KİK Kararı: 2025/UH.I-245 (15 Ocak 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/003
Gündem No : 93
Karar Tarihi : 15.01.2025
Karar No : 2025/UH.I-245
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Halil Çalık,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Çekmeköy Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1572212 İhale Kayıt Numaralı “Araç Kiralama Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çekmeköy Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 20.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Araç Kiralama Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Halil Çalık’ın 16.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.12.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 23.12.2024 tarih ve 174086 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 23.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1769 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde bakım onarım, yedek parça, kasko ve sigorta gibi tali girdilerin tamamının teklif fiyata dahil olduğunun düzenlendiği, ancak Sözleşme Tasarısı’nın 14.2’nci maddesinde yer alan fiyat farkı tablosunda b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı) katsayısının sıfır “0” olarak belirlendiği, bu düzenleme hakediş ödemelerinde fiyat farkının hatalı hesaplanmasına neden olacağından Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu, bu nedenle ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

2. Teknik Şartname’nin C.4’üncü maddesinde “Yüklenicinin çalıştıracağı araçlar 4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin 6. maddesinde belirtilen yük, eşya ve yolcu taşıma faaliyetlerini yürütebilmesi için zorunlu olan D veya B (otobüs ve minibüsler için) ve K (kamyon ve kamyonetler için) yetki belgelerine sahip olmak olmalıdır. Bu belgeler öncesi ya da sözleşme sonrasında idarenin gerekli gördüğü zamanlarda ve/veya durumlarda yükleniciden istenilebilecektir.” düzenlemesinden söz konusu belgelerin sözleşme öncesinde de istenebileceğinin anlaşıldığı, bahse konu belgelerin Kanun’da belirtilen sözleşme öncesi sunulması zorunlu belgeler arasında yer almadığından, bahse konu düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu,

Ayrıca idarenin şikâyete cevap yazısında söz konusu belgelerin sözleşme sonrası isteneceği ifade edilmekle birlikte, bahse konu husustan diğer istekli olabileceklerin haberdar olmadığı, diğer taraftan eşya taşımacılığı kapsamındaki taşımalar için C2, K1, L1, L2, R1 veya R2 yetki belgelerinden herhangi birinin istenilebileceği, ancak ihalede niteliği itibariyle K1 belgesini kapsayan ve daha üst seviye belgeler olan C2, L1, L2, R1 veya R2 yetki belgelerinden uygun olan belgenin istenilmediği, bu haliyle söz konusu ihalede sadece K türü yetki belgesi düzenlenmiş firmalarla sınırlandırıldığı, bahse konu belge teklif aşamasında istenilmese dahi düzenlemenin ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olduğundan ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

3. Teknik Şartname’de ihale konusu işte çalıştırılması planlanan 33 farklı gruptaki toplam 230 adet aracın %93’ünün 2022 ve 2023 model ve üzeri olma şartının istenildiği, bu durumun ihalede teklif maliyetlerinin yükselmesine sebep olacağı ve Cumhurbaşkanlığı’nın 2024/7 sayılı ve Tasarruf Tedbirleri Konulu Genelgesine aykırı olduğu,

Ayrıca Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde işe başlama tarihinden itibaren 20 iş günü içerisinde araçların idareye teslim edilmemesi halinin ağır aykırılık hali olarak düzenlendiği dikkate alındığında, bu nedenle ihale konusu işte çalıştırılacak araçların çoğunluğunun 2022 ve 2023 model yılı olmasının istenilmesinin rekabeti engelleyici nitelikte olduğu ve ihaleye katılımın daraltıldığı,

Bununla birlikte, 16, 17, 19, 24 ve 31’inci gruplardaki araçlar için istenilen teknik özelliklerin tek markayı işaret edecek şekilde düzenlendiği, söz konusu araç gruplarında istenilen teknik özelliklerin rekabeti engellediği ve araçlar için istenilen teknik özelliklerin araçların teminini zorlaştırdığından işe başlangıç süresinde araçların temin ve idareye teslim edilmesinin mümkün olmadığı,

İhale konusu işin niteliği, büyüklüğü, iş kapsamında çalıştırılacak araçların sayısı ve çeşidi ile farklı faaliyet alanlarında kullanılacak nitelikte olduğu hususları dikkate alındığında, söz konusu ihalenin kısmi teklife açık olarak yapılmamasının da ihaleye katılımı engelleyici nitelikte olduğu, bu nedenlerle ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

4. Teknik Şartname’nin E.2’nci maddesindeki düzenlemelerden yüklenici tarafından yapılacak sigorta kapsamının muafiyetsiz tam kasko sigorta şeklinde yaptırılacağının ve zarar, ziyan ve üçüncü şahıslara verilecek zararların yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği, bu durumda idarenin personelinin kusurundan doğacak zararların da yüklenicinin sorumluluğu kapsamına alındığı, ihalede şoförlerin yüklenici tarafından temin edilmeyeceği ve idare personelinin araçları kullanacağı dikkate alındığında bahse konu düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu, söz konusu düzenleme ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin genel hükümlerinin kapsamının dışına çıkıldığı, bu nedenle ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

5. Teknik Şartname’nin D.1’inci maddesinde “Sözleşmeden sonra ve sözleşme süresi boyunca araçların ve iş makinelerinin çalışma programları sevk ve idaresi İdareye ait olacaktır. Ancak, Yüklenici teslim ettiği araçların şartname ve ekleri nezdinde uygun saat ve vardiyalarda çalıştırılmasının takibi, tamir ve bakımlarının zamanında yapılması vb. hususların takibini sağlamakla görevli 2 adet yüklenici temsilcisini sözleşme aşamasında İdareye bildirmek zorundadır.” düzenlemesinin yer aldığı, bahse konu belgelerin Kanun’da belirtilen sözleşme öncesi sunulması zorunlu belgeler arasında yer almadığından, bahse konu düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu,

6. İdari Şartname’nin 48.1’inci maddesinde ihalenin yapıldığı yılın Ocak ayının Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayınlanan Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan Kasko Sigorta bedelini %2'sini aşmayacağına ilişkin düzenlemeye yer verildiği, ancak bu kararın yerini almış olan en güncel düzenleme ile "harcama talimatının verildiği yılın ocak ayı" ibaresi "harcama talimatının verildiği ay" şeklinde değiştirildiği, bu haliyle söz konusu düzenleme ile kimi isteklilerin Ocak 2024, kimi isteklilerin ise Kasım 2024 dönemi Kasko Değer Listesine göre teklif verilmesine neden olunduğu, bu düzenlemenin isteklileri tereddüde düşürecek nitelikte olduğu,

7. Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3, Teknik Şartname’nin C.23 ve C.25’inci maddelerinde yer alan düzenlemelerin belirsizlikler oluşturduğu, şöyle ki; araçların işe başlama tarihinden itibaren 20 gün içinde mi yoksa sözleşme tarihinden itibaren 20 gün içinde mi teslim edileceği hususunun, araçlara ilişkin belgelerin işe başlama tarihinden önce mi yoksa sözleşme tarihinden itibaren 20 gün içinde mi teslim edileceği hususunun, Sözleşme Tasarısı’nda sadece araçların teslimi konu edilmiş iken Teknik Şartname’de araçların ve araçlara ilişkin belgelerin tamamının teslime konu edilesi ve aksi halde sözleşmenin feshedilmesi hususunun belirsizliğe neden olduğu ve ilgili düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:

a) Sağlık Uygulama Tebliğinde fiyatları belli olan teşhis ve tedaviye yönelik hizmet alımlarında;

F = An x B x [(Sn/So)-1]

b) Elektronik haberleşme hizmeti alımlarında;

F = An x B x [(En/Eo)-1]

c) Diğer hizmet alımlarında;

F = An x B x ( Pn-1)

(Değişik formül: 24/02/2022-31760 R.G./2. md.; yürürlük: 26/03/2022)

İn AYn Yn Gn Mn

Pn = a1 + a2 —— + b1 —— + b2 —— + b3 —— + c ——

İo AYo Yo Go Mo

(2) Formüllerde yer alan;

a) F: Fiyat farkını (TL),

b) B: 0,90 sabit katsayısını,

c) An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

ç) Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

d) a1: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,

e) a2: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

f) b1: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

g) b2: Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ğ) b3: Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı

h) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,

ı) So: Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan ve ihale tarihinin içinde bulunduğu ayda geçerli fiyatı,

i) Sn: Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan ve sözleşmeye göre hizmetin gerçekleştirilmesi gereken ayda geçerli fiyatı,

j) Eo: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksleri-Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar Tablosunda yer alan ve ihale tarihinin içinde bulunduğu ayda geçerli ortalama fiyatı,

k) En: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksleri-Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar Tablosunda yer alan ve sözleşmeye göre hizmetin gerçekleştirilmesi gereken ayda geçerli ortalama fiyatı,

ifade eder.

(3) Ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2, b3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a1 katsayısı olarak alınır.

(4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den;

a) İo, İn: İşçilikle ilgili temel asgari ücreti ve güncel asgari ücreti,

b) AYo: Akaryakıt ürünleri için ihale tarihindeki satış fiyatını,

AYn: Akaryakıt ürünleri için uygulama ayına ait ortalama satış fiyatını,

c) Go, Gn: İhale konusu hizmet kapsamında yer alan malzeme ve diğer hizmetler için fiyat farkı hesabına esas sayı veya sayıları,

ç) Yo, Yn: Diğer katı ve sıvı yakıtlar için, Endeks Tablosunun 19 numaralı “Kok ve Rafine Petrol Ürünleri”, 19.1 numaralı “Kok Fırını Ürünleri”, 19.2 numaralı “Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,

d) Mo, Mn: Makine ve ekipmana ait amortisman için, Endeks Tablosunun 28 numaralı “Makine ve Ekipmanlar b.y.s.”, 28.1 numaralı “Genel Amaçlı Makineler”, 28.2 numaralı “Diğer Genel Amaçlı Makineler”, 28.3 numaralı “Tarım ve Ormancılık Makineleri”, 28.4 numaralı “Metal İşleme Makineleri ve Takım Tezgahları”, 28.9 numaralı “Diğer Özel Amaçlı Makineler” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,

ifade eder.

(5) Yukarıdaki endekslerden Go ve Gn için idarece; Endeks Tablosundan alt sektörler itibarıyla malzeme ve diğer hizmetlerin niteliği ve gereklerine uygun olan endeksin tespit edilerek ihale dokümanında belirtilmesi zorunludur. İdarelerin bu tespiti yapamamaları durumunda ise Go ve Gn endeksleri için Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayılar esas alınır. Ancak malzemeli yemek hizmeti alımlarında Endeks Tablosunun 10 numaralı “Gıda Ürünleri” sütunundaki sayı veya bu endeksin alt endekslerinde belirtilen sayılardan uygun olan birinin veya birkaçının ihale dokümanında belirtilmesi gerekir.

(6) Elektronik haberleşme hizmeti alımı ihalelerinde kullanılacak olan Eo ve En fiyatlarına ilişkin olarak, her bir hizmet iş kalemi için ayrı ayrı olmak üzere, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan 2003=100 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksleri- Madde Sepeti ve Ortalama Fiyatlar Tablosunda yer alan;

a) Telefon Görüşme Ücreti (Şehiriçi),

b) Telefon Kart Ücreti,

c) Cep Telefonu Görüşme Ücreti,

ç) İnternet Ücreti,

d) Telefon Görüşme Ücreti (Şehirlerarası),

e) Telefon Görüşme Ücreti (Milletlerarası),

f) Telefon Görüşme Ücreti (Sabit Hattan Cep Telefonuna),

g) Telefon Görüşme Ücreti (Sabit),

fiyatlarından alıma konu iş kalemindeki hizmet türüne uygun olanlar idarelerce belirlenerek ihale dokümanında belirtilir.

(7) İşin gerçekleştirilmesinde kullanılacak malzeme ve makine ile ekipmanın niteliği dikkate alınarak, fiyat farkı hesabına esas b1, b2, b3 ve c değerleri için aynı anda birden fazla endeks de belirlenebilir. Bu durumda, her bir endeksin nispi ağırlığı da belirlenir.

(8) Yukarıdaki endekslerden birinin veya birkaçının sözleşmenin uygulanması sırasında Türkiye İstatistik Kurumu tarafından değiştirilmesi halinde, değiştirilen endekse eşdeğer yeni bir endeks belirlenir ise bu endeks; yeni bir endeks belirlenmez ise, Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayı esas alınarak fiyat farkı hesaplanır.” hükmü,

“Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Bu hizmet alımı ihalelerinde aşağıdaki hususlar çerçevesinde düzenleme yapılır.

a) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur.

b) Sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan;

1. İhale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında, sadece 6 ncı maddeye göre veya idarelerin takdirine bağlı olarak tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilir.

2 ) Diğer hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilebilir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “…81.2. 81.1 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılacak tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılacak girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli ve tali unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayıları belirlenir. Tali unsurlara ilişkin ağırlık oranının belirlenmediği durumlarda bu unsurların ağırlık oranının asli unsurlara dahil olduğu kabul edilir.

Örneğin fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin düzenlemelerde;

…

Araç/iş makinesi kiralama hizmet alımı ihalelerinde şoför/operatör çalıştırılması halinde işçilik (a1 ve/veya a2), idare tarafından karşılanmayan akaryakıt (b1) ile araç/iş makinelerinin yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) girdileri,

…

asli unsur olarak belirlenebilir. ...” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: ARAÇ KİRALAMA HİZMETİ ALIMI

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

33 KALEM ARAÇ KİRALAMA

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: ÇEKMEKÖY İLÇESİ” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. SÖZLEŞMENİN UYGULANMASI SIRASINDA İLGİLİ MEVZUAT GEREĞİNCE ULAŞIM, SİGORTA VERGİ, RESİM VE HARÇ (KDV HARİÇ) ARAÇ TAKİP SİSTEMİ, ARAÇLARIN HER TÜRLÜ BAKIM-ONARIMI, LASTİK, YEDEK PARÇA, YAĞ İLE HER TÜRLÜ VERGİ, MUAYENE, TAM KASKO VE TRAFİK SİGORTASI, MALİ MESULİYET SİGORTASI, VB. İLE TEKNİK ŞARTNAMEDE BELİRTİLEN (BİRİM FİYAT TEKLİFİ OLARAK FİYATLANDIRILMAYAN) TÜM HUSUSLAR TEKLİF FİYATA DAHİLDİR. ...” düzenlemesi,

“Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1.1. Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:

F = An x B x ( Pn-1)

Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo

Formülde yer alan;

F: Fiyat farkını (TL),

B: 0,90 sabit katsayısını,

An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),

Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,

ifade eder.

Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosudur.

Katsayı

Endeks

a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı)

0

a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı)

0,009

İo, İn

Temel asgari ücret ile güncel asgari ücrettir.

b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı)

0,017

AYo, AYn

Motorin

b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı)

0

b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı)

0

c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı)

0,974

Mo, Mn

Endeks tablosunun 28 numaralı "Makine ve ekipmanlar b.y.s."sütunundaki sayı

”düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısının “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 36 (OtuzAltı) aydır.

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır. İdari Şartname’nin 46’ncı maddesindeki düzenlemelere aynı şekilde Sözleşme Tasarısı’nın 14.2’nci maddesinde de yer verildiği görülmüştür.

Teknik Şartname’nin “A-Konu” başlıklı maddesinde “Çekmeköy Belediyesinin tüm hizmet birimlerinin şehir içi ve gerekirse şehir dışı alanlarda ihtiyaç duyulan hizmetlerin görülmesi amacıyla, 237 Sayılı Taşıt Kanununun ilgili genelgeleri doğrultusunda çalıştırılmak üzere, aşağıda cins ve miktarları verilen hizmet araçlarının, Akaryakıt ve şoför İdareye ait olmak üzere, bakım-onarım, tamir masrafları ile her türlü vergi, resim, harç, her türlü muayene, trafik sigortası, kasko vb. diğer tüm giderler Yükleniciye ait olacaktır. İhtiyaç halinde çağırılacak 45 Kişilik Otobüsler ve Vinç Araçlar ile ilgili Sürücü ve Yakıt ve diğer tüm giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır. Tüm bu belirtilen Hizmet Araçlarının Belediye Hizmetlerinde Sözleşme imzalanmasına müteakip 5 günü içerisinde işe başlanacak olup -31.12.2027 tarihinde sona erecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin Çekmeköy Belediye Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “Araç Kiralama Hizmeti Alımı” işi olduğu, bahse konu ihalenin 20.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirildiği, ihalede 35 adet ihale dokümanının EKAP üzerinden indirildiği, ihaleye 14 isteklinin teklif verdiği, başvuru sahibi tarafından ihaleye teklif verilmediği, 20.12.2024 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararına göre; 8 isteklinin geçici teminatı olmadığından, 2 isteklinin ise geçici teminat tutarı yeterli bulunmadığından 10 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalede 4 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak belirlendiği, ihalenin Efa Turizm Sey. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak Norm Sanayi Ürün. Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan Sözleşme Tasarısı ve Teknik Şartname düzenlemelerinden, ihale konusu işin süresinin 36 ay olduğu, ihale konusu işte kiralanacak olan hizmet araçlarının, akaryakıt ve şoför giderleri idareye ait olmak üzere, bakım-onarım, tamir masrafları ile her türlü vergi, resim, harç, her türlü muayene, trafik sigortası, kasko vb. diğer tüm giderlerin yükleniciye ait olacağı, ihtiyaç halinde çağırılacak 45 kişilik otobüs ile vinç için sürücü ile yakıt ve diğer tüm giderlerin ise yükleniciye ait olacağının düzenlendiği,

İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan fiyat farkına ilişkin düzenlemesine göre, a1 (haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı) katsayısının “0”, a2 (haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı) katsayısının “0,009”, b1 (akaryakıtın ağırlık oranı) katsayısının “0,017”, b2 (diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı) katsayısının “0”, b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı) katsayısının “0”, c (makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) katsayısının “0,974” olarak belirlendiği görülmüştür. Bu bağlamda idare tarafından ihale konusu işte çalıştırılacak araçlar için c katsayısının 0,974 olarak, aynı zamanda birim fiyat teklif cetvelinde satır açılan ve ihtiyaç halinde çağırılacak 45 kişilik otobüs ile vinç araçlarına ilişkin (söz konusu araçlarda işçilik ve akaryakıt giderleri yükleniciye ait olduğu düzenlendiğinden) a2 (0,009) ve b1 (0,017) katsayısına yer verildiği, söz konusu katsayıların toplamının 1’e eşit olduğu, itirazen şikâyete konu edilen b3 (malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı) katsayısının ise “0” olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesinin zorunlu olduğu, sözleşme süresi 365 takvim gününü aşmayan işlerde; ihale dokümanında personel sayısı belirlenerek haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanılacağı düzenlenen hizmet alımlarında, idarelerin takdirine bağlı olarak tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verileceği, diğer hizmet alımlarında tüm girdiler için fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilebileceği, sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamayacağı, ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesinin zorunlu olduğu, idarelerin yaklaşık maliyetlerini oluştururken dokümanda yükleniciye ait olduğu belirtilen giderleri hesaplaması, fiyat farkı formülünü düzenlemesi aşamasında da yaklaşık maliyette belirlenmiş olan giderlerin oranlarıyla uyumlu ve toplamları 1 olacak şekilde ilgili katsayıların belirlenmesi gerektiği ve araç/iş makinesi kiralama hizmet alımı ihalelerine ilişkin fiyat farkı düzenlemesine esas olmak üzere öncelikli olarak varsa kısmi ve/veya tam zamanlı işçilik (a1 ve/veya a2) katsayısının ağırlık oranının ve işin asli unsuru niteliğindeki araç/iş makinelerinin yaşına ve işin süresine bağlı olarak amortisman (c) katsayısının ağırlık oranının belirlenmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde, şikâyete konu hizmet alımında, kiralanacak araçların akaryakıt ve personel giderlerinin idare tarafından karşılanacağının düzenlendiği, asli unsur olarak belirtilen makine ve ekipmanın amortisman girdisine ilişkin c katsayısının 0,974 olarak belirlendiği, ayrıca ihtiyaç halinde çağırılacak 45 kişilik otobüs ile vinç için sürücü ve yakıt giderlerine ilişkin de (a2 ve b1 katsayısı kullanılarak) fiyat farkı düzenlemelerine yer verildiği görülmüş olup, ihale konusu iş kapsamındaki diğer tüm giderlere ilişkin tali girdilerin yükleniciye ait olduğu düzenlenmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddesi doğrultusunda, idare tarafından, yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi dikkate alınmak suretiyle araçların amortisman girdilerinin asli unsur olarak değerlendirildiği, başvuruya konu ihalede işin asli unsurunu oluşturmayan tali giderlerin de olduğu, bunlara ilişkin katsayı belirlenmediği, bu nitelikteki tali giderler için idarece maliyetin ortaya konulması halinde katsayı belirlenebileceği gibi, bu giderlerin işin niteliğine uygun olarak belirlenmiş olan asli unsurlar kapsamında olduğunun da kabul edilebileceği, bu haliyle başvuruya konu ihalede fiyat farkına ilişkin asli unsur olan c (makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı) katsayısına ilişkin oran içerisinde tali giderlerin de yer aldığı değerlendirilebileceğinden ve önceden belirlenemeyen söz konusu tali giderlere ilişkin maliyetlerin asli maliyetler içinde yer aldığının, asli unsurlara ilişkin katsayıların tali giderleri de kapsadığının kabul edilebileceği anlaşıldığından, başvuruya konu ihalede b3 katsayısının “0” olarak belirlenmesinde mevzuata aykırılığın bulunmadığı ve başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci ve 5’inci iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;…

3. İsteklinin üretim ve/veya imalat kapasitesine, araştırma-geliştirme faaliyetlerine ve kaliteyi sağlamasına yönelik belgeler,…

4. İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler,…

5. İhale konusu işin ihale dokümanında belirtilen standartlara uygunluğunu gösteren, uluslararası kurallara uygun şekilde akredite edilmiş kalite kontrol kuruluşları tarafından verilen sertifikalar…

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir. …” hükmü yer almaktadır.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur. …” hükmü,

“Sözleşmenin yürütülmesi aşamasındaki mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler” başlıklı 30’uncu maddesinde “(1) Ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen, ancak sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler teknik şartnamede yer alır. Bu düzenlemelerde, işin niteliği ile bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri esas alınır. Bu yükümlülüklere ilişkin olarak yüklenici tarafından hangi belgelerin idareye sunulması gerektiğinin teknik şartnamede açıkça düzenlenmesi zorunludur.

(2) Bu Yönetmeliğin ilgili maddeleri uyarınca idarelerce belirlenmesi zorunlu olan mesleki ve teknik yeterlik kriterlerine ve bu kapsamda istenecek belgelere teknik şartnamede yer verilemez.” hükmü yer almaktadır.

Anılan Yönetmelik’in ekinde yer alan Tip İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “… 7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:…

7.5.5. Bu Şartnamenin 7 nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz. …” açıklaması yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İstenecek belgeler” başlıklı 65’inci maddesinde “Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 29 uncu maddesinde; idareler tarafından ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere hangi belgelerin istenilmesinin zorunlu olduğu ve hangi belgelerin istenemeyeceği belirtilmiştir. Bunun dışında kalan hallerde, idarelerce ilanda ve dokümanda belirtilmek kaydıyla, anılan maddede yer verilen belgelerden gerekli görülenler ile makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler, kapasite raporu ve kalite ve standarda ilişkin belgelerin ihale konusu işin niteliği dikkate alınarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin ilgili maddeleri ve bu Tebliğde yapılan açıklamalar doğrultusunda istenilmesi mümkün bulunmaktadır. Hizmet alımı ihalelerinde istenilecek belgeler, hizmet alımının yaklaşık maliyet değerine göre belirlenmiş olup (Ek-H.1)’de yer alan tabloda gösterilmiştir. …” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “… 7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin itirazen şikayet başvurusuna konu edilen; C.4’üncü maddesinde “C.4. Yüklenicinin çalıştıracağı araçlar 4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin 6. maddesinde belirtilen yük, eşya ve yolcu taşıma faaliyetlerini yürütebilmesi için zorunlu olan D veya B (otobüs ve minibüsler için) ve K (kamyon ve kamyonetler için) yetki belgelerine sahip olmak olmalıdır. Bu belgeler sözleşme öncesi ya da sözleşme sonrasında idarenin gerekli gördüğü zamanlarda ve/veya durumlarda yükleniciden istenilebilecektir.” düzenlemesi,

D.1’nci maddesinde “D.1. Sözleşmeden sonra ve sözleşme süresi boyunca araçların ve iş makinelerinin çalışma programları sevk ve idaresi İdareye ait olacaktır. Ancak, Yüklenici teslim ettiği araçların şartname ve ekleri nezdinde uygun saat ve vardiyalarda çalıştırılmasının takibi, tamir ve bakımlarının zamanında yapılması vb. hususların takibini sağlamakla görevli 2 adet yüklenici temsilcisini sözleşme aşamasında İdareye bildirmek zorundadır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin C.4’üncü maddesinde yüklenicinin çalıştıracağı araçların 4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin 6. maddesinde belirtilen yük, eşya ve yolcu taşıma faaliyetlerini yürütebilmesi için zorunlu olan D veya B (otobüs ve minibüsler için) ve K (kamyon ve kamyonetler için) yetki belgelerine sahip olması gerektiği, bu belgelerin sözleşme öncesi ya da sözleşme sonrasında idarenin gerekli gördüğü zamanlarda ve/veya durumlarda yükleniciden istenilebileceği düzenlenmiştir. Ancak İdari Şartname’nin 7.5.4 ve 7.5.5’inci maddelerinde söz konusu yetki belgelerinin ihaleye katılım aşamasında isteklilerin sunması gerektiğine ilişkin herhangi bir yeterlik kriteri belirlenmemiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından; idareler tarafından yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirilmesinde aranacak kriterlerin ihale ilanında ve İdari Şartname’de açıkça belirtilmesi gerektiği, isteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği İdari Şartname’nin 7’nci maddesi dışında belirtilen belgeler var ise bunların İdari Şartname’lerin 7.5.4’üncü maddesinde açıkça belirtilmesi gerektiği, bu bağlamda İdari Şartname’nin 7.5.5’inci maddesinden de anlaşıldığı üzere idari şartnameler ile söz konusu şartnamelerin 7.5.4’üncü maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgelerin tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmayacağı,

İdari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen, ancak sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemelerin teknik şartnamede yer alacağı, bu düzenlemelerde, işin niteliği ile bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümlerinin esas alınacağı, bu yükümlülüklere ilişkin olarak yüklenici tarafından hangi belgelerin idareye sunulması gerektiğinin teknik şartnamede açıkça düzenlenmesinin zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, başvuruya konu ihalede yük, eşya ve yolcu taşıma faaliyetlerini yürütebilmesi için zorunlu olan yetki belgelerinden; otobüs ve minibüsler için D veya B, kamyon ve kamyonetler için ise K yetki belgesinin ihaleye katılım aşamasında sunulmasının yeterlik kriteri olarak belirlenmediği, dolayısıyla bu belgelere yönelik bir değerlendirme yapılmasının tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında değil sözleşmenin uygulanması aşamasında gerçekleştirileceği, bu bağlamda söz konusu düzenlemenin rekabeti sınırlayıcı ve isteklilerin teklif sunmasına engel bir durum oluşturmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu yetki belgelerinin türlerinin genişletilmesi gerektiğine yönelik 2’nci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca başvuruya konu ihalede anılan yetki belgelerinin yeterlik belgesi olarak düzenlenmediği, bununla birlikte Teknik Şartname’nin C.4’üncü maddesinde, yüklenicinin sahip olması gereken anılan yetki belgelerinin; sözleşme öncesi ya da sözleşme sonrasında, idarenin gerekli gördüğü zamanlarda veya durumlarda yükleniciden istenilebileceğinin düzenlendiği görülmüştür. Mevcut düzenleme ile anılan yetki belgelerinin idarenin istemesi halinde sözleşme öncesinde de istenilebileceğinin düzenlendiği, ancak 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinde sayılmayan söz konusu yetki belgelerinin sözleşmenin öncesinde idareye sunulmasının istenilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, bahse konu düzenlemeden söz konusu belgelerin yüklenici tarafından sunulacağının ifade edildiği, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde yüklenicinin üzerine ihale yapılan ve sözleşme imzalanan istekli olarak tanımlandığı, bu haliyle söz konusu belgelerin yüklenici sıfatıyla sunulabilmesi için sözleşmenin imzalanması gerektiği ve ancak akabinde yüklenici tarafından anılan yetki belgelerinin sunulabileceği, kaldı ki başvuru sahibinin 3’üncü iddiası yönünden ihalenin iptal edilmesi gerektiği anlaşıldığından başvuru sahibinin 2’nci iddiasının bu yönüyle de yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan Teknik Şartname’nin D.1’nci maddesinde sözleşmeden sonra ve sözleşme süresi boyunca araçların ve iş makinelerinin çalışma programları sevk ve idaresinin idareye ait olacağı, yüklenicinin teslim ettiği araçların şartname ve ekleri nezdinde uygun saat ve vardiyalarda çalıştırılmasının takibi, tamir ve bakımlarının zamanında yapılması gibi hususların takibini sağlamakla görevli 2 adet yüklenici temsilcisinin sözleşme aşamasında idareye bildirilmesi zorunluluğuna yer verildiği görülmüştür. Bu haliyle yüklenicinin 2 temsilcisini sözleşme aşamasında idareye bildireceğinin düzenlendiği, ancak söz konusu düzenlemede sözleşme öncesinde idareye bu hususa yönelik herhangi bir belge sunulması gerektiğine ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin aksi yöndeki 5’inci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

“Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

“İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir…” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü,

“Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasında “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi, …

izleyen günden itibaren başlar.” hükmü yer almaktadır.

17.05.2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2024/7 sayılı Genelge içerisinde “…Ayrıca hizmet alımı suretiyle edinilecek taşıtlarda model yılı yeni araçlar yerine ekonomik olması durumunda binek ve station wagon cinsi taşıtlarda 10 yaşını, diğer taşıtlarda 15 yaşını doldurmamış olmak kaydıyla model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: ARAÇ KİRALAMA HİZMETİ ALIMI

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

33 KALEM ARAÇ KİRALAMA

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: ÇEKMEKÖY İLÇESİ” düzenlemesi,

“Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

20.11.2024 tarihinde yayımlanan ihale ilanının 10’uncu maddesinde “10.Bu ihalede, işin tamamı için teklif verilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Sözleşme Tasarısının “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 36 (OtuzAltı) aydır.

9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin ihale konusu işte çalıştırılacak araçların teknik özelliklerinin yer aldığı maddesinde “1.GRUP SEDAN BİNEK OTOMOBİL…

Bu Gruptaki Araçlar en az 2023 Model olacaktır.

2.GRUP SEDAN BİNEK OTOMOBİL…

Bu Gruptaki Araçlar en az 2023 Model olacaktır.

3.GRUP ARAZİ TİPİ BİNEK OTOMOBİL 4X4…

Bu Gruptaki Araçlar en az 2023 Model olacaktır.

4.GRUP HAFİF TİCARİ CAMLI COMBİ KAMYONET…

Bu Gruptaki Araçlar en az 2023 Model olacaktır.

5.GRUP ÇİFT KABİNLİ KAMYONET…

Bu Gruptaki Araçlar en az 2023 Model olacaktır.

6.GRUP 4x4 ÇİFT KABİNLİ PİCKUP…

Bu Gruptaki Araçlar en az 2023 Model olacaktır.

7.GRUP MİNİBÜS 17 KİŞİLİK…

Bu Gruptaki Araçlar en az 2023 Model olacaktır.

8.GRUP OTOBÜS 29 KİŞİLİK …

Bu Gruptaki Araçlar en az 2023 Model olacaktır.

9.GRUP OTOBÜS 37 KİŞİLİK…

Bu Gruptaki Araçlar en az 2023 Model olacaktır.

10.GRUP OTOBÜS 45 KİŞİLİK…

Bu Gruptaki Araçlar en az 2023 Model olacaktır.

11.GRUP LİFTLİ MİNİBÜS (ENGELLİ TERTİBATLI)…

Bu Gruptaki Araçlar en az 2023 Model olacaktır.

12.GRUP HASTA NAKİL AMBULANSI…

Asgari 1900 cc Silindir hacimli Dizel motora sahip olacaktır.

Bu Gruptaki Araçlar en az 2023 Model olacaktır. …

13.GRUP MOBİL TANITIM ARACI…

Bu Gruptaki Araçlar en az 2023Model olacaktır. …

14.GRUP MOBİL BÜFE ARACI…

Bu Gruptaki Araçlar en az 2023 Model olacaktır. …

15.GRUP HİDROLİK EKLEMELİ PLATFORM…

Bu Gruptaki Araçlar en az 2023 Model olacaktır.

16.GRUP SERT YÜZEY VE İBADETHANE TEMİZLEME ARACI(OZONLU BUHARLI YÜKSEK BASINÇLI MOLEKÜL PARÇALIYICI )

Asgari 2900 cc Silindir hacimli Dizel motora sahip olacaktır.

Asgari Motor gücü 120 KW olacaktır.

Azami yüklü ağırlığı 7.000 kg olacaktır.

ABS, ESP veya Farklı isimle nitelendirilen Fren güç dağılımı sistemlerine sahip olacaktır.

Araçlarda Klima olacaktır.

Elektrikli ısıtmalı yan aynalar olacaktır.

Kabin Kısmı en az 2 Kişinin oturma kapasitesine sahip olacaktır.

Bu Gruptaki Araçlar en az 2023 Model olacaktır.

YIKAMA EKİPMANLARI;

Yıkamanın yardımcı motoru 55 HP motor gücünde olacaktır. En az 900 litre su tankı olacaktır.85-90 derece kesintisiz sıcak su üretebilme özelliğine sahip olacak, makine 450 ile 550 bar ayarlanabilir basınçta çalışabilir özellikte 2 adet tetikli yüksek basınca ve ozona dayanıklı namluya sahip 1 adet yüksek basınçlı jet köpük sistemine sahip olacaktır. Makine 5’li yönlendirme sistemine sahip olacak moleküler parçalama özelliğine sahip 12.000 devir/dk termo temizleme özellikte olacaktır. Makine süpersonik vakum teknolojili sel ve su baskınlarında kullanılmalı, saatte 50 m3 su tahliye edebilmelidir. İş alanında çalışan makinelerin merkez makineyi kontrol edebilecek otomasyonlu kontrol ekranı olmalı ve 360 derece sağa 360 derece sola dönebilme ve 9000 devir dk ile frekans sistem motorlu vakum teknolojili en az 3 adet jet sismik püskürtme,3 adet vakum kanalı olacaktır. Makine 105 derece buharlı ot yıkama teknolojisine sahip olacaktır.

17.GRUP HİDROLİK SIKIŞTIRMALI ÇÖP KAMYONU –12+1-13 +1,5 M³

Asgari 6.500 cc Silindir Hacimli Dizel motora sahip olacaktır.

Asgari Motor gücü 230 KW olacaktır.

ABS, EBS veya Farklı isimle nitelendirilen Fren güç dağılımı sistemlerine sahip olacaktır.

Ön Kabin En az 2 Kişi Oturma kapasiteli olacaktır.

Azami Yüklü Ağırlık 18.000Kg olacaktır.

Aracın çöp toplama haznesi hidrolik sıkıştırmalı olacak kendi damperi yardımıyla da boşaltılabilecektir.

Araçlar 120, 240, 360, 770, 1100 Litrelik çöp konteynerlerini boşaltabilir özellikte olacaktır.

Araç üst yapı kasa hacmi en az 12+1 m3 en fazla 13+1,5 m3 olacaktır.

Belediye sınırları içerisinde bazı cadde ve sokakların dar olması nedeni ile yükleniciden istenilen çöp araçlarının daha verimli kullanılması için araç özellikleri en az ve en çok olarak belirtilmiştir.

Bu Gruptaki Araçlar ile üst yapısı en az 2023 Model olacaktır.

18.GRUP DAMPERLİ KAMYON – 5-8 M³…

Bu Gruptaki Araçlar en az 2021 Model olacaktır.

19.GRUP DAMPERLİ KAMYON 4x4 – 8-10 M³

Asgari 7.500 cc Silindir Hacimli Dizel motora sahip olacaktır.

Asgari Motor gücü 220 KW olacaktır.

ABS, EBS veya Farklı isimle nitelendirilen Fren güç dağılımı sistemlerine sahip olacaktır.

Ön Kabin En az 2 Kişi Oturma kapasiteli olacaktır.

Araç 4x4,Azami Yüklü Ağırlık 16.000 Kg olacaktır.

Aracın Kasası Damperli 8-10 m3 olacaktır.

Araç Fiili arazide Kullanılacağı için 4x4 istenmiştir.

Bu Gruptaki Araçlar en az 2023 Model olacaktır.

20.GRUP DAMPERLİ KAMYON –15 M³…

Bu Gruptaki Araçlar en az 2021 Model olacaktır.

21.GRUP DAMPERLİ KAMYON –20 M³…

Bu Gruptaki Araçlar en az 2023 Model olacaktır.

22.GRUP YOL YIKAMA VE SÜPÜRME ARACI –1 M³ …

Bu Gruptaki Araçlar en az 2022 Model olacaktır.

23.GRUP VAKUMLU YOL SÜPÜRME ARACI -6-7 M³ …

Bu Gruptaki Araçlar en az 2022 Model olacaktır.

24.GRUP ELEKTRİKLİ VAKUMLU YOL SÜPÜRME ARACI -6 M³

Asgari 4400 cc Silindir hacimli Dizel motora sahip olacaktır.

Asgari Motor gücü 200 Kw olacaktır.

Azami yüklü ağırlığı en fazla 16000 kg olacaktır.

ABS, EBS veya Farklı isimle nitelendirilen Fren güç dağılımı sistemlerine sahip olacaktır.

Üstyapısı en az 6 m³ atık taşıma hazneli, %100 elektrikli, en az 70 kwh lityum bazlı pil paketli olacak ve pil en fazla 4 saatte şarj edilecektir. Vakum fanı ve süpürme fırçaları gücünü üstyapı batarya paketinden alacaktır. En az 1000 lt paslanmaz çelik temiz su tankı olacaktır.

Bu Gruptaki Araçlar en az 2022 Model olacaktır.

25.GRUP SULAMA ARASÖZÜ –10 TON…

Bu Gruptaki Araçlar en az 2023 Model olacaktır.

26.GRUP SULAMA ARASÖZÜ –18 TON…

Bu Gruptaki Araçlar en az 2023 Model olacaktır.

27.GRUP ÇÖP TAKSİ (2-3 M3 KAPASİTELİ MİNİ DAMPERLİ KAMYONET)…

Bu Gruptaki Araçlar en az 2023 Model olacaktır.

28.GRUP CAM TOPLAMA ARACI…

Bu Gruptaki Araçlar en az 2023 Model olacaktır.

29.GRUP KONTEYNIR VE GENEL TAMİR ARACI…

Bu Gruptaki Araçlar en az 2021 Model olacaktır.

30.GRUP SULAMA ARASÖZÜ DÖNEMSEL ÇALIŞMA–10-15 TON

Bu Gruptan 2 Adet Arasöz Dönemsel olarak Kiralama yapılacaktır. Dönemsel Kiralanacak Araçlar en az 15 Tonluk olacak ve herhangi bir model şartı bulunmayacaktır.

31.GRUP EVSEL KATI ATIK TRANSFER ARACI (ÇEKİCİ+SEMİ TREYLER )

Asgari 15000 cc Motor

Dizel Yakıtlı

Asgari Motor Gücü En az 450 KW

Asgari ABS, ESC ve diğer güvenlik sistemlerinden en az biri olacaktır.

Sürücü hava yastığı olacaktır.

En az 5 ileri Manuel / Otomatik Vites olacaktır

Klima olacaktır.

Bu Gruptaki Araçlar en az 2022 Model olacaktır.

Semi treyler kasa en az 50 m3 hacim kapasiteli olacaktır. Çöp suyu akıtmayacak şekilde yalıtımlı, üstten yüklemeye uygun ve çöpler yüklendikten sonra dorsenin üzeri otomatik kapanma sistemli olacaktır.

32.GRUP HİDROLİK EKLEMELİ PLATFORM (VİNÇ)

•Bu Gruptan 1 Adet 28-35 Metre Uzantıya sahip Vinç Araç Günlük olarak Kiralama yapılacaktır. Araç İhtiyaç halinde İdare tarafından çağırılacak olup herhangi bir model şartı bulunmayacaktır.

•Aracın Sürücü, Yakıt ve Tüm giderleri yükleniciye ait olacak şekilde günlük fiyat verilecektir.

33. GRUP OTOBÜS EN AZ 45 KİŞİLİK (KİLOMETRE USÜLÜ KİRALAMA)

•İdaremizin Şehirlerarası Hizmetleri için en az 45 Kişilik ve üzeri Otobüsler İdare Talep ettiği zaman çağırılacak olup sürücü ve yakıt Yükleniciye ait olacak şekilde Kilometre Birim Fiyatı üzerinden Kiralama yapılacaktır. Bu araçlar Şehirlerarası yollarda kullanılan araçlar olup en fazla 10 yaşında araçlar kiralanacaktır. Araçların Belgeleri Tam ve eksiksiz olacaktır. Belge eksikliğinden ötürü aracı Trafik ekiplerince bağlanması vb masraflar yükleniciye ait olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı incelendiğinde, başvuruya konu ihalenin 36 ay süre ile muhtelif sınıf ve niteliklerdeki araçların kiralanması işi olduğu, ihale konusu iş kapsamında kiralanacak toplam 230 adet aracın Teknik Şartname’de ve birim fiyat teklif cetvelinde 33 araç grubunda sınıflandırıldığı, Teknik Şartname’nin yukarıda aktarılan maddelerinde kiralanması istenilen araçların detaylı teknik özelliklerine yer verildiği görülmüştür.

Bu kapsamda başvuruya konu ihalede kiralanacak toplam 230 araca ilişkin araç grupları incelendiğinde; 23 araç grubunda (1 ila 17, 19, 21, 25 ila 28 numaralı araç gruplarında) 204 adet aracın 2023 model yılı, 4 araç grubunda (22, 23, 24 ve 31 numaralı araç gruplarında) 10 adet aracın 2022 model yılı, 3 araç grubunda (18, 20 ve 29 numaralı araç gruplarında) 12 adet aracın 2021 model yılı olmasını istenildiği, 30 numaralı araç grubunda kiralanacak 2 adet araç için ve idarece istenilmesi halinde kiralanacak 32 numaralı araç grubunda 1 adet araç için model yılı belirlemesinin yapılmadığı, yine idarece istenilmesi halinde kiralanacak 33 numaralı araç grubundaki 1 aracın en fazla 10 yaşında olmasının istenildiği görülmüştür.

Yukarıda anılan Kanun maddelerinden, idarelerin yapacakları ihalelerde eşit muameleyi ve rekabet ortamını azami düzeyde tutmaları gerektiği, ihale dokümanı içeriğindeki teknik şartnameleri hazırlarken yapılan düzenlemelerin verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak şekilde belirlenmesi, rekabetin daraltılmaması ve kamu kaynaklarının verimli kullanılması adına araçların özelliklerine ve çeşitlerine uygun olarak model yıllarının belirlenmesinin uygun olacağı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, ihale konusu işin 36 ay süreli olduğu ve ihale kapsamında kiralanması öngörülen muhtelif sınıf ve nitelikteki 230 adet araçtan; 204 tanesinin 2023, 10 tanesinin 2022, 12 tanesinin 2021 model yılı olmasının istenildiği, 3 adet araçta model yılı belirlemesinin yapılmadığı, 1 adet araçta ise en fazla 10 yaşında olmasına yönelik düzenleme yapıldığı görülmüştür. Bu şekilde idare tarafından 2 adet araç hariç kiralamaya konu tüm araç ve iş makineleri için model yılı bazlı ayrıma gidildiği görülmekle birlikte, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak muhtelif sınıf ve nitelikteki 230 araçtan 204 tanesinin en az 2023 model yılı olması gerektiği şeklinde belirleme yapılmasının, söz konusu araçların temini, kullanım ve temin şartlarının farklılık arz ettiği göz önünde bulundurulduğunda rekabeti engelleyici nitelikte olduğu ve mevzuata uygun olmayacağı anlaşılmış olup başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan başvuru sahibi tarafından, 16, 17, 19, 24 ve 31’inci gruplardaki araçlar için istenilen teknik özelliklerin tek markayı işaret edecek şekilde düzenlendiği iddiasına yönelik yapılan incelemede, başvuruya konu ihaleye ait Teknik Şartname içeriğinde, ihale konusu işte kiralanması düşünülen araçların motor güçlerine, ağırlıklarına, üst yapı elemanlarının ve ek araçların boyutları ve teknik özelliklerine ilişkin ölçütlerin en az, en çok ve değer aralıkları verilerek düzenlendiği, bu haliyle başvuru sahibinin iddiasında yer verdiği araç gruplarındaki teknik özelliklerin tek markayı işaret edip etmediğine yönelik incelemenin akademik kuruluştan alınacak teknik görüş kapsamında incelenmesi gerekmekle birlikte, başvuru sahibinin araçların model yıllarına ilişkin iddiası yerinde görüldüğünden ve ihalenin iptal edilmesi gerektiğinden usul ekonomisi gereği akademik kuruluştan teknik görüş alınmasına gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır

Öte yandan başvuru sahibinin ihalenin kısmi teklife açık olarak yapılması gerektiğine yönelik yapılan incelemede, 20.11.2024 tarihinde yayımlanan ihale ilanının 10’uncu maddesinde “…Bu ihalede, işin tamamı için teklif verilecektir.” düzenlemesinin yer aldığı,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesinin birinci fıkrasında, idareye şikâyet süresinin, ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün olduğu, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendindeki düzenlemesinden, idareye şikâyet başvuru süresinin ihale dokümanının ilana yansıyan hükümleri için ilk ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin ihalenin kısmi teklife açılması gerektiğine ilişkin iddiasının ilana yansıyan ihale dokümanı düzenlemelerine yönelik olduğu, başvuru sahibinin bu iddiaya yönelik olarak ihale ilan tarihi olan 20.11.2024 tarihini izleyen günden itibaren 10 gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 16.12.2024 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur. …

Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir.

Düzenlenen sigorta poliçelerinde, idare işveren sıfatıyla, yüklenici ise işi gerçekleştiren sıfatıyla ve varsa alt yükleniciler yer almalıdır. Kıymetler tam değer üzerinden sigorta ettirilmelidir.

Sözleşmesinde istenilmiş olması halinde, sigortalara ilişkin limitlerin işe başlama tarihinin yıl dönümündeki güncel değerlere yükseltilmesi zorunludur.

Yüklenici, idarelerce istenen söz konusu sigortalara ilişkin poliçeleri ve ödeme kanıtlarını, iş fiili olarak başlamadan önce idareye vermek zorundadır. Sigortalar tamamlanmadığı sürece avans ve hakediş ödemesi yapılmaz.

Sigorta poliçelerinde belirlenen, yüklenicinin kusurlu olduğu hallerde, kusur nedeniyle sigortanın karşılamadığı bedeller için yüklenici idareden bir istekte bulunamaz.

Sigorta yükümlülüğünün kabul süresinin sonuna kadar olan süreçte devam edip etmeyeceği veya ne ölçüde devam edeceği, bu süreci düzenleyen madde hükümleri de göz önünde tutularak sözleşme veya eklerinde belirtilir.

Sözleşmenin feshi veya işin/hesabın tasfiyesi halinde bu sigortalar, iş yeni yükleniciye ihale edilinceye kadar devam ettirilir ve bu süreye ilişkin sigorta giderleri ilk yükleniciye ait olur. Ancak bu süre, fesih veya tasfiye tarihinden başlamak üzere üç (3) ayı geçemez.” hükmü,

“Yüklenicinin kusuru dışındaki hasar ve zararlar” başlıklı 20’nci maddesinde “Olağanüstü haller ve doğal afetlerin işyerlerinde ve yapılan işlerde meydana getireceği hasar ve zararlar ile sigortalanabilir riskler sigorta kapsamında olsun veya olmasın yüklenici bu hasar ve zararlar için idareden hiç bir bedel isteyemez. Ancak bu hasar ve zararlar nedeniyle meydana gelecek gecikmeler için yükleniciye gerekli süre uzatımı verilir. …” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “76.1. Hizmet alımı ihalelerinde iş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanmasına ilişkin düzenleme Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesi ile tip idari şartnamelerin “teklif fiyata dahil olan giderler” maddesi ve tip sözleşmenin 21 inci maddesinde yer almaktadır. …

76.4. İstekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderleri, tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” maddesi kapsamında teklif fiyatına dâhil edilecektir. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerekmektedir.

Sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilecektir. Sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir...” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1. SÖZLEŞMENİN UYGULANMASI SIRASINDA İLGİLİ MEVZUAT GEREĞİNCE ULAŞIM, SİGORTA VERGİ, RESİM VE HARÇ (KDV HARİÇ) ARAÇ TAKİP SİSTEMİ, ARAÇLARIN HER TÜRLÜ BAKIM-ONARIMI, LASTİK, YEDEK PARÇA, YAĞ İLE HER TÜRLÜ VERGİ, MUAYENE, TAM KASKO VE TRAFİK SİGORTASI, MALİ MESULİYET SİGORTASI, VB. İLE TEKNİK ŞARTNAMEDE BELİRTİLEN (BİRİM FİYAT TEKLİFİ OLARAK FİYATLANDIRILMAYAN) TÜM HUSUSLAR TEKLİF FİYATA DAHİLDİR. ...” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin “E-Sigorta şartları” başlıklı maddesinde“… E.2. Yüklenici, İdareye kiralayacağı araçların Tam Kasko Sigortasını (kaza, hırsızlık, yangın, tabii afetler (Sel ve Dolu), terör, sabotaj, halk hareketleri vb.) yaptırmak zorundadır. Araçların kasko poliçeleri, Türkiye'nin her yerinde, yılın tüm günlerinde ve günün 24 saatinde şartnamede belirtilen tüm riskleri ve üçüncü şahıslara verilecek zararları da kapsayacak şekilde yaptırılacaktır. Kasko ve sigorta poliçelerinin yapılmaması, eksik yapılması, yönetmeliklere uygun yapılmaması, hatalı olması, zamanında yenilenmemesi vb. hallerde ortaya çıkabilecek hukuki sorumluluk yükleniciye aittir. Ancak, Sigorta ve Kasko tarafından karşılanmayan zarar ve ziyandan birinci derecede idare tarafından çalıştırılan sürücü sorumlu olacaktır. …” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde, araçlarla ilgili tam kasko, trafik sigortası ve mali mesuliyet sigortasının teklif fiyata dahil edildiği, Teknik Şartname’nin aktarılan maddesinde ise, yüklenicinin idarenin kiralayacağı araçlara ilişkin tam kasko sigortasını yaptırmak zorunda olduğu, kasko poliçelerinin; Türkiye'nin her yerinde, yılın tüm günlerinde ve günün 24 saatinde şartnamede belirtilen tüm riskleri ve üçüncü şahıslara verilecek zararları da kapsayacak şekilde yaptırılacağı, kasko ve sigorta poliçelerinin yapılmaması, eksik yapılması, yönetmeliklere uygun yapılmaması, hatalı olması, zamanında yenilenmemesi vb. hallerde ortaya çıkabilecek hukuki sorumluluğun yükleniciye ait olduğu, ancak sigorta ve kasko tarafından karşılanmayan zarar ve ziyandan birinci derecede idare tarafından çalıştırılan sürücünün sorumlu olacağı düzenlenmiştir.

Yapılan incelemede, başvuruya konu ihalenin sürücüsüz 230 adet aracın kiralanması hizmeti olduğu, ihale kapsamında çalıştırılacak söz konusu araçların idare personeli tarafından kullanılacağı, yüklenici tarafından ihalede çalıştırılacak araçlar için yaptırılacak kasko sigortası poliçelerinin; tam kasko şeklinde, Türkiye'nin her yerinde, yılın tüm günlerinde ve günün 24 saatinde şartnamede belirtilen tüm riskleri ve üçüncü şahıslara verilecek zararları da kapsayacak şekilde olmasının istenildiği, söz konusu düzenleme ile yüklenicinin hukuki sorumluluğunun sadece; kasko ve sigorta poliçelerinin yapılmaması, eksik yapılması, yönetmeliklere uygun yapılmaması, hatalı olması, zamanında yenilenmemesi gibi hallerde olacağının görülmüştür. Sigorta ve kasko tarafından karşılanmayan zarar ve ziyan olması halinde, zarar ve ziyandan birinci derecede idare tarafından çalıştırılan sürücünün sorumlu olacağının düzenlendiği, bu haliyle söz konusu durumun gerçekleşmesi halinde mevcut düzenlemede yükleniciye herhangi bir sorumluluğun yüklenmediği görüldüğünden başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

5. Başvuru sahibinin 6’ncı ve 7’nci iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.

Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.

Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır. …

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;

a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,

b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,

karar verilir. ...” hükmü,

“İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. …

İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.

İdareye şikayet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikayet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz.” hükmü,

“Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. …

Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. …

Kanunda belirtilen sürelere ve usule uyulmadan sözleşme imzalanmış olması veya itirazen şikayet başvurusundan feragat edilmesi itirazen şikayet başvurusunun incelenmesine ve 54 üncü maddede sayılan kararlardan birinin alınmasına engel teşkil etmez. …” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür. …

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

“Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler; …

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini, …

izleyen günden itibaren başlar. …” hükmü,

“Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır. …

(10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez. …” hükmü,

“Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmü yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen 6 ve 7’nci iddialara idareye yapılan şikâyet başvurusunda yer verilmediği tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemelerinden idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakta olup söz konusu iddianın şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan şikâyet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.

İdareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği, bununla birlikte idareye sunulan şikâyet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dâhilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, bunu ileri süren istekli tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde, bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi gerekmektedir.

Yapılan incelemede başvuru sahibi tarafından ihale dokümanın 16.12.2024 tarihinde EKAP üzerinden indirildiği, bu nedenle itirazen şikâyet başvurusunda yer verilen 6’ncı ve 7’nci iddialara konu hususların farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihin ihale dokümanın indirildiği 16.12.2024 tarihi olduğu, ancak başvuru sahibinin bahse konu iddialarını ihale dokümanını indirdiği tarihi izleyen günden itibaren on gün içinde ve her halükarda ihaleden üç iş günü öncesine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 23.12.2024 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu 6’ncı ve 7’nci iddialarının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.