KİK Kararı: 2025/UH.I-218 (15 Ocak 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/003
Gündem No : 68
Karar Tarihi : 15.01.2025
Karar No : 2025/UH.I-218
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Yesemek Yem. Gıda Tem. İnş. Nak. San. Tic. ve Paz. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Hatay İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1282617 İhale Kayıt Numaralı “2025-2026 Yılları Malzemeli (Yerinde) ve Taşımalı Yemek Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Hatay İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 19.11.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2025-2026 Yılları Malzemeli (Yerinde) ve Taşımalı Yemek Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Yesemek Yem. Gıda Tem. İnş. Nak. San. Tic. ve Paz. Ltd. Şti.nin 12.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.12.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.12.2024 tarih ve 173952 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1741 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, iş deneyimlerinin bir mal alımı işine ilişkin olduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, oysaki iş deneyimine konu iş kapsamında yemeklerin hazırlanıp ilgili yerlere dağıtımının yapıldığı, nitekim işin sözleşmesindeki 5’inci maddede “yemek listelerine uygun, … yüklenici tesislerinde pişirilen yemeğin üç öğün taşınması ve servis malzemeleri ile birlikte teslim edilmesi işidir.” ibarelerinin bulunduğu, netice itibarıyla iş deneyimlerinin İdari Şartname’de belirlenmiş olan benzer işi karşıladığı ve idarenin işleminin yerinde olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında;

a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,

…

ç) İş deneyim belgesi: Adayın veya isteklinin ihale konusu hizmet veya benzer hizmetlerdeki mesleki deneyimini gösteren, hizmet alımlarında iş bitirme belgesi, yapımla ilgili hizmet işlerinde ise iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesini,

…

ifade eder.” hükümlerine,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,

…

istenilmesi zorunludur.” hükümlerine,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

ç) Bu Şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği ilgili uygulama yönetmeliklerinde düzenlenen yeterlik belgeleri,

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya

…

sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 20'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.

…

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Kamu ya da özel sektörde yapılan malzemeli, malzemesiz veya taşımalı yemek pişirme veya yemek hazırlama hizmeti veya yemek hazırlama dağıtım işleri benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemelerine yer verilmiştir.

İhale komisyonu kararında, ihaleye katılımda bilgilerini beyan ettiği iş deneyim belgesinin bir mal alımına istinaden düzenlendiğinin anlaşıldığı ve söz konusu iş deneyiminin benzer iş tanımına uymadığı hususları ifade edilerek başvuru sahibi Yesemek Yem. Gıda Tem. İnş. Nak. San. Tic. ve Paz. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından yeterlik bilgileri tablosunda yer verilen EKAP’ta kayıtlı olan iş deneyim belgesi bağlantısı üzerinden ulaşılan belgeden, iş deneyiminin konusunun “Tüketime Hazır Yemek Alımı (3.285.000 adet sabah kahvaltısı, öğle yemeği, akşam yemeği ve ekmek)” olduğu görülmektedir.

İdarece belgeyi düzenleyen idareyle yazışma yapıldığı ve belgeye konu işin mal alımı olarak gerçekleştirildiği bilgisinin edinildiği anlaşılmıştır. Nitekim iş deneyim belgesi üzerinden, belgenin “Standart Form – KİK027.0/M” başlıklı yüklenici iş bitirme belgesi standart formu esas alınarak düzenlendiği tespit edilmektedir.

Yukarıda aktarılan hususlar çerçevesinde idarece başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasında iki temel gerekçe bulunduğu anlaşılmaktadır. Birinci gerekçe iş deneyim belgesinin bir mal alımına istinaden düzenlenmiş olması, ikinci gerekçe ise belgeye konu işin benzer işe ilişkin olmaması şeklinde ortaya konulmaktadır.

İlk gerekçeye ilişkin olarak bir değerlendirme yapıldığında, her ne kadar yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümleri ve İdari Şartname düzenlemelerinde, isteklilerce hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin ihaleye katılımda sunulması gerektiği ifade edilmiş olsa da, ihalelerde iş deneyimi kriteri getirilmesinin temel amacının ihale konusu işlerin bu işlerde tecrübesi bulunan kişilere gördürülmesi olduğu ve bu amacın gerçekleştirilmesinde araç olarak benzer iş kavramının kullanıldığı, dolayısıyla isteklilerin iş deneyim belgelerinin salt belgeye konu işin türü (mal/hizmet/yapım) dikkate alınarak değerlendirilmesinin yerinde bir yaklaşım olmayacağı, belgeye konu işin benzer işe ilişkin olup olmadığı değerlendirilerek bir karara varılmasının uygun olacağı anlaşılmıştır. Bazı işlerin türünün belirlenmesinde tereddütler yaşanabileceği ve aynı iş için farklı idarelerce farklı ihale türünün kullanılabileceği, ayrıca bazı idarelerce ihale türünün hatalı belirlenebileceği hususları da dikkate alındığında bu yaklaşımın daha doğru olacağı açıktır. Bu nedenlerle idarenin birinci gerekçesinin yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

İkinci gerekçeye ilişkin değerlendirmenin ise İdari Şartname’deki benzer iş tanımlaması üzerinden yapılması gerekmektedir. Yukarıda yer verildiği üzere benzer iş kapsamında malzemeli, malzemesiz veya taşımalı yemek pişirme veya yemek hazırlama hizmeti veya yemek hazırlama dağıtım işlerine yer verilerek geniş bir belirleme yapıldığı, başvuru sahibinin iş deneyimine konu işin ise tüketime hazır şekilde sabah kahvaltısı, öğle yemeği ve akşam yemeği alımı olduğu, dolayısıyla bu işin benzer iş kapsamında sayılan “yemek hazırlama hizmeti”ni karşılamadığı sonucuna varılamayacağı, işin adında “tüketime hazır şekilde” ibaresine yer verilmiş olmasının bu değerlendirmeyi etkilemeyeceği, netice itibarıyla iş kapsamında yüklenici tarafından yemek hazırlanmış olduğu, bu doğrultuda idarenin ikinci gerekçesinin de yerinde olmadığı neticesine varılmıştır.

Bununla birlikte, idarece şikâyet üzerine alınan kararda, başvuru konusu kısımda işin yürütülmesinde personel çalıştırılmasının söz konusu olduğu, işin sadece hazır yemeğin teslim edilmesinden ibaret olmadığı, iş kapsamında diyet yemek, ara öğün, rejim yemeği gibi özel nitelik ve teknik bilgi isteyen öğünlerin bulunduğu ve iş kapsamındaki yemeklerin iddia edildiği üzere kumanya veya iftar yemeği ile aynı özelliklerde olmadığı hususları ifade edilmiştir. Ancak, İdari Şartname’de iş deneyiminin “ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin” olacağının düzenlendiği, dolayısıyla ihale konusu işle birebir örtüşmeyen bir işin de İdari Şartname’deki benzer iş belirlemesinin kapsamına bağlı olarak ihaleye katılımda kullanılabileceği, bu doğrultuda başvuru konusu ihalede geniş bir şekilde belirlenmiş olan benzer işi karşıladığı sonucuna varılan anılan iş deneyiminin, ihale konusu işle birebir örtüşmediği gerekçesiyle uygun görülmemesinin de yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi istekli tarafından, 157.733,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede, anılan isteklinin itirazen şikâyet başvurusuna konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 157.733,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihalenin itirazen şikâyete konu beşinci kısmında Yesemek Yem. Gıda Tem. İnş. Nak. San. Tic. ve Paz. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.