KİK Kararı: 2025/UH.I-115 (8 Ocak 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/002
Gündem No : 30
Karar Tarihi : 08.01.2025
Karar No : 2025/UH.I-115
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Sivas Star Tur. Taş. Oto. Tur. İnş. Gıd. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1446161 İhale Kayıt Numaralı “Personel Taşıma Hizmeti (Ortak Alım)” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığı tarafından 02.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Personel Taşıma Hizmeti (Ortak Alım)” ihalesine ilişkin olarak Sivas Star Tur. Taş. Oto. Tur. İnş. Gıd. İth. İhr. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin 18.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.12.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.12.2024 tarih ve 174270 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1789 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale konusu işin 2, 3 ve 6’ncı kısımlarında ihale uhdesinde bırakılan ve ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci teklif sahibi istekli olarak belirlenen isteklilerce sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı şöyle ki

-Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin mevzuata uygun düzenlenmediği, fiyat tekliflerinin ekinde ilgili tutanakların sunulmadığı, fiyat tekliflerinde fiyat teklifini oluşturan maliyet bileşenlerinin tamamına yer verilmediği,

-Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında kullanılan ve kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen fiyatların ilan tarihi ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olmadığı,

-İhale konusu iş kapsamında kullanılacak araçların yakıt sarfiyatına ilişkin tevsik edici bir belge sunulmadığı,

- Mesafe ölçümü yaptırmadan ortalama km üzerinden açıklama sunulduğu ve bu kapsamda tevsik edici bir belge sunulmadığı,

-Araç bakım, onarım, lastik, amortisman giderlerinin mevzuata uygun bir şekilde açıklanmadığı,

-Yakıt maliyetine ilişkin yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi

...

79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Personel Taşıma Hizmeti (Ortak Alım)

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

Personel Taşıma Hizmeti 13 Otobüs 19 Midibüs, 3 Minibüs ve 3 Adet Kiralık Araç

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Kampüsü ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 9 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir;

İhalenin kısım sayısı 9'dur. İsteklilerin teklifleri kısım bazında değerlendirilecektir. Kısım içerisindeki kalemlerin tamamına teklif verilecektir. İş kısımlarından biri veya daha fazlası istekli üzerinde kalabilir. Birden fazla kısmın aynı istekli üzerinde kalması halinde kısmın ait olduğu idare ile tek bir sözleşme imzalanacaktır. ” düzenlemesi,

Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:

25.3.1.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır. ” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Verilen hizmetin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi bulunmaktadır.

İlgili düzenlemelerden söz konusu işin 6 kısım personel taşıma hizmeti alımı işi olduğu, itirazen şikayete konu edilen kısmın ise ihalenin 2, 3 ve 6’ncı kısımları olduğu anlaşılmıştır.

İdarece yapılan değerlendirme neticesinde teklifi aşırı düşük olarak nitelendirilen isteklilere 04.12.2024 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazıları gönderildiği, söz konusu yazılar kapsamında açıklama sunulacak herhangi bir önemli teklif bileşeni belirlemesi yapılmadığı görülmüştür.

İdarece yapılan değerlendirme neticesinde, ihalenin 2’nci kısmına ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması sunan Osman Bulak ve Seyhan Aktaş, ihalenin 3’üncü kısmına ilişkin aşırı düşük teklif açıklaması sunan Seyhan Aktaş , ihalenin 6’ncı kısmına ilişkin teklif sunan Osman Bulak ve Ersin Atmaca tarafından yapılan açıklamalarının uygun bulunduğu görülmüştür.

İhalenin 2’nci kısmına ilişkin teklif sunan Cengiz Saygın’ın, Ersin Atmaca’nın, Umut Tur. Nak. Oto. Tem. Gıd. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti.nin, ihalenin 3’üncü kısmına ilişkin teklif sunan Ahmet Elbay’ın, Ersin Atmaca’nın, Umut Tur. Nak. Oto. Tem. Gıd. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti.nin, Mehmet Samih Atiş’in, ihalenin 6’ncı kısmına ilişkin teklif sunan Mehmet Samih Atiş’in, Göksel Naçar’ın, Umut Tur. Nak. Oto. Tem. Gıd. İth. İhr. Tic. Ltd. Şti.nin bu kısımlara ilişkin tekliflerinin taraflarınca aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.

Yukarıdaki mevzuat alıntılarından; ihale komisyonu tarafından isteklilerin teklifleri değerlendirildikten sonra diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklifi aşırı düşük olan istekliler belirlenerek teklifleri reddetmeden önce teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerle ilgili yazılı açıklama istenileceği, istekliler tarafından aşırı düşük tekliflerine ilişkin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde belirtilen yöntemler kullanılarak belgeye dayalı açıklama yapılacağı ve yapılan açıklamalar Tebliğ’in 79’uncu maddesine göre değerlendirilerek mevzuata uygun açıklama sunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmıştır.

İsteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarını geçerli şekilde yapabilmeleri ve isteklilerin açıklamalarının sağlıklı değerlendirilebilmesi için idareler tarafından aşırı düşük teklif sorgulamasının mevzuata uygun olarak yapılması gerektiği, mevcut ihalenin aşırı düşük teklif sorgulama yazılarında herhangi bir önemli teklif bileşeni belirlemesi yapılmadığı, diğer bir anlatımla ihale konusu işin yerine getirilebilmesi için teklif fiyata dâhil olan giderlerden hangilerinin önemli teklif bileşeni tespit edilerek açıklamaya esas alınacağının belirtilmediği dolayısıyla isteklilerin geçerli açıklama yapılabilme ve idarece açıklamaların sağlıklı değerlendirebilme imkânının bulunmadığı anlaşıldığından idare tarafından teklif fiyata dâhil giderler arasından isteklilerin açıklamalarına esas olacak önemli teklif bileşenleri net bir şekilde belirlenerek ilgili kısımlarda teklifi aşırı düşük olarak nitelendirilen tüm istekliler için aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıdaki tespit ve değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için anılan Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin aktarılan hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Ayrıca, ihalenin şikâyete konu 2’nci, 3’üncü ve 6’ncı kısımlarının toplam yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 78.855,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 118.286,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 39.431,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 2, 3 ve 6’ncı kısımlarına ilişkin olmak üzere idarece isteklilerin açıklamalarına esas olacak önemli teklif bileşenleri net bir biçimde belirlenerek ilgili kısımlarda teklifi aşırı düşük olarak nitelendirilen tüm istekliler için aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.