KİK Kararı: 2025/UH.I-258 (15 Ocak 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/003
Gündem No : 106
Karar Tarihi : 15.01.2025
Karar No : 2025/UH.I-258
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Çelikler Temizlik İnşaat Tekstil Gıda Taahhüt Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Çanakkale Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1348068 İhale Kayıt Numaralı “İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşlarımıza 12 Ay Süreli Malzemeli Yemek Pişirme Servis ve Sonrası Taşıma Hizmet İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çanakkale Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 08.11.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşlarımıza 12 Ay Süreli Malzemeli Yemek Pişirme Servis ve Sonrası Taşıma Hizmet İşi” ihalesine ilişkin olarak Çelikler Temizlik İnşaat Tekstil Gıda Taahhüt Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi’nin 03.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.12.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.12.2024 tarih ve 173507 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1698 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 1’inci kısmına ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli olan Kavak Yem. Gıda İnş. Tur. Tar. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

1. Ek-H.4 malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin, Kamu İhale Genel Tebliği’nin eklerinde bulunan standart forma uygun düzenlenmediği,

2. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde yer alan ürünler için fiyat teklifi ile açıklamanın ancak anılan Tebliğ'in 79.2.2’nci maddesinde yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda yapılabileceği, örneğin yemek ile birlikte verilmesi gereken bardak su ürününün, ilgili belediyelerin iştiraki olan su firmalarında bulunduğu ve piyasaya arzı olduğu, bu nedenle üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile açıklama yapılmasının mevzuata uygun olmadığı, merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyatların kullanılması gerektiği,

3. Gıda malzemelerinde neden fiyat teklifi sunularak açıklama yapıldığına dair hiçbir hukuki gerekçe sunulmadığı,

4. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde yer alan açıklama uyarınca, örnek menüde bulunan her öğün yemeğin birim maliyetlerinin hesaplanması gerektiği, sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında, toplam tutar ve toplam maliyetler üzerinden açıklama yapıldığı,

5. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde yer alan açıklama uyarınca, çalıştırılacak personele ait giyim giderlerinin “yardımcı girdiler” başlığı altında değerlendirmesi gerekirken, işçilik giderleri kısmına dahil edildiği, bu hesaplama neticesinde malzemeli yemek sunumu hesap cetvelindeki (Ek-H.4) işçilik giderlerinin yanlış olarak hesaplandığı, bu durumun (Ana Çiğ Girdi Maliyeti + İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması hususunu değiştirdiği,

6. Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde meslek mensubunun TÜRMOB kaşesi bulunmadığı,

7. Fiyat tekliflerinin ekinde Maliyet Tespit Tutanağı (Ek-O.5) veya Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Ek-O.6) sunulmadığı, Maliyet Tespit Tutanağı (Ek-O.5) veya Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Ek-O.6) belgelerinin gerçek faturalar üzerinden tanzim edilmediği, fatura bilgilerinin gerçeği yansıtmadığı,

8. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.6’ncı maddesinde yer alan açıklama uyarınca, hesaplanan toplam ana girdi tutarı ve hesaplanan toplam işçilik tutarının toplanarak toplam teklif tutarına bölünmesi gerektiği, oysa yapılan hesaplamalarda her öğün için birim ana girdi ve işçilik birim maliyetinin toplandığı ve teklif birim fiyatına bölünerek oran hesaplandığı,

9. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.3’üncü maddesinde yer alan açıklama uyarınca, kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen birim fiyatların ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) fiyatlar olması gerekirken, sunulan internet çıktılarında birim fiyatların geçerli olduğu tarihlerin bulunmadığı, belgede bulunan tarihin bilgisayardan çıktı alınan tarih olduğu ve gerçeği yansıtmadığı, ilgili kurumlardan teyitlerinin yapılması gerektiği,

10. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.4’üncü maddesinde yer alan açıklama uyarınca, idareye açıklama ekinde sunulan bültenlerin, ilgili ticaret borsalarından teyitlerinin yapılmasının önem arz ettiği, zira birçok ticaret borsası bültenlerinde farklılıklar ortaya çıktığı, ticaret borsası tarafından ilan edilen birim fiyatların kullanılması durumunda ilgili malın ortalama birim fiyatının açıklamalarda kullanılması gerektiği, açıklamada ortalama fiyatların değil, ilgili mala ilişkin en düşük fiyatların kullanıldığı,

11. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.5’inci maddesinde yer alan açıklama uyarınca, toptancı hali fiyatlarında, ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde belirlenen fiyatlar olması gerekirken, 12 aylık dönem öncesi ve ihale tarihi sonrası belirlenen fiyatların kullanıldığı ve teyitlerinin yapılması gerektiği,

12. Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağında, ihale konusu işte kullanılması öngörülen mal miktarının en az yarısı kadar alım ya da 1/20’si oranında satış yapılmış olması gerektiği, sunulan açıklamada, sözleşme süresince kullanılması gereken çiğ girdi malzemelerinin hesaplanması ve hesaplanan bu miktarların en az yarısı kadar alım ya da 1/20’si oranında satış yapıldığının belirtilmesi gerekmekte iken, sadece kişi başına düşen gramajlar üzerinden hesaplama yapılarak Ek-O.7 belgesinin hatalı tanzim edildiği, son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde üretilen/alımı ve satımı yapılan mal miktarlarının, ihale konusu ihtiyaçların en az yarısını kapsamadığı, ilgili belgeye “Tarih” ve “Sayı”nın verilmediği, söz konusu belgenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 8.4’üncü maddesine uygun hazırlanmadığı ve ilgili meslek mensubu tarafından da her sayfasının kaşelenip imzalanmadığı, ilgili tutanağın ilk sayfasında yer alan SMMM bilgileri ile ilgili meslek mensubunun kaşe bilgilerinin birbirinden farklı olduğu, yürürlükteki mevzuat hükümleri gereğince adı geçen tutanağın ekinde sunulması gereken ilgili meslek mensubuna ait “Faaliyet Belgesi”nin de sunulmadığı, sunulmuş olsa dahi anılan belgenin geçerlilik süresinin dolduğu, ilgili firma tarafından düzenlenen EK-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağında, ana girdi listesine bir bütün olarak yer verildiği, belirtilen listenin isteklinin söz konusu malı imalatlarında kullanıyor olması durumuna göre 150-ilk madde ve malzeme, 151-yarı mamuller-üretim hesaplarında veya malların ticaretinin yapılıyor olmasına göre 153-ticari mallar hesabında olup olmadığına ilişkin tablo halinde sınıflandırma yapılmadığı, Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağını sunan isteklinin ana girdi listesindeki hangi ürünlerin üreticisi, hangi ürünlerin satıcısı olduğunun ayrı tablolar halinde belirtilmediği, söz konusu belgenin bu bakımdan mevzuata uygun olmadığı, ilgili tutanakta yer alan her bir ana girdi için ayrı ayrı satır açılması gerekirken, bütün ana girdilere tek bir tabloda bir bütün olarak yer verildiği, sunulan EK-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağında açıklamaya konu malların toplam alış tutarlarının toplam miktara bölünmesi sonucunda bulunan ortalama birim maliyetlerinin yanlış hesaplandığı, EK-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanaklarının standart forma uygun olarak hazırlanmadığı, EK-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının ilan tarihinden önceki üç ay içerinde ilgili firmaların mali bilgilerini içerir şekilde düzenlenmesi gerekirken anılan Tutanakta beyan edilen faturaların bu dönemi kapsamadığı, hangi dönemi kapsadığına ilişkin bir bilginin yer almadığı,

Arpa şehriye, beyaz peynir (tam yağlı), cevizli baklava, tam yağlı kase ayran (200 ml.), çiçek balı (poşet.), balık, et döner (hazır), kornişon turşu, mantı (kurutulmuş-soyalı), pastörize süt (yağlı-200 ml.), su (0,5 Lt) ve ekmek (60 gr.lık roll) gibi malzemelere ilişkin EK-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının hatalı olduğu, satış miktarlarının asgari oranları sağlamadığı,

13. Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Ek-O.7) ile ekmeklere ilişkin açıklama yapılmasının mümkün olmadığı, zira hesaplanan toplam poşetli ekmeklerin 3 aylık dönem içerisinde en az yarısı kadar alış ya da 1/20 oranında satış yapmış imkanı olmadığı, poşetli roll ekmeklerin Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Ek-O.7) ile tevsik ederek fiyatlandırmış ise sunduğu belgelerin doğruluğunun; geçici beyanname dönemi, ilk madde ve malzeme/yarı mamuller - üretim veya ticari mallar hesabında kayıtlı olan mamul/mala ilişkin toplam tutar, toplam miktar, malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti ve yevmiye defteri kayıt adedi kadar faturaların meslek mensubundan istenilerek tek tek teyit edilmesinin önem arz ettiği, sunulan söz konusu tutanağın standart forma uygun olmadığı, tutanağın 7'nci maddesinde bulunan fatura bilgileri tablosunda bulunan poşetli 50 gramlık roll ekmeğe ilişkin alım/satım yapılan firmalara ve fatura bilgilerine yer verilmediği, fatura ve firmalara ilişkin bulunan bilgilerin gerçekle ilgisi olmadığı, ilgili firmalardan beyan edilen faturaların istenerek teyit edilmesi gerektiği,

14. Teknik Şartname’de, her öğün ile birlikte ambalajlı su verileceğinin hüküm altına alındığı, Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Ek-O.7) ile ambalajlı sulara ilişkin açıklama yapılmasının mümkün olmadığı zira ilgili firmaların mevzuat gereği 3 aylık dönem içerisinde ambalajlı su miktarının yarısı kadar alış ya da 1/20 oranında satış yapmış olmalarının mümkün olmadığı, 7’nci maddede bulunan fatura bilgileri tablosunda ambalajlı suya ilişkin alım/satım yapılan firmalara ve fatura bilgilerine yer verilmediği ve fatura ve firmalara ilişkin bilgilerin gerçekle ilgisi olmadığı, ilgili firmalardan beyan edilen faturaların istenerek teyit edilmesi gerektiği,

15. Sunulan EK-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı ekinde ve açıklama dosyası içeriğinde, açıklamaya konu gıda maddelerinin alış ve satışı ile iştigal ettiğine ilişkin belge sunulmadığı,

16. Ortalama menü maliyetlerinin hatalı hesaplandığı, yapılan hesaplamalarda gün sayısının fazla menü toplam maliyetinin eksik, ortalama maliyetin ise ana girdi hesabına eksik hesaplama yapılarak yansıtıldığı,

17. Ana girdi tablosunda bulunan malzemelerin birim fiyatlarının hatalı olarak Ek-H.4 cetveline yansıtıldığı, ana çiğ girdilerin fiyatlarının tevsiki amacıyla, borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belgelerin sunulması gerekirken, maliyet düşürücü olarak mevzuatta belirlenen sürelerin dışında bültenlerin kullanılması suretiyle ve asgari birim fiyatların kullanılarak açıklama yapıldığı, ayrıca anılan ürünlere, Teknik Şartname’deki yemek reçetelerinde yer verilmesine rağmen, “A) ana girdiler tablosunda” adı geçen ürünlerin bulunmadığı,

18. Ana girdilerden olan “ceviz içi”, “fındık içi”, “badem içi” ve “çam fıstık içi” ürünlerinin birim fiyatlarının ticaret borsası bültenlerinde yer almadığı, ancak aşırı düşük teklif savunması veren firmanın ilgili ürünlerin fiyatlarının tevsiki amacıyla, ticaret borsalarında yer alan “kabuklu ceviz” ve “kabuklu fındık” birim fiyatlarını kullandığı, ya da ticaret borsa bültenlerinde salt “fındık”, salt “ceviz”, “fındık içi”, “ceviz içi” ürünleri ayrı ayrı yer aldığından ve birim fiyatları da birbirinden farklılık arz ettiğinden, ilgili firma tarafından salt “fındık” ve salt “ceviz” üzerinden maliyet düşürücü açıklamada bulunulduğu,

19. Ekmek, ayran, süt, yoğurt, bardak su gibi ürünlerin fiyatlarının tevsiki amacıyla halk ekmek fabrikaları, Atatürk Orman Çiftliği vb. gibi kamu kurumu niteliğine haiz bir kuruluşların fiyat listelerinin kullanıldığı, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.3'üncü maddesinde yer alan açıklama uyarınca sunulan fiyat listelerinin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) olması gerekirken, ilan/davet tarihinden önceki tarihli fiyat listeleri ile açıklama yapıldığı ve kullanılan ürünlerin şartnamede belirtilen gramajlara uygun olmadığı,

20. Teknik Şartname’de yapılan düzenlemeler gereğince, söz konusu ürünlerin “yağlı”, “tam yağlı”, “pastörize, “baldo”, “UHT”, niteliğine haiz olmaları gerektiği, ilgili firma tarafından anılan ürünler için öngörülen bedellerin tevsiki için sunulan Ticaret Borsası bültenlerinde sadece “kaşar peyniri”, “beyaz peynir”, “tulum peyniri”, “örgü peynir”, “pirinç”, “süt”, “yoğurt”, “süzme yoğurt”, “yumurta” ve “ayran” ibarelerinin yer aldığının görüleceği, anılan ürünlerin niteliğinin ihale dokümanında düzenlendiği üzere “tam yağlı”, “yağlı”, “pastörize”, “baldo”, “uht”, “kiraz”, “Napolyon”, “mandalina” “çekirdeksiz”, “kırmızı mercimek”, “futbol” olma özelliklerini karşılayıp karşılamadığı hususunun açıkça anlaşılmadığı, söz konusu ürünler için öngörülen bedelin tevsik edilemediği, ticaret borsası bültenlerinde kaşar peyniri, beyaz peynir, pirinç, süt, yoğurt ve yumurta çeşitleri arasında fiyat farkının olması sebebiyle, “taze kaşar peyniri”, “tam yağlı beyaz peynir”, “baldo pirinç,” “pastörize tam yağlı süt”, “UHT tam yağlı süt”, “yağlı yoğurt”un birim fiyatları diğer ürün fiyatlarından daha yüksek olduğundan, istekli lehine fiyat avantajı kazandırması sebebiyle, ilgili ürünlerin fiyatlarının tevsiki amacıyla “kaşar peyniri”, “beyaz peynir”, “tulum peyniri”, “pirinç”, “süt”, “yoğurt”, “süzme yoğurt”, “yumurta” ve “ayran” birim fiyatlarının kullanılmasının maliyet düşürücü unsur olduğu,

21. İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesindeki düzenlemeler dikkate alınmadan açıklama yapıldığı, KİK İşçilik Hesaplama Modülüne göre asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplama yapılması gerekirken, %4 sözleşme ve genel giderler dahil işçilik maliyeti hesaplaması yapıldığı, personelin yemek ve yol giderlerinin işçilik hesabına dahil edildiği, yemek ve yol giderlerinin yardımcı giderler olarak işçilik giderinden ayrıştırılması gerektiği, sözleşme giderlerinin ayrıca açıklanmadığı,

22. Maydanoz, dereotu, limon, yumurta gibi ürünlerin piyasada adet ve kg fiyatlarının birbirinden farklı olduğu, bu ürünlerin teknik şartname düzenlemelerine göre, kilogram olarak hesaplanması gerekirken, adet fiyatlarının kullanıldığı, adet olarak tevsik edilen ürünlerin ise 1 adet = 1 kilogram olduğu yönünde herhangi bir tevsik edici belge sunulmadığı,

İstekli tarafından sunulan açıklama dosyasında, ayçiçek yağı, zeytinyağı, salça gibi ürünlerin piyasada farklı ambalaj ve miktara sahip ürünler olduğu, 1 lt ve/veya 1 kg olarak ürünlerin birim fiyatları yerine 0,5 lt ve/veya 0,5 kg olan ürünlerin birim fiyatları kullanılarak maliyet hesaplamaları yapıldığı,

23. İhaleye aşırı düşük teklif açıklaması sunan bazı isteklilerin idarenizce açıklama isteme yazısı ekinde tebliğ edilen malzeme listesine göre, bazı isteklilerin ise Teknik Şartname’de bulunan örnek menü ve gramaj tabloları esas alarak açıklama sunmuş olabileceği, aynı ihale konusu hizmet için isteklilerin birbirinden farklı veri ve yöntemlerle açıklama sunulmasının “eşitlik” ilkesiyle bağdaşmayacağı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin yarısına kadar olan ihalelerde ikinci fıkranın (a) veya (b) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur.

(5) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif açıklama istenilmeksizin reddedilecek tekliflere ilişkin alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi

79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.

79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.

79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;

SD: Sınır değeri,

YM: Yaklaşık maliyeti,

n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (Ek ibare: 29.06.2017-30109 R.G./2. md.) ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,

T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,

R: Sınır Değer Tespit Katsayısını

79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenerek ilan edilir ve gerekli görülen hallerde güncellenebilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.

79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.

79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.

79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.

79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir.

İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyt bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”

79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.

79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.

79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur.Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.

Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.

Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.

…

79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.

79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.

79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.

79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.

…

79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Çanakkale Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne bağlı Kuruluşların Toplamı 613.396 adet/öğün Mamul Yemek Alımı, Dağıtım ve Servis Hizmetleridir

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı:

Çanakkale Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi, Çanakkale Kadın Konukevi Müdürlüğü, Hüseyin Özcan Çocuk Evleri Sitesi İlk Müdahale ve Değerlendirme Birimi, Çanakkale Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğü, Yenice Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi ve Küçükkuyu Hamiyet Feridun Sözen Huzurevi Müdürlüğünün toplam 613.396 adet/öğün Mamul Yemek Alımı, Dağıtım ve Servis Hizmetleridir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İşin Yapılacağı Kuruluşların Adları ve Adresleri Teknik Şartnamede tablo halinde belirtilmiştir.” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

1. Kısım ÇANAKKALE HUZUREVİ YAŞLI BAKIM VE REHABİLİTASYON MERKEZİ MÜDÜRLÜĞÜ VE KADIN KONUKEVİ MÜDÜRLÜĞÜ için;

****Çanakkale Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü mutfağında hazırlanacak/pişirilecek ve yüklenici tarafından aşağıda belirtilen şekilde ilgili kuruluşlara taşınmak suretiyle dağıtım ve sonrası hizmetleri gerçekleştirilecektir.

****Çanakkale Kadın Konukevi Müdürlüğü hizmet binasına,

**** Çanakkale Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü ek ünitesi Şehit Yakınları ve Gazievi hizmet binasına.

Gıda Malzeme Özellikleri ve Gıda Rasyonundaki gramajlara göre oluşturulacak yemek maliyetleri üzerinden;

Sabah kahvaltısı 53.655 öğün,
Öğle yemeği 66.165 öğün,
Akşam yemeği 51.235 öğün,
Ara kahvaltısı 86.140 öğün,
Özel gün menüsü 1.368 öğün.
TOPLAM 258.563 öğün adet yemek teklif fiyata dahildir.

İşçilik ücreti, yemek, yol, giyecek, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışma giderleri:

Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri ( 1 kişi Sorumlu Personel için Brüt asgari ücretin %50 fazlası) 15,5 gün,

Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri ( 1 kişi Aşçı için Brüt asgari ücretin %30 fazlası) 15,5 gün,

Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri (2 kişi Aşçı Yardımcısı Brüt asgari ücretin %10 fazlası) 31 gün,

Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri (7 kişi Servis ve Bulaşık Personeli Brüt asgari ücret) 108,5 gün teklif fiyata dahildir.

Hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık 26 (yirmialtı) gün üzerinden fiilen çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli;

1 sorumlu personel, 1 aşçı, 2 aşçı yardımcısı, 7 servis ve bulaşık personelinin işçilik giderleri (işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, giyim ve ulusal bayram resmi tatil günleri) teklif fiyata dâhildir. Hizmet alımı yoluyla çalışacak 11(onbir) personele aylık 26 gün üzerinden bir gün için brüt 69,79-TL (Altmış dokuz TL yetmiş dokuz Kuruş) nakdi yol ücreti ödenecek olup, ücret bordrosunda gösterilecektir…” düzenlemesi,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde“33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin Çanakkale Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından açık ihale usulü ve birim fiyat üzerinden e-teklif alınmak suretiyle 08.11.2024 tarihinde gerçekleştirilen “İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşlarımıza 12 Ay Süreli Malzemeli Yemek Pişirme Servis ve Sonrası Taşıma Hizmet İşi” ihalesi olduğu, söz konusu ihalenin 4 kısımdan oluştuğu, toplam 37 adet ihale dokümanı indirildiği, 25.11.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin başvuruya konu 1’inci kısmının Kavak Yem. Gıda İnş. Tur. Tar. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Çelikler Tem. İnş. Teks. Gıda Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

İhalenin 1’inci kısmında 4 isteklinin teklifinin 17.368.085,01 TL olarak belirlenen sınır değerin altında olduğu, 08.11.2024 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazı ile 15.11.2024 tarihine kadar aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istendiği, Kavak Yem. Gıda İnş. Tur. Tar. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan açıklamaların uygun kabul edilerek ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen Tebliğ açıklamalarından, malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere Teknik Şartname’de asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılacağı ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarlarının belirtileceği,

Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan isteklinin öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği malzemeli yemek sunumu hesap cetvelini (Ek-H.4) hazırlayarak açıklama kapsamında sunacağı, açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerektiği, oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin 1'inci iddiasına yönelik inceleme ve tespitler ile hukuki değerlendirme:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının mevzuata uygun oranlar içerisinde belirtildiği standart forma uygun malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin (Ek- H.4) sunulduğu görüldüğünden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 2'nci, 3’üncü, 6’ncı ve 7’nci iddialarına yönelik inceleme ve tespitler ile hukuki değerlendirme:

Sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ya da fiyat tekliflerinin dayanaklarının tevsik edici belgeler olarak sunulmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 4'üncü, 5’inci ve 8’inci iddialarına yönelik inceleme ve tespitler ile hukuki değerlendirme:

Sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının mevzuata uygun olarak belirtildiği standart forma uygun malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin (Ek-H.4) sunulduğu, söz konusu hesap cetveli ekinde ana girdiler, öğün maliyet hesaplamaları vb. belgelerin sunulduğu, söz konusu belgeler incelendiğinde, açıklamalar kapsamında örnek menüdeki girdiler ile işçilik gideri kullanılarak ve teklif edilen birim öğün maliyetlerinden yola çıkılarak ayrı ayrı açıklandığı, dolayısıyla açıklamanın toplam fiyat ve miktar üzerinden yapılmadığı,

Diğer taraftan, çalıştırılması öngörülen personele ait giyim giderlerinin yardımcı giderler başlığı altında hesaplandığı,

Ayrıca işçilik ve ana girdi maliyetlerinin hesaplamalarda ayrı ayrı kullanıldığı ve malzemeli yemek sunumu hesap cetvelindeki (Ek-H.4) oranlara dâhil edildiği ve sunulan açıklamalarda bu haliyle mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 9’uncu ve 11’inci iddialarına yönelik inceleme ve tespitler ile hukuki değerlendirme:

Sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.3 ve 79.2.2.5’inci maddeleri çerçevesinde açıklama sunulmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 10’uncu iddiasına yönelik inceleme ve tespitler ile hukuki değerlendirme:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.4’üncü maddesinde yer alan “Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.” açıklamasına göre, ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabileceği anlaşılmaktadır.

Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinde (Ek-H.4) ticaret borsası fiyatları ile açıklanan girdilere ilişkin açıklama yöntemi sütununda bu bültenlerin hangi ticaret odasına ait olduğu bilgisi ile söz konusu bültenlerin tarih aralığına ilişkin olduğu bilgilerine yer verildiği, açıklama kapsamında ticaret odası bültenlerinin sunulduğu, ayrıca ana girdi tablosunda bulunan malzemelerin fiyatlarının hesap cetveline aktarıldığı anlaşılmaktadır.

Sunulan ticaret odası bültenlerinin ayrı ayrı sunulduğu, söz konusu belgelerin ilgili internet adresleri üzerinden ortalama fiyatlarının teyidi yapılabilmesi mümkün olan belgeler niteliğinde olduğu, ayrıca başvuru sahibinin iddiası kapsamında hangi bültenin teyidinin ne şekilde yapılarak bu bültenlerdeki ortalama fiyatlarının araştırılması gerektiğine yönelik belgeye dayalı bir iddiasının bulunmadığı dikkate alındığında, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 12’nci, 13’üncü ve 14’üncü iddialarına yönelik inceleme ve tespitler ile hukuki değerlendirme:

Sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nın (Ek-O.7) sunulduğu, sunulan tutanakta Kamu İhale Genel Tebliği ekinde yer alan standart form verilerinin dikkate alındığı, tutanakta SMMM TURMOB kaşesi, imza ve iletişim bilgileri ile sayı ve tarih bilgilerinin yer aldığı, tutanağın 7’nci bölümünde fatura bilgileri tablosunda fatura bilgilerinin standart forma uygun olarak doldurulduğu ve ürünlere ait birim fiyatların, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı, ayrıca tutanağı düzenleyen SMMM’ye ait faaliyet belgesine yer verildiği,

Diğer taraftan, sunulan tutanakta ilgili ürünlere ilişkin açıklamaların satışlar dayanak alınarak yapıldığı, yukarıda aktarılan Tebliğ açıklamaları gereği ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerektiği, yapılan hesaplamalara göre iddia konusu edilen arpa şehriye, cevizli baklava, ayran (200 ml.), bal (poşet.), balık, kornişon turşu, pastörize süt (yağlı-200 ml.), su (0,5 Lt) ve ekmek (60 gr.lık roll) girdilerinin anılan şartı sağladığı; beyaz peynir (tam yağlı) girdisinin Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı (Ek-O.7) ile açıklanmadığı; et döner (hazır) ile mantı (kurutulmuş-soyalı) girdilerinin ihale kapsamında yer almadığı,

Ayrıca açıklamalar kapsamında, ilgili faturaların mevzuata uygun olarak Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nda (Ek-O.7) beyan edildiği, söz konusu faturaların mevzuata uygun olarak anılan tutanakta beyan edilmesinin yeterli olduğu, dolayısıyla söz konusu tutanakların ayrıca araştırılmasını gerektirecek bir durumun bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle, sunulan Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nda (Ek-O.7) mevzuata aykırı bir husus tespit edilmediği ve sunulan belgelerin bu haliyle ihalede istenilen kriterleri karşıladığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 15'inci iddiasına yönelik inceleme ve tespitler ile hukuki değerlendirme:

Yukarıda aktarılan mevzuat hükmü uyarınca satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekmekle birlikte, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında isteklilerin faaliyet alanına ilişkin bir belge sunma zorunluluğu bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif verme aşamasında idareye beyan edilen bilgiler ile aşırı düşük teklif kapsamında sunulan belgeler üzerinden yapılan inceleme sonucunda, isteklinin ticaret sicil gazetesi sorgulamasının idarece yapılmasının mümkün olduğu, nitekim Ticaret Sicil Gazetesi üzerinden yapılan inceleme sonucunda isteklinin yemekçilik ve gıda satışının faaliyet alanı içerisinde yer aldığı görülmüştür. Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 16'ncı iddiasına yönelik inceleme ve tespitler ile hukuki değerlendirme:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan Ek-H.4 cetveli incelendiğinde, ortalama maliyetlerin doğru hesaplandığı, açıklamanın mevzuatta öngörülen oranlar içerisinde olduğu (0,90) belirlenmiştir. Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 17'nci iddiasına yönelik inceleme ve tespitler ile hukuki değerlendirme:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında ana girdilerin birim tutar ve açıklama yöntemlerine malzemeli yemek sunumu hesap cetveli (Ek-H.4) ekinde yer verildiği, ayrıca ticaret borsası fiyatları ile açıklanan girdilere ilişkin açıklama yöntemi sütununda bu bültenlerin hangi ticaret odasına ait olduğu bilgisi ile söz konusu bültenlerin tarih bilgilerine yer verildiği, sunulan bültenlerin mevzuat gereği aranan tarih aralığında olduğu, diğer bir ifadeyle ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem günü dışındaki bir ortalama fiyatı gösteren bir açıklama sunulmadığı, ayrıca açıklama kapsamında ticaret odası bültenlerinin sunulduğu, ana girdi tablosunda bulunan tutarların hesap cetveline aktarıldığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin iddiaları kapsamında mevzuata aykırılık gösteren bir durumun bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 18'inci iddiasına yönelik inceleme ve tespitler ile hukuki değerlendirme:

Sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, “ceviz içi” girdisi için Burdur Ticaret Borsası 2024 yılı Ocak ayı bülteninde yer alan ceviz içi “159,73 TL” ortalama fiyatı ile, “fındık içi” girdisi için Gaziantep Ticaret Borsası 2024 yılı Şubat ayı bülteninde yer alan fındık içi kavrulmuş “133,65 TL” ortalama fiyatı ile, “badem içi” girdisi için Karaman Ticaret Borsası 2024 yılı Ocak ayı bülteninde yer alan badem içi “210,00 TL” ortalama fiyatı ile, “çam fıstık içi” girdisi için İzmir Ticaret Borsası 2024 yılı Ocak ayı bülteninde yer alan çam fıstık içi “851,51 TL” ortalama fiyatı ile açıklama sunulduğu görüldüğünden, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 19’uncu iddiasına yönelik inceleme ve tespitler ile hukuki değerlendirme:

Sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, iddia konusu edilen ekmek, ayran, süt, yoğurt, bardak su vb. girdilerin, halk ekmek fabrikaları, Atatürk Orman Çiftliği vb. gibi kamu kurumu niteliğini haiz kuruluşların fiyat listeleri ile açıklanmadığı görüldüğünden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 20’nci iddiasına yönelik inceleme ve tespitler ile hukuki değerlendirme:

Başvuru sahibi tarafından iddia konusu edilen “kaşar peyniri” ürününün tam yağlı taze kaşar peynirine ilişkin 2024 yılı Ocak ayına ait Ankara Ticaret Bülteni ile açıklandığı,

“Beyaz peynir” ürününün tam yağlı beyaz peynire ilişkin 2024 yılı Ocak ayına ait Ankara Ticaret Bülteni ile açıklandığı,

“Tulum peyniri” ürününün tam yağlı tulum peynirine ilişkin 2024 yılı Ocak ayına ait Ankara Ticaret Bülteni ile açıklandığı,

“Örgü peyniri” ürününün Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı ile “Örgü peynir (tam yağlı)” olarak açıklandığı,

“Pirinç” ürününün Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı ile “Pirinç (Tip A) (Gönen Baldo) (Yerli)” olarak açıklandığı,

“Süt” ürününün Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı ile “Paket süt 200 ml (UHT) (Tam yağlı) (Tetrapak)” olarak açıklandığı,

“Yoğurt” ürününün Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı ile “Yoğurt (Tam yağlı) (Kaymaklı)” olarak açıklandığı,

“Süzme yoğurt” ürününün Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı ile “Süzme Yoğurt (%2,5 süt yağlı) (Kaymaklı)” olarak açıklandığı,

“Yumurta” ürününün Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı ile “yumurta (65-72 gr)” olarak açıklandığı,

“Ayran” ürününün Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı ile “Paket ayran 200 ml (Yarım yağlı) (Tetrapak)” olarak açıklandığı,

“Kiraz” ürününün Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı ile “Kiraz (Napolyon)” olarak açıklandığı,

“Mandalina” ürününün Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı ile “Mandalina (Satsuma) (Çekirdeksiz)” olarak açıklandığı,

“Kırmızı mercimek” ürününün Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı ile “Kırmızı Mercimek (Futbol)” olarak açıklandığı,

Söz konusu ürünlerin Teknik Şartname’de istenen özellikleri karşılayacak şekilde açıklandığı, bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 21’inci iddiasına yönelik inceleme ve tespitler ile hukuki değerlendirme:

Sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında, personelin ücretinin KİK İşçilik Hesaplama Modülü verileri uyarınca hesaplandığı, ortalama maliyetlerin doğru hesaplandığı, açıklamanın mevzuatta öngörülen oranlar içerisinde olduğu (0,90), sözleşme ve genel giderlere ilişkin açıklama istenmediği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 22’nci iddiasına yönelik inceleme ve tespitler ile hukuki değerlendirme:

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından maydanoz, dereotu, limon ile yumurtanın Teknik Şartname’ye uygun şekilde kg cinsinden açıklandığı,

Ayçiçek yağı, zeytinyağı ile salçanın Teknik Şartname’ye uygun şekilde 1 kg olarak açıklandığı görüldüğünden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin 23’üncü iddiasına yönelik inceleme ve tespitler ile hukuki değerlendirme:

Aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının ekinde örnek menü ve gramaj tablolarına yer verilmediği, söz konusu menü ve tabloların doküman kapsamında yer aldığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.