KİK Kararı: 2025/UH.I-229 (15 Ocak 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/003
Gündem No : 79
Karar Tarihi : 15.01.2025
Karar No : 2025/UH.I-229
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Koç Grup Kurumsal Hiz. Org. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İzmir Büyükşehir Belediyesi Satın Alma Dairesi Başkanlığı Hizmet Alımları Şube Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1576011 İhale Kayıt Numaralı “Yarı Römork ve Lowbed İle Beraber, Kamyon ve Kurtarıcı Araçların Tamir, Bakım, Onarım ile Yedek Parça Değişimi Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İzmir Büyükşehir Belediyesi Satın Alma Dairesi Başkanlığı Hizmet Alımları Şube Müdürlüğü tarafından 24.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Yarı Römork ve Lowbed ile Beraber, Kamyon ve Kurtarıcı Araçların Tamir, Bakım, Onarım İle Yedek Parça Değişimi Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Koç Grup Kurumsal Hiz. Org. Ltd. Şti.nin 06.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.12.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.12.2024 tarih ve 174371 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1814 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale İlanı’nın 4.4’ücü maddesinde yer alan benzer iş tanımının mevzuata aykırı olduğu, benzer işin tanımının ihale konusu işin kendisinden daha dar yapıldığı, işin konusunu oluşturan ve iş tanımında yer alan çekici dışındaki “Kurtarıcı, Kamyon, Lowbed” araçların tamir ve bakımının benzer iş olarak kabul edilmediği, yedek parça değişimine ise hiç yer verilmediği, benzer iş tanımında yer alan çekici bakım onarımını yapan ancak, çekici bakım onarımını semi treyler veya dorse veya yarı römork ile bir arada yapmayan isteklilerin ihaleye katılamayacağı, ihale konusu işte belirli araçların tamir, bakım, onarım ve yedek parça değişiminin yer almasının önemli olduğu, araçların hangi hizmette kullanıldığının yüklenici bakımından önemsiz olduğu, ancak benzer iş tanımında “evsel nitelikli katı atık transferinde kullanılan” araçlar denilerek benzer iş tanımının daraltıldığı, tamir ve bakımı yapılmış olan araçların hangi işte çalışmış olmaları gerektiğinin de belirlendiği, idarenin bazı isteklileri işaret edecek şekilde benzer iş tanımı yaptığı, rekabetin kısıtlandığı, bu durumun kamu zararına neden olacağı, idare tarafından aynı işe ilişkin olarak daha önceki yıllarda yapılan ihalelerde benzer işin “kamu veya özel sektörde gerçekleştirilmiş her türlü mobil yol yardım ve lastik hizmeti ile birlikte gerçekleştirilen her türlü ağır vasıta bakım onarım hizmetleri” şeklinde olduğu, itiraza konu ihalede benzer iş tanımının daraltıcı şekilde değiştirilmesi kişiye özel bir düzenleme yapıldığını gösterdiği,

2. İhale İlanı’nın 10’uncu ve 14’üncü maddesinde yer alan düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu, ihale konusu işin 73 adet çekici, 30 adet kamyon ve 11 adet kurtarıcı araçlarının bakım onarımı ve yedek parçalarının temini olmak üzere 3 hizmet kaleminden oluştuğu, birim fiyat teklif cetvelinin de buna uygun şekilde düzenlendiği, idarece bu araçlar için önceki yıllarda gerçekleştirilen bakım onarım hizmet alımlarında çekici için ayrı, kamyonlar için ayrı, yarı römorklar ve lowbed için ayrı ihalelerin yapıldığı, işlerin bir arada ihale edilmesinin zorunluluk arz etmediği, üç grup aracın bakım ve onarım hizmet alımları birleştirilerek tek bir ihaleye çıkıldığı, ancak ihale kısmi teklife kapatıldığı ve ihaleye konsorsiyum olarak katılımın engellendiği, ihale kapsamındaki işlerin birbirinden ayrılabilir nitelikte olduğu, bu işlerin kısmi teklife kapatılmasını ya da konsorsiyum olarak teklif verilmesini engelleyen bir zorunluluk olmadığı, ihalenin doğru planlanmadığı, söz konusu düzenlemeler rekabeti engelleyici nitelikte olduğundan kamu zararına neden olacağı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.…” hükmü,

“Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında;

a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,

…ç) İş deneyim belgesi: Adayın veya isteklinin ihale konusu hizmet veya benzer hizmetlerdeki mesleki deneyimini gösteren, hizmet alımlarında iş bitirme belgesi, yapımla ilgili hizmet işlerinde ise iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesini,

… ifade eder.” hükmü,

“İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

…istenilmesi zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş deneyimini gösteren belgeler ve benzer işe ilişkin hususlar” başlıklı 72’nci maddesinde “…72.2. İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında kabul işlemleri tamamlanan ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde düzenlenen tevsik edici belgeler sunulacaktır.

72.3. Birden fazla işin benzer iş olarak belirlenmesi halinde bu işlerin birlikte mi yoksa ayrı ayrı mı benzer iş olarak kabul edileceğinin şartnamede belirtilmesi gerekmektedir. Şartnamede bu konuya ilişkin bir açıklık bulunmaması halinde, benzer iş olarak belirlenen işlerin her birinin ayrı ayrı benzer iş olarak kabul edilmek suretiyle değerlendirme yapılması zorunluluğu bulunmaktadır….” açıklama,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Yarı Römork Ve Lowbed İle Beraber, Kamyon Ve Kurtarıcı Araçların Tamir, Bakım, Onarım İle Yedek Parça Değişimi Hizmeti Alımı

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: Yarı Römork Ve Lowbed İle Beraber, Kamyon Ve Kurtarıcı Araçların Tamir, Bakım, Onarım İle Yedek Parça Değişimi Hizmeti Alımı (3 Hizmet Kalemi)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İdarenin belirleyeceği yerler.” düzenlemesi,

“İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 40'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde, iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. İş ortaklığında teknolojik ürün deneyim belgesini sunan ortağın kendisine ait iş deneyim tutarına ilişkin asgari yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. Konsorsiyum ortağının teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde ise, belgeyi sunduğu kısım veya kısımlar için iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Bu ihalede benzer iş olarak; daha önce kamu veya özel sektörde gerçekleştirilmiş olan Evsel nitelikli katı atık transferinde kullanılan semi treyler veya dorse veya yarı römork ile beraber çekicilerin bakım, onarım hizmetleri kabul edilecektir...” düzenlemesi yer almıştır.

İhale dokümanının ekinde yer alan birim fiyat teklif cetveline aşağıda yer verilmiştir.

Sıra No

İş Kaleminin Adı Ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı

1

73 Adet Çekicinin (Yarı Römork İle Birlikte) Tamir, Bakım, Onarım İle Yedek Parça Değişimi Hizmeti - (Teknik Şartnamede Belirtilen Tüm Giderler Teklif Fiyatına Dahil Edilecektir)

Kilometre

6.200.000

2

30 Adet Kamyonun Tamir, Bakım, Onarım İle Yedek Parça Değişimi Hizmeti - (Teknik Şartnamede Belirtilen Tüm Giderler Teklif Fiyatına Dahil Edilecektir)

Kilometre

800.000

3

11 Adet Kurtarıcının Tamir, Bakım, Onarım İle Yedek Parça Değişimi Hizmeti - (Teknik Şartnamede Belirtilen Tüm Giderler Teklif Fiyatına Dahil Edilecektir)

Kilometre

400.000

İhale İlanı’nın 4.4’üncü maddesinde “4.4. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

4.4.1. Bu ihalede benzer iş olarak; daha önce kamu veya özel sektörde gerçekleştirilmiş olan Evsel nitelikli katı atık transferinde kullanılan semi treyler veya dorse veya yarı römork ile beraber çekicilerin bakım, onarım hizmetleri kabul edilecektir.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin Konusu” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. Yüklenici, İdareye ait marka, model araçların gösterildiği EK-1 Tablodaki 85 adet MERCEDES, 11 adet BMC ve 8 adet MAN, 7 adet FORD ve 3 adet IVECO marka araçlardan oluşan toplam 114 (yüzondört) araç ( 73 Çekici, 11 Kurtarıcı ve 30 Kamyon ) ve 73 (yetmişüç) yarı römork araç filosunun; şoför, yakıt ve idari giderleri dışında kalan ve araçların faal olarak her gün en az iki/üç vardiya, çalıştırılmasının sağlanması için gerekli tamir, bakım (periyodik ve genel), onarım, her türlü yedek parça ve servis malzemeleri değişimi hizmetlerinin şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yapılmasıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İzmir Büyükşehir Belediyesi Satın Alma Dairesi Başkanlığı tarafından “Yarı Römork ve Lowbed İle Beraber, Kamyon ve Kurtarıcı Araçların Tamir, Bakım, Onarım İle Yedek Parça Değişimi Hizmeti Alımı” işinin açık ihale usulü 24.12.2024 tarihinde gerçekleştirildiği, ihale konusu iş kapsamında idareye ait marka, model araçların gösterildiği Teknik Şartname ekinde 85 adet Mercedes, 11 adet BMC ve 8 adet Man, 7 adet Ford ve 3 adet Iveco marka araçlardan oluşan toplam 114 araç (73 Çekici, 11 Kurtarıcı ve 30 Kamyon) ve 73 yarı römork araç filosunun; şoför, yakıt ve idari giderleri dışında kalan ve araçların faal olarak her gün en az iki/üç vardiya çalıştırılmasının sağlanması için gerekli tamir, bakım (periyodik ve genel), onarım, her türlü yedek parça ve servis malzemeleri değişimi hizmetlerinin şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yapılması işi olduğu görülmektedir.

Ayrıca idarece başvuru sahibinin iddiasına özetle “İhale konusu ağır vasıtaların idare filosunda başta atık transfer hizmetleri olmak üzere kritik hizmet süreçlerinde kullanılan 7 gün 24 saat hizmet verecek şekilde faal olması gereken araçlar olduğu, işin niteliğinin çevre sağlığını doğrudan etkileyen süreçleri içerdiği, herhangi bir aksaklığın yaşanmaması ve yüklenicinin taahhüdünü yerine getirebilmesinin önemli olduğu, atık transfer araçları ağır çalışma koşullarında hizmet verdiği, ayrıca atık yarı römorklarının bakım onarımlarının da deneyim gerektirdiği, tüm belediyelerin atık transferi gerçekleştirdiği ve araç bakım onaranlarını da hizmet alımı ile gerçekleştirdikleri değerlendirildiğinde tek firmanın bu iş deneyimine sahip olabileceğinin düşünülmediği, benzer iş tanımının Teknik Şartname’nin bütünü ile uyumlu ve iş akışını ifade edecek şekilde tanımlandığı, ihaleye katılımı daraltıcı herhangi bir ifade kullanılmadığı, benzer iş tanımının araçların çalışma şekli ve iş akışı ile uyumlu olduğundan başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı” şeklinde cevap verilmiştir.

İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde benzer işin daha önce kamu veya özel sektörde gerçekleştirilmiş olan evsel nitelikli katı atık transferinde kullanılan semi treyler veya dorse veya yarı römork ile beraber çekicilerin bakım, onarım hizmetleri olarak tanımlandığı görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükmüne göre, benzer iş tanımı idareler tarafından belirlenirken, ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer nitelikte olan işlerden edinilen iş deneyim belgelerinin kabul edilmesine imkan verebilecek şekilde düzenleme yapılması gerekmektedir. Bu belirlemeler neticesinde istekliler tarafından ihale konusu işe uygun iş deneyim belgesi kullanılabileceği gibi, benzer iş tanımına uygun iş deneyim belgesi kullanılarak da ihaleye teklif verilebilecektir. Ayrıca benzer iş belirlemesi yapılırken nitelik bakımından ihale konusu işle uyumluluk göstermeyen işlerin seçilmemesi gerekmektedir.

Şikâyete konu ihalede Teknik Şartname ekinde idareye ait marka ve model araçların gösterildiği 85 adet Mercedes, 11 adet BMC ve 8 adet Man, 7 adet Ford ve 3 adet Iveco marka araçlardan oluşan toplam 114 araç (73 Çekici, 11 Kurtarıcı ve 30 Kamyon) ve 73 yarı römork araç filosunun; şoför, yakıt ve idari giderleri dışında kalan ve araçların faal olarak her gün en az iki/üç vardiya çalıştırılmasının sağlanması için gerekli tamir, bakım (periyodik ve genel), onarım, her türlü yedek parça ve servis malzemeleri değişimi hizmetlerinin şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yapılması işi olduğu görülmektedir.

İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde benzer işin daha önce kamu veya özel sektörde gerçekleştirilmiş olan evsel nitelikli katı atık transferinde kullanılan semi treyler veya dorse veya yarı römork ile beraber çekicilerin bakım onarım hizmetleri olarak tanımlandığı, ihale konusu işin adının ise “Yarı Römork ve Lowbed İle Beraber, Kamyon ve Kurtarıcı Araçların Tamir, Bakım, Onarım İle Yedek Parça Değişimi Hizmeti Alımı” olduğu görülmüştür.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ile ihale dokümanı düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde, ihale dokümanını oluştururken ihale konusu işi ve benzer işleri belirleme noktasında mevzuat sınırları içerisinde idarenin takdir yetkisine sahip olduğu, ancak, bu takdir yetkisi yukarıda yer verilen Kanun maddesi ile belli ölçüde sınırlandırılmıştır. Bu kapsamda benzer iş tanımında evsel nitelikli katı atık transferinde kullanılan semi treyler veya dorse veya yarı römork ile beraber çekicilerin bakım onarım hizmetleri olarak tanımlandığı görülmekle birlikte, tanımda yer alan “evsel nitelikli katı atık transferinde kullanılan” araçların bakım onarımı ifadesiyle benzer iş tanımının daraltıldığı, ihale konusu işin niteliğinin dokümanda belirlenen araçların bakım ve onarımı olduğu, tamir ve bakımı yapılmış olan araçların hangi işte çalışmış olmaları gerektiğinin işin niteliği dikkate alındığında önemli olmadığı, evsel nitelikli katı atık transferi dışında kullanılan araçların ihaleye katılamayacağı, idarece belirlenen benzer iş tanımının ihaleye katılımı daraltıcı nitelikte olduğu değerlendirildiğinden, benzer iş tanımının mevzuata aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla söz konusu gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği neticesine ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri bir arada ihale edilemez…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Kısmi tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 16.4’üncü maddesinde “16.4.1. İhalelerde, ihale dokümanında belirtilmesi kaydıyla, kısmi teklif verilebilmesi mümkün bulunmaktadır. …

16.4.2. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalede; aday veya isteklinin yeterlik değerlendirmesi, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği her bir kısım için ayrı ayrı yapılacaktır.

...

16.4.4. Kısmi teklife açık olan ihalelere yönelik şikayet veya itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde başvuru sonuçlandırılmadan sözleşme imzalanamaz. Bu durumda, başvuruya konu edilmeyen diğer kısım/kalem veya gruplara ilişkin sözleşmeler imzalanabilecektir.

…

16.4.5.1. 4734 sayılı Kanunun 27 nci maddesinde kısmi teklif verilip verilemeyeceğinin işin idari şartnamesinde belirtilmesinin zorunlu olduğu hükme bağlanmıştır. Bu hüküm uyarınca kısmi teklif verilmesine izin verip vermemek idarenin yetkisinde olup söz konusu yetkinin Kanunun temel ilkelerine uygun olarak kullanılması gerektiği açıktır. … kısmi teklif alınması suretiyle ihale yapılması idarelerin yetki ve sorumluluğundadır.

…

16.4.6. Kısmi teklif alma yoluyla bir arada ihale edilmesi öngörülen işlerin benzer nitelikli olması ve bu çerçevede ilan ve idari şartnamede bütün kısımlar için geçerli olacak şekilde ortak bir benzer iş tanımı yapılması gerekmektedir. Dolayısıyla bu konuda karar verirken Yönetmeliğin benzer iş tanımı çerçevesinde hareket edilmesi ve zorunlu haller hariç nitelik bakımından birbirinden farklı olan işlerin aynı ihalede toplanmamasına dikkat edilmesi gerekmektedir. …” açıklaması,

İdari Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir. …” düzenlemesi yer almaktadır.

Aynı Şartname’nin ekinde ihale konusu işin türü ve miktarına aşağıda yer verilmiştir.

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

73 Adet Çekicinin (Yarı Römork İle Birlikte) Tamir, Bakım, Onarım İle Yedek Parça Değişimi Hizmeti - (Teknik Şartnamede Belirtilen Tüm Giderler Teklif Fiyatına Dahil Edilecektir)

kilometre

6.200.000

2

30 Adet Kamyonun Tamir, Bakım, Onarım İle Yedek Parça Değişimi Hizmeti - (Teknik Şartnamede Belirtilen Tüm Giderler Teklif Fiyatına Dahil Edilecektir)

kilometre

800.000

3

11 Adet Kurtarıcının Tamir, Bakım, Onarım İle Yedek Parça Değişimi Hizmeti - (Teknik Şartnamede Belirtilen Tüm Giderler Teklif Fiyatına Dahil Edilecektir)

kilometre

400.000

İhale İlanı’nın 10’uncu ve 14’üncü maddesinde “10. Bu ihalede, işin tamamı için teklif verilecektir.

14.Konsorsiyum olarak ihaleye teklif verilemez.” düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “İşin Konusu” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. Yüklenici, İdareye ait marka, model araçların gösterildiği EK-1 Tablodaki 85 adet MERCEDES, 11 adet BMC ve 8 adet MAN, 7 adet FORD ve 3 adet IVECO marka araçlardan oluşan toplam 114 (yüzondört) araç ( 73 Çekici, 11 Kurtarıcı ve 30 Kamyon ) ve 73 (yetmişüç) yarı römork araç filosunun; şoför, yakıt ve idari giderleri dışında kalan ve araçların faal olarak her gün en az iki/üç vardiya, çalıştırılmasının sağlanması için gerekli tamir, bakım (periyodik ve genel), onarım, her türlü yedek parça ve servis malzemeleri değişimi hizmetlerinin şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yapılmasıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İzmir Büyükşehir Belediyesi Satın Alma Dairesi Başkanlığı tarafından “Yarı Römork ve Lowbed İle Beraber, Kamyon ve Kurtarıcı Araçların Tamir, Bakım, Onarım İle Yedek Parça Değişimi Hizmeti Alımı” işinin açık ihale usulü 24.12.2024 tarihinde gerçekleştirildiği, İdari Şartname’de işin tamamı için teklif verilmesi gerektiği ve ihalenin kısmi teklife kapalı olduğunun düzenlendiği, ihale konusu iş kapsamında idareye ait marka, model araçların gösterildiği Teknik Şartname ekinde 85 adet Mercedes, 11 adet BMC ve 8 adet Man, 7 adet Ford ve 3 adet Iveco marka araçlardan oluşan toplam 114 araç (73 Çekici, 11 Kurtarıcı ve 30 Kamyon) ve 73 yarı römork araç filosunun; şoför, yakıt ve idari giderleri dışında kalan ve araçların faal olarak her gün en az iki/üç vardiya çalıştırılmasının sağlanması için gerekli tamir, bakım (periyodik ve genel), onarım, her türlü yedek parça ve servis malzemeleri değişimi hizmetlerinin şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yapılması işi olduğu görülmektedir.

Ayrıca idarece başvuru sahibinin iddiasına özetle “İdari Şartname’de işi miktarının “Yarı Römork ve Lowbed İle Beraber, Kamyon ve Kurtarıcı Araçların Tamir, Bakım, Onarım ile Yedek Parça Değişimi Hizmeti Alımı” olarak belirtildiği, ihaleye ait birim fiyat teklif cetvelinde tekliflerin anılan 3 farklı hizmet kalemi için ayrı ayrı verilmesinin istenildiği, aynı iş grubunda farklı marka model araçların olduğu, tüm araç gruplarının tamir edilebilmesi ile hizmetlerin aksamadan yürüyebileceği, işin faal araç oranı bazında hizmet alımı olması sebebiyle aynı iş grubu araçların bölünemeyeceği, mevzuata aykırı herhangi bir durum olmadığı, kısmi teklifte her iş için ayrı atölye ve gezici araç olmasının gerekeceği ve bu durum hizmet maliyetini arttıracağı” şeklinde cevap verilmiştir.

Kısmi teklif; birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde, idarelerce ihaleye katılımı, rekabeti ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak amacıyla ihale konusu hizmetin birden fazla kalemden oluşması halinde, bir veya birden fazla hizmet kalemine teklif verilmesine imkân tanıyan teklif türüdür. Kısmi teklif verilmesine izin verip vermemek idarenin yetkisinde olup söz konusu yetkinin Kanun’un temel ilkelerine uygun olarak kullanılması gerekir.

4734 sayılı Kanun’un 27’nci maddesinin ikinci fıkrasının (h) bendinde, ihale konusu işin tamamına veya bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olup olmadığının idari şartnamede düzenlenmesinin zorunlu olduğunu hüküm altına alınmıştır. Dolayısıyla, idarelerin, ihaleye konu olan alımı kendi arasında anlamlı bir bütün oluşturan kısımlara bölebileceği; isteklilerin de bu kısımların bir veya daha fazlasına teklif verebileceği böylelikle de ihaleye daha fazla isteklinin katılımının amaçlandığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 28’inci maddesinin altıncı fıkrasında, kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde; ilanda ve dokümanda işin başvuruda bulunulabilecek veya teklif verilebilecek her bir kısmı ve bu kısımlar için tespit edilen yeterlik kriterlerinin ayrı ayrı gösterileceği, aday veya isteklinin yeterlik değerlendirmesinin, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği her bir kısım için ayrı ayrı yapılacağı düzenlenmiştir.

4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde düzenlenen, kamu ihale mevzuatının temel ilkeleri, kanun kapsamındaki bütün idareler için uyulması zorunlu kurallar olup, söz konusu mevzuatın idarelere takdir yetkisi tanıdığı durumlarda, bu yetkinin anılan ilkelere uygun olarak kullanılması hukuki zorunluluktur. Bu çerçevede, bir ihalenin kısmi teklife açılıp açılmaması konusunda, yukarıda aktarılan mevzuat, idareye takdir yetkisi tanımakla birlikte, ihale konusu işin birbirinden nesnel ölçütlerle ayrılabilecek kısımlardan oluşması halinde, söz konusu kısımlara ilişkin ayrı ayrı teklif verilebileceği yolunda yapılacak düzenleme, idarelerin temel ilkeleri hayata geçirmeleri sonucunu doğuracaktır.

Bu çerçevede, aktarılan ihale dokümanı düzenlemeleri çerçevesinde; ihale konusu hizmetlerin idareye ait 114 araç (73 Çekici, 11 Kurtarıcı ve 30 Kamyon) ve 73 yarı römork araçların faal olarak her gün en az iki/üç vardiya çalıştırılmasının sağlanması için gerekli tamir, bakım (periyodik ve genel), onarım, her türlü yedek parça ve servis malzemeleri değişimi hizmetlerinin şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yapılması işi olduğu, ihale konusu hizmetlerin birbirini tamamlayıcı nitelikte olduğu ve bahsedilen hizmetlerden birinin eksik kalması halinde hizmetin gereği gibi ifa edilmesinin mümkün olmadığı anlaşıldığından, ihale kapsamında yer alan işler arasında doğal bağlantının bulunduğu sonucuna varıldığından söz konusu iş kalemlerinin bir arada ihale edilmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan, Kamu ihale mevzuatında, idarelerin hizmet alımı ihalelerini kısmi teklife açmalarının zorunlu olduğuna veya hangi durumlarda açılması gerektiğine ilişkin herhangi bir hükmün bulunmadığı, dolayısıyla bu hususta idarelere takdir yetkisi tanındığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.