KİK Kararı: 2025/UH.I-257 (15 Ocak 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/003
Gündem No : 105
Karar Tarihi : 15.01.2025
Karar No : 2025/UH.I-257
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Hakan GÜN,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Çanakkale Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1348068 İhale Kayıt Numaralı “İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşlarımıza 12 Ay Süreli Malzemeli Yemek Pişirme Servis ve Sonrası Taşıma Hizmet İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çanakkale Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından 08.11.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşlarımıza 12 Ay Süreli Malzemeli Yemek Pişirme Servis ve Sonrası Taşıma Hizmet İşi” ihalesine ilişkin olarak Hakan Gün’ün 02.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.12.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.12.2024 tarih ve 173490 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1689 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 3’üncü kısmında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olarak belirlenen Kariyer Zirai İlaçlama Ür. Yemek Hiz. Tem. İnş. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan birim fiyat teklif cetvelinin yemeklere ilişkin satırlarında düşük teklif verilip işçiliğe ilişkin satırlarında yüksek teklif verildiği, anılan isteklinin teklifinin yüzde 90’ının işçilik maliyetinden oluştuğu, bu durumun 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesine aykırılık teşkil ettiği, ayrıca Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde belirlenen %7 kar oranını aştığı, İdari Şartname’de yalnızca işçilik için fiyat farkı verileceğine yönelik düzenleme yer aldığından anılan istekli tarafından işçiliğe ilişkin satırların yüksek belirlenmesinin kamu zararına yol açacağı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinde “…2) Bu bendin uygulanmasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; bu Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımlarını ifade eder. Mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan, yıl boyunca devam eden, niteliği gereği süreklilik arz eden ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı park ve bahçe bakım ve onarımı ile çöp toplama, cadde, sokak, meydan ve benzerlerinin temizlik işlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilir. Hizmet alım sözleşmesi kapsamında niteliği birbirinden farklı hizmet türlerinin bulunması halinde personel çalıştırılmasına dayalı olup olmama yönünden yapılacak değerlendirme her hizmet türü için ayrı ayrı yapılır. Danışmanlık hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilmez…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Bu Tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için öngörülen düzenlemeler, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince ihale edilebilecek personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine uygulanır. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 ve 24 üncü maddeleri gereğince kadroya geçiş uygulamasına tabi olan hizmet alımları ile bu hizmetlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan hizmetler, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak değerlendirilecektir.

78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.

…

78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur.

78.3.1. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Çanakkale Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne bağlı Kuruluşların Toplamı 613.396 adet/öğün Mamul Yemek Alımı, Dağıtım ve Servis Hizmetleridir

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı:

Çanakkale Huzurevi Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi, Çanakkale Kadın Konukevi Müdürlüğü, Hüseyin Özcan Çocuk Evleri Sitesi İlk Müdahale ve Değerlendirme Birimi, Çanakkale Çocuk Evleri Sitesi Müdürlüğü, Yenice Engelsiz Yaşam Bakım Rehabilitasyon ve Aile Danışma Merkezi ve Küçükkuyu Hamiyet Feridun Sözen Huzurevi Müdürlüğünün toplam 613.396 adet/öğün Mamul Yemek Alımı, Dağıtım ve Servis Hizmetleridir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İşin Yapılacağı Kuruluşların Adları ve Adresleri Teknik Şartnamede tablo halinde belirtilmiştir.” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…

3.Kısım YENİCE ENGELSİZ YAŞAM BAKIM VE REHAB. MERKEZİ MÜDÜRLÜĞÜ için

Gıda Malzeme Özellikleri ve Gıda Rasyonundaki gramajlara göre oluşturulacak yemek maliyetleri üzerinden,

Sabah kahvaltısı 30.660 öğün,

Öğle yemeği 40.880 öğün,

Akşam yemeği 30.660 öğün,

Ara Kahvaltısı 54.020 öğün,

Özel gün menüsü 888 öğün,

TOPLAM 157.108 öğün yemek teklif fiyata dahildir.

İşçilik ücreti, yemek, yol, giyecek, fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde

Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri 1 kişi Aşçı için Brüt asgari ücretin %30 fazlası) 15,5 gün

Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri 1 kişi Aşçı Yardımcısı Brüt asgari ücretin %10 fazlası) 15.5 gün

Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri 3 kişi Servis ve Bulaşık Personeli Brüt asgari ücret) 46,5 gün

Hizmetin sunulması işiyle ilgili olarak aylık 26 (yirmialtı) gün üzerinden fiilen çalışan personelin tüm mesaisini kuruluşta geçirdiği hallerde, hizmetin sunulmasıyla görevli;

1 aşçı, 1 aşçı yardımcısı, 3 servis ve bulaşık personelinin işçilik giderleri (işçi ücreti, sigorta prim giderleri, yemek, giyim ve ulusal bayram resmi tatil günleri) teklif fiyata dâhildir. Hizmet alımı yoluyla çalışacak 5(beş) personele aylık 26 gün üzerinden bir gün için brüt 69,79-TL (Altmış dokuz TL yetmiş dokuz Kuruş) nakdi yol ücreti ödenecek olup, ücret bordrosunda gösterilecektir.

3.kısım Kuruluş mutfaklarında çalışacak personele aşağıda cinsi ve miktarı yazılı olan giyecek ayni olarak verilecektir.

-Aşçı forması (Alpaka kumaş) – 2 adet

-Aşçı yardımcısı forması (Alpaka kumaş) – 2 adet (1 adet yazlık/ 1 adet kışlık)

-Servis ve Bulaşık Personeli Forması (Alpaka kumaş) – 2 adet (1 adet yazlık/ 1 adet kışlık)

-Terlik (Yüksek nefes alabilirlik özellikli, deri, dış burun koruma, ter emici ve aşınmaya karşı dayanıklı) - 2 adet

-Servis ve Bulaşık Personeli Çizme – 1 çift…” düzenlemesi,

“Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. İlk oturumun kapatılmasından sonra, ihale komisyonu belirleyeceği bir tarih ve saatte toplanır ve EKAP üzerinde tekliflerin değerlendirilmesine başlanır. Teklif değerlendirme işlemleri birden fazla oturumda yapılabilir. Her oturum kapatılmadan önce bilgiler EKAP'a kaydedilir ve düzenlenen tutanakların bir çıktısı alınarak ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanır.

31.2. Teklif değerlendirmesinde öncelikle ilk oturumda 30 uncu madde uyarınca e-teklifinin açılamadığı veya teklif mektubu ile geçici teminatının uygun olmadığı tespit edilen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır.

…

31.6. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar ve aşırı düşük teklifleri 33 üncü maddeye göre değerlendirir.

31.7. Bu madde boş bırakılmıştır.

31.8. Yapılan değerlendirme sonucunda, ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan veya yeterlik sertifikasının geçerlik süresi ihale tarihinden önce dolan teklifler değerlendirme dışı bırakılarak EKAP üzerinden ?Uygun Olmayan e-Teklif Kontrol Tutanağı? düzenlenir ve değerlendirme dışı bırakma işleminin gerekçeleri belirtilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin Çanakkale Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından açık ihale usulü ve birim fiyat üzerinden e-teklif alınmak suretiyle 08.11.2024 tarihinde gerçekleştirilen “İl Müdürlüğümüze Bağlı Kuruluşlarımıza 12 Ay Süreli Malzemeli Yemek Pişirme Servis ve Sonrası Taşıma Hizmet İşi” ihalesi olduğu, söz konusu ihalenin 4 kısımdan oluştuğu, toplam 37 adet ihale dokümanı indirildiği, ihalenin başvuruya konu 3’üncü kısmında 20 teklif verildiği, 21.11.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin anılan kısmının Kariyer Zirai İlaçlama Ür. Yemek Hiz. Tem. İnş. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Hakan Gün’ün ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,

İhalenin başvuruya konu 3’üncü kısmında sınır değerin 10.264.040,67 TL olarak belirlendiği, İdari Şartname gereği yapılan hesaplama sonucu teklifi sınır değerin altında olan isteklilerden Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesine göre açıklama istenildiği, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi isteklinin teklifinin sınır değerin üzerinde olduğu görülmüştür.

Kariyer Zirai İlaçlama Ür. Yemek Hiz. Tem. İnş. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından ihalenin 3’üncü kısmına 10.777.707,02 TL teklif verildiği, anılan istekliye ait birim fiyat teklif cetvelinde aşçı, aşçı yardımcısı ve servis ve bulaşık personeli kalemleri için 167.000,00 TL olmak üzere iş süresi boyunca çalıştırılacak 5 personel için toplam 10.020.000,00 TL teklif verildiği; 13 yaş üzeri Sabah Kahvaltısı, ara kahvaltısı, öğle ve akşam yemeği, özel gün menüsü ve 5 personel için ulusal bayram ve genel tatil günleri gider kalemleri için toplam 757.707,02 TL teklif verildiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından, teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38’inci maddesine göre açıklama istenileceği, bu kapsamda ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit edeceği ve bu teklif sahiplerinden ayrıntıları olarak aşırı düşük teklif açıklamalarının istenileceği, buna ek olarak hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle tekliflerin reddedilemeyeceği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin iddiasının, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin ağırlıklı kısmının işçiliğe ilişkin olduğu ve bu durumun mevzuata aykırılık teşkil ettiğine yönelik olduğu, ancak tekliflerin değerlendirilmesinde teklif içeriğinin ayrıştırılmasına gidilemeyeceği, bu tür ayrıştırmanın ancak aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasına konu edilebileceği, Kariyer Zirai İlaçlama Ür. Yemek Hiz. Tem. İnş. Teks. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan teklifin aşırı düşük teklif olmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin tamamının iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Ancak, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında “…Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” açıklaması yer almaktadır.

İnceleme konusu ihalenin kısmi teklife açık olduğu ve 4 kısımdan oluştuğu, ihale konusu işin yaklaşık maliyetinin toplam 68.754.427,29 TL olduğu, ihalenin itirazen şikâyete konu 3’üncü kısmına ilişkin yaklaşık maliyet (17.878.580,77 TL) dikkate alındığında, ilgili kısma ilişkin başvuru bedelinin 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca 78.855,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Başvuru sahibi tarafından yatırılan başvuru bedelinin 118.286,00 TL olduğu göz önünde bulundurulduğunda, fazla yatırılan 39.431,00 TL başvuru bedelinin, başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

2. Fazla yatırılan başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.