda su miktarı %40’tan fazla, şeker miktarı %60’dan fazla olamaz. Normal depolama koşullarında çoğalabilen mikroorganizma bulunmamalıdır. Meyve parçaları görülebilir ve tanımlanabilir olmalı, renk, koku, tat ve aroması hazırlandığı meyveye has olmalıdır. Şekerlenme, bozulma, ekşime, küf ve yanık kokusu olmamalıdır.” düzenlemesi,

“SÜT” başlıklı 13.8’inci maddesinde “Sterilize (UHT) sütlerin kullanıma uygum (ekşimemiş, kokuşmamış, kirlenmemiş, rengi ve kıvamı uygun) olabilmesi için en fazla 4(dört) ay önce GMT’de belirtilen yöntemle hazırlanmış ve soğutma derecesinde ambalajlanarak en fazla 10 derecede saklanıp taşınmış ve satışa verilmiş olması gerekir. Pastörize sütlerde üretim tarihinden itibaren kullanılıncaya kadar geçen sürede (en fazla 2 gün) uygun şartlarda (en fazla 10 derece sıcaklıkta) bekletilmiş olup olmadığının kontrolü mümkün olamayacağından yuvalarımızda dayanıklı (sterilize) süt kullanılacaktır.

-Tat ve koku aroması kendine has olmalı

-Kutular ezik ,patlak ve kirli olmamalı

-Kullanılacak sütler: en fazla 20 gün önce tekniğine uygun biçimde ısıtılarak sporlu ve sporsuz mikroorganizmalardan arındırılmış, sterilize edilmiş tam yağlı sterilize süt olmalıdır.

-Sütler TS 1192’de belirtilen özellikleri taşıyacaktır.” düzenlemesi,

13.9’uncu maddesinde “Kullanılacak yoğurt yukarıda belirtilen niteliklerdeki sütlerden üretilmiş ve Tam yağlı (100 gramında en az 3 gram süt yağı bulunan) olmalıdır.

…

Ayran: Nitelikleri yukarıda belirtilen yağlı yoğurtlarda uygun oranda içilebilir su karıştırılması ile elde edilmiş ve koyu kıvamlı olmalıdır.

Ayranlarda süt yağı 100 mililitrede 1,5 gramdan, yağsız kuru madde 8 gramdan yoğunluk 1,020’de az, asitlik derecesi süt asidi hesabı ile 0,6’dan aşağı ve %1,6’dan yukarı olmamalıdır. E.coli bulunmayacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.

12.12.2024 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararına göre, bahse konu ihalede 18 adet ihale dokümanı indirildiği, ihaleye 10 isteklinin katıldığı, teklifi aşırı düşük olan Öz-Kandemir Tem. İlaç Yemek Gıda Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunarak ihalenin anılan istekli üzerinde bırakılmasına, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise başvuru sahibi olan Dima Kurumsal Hizmetler Ltd. Şti olarak belirlenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

İdarece 28.11.2024 tarihinde teklifi sınır değerin altında kalan istekliye “İhale işlemleri” konulu yazının gönderildiği, ilgili yazıda “İhalemize sunmuş olduğunuz teklif İdari Şartname’nin “Sınır Değer” başlıklı 33.maddesi ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi gereği aşırı düşük olarak değerlendirilmiştir. Aşırı düşük olarak değerlendirilen teklifinizin …Teknik şartnamede yer alan iki haftalık örnek menü ile ana çiğ girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak sunacağınız hizmetin ekonomik olması, hizmetin teminindeki avantajlı koşulların neler olduğunu fiyat analizleri ve tevsik eden belgeler ile birlikte 5(beş) iş günü içinde komisyonumuza bildirmenizi rica ederim” denilmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklaması talebinde bulunulmuştur.

Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamaları birlikte değerlendirildiğinde malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılacağı ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtileceği, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği malzemeli yemek sunumu hesap cetvelini (Ek-H.4) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunması, bu açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’ten çok olmaması gerektiği, ana girdi ibaresinden ilgili yemeğin pişirilmesi için gerekli temel girdilerin anlaşılması gerektiği, buna göre yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurların “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirileceği ve bu unsurlar için açıklama sunulmasının gerekmediği anlaşılmaktadır.

EKAP’a yüklenen ihale işlem dosyası kapsamındaki Öz-Kandemir Tem. İlaç Yemek Gıda Tic. Ltd. Şti.ne ait aşırı düşük teklif açıklama dosyası incelendiğinde;

a) Malzemeli yemek sunumu hesap cetvelindeki açıklama yöntemi kısmında ortalama birim fiyatların belgelerin kaçıncı sayfasında olduğunun belirtildiği, ana girdilerin birim fiyatları ile bu fiyatları tevsiken sunulan belgelerdeki fiyatların birbiri ile uyumlu olduğu,

b) İlgili hesap cetvelinin öğün ve işçilik maliyetlerine ilişkin kısmı incelendiğinde, ana girdi maliyeti ile işçilik maliyeti toplamının toplam teklif tutarına oranının 0,80- 0,95 arasında olduğu,

c) Örnek yemek menüsündeki bahsi geçen yemeklerin içerisindeki örnek gidilerin birim fiyatlarının Ek-H4 cetveline doğru şekilde yansıtıldığı, borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belgelerle (ticaret borsası bültenleri) açıklama yapıldığı, Teknik Şartname’de belirlenen yemek reçetelerinde yer alan ve iddiada adı geçen (siyah zeytin, karpuz, kavun, ayçiçek yağı, kemiksiz dana eti, çarliston biber vb.) ürünlere “Ana Girdiler” tablosunda yer verildiği ve bunlarla ilgili açıklama yapıldığı,

d) Açıklamaların toptancı hal fiyatları kullanılarak yapıldığına dair herhangi bir tevsik edici belge sunulmadığından bu iddia konusu ile ilgili değerlendirme yapılmasına gerek bulunmadığı,

e) “Ceviz içi” ürününün açıklaması için Muğla Ticaret Borsası Haziran 2024 bültenindeki “Ceviz içi” birim fiyatının kullanıldığı,

f) Ekmek girdisi için Ankara Büyükşehir Belediyesi kuruluşu olan Halk Ekmek’in fiyat listesinin kullanıldığı ve söz konusu fiyatların 15.11.2024 tarihi itibariyle geçerli olduğunun belirtildiği,

g, h, j) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklamalarda fiyat teklifi ve eki maliyet/satış tutarı tespit tutanağı kullanılmadığından buna ilişkin bir değerlendirme yapılmasına gerek bulunmadığı,

ı) İsteklinin açıklamalarında beyaz peynir ve kaşar peyniri için Teknik Şartname düzenlemeleri doğrultusunda “Tam yağlı beyaz peynir” ve “Tam yağlı kaşar peyniri” ortalama fiyatlarının kullanıldığı (Karacabey Ticaret Borsası Şubat 2024), ancak “Tam yağlı yoğurt” için sadece “yoğurt” girdisine ait fiyatın kullanıldığı ve ayran girdisine ilişkin ana girdiler tablosunda belirtilen ortalama fiyatın (21,15 TL) ise “ana girdiler” tablosunda beyan edilen ve açıklama ekinde sunulan Karacabey Ticaret Borsası (Şubat 2024) fiyat listesi içerisinde yer almadığı,

i) Teknik Şartname’de bal ve reçel girdilerine yönelik olarak özelliklere yer verilmiş olmakla birlikte 20 gr’lık paketli ürün olması gerektiği ile ilgili bir düzenleme yapılmadığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ana girdiler tablosunda (kg) cinsinden belirtilen bal girdisinin Trabzon Ticaret Borsası Ağustos 2024 ortalama fiyatı ile tevsik edildiği anlaşılmıştır.

Tüm bu değerlendirmeler sonucunda ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından dokümanda “tam yağlı” olarak açıkça belirtilen “yoğut ve ayran” girdileri için tam yağlı olduklarına ilişkin bir ibare bulunmayan salt “yoğurt” ve salt “ayran” şeklinde açıklama yapılmasının yanı sıra ayran girdisi için ana çiğ girdi tablosunda belirtilen ortalama fiyatın ise ilgili borsa bültenindeki ayran fiyatları içerisinde yer almadığı ve bu sebeple de açıklamasının bu yönüyle doküman düzenlemelerine uygun olmadığı değerlendirilmiştir.

k) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3.1’inci maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin tekliflerinin, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılacağı ifade edilmiştir.

Sözleşme giderlerinin hesaplanmasında 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun “Akitlerle ilgili kâğıtlar” başlıklı bölümünde “A. Belli parayı ihtiva eden kâğıtlar: 1. Mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknameler” için sözleşme bedelinin binde 9,48’i oranında damga vergisi alınacağı, “II. Kararlar ve mazbatalar” başlıklı bölümünde “2. İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları” için sözleşme bedelinin binde 5,69’u oranında karar pulu ücreti alınacağı ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu gereğince ödenmesi gereken Kamu İhale Kurumu payı oranının %0,05 olduğu hüküm altına alınmıştır.

Bu çerçevede ilgili mevzuat uyarınca, başvuru konusu ihale açısından sözleşme damga vergisi, sözleşme karar pulu ücreti ve Kamu İhale Kurumu payı olmak üzere isteklilerin teklif fiyatının % 1,567’sine tekabül eden tutarda sözleşme giderlerinin hesaplanması gerektiği anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, personel çalıştırılmasına dayalı olmayan başvuruya konu ihaleye ilişkin olarak ihale dokümanında yer alan düzenlemeler, Kamu İhale Genel Tebliği açıklamaları ve ilgili mevzuata göre; İdari Şartname’nin 25’inci maddesindeki “14 adet Aşçı-Aşçı Yardımcısı işin brüt asgari ücretin en az %60 fazlası,6 adet servise elemanı için brüt asgari ücretin en az %50 fazlası ücret verilecektir” düzenleme uyarınca,

Brüt asgari ücretten %60 fazla ücret alacak aşçı-aşçı yardımcısı iş kalemine ait KİK İşçilik Hesaplama Modülünde aylık asgari işçilik maliyetinin sözleşme ve genel giderler hariç 41.850,34 TL, brüt asgari ücretten %50 fazla ücret alacak servis elemanı iş kalemine ait aylık asgari işçilik maliyetinin ise sözleşme ve genel giderler hariç 39.125,03 TL olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından da söz konusu işçilik ücretlerinin üzerine mevzuatı gereği olması gereken sözleşme giderleri eklenmek suretiyle hesaplama yapıldığı ve yapılan hesaplamalarda bir aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2'nci iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

…

b) Tüzel kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır. EKAP’a kayıtlı olmayan yabancı aday/istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler ihalede sunulur. Aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekir.

(2) Vekaleten ihaleye katılma halinde; vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile elektronik ihaleler hariç vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması zorunludur. …” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde “(1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.

(2) Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin uygun olan hükümleri, yoksa bu Yönetmelik hükümleri uygulanır. Ancak e-anahtarlar teklif ile birlikte ihale tarih ve saatine kadar gönderilir ve teklifler ihale tarih ve saatinde ihale komisyonu tarafından EKAP üzerinde açılır.

(3) Bu ihalelerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin ekinde bulunan “Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan ve Tekliflerin Elektronik Ortamda Alındığı İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname” ve ilgili yönetmelikler ekinde bulunan diğer standart formlar kullanılır ve EKAP üzerinden gönderilmeyen teklifler kabul edilmez.

…

(5) e-teklifler EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortakların tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur. Kısmi teklife açık ihalelerde teklif mektubu eklerinin her bir kısım için ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde ise yeterlik bilgileri tablosunun her bir ortak tarafından ayrı ayrı doldurulması gerekmektedir.

…

(9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.…” hükmü,

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Gerçek ve tüzel kişilerin EKAP’a kaydı” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) İhalelere katılacak gerçek ve tüzel kişilerin EKAP’a kayıt işlemi sonucunda Kurum ile gerçek ve tüzel kişiler arasında bir protokol düzenlenir. Düzenlenen protokolde, EKAP’ta yer alan iş ve işlemleri gerçek veya tüzel kişi adına yürütecek en fazla iki adet platform sorumlusu belirtilir. Platform sorumlusu, Kurum tarafından kendisine iletilmiş olan etkinleştirme bağlantısını kullanarak şifresini oluşturur. Platform sorumlusu, kullanıcı adı ve şifresi ile giriş yaparak EKAP üzerinden gerçek veya tüzel kişi adına işlem yapabilecek diğer kullanıcıları belirler, kaydeder ve yetkilendirir.

(2) EKAP’a kayıt için aşağıda yer alan bilgi ve belgelerin protokol ekinde Kuruma sunulması zorunludur:

…

b) Tüzel kişi olması halinde;

…

(5) EKAP’a kayıtlı olan; gerçek kişilerin kendileri ile vekil veya temsilcilerine; tüzel kişilerin kendileri, ilgisine göre, ortakları ve ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç)/üyeleri/kurucuları, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda tüzel kişiliği temsile yetkili yönetimindeki görevliler ile vekil veya temsilcilerine ilişkin aşağıda yer alan bilgileri EKAP’a kaydetmeleri ve son başvuru veya ihale tarihinden ve sözleşme imzalamadan önce güncellemeleri zorunludur. Bu kişilerin;

a) Gerçek kişi olması halinde adı, soyadı ve T.C. kimlik numarası ile varsa işletme adı ve ticaret unvanı,

b) Tüzel kişi olması halinde ticaret unvanı, vergi kimlik numarası ile varsa işletme adı. Tüzel kişilerde; yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelere/kuruculara ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicil verileri esas alınır. Ayrıca anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları; şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde ise üyelerin veya kurucuların kaydı kapsamında Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımları da taranarak EKAP’a yüklenir. Yabancı aday/istekliler tarafından bu fıkrada istenen bilgi ve belgelerin beyan edilmesi/yüklenmesi bakımından, ilgili ülke mevzuatındaki karşılıkları esas alınır.

(6) Bu madde kapsamında EKAP’a kaydedilen bilgilerin eksiksiz, doğru ve güncel olması gerekmektedir. EKAP’a kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler tarafından, beşinci fıkrada belirtilen bilgilerde değişiklik yapılmasının gerektiği hallerde bu değişikliklerin, en geç değişiklik tarihini izleyen 7 (yedi) gün içerisinde ancak her durumda son başvuru veya ihale tarihinden önce, son başvuru veya ihale tarihinden sonra gerçekleşen değişikliklerin sözleşme imzalanmadan önce güncellenerek EKAP’a kaydedilmesi zorunludur…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Gerçek veya tüzel kişilerin EKAP’a kayıt işlemleri” başlıklı 31’inci maddesinde “… 31.3 Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 7 nci maddesinde istenen bilgilerin EKAP üzerinde eksiksiz, doğru ve güncel tutulması gerekmektedir. EKAP’a kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler tarafından anılan maddenin beşinci fıkrasında belirtilen bilgilerde değişiklik yapılmasının gerektiği hallerde bu değişikliklerin, en geç değişiklik tarihini izleyen 7 (yedi) gün içinde ancak her durumda son başvuru veya ihale tarihinden önce, son başvuru veya ihale tarihinden sonra gerçekleşen değişikliklerin sözleşme imzalanmadan önce güncellenerek EKAP’a kaydedilmesi zorunludur. Bilgilerin doğrudan EKAP’taki kayıtlardan temin edildiği hallerde, bu bilgilerin güncel olmadığının anlaşılması durumunda teklifler değerlendirme dışı bırakılır. Ayrıca ticaret sicilinde kayıtlı bilgiler ile EKAP’ta yer alan bilgiler arasında çelişki olması halinde, ticaret sicilindeki bilgiler esas alınacaktır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgiler;

…

2. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır. …” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “Ortak ve Yöneticilere Ait Bilgiler” satırının, “Ortaklar/Üyeler/Kurucular ile Yöneticilere Ait Bilgiler” bölümünün, “Ortaklara Ait Bilgiler” kısmında;

“16177-1801-00007 Ortaklara Ait Bilgiler.doc Entegrasyonlar aracılığı ile erişilen belgedir. belgedir.” şeklinde,

“Yöneticilere Ait Bilgiler” kısmında;

“16177-1802-00007 Yöneticilere Ait Bilgiler.doc Entegrasyonlar aracılığı ile erişilen belgedir.” beyanına yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ile doküman düzenlemelerinden, isteklilerin tüzel kişi olması halinde ticaret unvanı, vergi kimlik numarası ile varsa işletme adı, tüzel kişilerde; yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelere/kuruculara ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicil verilerinin esas alınacağı, EKAP’a kaydedilen bilgilerin eksiksiz, doğru ve güncel olması gerektiği, EKAP’a kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler tarafından, beşinci fıkrada belirtilen bilgilerde değişiklik yapılmasının gerektiği hallerde bu değişikliklerin, en geç değişiklik tarihini izleyen 7 (yedi) gün içerisinde ancak her durumda son başvuru veya ihale tarihinden önce, son başvuru veya ihale tarihinden sonra gerçekleşen değişikliklerin sözleşme imzalanmadan önce güncellenerek EKAP’a kaydedilmesinin zorunlu olduğu, tüzel kişi isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgilerin idarece EKAP'tan alınacağı, anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının taranarak EKAP’a yükleneceği anlaşılmaktadır.

İhale dokümanı içerisinde yer alan yeterlik bilgileri tablosu standart formu incelendiğinde, tüzel kişilerin yönetimindeki görevliler ile ortaklar ve ortaklık oranlarına, üyelerine ve kurucularına ilişkin bilgilerin EKAP’tan alınacağı hükmü gereğince ilgili tabloda vekâletname bilgileri ile ortaklara, üyelere, kuruculara ve yöneticilere ait bilgilere ilişkin satırların bulunduğu,

Yapılan incelemede, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 7’nci maddesi gereğince tüzel kişiliğin yönetimdeki görevlileri, ortaklar ve ortaklık oranlarına ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicili verilerinin esas alındığı, yeterlik bilgileri tablosundaki ilgili bilgilerin EKAP uygulaması üzerinden teklifin oluşturulması sırasında MERSİS sistemi üzerinden alındığı, bir diğer ifade ile isteklilerin bu kısmı elle doldurmadığı ticaret sicili bilgilerinin yer aldığı MERSİS (Merkezi Sicil Kayıt Sistemi) entegrasyonu ile tüzel kişiliğin ortakları, ortaklık oranları ile yöneticilere ilişkin bilgilerin yeterlik bilgileri tablosuna aktarıldığı,

Ayrıca teklif mektuplarının temsil ve ilzama yetkili kişiler tarafından e-imza ile imzalandığı, (şirketin tek ortağı ve müdürü Recep Ali Kandemir) imzalayan kişinin ihale tarihi itibariyle şirketi temsile yetkili olduğu anlaşılmış olup, yapılan işlemlerde mevzuata bir aykırılık bulunmadığı ve başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3'üncü iddiasına ilişkin olarak

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;

a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,

b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,

her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.

(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar.

(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’nci maddesinde “(1) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgenin, her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. …” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş hacmine ilişkin belge tutarlarının güncellenmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “(1) İş hacmine ilişkin belge tutarları aşağıdaki şekilde güncellenir:

a) Yıllık toplam ciro, gelirin elde edildiği yılın Haziran ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro, fatura tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

…

7.4.3. İstekli tarafından;

a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,

b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgeler,

birinin sunulması yeterlidir.

Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

Toplam cironun teklif edilen bedelin % 25'inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

- İhale üzerinde bırakılan Öz-Kandemir Tem. İlaç Yemek Gıda Tic. Ltd. Şti tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun, “Ekonomik ve Mali Yeterliğe İlişkin Bilgiler” sütununun, “Bilanço Bilgileri (Yeterlik Değerlendirmesinde Esas Alınan Yıllar)” satırının, “Cari Oran (Dönen Varlıklar/Kısa Vadeli Borçlar)” kısmında “8,23945816” beyanının; “Öz Kaynak Oranı (Öz Kaynaklar/Toplam Aktif)” kısmında “0,30719484” beyanının; “Kısa Vadeli Banka Borçlarının Öz Kaynaklara Oranı” kısmında “0,00756567” beyanının; “Yeterlik Değerlendirmesinde Esas Alınan Yıllar” kısmında “2023,2022” beyanının,

“İş Hacmi Bilgileri” satırında “Yeterlik Değerlendirmesine Esas Alınması İstenen Yıllar ve Bu Yıllara Ait Toplam Ciro Tutarı: 2023- ***976,71 ve 2022-*****131,77 TRY” beyanının yer aldığı görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ile doküman düzenlemelerinden, bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olmasının, öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olmasının, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olmasının ve belirtilen bu üç kriterin de birlikte sağlanmasının gerekli olduğu, bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olmasının zorunlu olduğu, iş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosu ile hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgenin her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunlu olduğu, istekli tarafından iş hacmini tevsik etmek amacıyla birinin sunulmasının yeterli olduğu, şikâyete konu ihalede toplam cironun teklif edilen bedelin % 25'inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 15'inden az olmaması gerektiği anlaşılmıştır.

EKAP üzerinden yapılan incelemede, anılan istekliye yönelik bilanço bilgilerine ilişkin oranlara esas tutarlar teyit edilmiş olup, söz konusu tutarların ihale dokümanında istenilen oranları sağladığı,

Ayrıca yine 2022 ve 2023 yılına ait toplam ciro tutarlarının beyan edildiği ve yapılan sorgulamada EKAP üzerinden ulaşılan belgelerden söz konusu tutarların teyit edildiği ve net satışlar üzerinden elde edilen tutarların toplanıp güncellenerek ortalamasının alınması sonucunda (teklif tutarına göre 19.118.912,00x0,25=4.779.728,00 olması gereken toplam ciro tutarı anılan isteklinin cirosunda *****409,41 TL olarak hesaplanmıştır.) ihalede istenilen oranı karşıladığı tespit edilmiştir.

Ayrıca teklifi kapsamında yeterlik bilgileri tablosunda 2023 yılının yanı sıra 2022 yılına ait bilanço bilgilerinin beyan edildiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının da yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4'üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…

2. İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

…

d) Son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgeler,

e) Devredilen işlerde sözleşme bedelinin en az % 80’inin tamamlanması şartıyla, son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan yapım işleri ile kabul işlemleri tamamlanan yapımla ilgili hizmet işleri ve son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarıyla ilgili deneyimi gösteren belgeler…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında;

a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,

…

ç) İş deneyim belgesi: Adayın veya isteklinin ihale konusu hizmet veya benzer hizmetlerdeki mesleki deneyimini gösteren, hizmet alımlarında iş bitirme belgesi, yapımla ilgili hizmet işlerinde ise iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesini,

d) İş deneyimini gösteren belgeler: İş deneyim belgeleri ve teknolojik ürün deneyim belgesi ile gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa gerçekleştirilen işlere ilişkin olarak Yönetmeliğin 47’nci maddesinde belirtilen belgeleri, … ifade eder.” hükmü,

“İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,… istenilmesi zorunludur…” hükmü,

“Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) İhale konusu iş veya benzer işlerle ilgili tek sözleşmeye dayalı olarak iş deneyimini gösteren belgeler değerlendirmeye alınır. Birden çok iş deneyimini gösteren belge hiçbir şekilde toplanamaz.

(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. …” hükmü,

“İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerde yazılı tutarlar aşağıdaki şekilde güncellenir:

a) 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmiş işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin ihale tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

b) (a) bendi dışında kalan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin sözleşmesinin yapıldığı aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.…” hükmü,

“Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde “…(9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler ve benzer işe ilişkin hususlar” başlıklı 72’nci maddesinde “72.1. Yaklaşık maliyeti, 4734 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendinde yer alan ve hizmet alımları için öngörülen üst limit tutarının altında kalan ihalelerde iş deneyimini gösteren belgelerin istenilmesi idarelerin takdirindedir. Ancak, hizmet alımı ihalesiyle gerçekleştirilecek danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde iş deneyimini gösteren belgelerin istenilmesi zorunludur.

72.2. İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında kabul işlemleri tamamlanan ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde düzenlenen tevsik edici belgeler sunulacaktır.

72.3. Birden fazla işin benzer iş olarak belirlenmesi halinde bu işlerin birlikte mi yoksa ayrı ayrı mı benzer iş olarak kabul edileceğinin şartnamede belirtilmesi gerekmektedir. Şartnamede bu konuya ilişkin bir açıklık bulunmaması halinde, benzer iş olarak belirlenen işlerin her birinin ayrı ayrı benzer iş olarak kabul edilmek suretiyle değerlendirme yapılması zorunluluğu bulunmaktadır...” açıklaması bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1 İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: “Kamu veya özel sektöre yapılmış olan ve tek sözleşme kapsamında yapılmış her türlü malzeme dahil yemek pişirilmesi, servisi ve servis sonrası hizmetler birlikte benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan Öz-Kandemir Tem. İlaç Yemek Gıda Tic. Ltd. Şti tarafından yeterlik bilgileri tablosunun “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” başlıklı sütununun “İş Deneyimini Gösteren Belgeler (EKAP’ta kayıtlı olan iş deneyim belgesi)” satırında “2021/684642-5355082-1-1 EKAP’ta kayıtlı olan iş deneyim belgesi.doc. Doğrudan EKAP’ta oluşturulan belgedir.” ve “2019/358188-3539076-1-1 EKAP’ta kayıtlı olan iş deneyim belgesi.doc Dorudan EKAP’ta oluşturulan belgedir.” bilgilerinin beyan edildiği görülmüştür

Söz konusu iş deneyim belgelerinin EKAP üzerinde sorgulanması sonucunda bir tanesinin Milli Eğitim Bakanlığı tarafından düzenlenen “2019-2020 Eğitim Öğretim Yılında Altıeylül İlçesi dahilindeki taşımalı eğitim kapsamındaki 895 ilkokul/ortaokul öğrencisine 181 gün toplam 161955 öğün sıcak öğle yemeği alımı işi” ne ait olduğu belge tutarının 553.784,34 TL ve güncellenen tutarın ise 4.477.745,79 TL olduğu,

Beyan edilen ikinci iş deneyim belgesinin ise Kadıköy Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 07.11.2023 tarihinde düzenlenen “Çocuk yuvalarında öğrenim gören öğrenciler için 2022 yılı malzemeli yemek pişirilmesi, servisi ve servis sonrası hizmetler” alımına ilişkin olduğu, belge tutarının Öz-Kandemir Tem. İlaç Yemek Gıda Tic. Ltd. Şti üzerinde düşen miktarının (İş ortaklığı olarak gerçekleştirilen söz konusu ihalede %75 ortağı) (toplam belge tutarı 2.085.963,59 TL’nin %75’i) 1.564.472,69 TRY TRY olduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanun’un 10’uncu maddesinde istekliler tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale dokümanında idare tarafından belirlenen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak iş deneyim belgelerinin sunulmasının zorunlu olduğu,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde yapılan benzer iş tanımı dikkate alındığında; ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik bakımından benzerlik göstermesi, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilmesi, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer nitelikte olan işlerden edinilen iş deneyim belgelerinin kabul edilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır.

Dolayısıyla ihalelerde istekliler tarafından sunulacak iş deneyim belgelerinin değerlendirilmesindeki kriterlerden birinin sunulan iş deneyim belgelerine konu işlerin ihale konusu iş veya benzer iş tanımına uygunluğu şeklinde olduğu anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve doküman düzenlemelerinden söz konusu ihalede istekliler tarafından teklif edilen bedelin % 25'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerektiği, incelemeye konu ihalenin “Çocuk yuvalarında öğrenim gören öğrenciler için 2025 yılı malzemeli yemek” alımı olduğu, “Kamu veya özel sektöre yapılmış olan ve tek sözleşme kapsamında yapılmış her türlü malzeme dahil yemek pişirilmesi, servisi ve servis sonrası hizmetler” in benzer iş olarak belirlendiği ve sunulan iş bitirme belgelerinin tanımının ise Milli Eğitim Bakanlığı tarafından düzenlenenin “sıcak öğle yemeği alımı işi” ve Kadıköy Belediyesi tarafından düzenlenenin de incelenen ihalenin iş ile aynı nitelikte olduğu görülmektedir.

İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif tutarının 19.118.912,00 TL olduğu ve ihalede sağlanması gereken iş deneyim miktarının teklif tutarının %25’i olması gerektiği dikkate alındığında (19.118.912x0,25=4.779.728 TL), Kadıköy Belediyesi tarafından düzenlenen iş bitirme belgesinin konusunun ihale konusu işin konusu ile aynı nitelikte ve benzer iş tanımına da uygun olduğu, ayrıca ihale üzerinde bırakılan isteklinin söz konusu iş bitirme belgesine konu işin ihalesine iş ortaklığı olarak katıldığının ve kendisine düşen belge tutarının toplam tutarın %75’ine tekabül ettiğin anlaşıldığı, buradan hareketle belge tutarı olan 2.085.963,59 TL nin %75’i olan 1.564.472,69 TL’nin güncellenmesi sonucunda elde edilen 7.336.433,76 TL’nin ihalede sağlanması gereken iş deneyim oranını karşıladığı tespit edilmiştir.

Bu itibarla da ihale üzerinde bırakılan isteklinin Kadıköy Belediyesi tarafından düzenlenen iş bitirme belgesinin hem ihale konusu iş ve benzer iş tanımına uygun olduğu ve hem de ihalede sağlanması gereken iş deneyim oranını karşıladığı değerlendirildiğinden başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin tüm iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Öz-Kandemir Tem. İlaç Yemek Gıda Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.