KİK Kararı: 2025/UH.I-222 (15 Ocak 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/003
Gündem No : 72
Karar Tarihi : 15.01.2025
Karar No : 2025/UH.I-222
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Aydınkaya Nak. İnş. Tem. Teks. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. - Bedrioğulları Nak. İnş. Maden. Gıda Tem. San. Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Muş Özel İdaresi,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1495924 İhale Kayıt Numaralı “Karla Mücadele Kapsamında 4 Ay Süre ile 8 Adet Şoförlü Loder Kiralama” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Muş Özel İdaresi tarafından 29.11.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karla Mücadele Kapsamında 4 Ay Süre ile 8 Adet Şoförlü Loder Kiralama” ihalesine ilişkin olarak Aydınkaya Nak. İnş. Tem. Teks. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. - Bedrioğulları Nak. İnş. Maden. Gıda Tem. San. Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 16.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.12.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.12.2024 tarih ve 173893 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1736 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Emir Fırat Müh. İnş. Nak. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

a) Damga vergisi ve ihale kararı damga vergisi dâhil edilmeden sözleşme giderlerinin hesaplandığı,

b) Anılan istekli tarafından ihale konusu işin kendi malı araçlarla veya kiralama yoluyla temin edilen araçlarla mı gerçekleştirileceğine dair herhangi bir belge sunulmadığı, araç model ve kapasitesinin dikkate alınmadığı, amortisman giderinin ne şekilde yapıldığına yönelik herhangi bir bilgi ve belgenin sunulmadığı,

c) Anılan istekli tarafından sunulan fiyat tekliflerinde mali müşavir onayı ve mevzuat gereği belirtilmesi gereken ibarenin yer almadığı, kaşeleme işleminin gerçekleştirilmediği, ayrıca Ek-O.6 satış tutarı tespit tutanağının sunulmadığı ve fatura bilgilerinin de girilmeyerek tarih ve sıra sayısının da belirtilmediği,

ç) İhale kapsamında kullanılacak araçların zorunlu trafik sigorta ve kasko sigorta poliçe giderleri için açıklama yapılmadığı, yapıldı ise de işin başlama veya bitiş sürelerinin dikkate alınmadığı, alınan fiyat tekliflerinin sözleşme sürelerini kapsamadığı, bu haliyle sunulan fiyat tekliflerinin mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil ettiği, poliçelerin sigorta acentelerinden alınmasına rağmen poliçe ekinde sigorta şirketinin bölge müdürlüğü veya genel müdürlük teyidi ile yetkili şahıs veya şahısların imzasının yer almadığı,

d) Çalıştırılacak iş makinesi ve araçların bakım, onarım, yedek parça temini, madeni yağ değişimleri, vize, sigorta, kasko, vergi, fenni muayene ve egzoz emisyon ölçüm giderlerine yönelik yapılan açıklamalarda araçların model, cins ve kapasitelerinin dikkate alınmadığı, maliyetleri düşürmek için bu yola başvurulduğu, motorlu taşıtlar vergisi için yapılan açıklamaların yürürlükteki mevzuat hükümlerine aykırı olduğu,

e) İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden yükleniciye ait araçların resmi izin ve bayram tatilleri de dâhil olmak üzere 7/24 esasına dayalı çalıştırılacağının anlaşıldığı, ancak anılan istekli tarafından personele ilişkin fazla çalışma, ulusal bayram ve resmi tatil ücretleri dikkate alınmadan eksik işçilik maliyeti hesaplandığı,

f) Aşırı düşük teklif açıklamasında sunulan araçların Teknik Şartname’nin 2.1’inci maddesinde belirtilen teknik özelliklere sahip olmadığı, ayrıca ihale kapsamında istenilen iş makinesine uygun bir poz bulunmadığı, dolayısıyla açıklamada geçerli bir poz kullanılmasının mümkün olmadığı ve tüm bu gerekçelerle söz konusu isteklinin teklifinin reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Verilen hizmetin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklaması bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Karla Mücadele Kapsamında 4 Ay Süre İle 8 Adet Şoförlü Loder Kiralama.

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı:

Karla Mücadele Kapsamında 4 Ay Süre İle 8 Adet Şoförlü Loder Kiralama.

…

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Muş Merkez ve İlçelere Bağlı Köy Yolları” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

tüm giderler teklif fiyata dahildir.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin Muş Özel İdaresi tarafından açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karla Mücadele Kapsamında 4 Ay Süre ile 8 Adet Şoförlü Loder Kiralama” ihalesi olduğu, 29.11.2024 tarihinde yapılan ihaleye 5 isteklinin katıldığı, sınır değerin altında teklif sunan Emir Fırat Müh. İnş. Nak. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.den 02.12.2024 tarihli yazı ile 3 iş günü içerisinde aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının talep edildiği, söz konusu yazıda ve ekinde sadece “Teklifiniz Kanunun 38. inci maddesine göre sınır değerin altında kalmıştır. Bu bağlamda teklifinize ait savunmanızı 3 iş günü içerisinde idaremize bildirilmesi hususunu;” ifadesinin yer aldığı,

06.12.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Emir Fırat Müh. İnş. Nak. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak teklifi sınır değerin üzerinde olan başvuru sahibi Aydınkaya Nak. İnş. Tem. Teks. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. - Bedrioğulları Nak. İnş. Maden. Gıda Tem. San. Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının belirlendiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesindeki, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesindeki hükümler ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesindeki açıklamalar doğrultusunda, aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntıların ihale komisyonu tarafından yazılı olarak istenmesi gerektiği hüküm altına alınmış olup, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacağı açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmıştır.

İdarece teklifi aşırı düşük olarak belirlenen Emir Fırat Müh. İnş. Nak. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.ne 02.12.2024 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif açıklamasının sunulmasına ilişkin yazıda ve ekinde aşırı düşük teklif açıklamalarına esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmediği görülmektedir.

İdarece aşırı düşük teklif açıklamalarına esas olacak önemli teklif bileşenlerinin neler olduğunun belirtilmediği dikkate alındığında, teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının önemli teklif bileşenleri noktasında ve objektif kriterlere göre değerlendirilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır. Bu çerçevede, idarece söz konusu ihalede önemli teklif bileşenlerinin belirlenerek, aşırı düşük teklif sahibi Emir Fırat Müh. İnş. Nak. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.den yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, önemli teklif bileşenleri belirlenerek aşırı düşük teklif sahibi Emir Fırat Müh. İnş. Nak. Gıda Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.den yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.