KİK Kararı: 2025/UH.I-111 (8 Ocak 2025)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2025/002
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 08.01.2025
Karar No : 2025/UH.I-111
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

İstanbul Akademi Sağ. Güv. Eğt. Dan. Hiz. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Üsküdar Belediyesi İşletme Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1541349 İhale Kayıt Numaralı “2025 Yılı Cenaze Defin Ruhsatı Verilmesi ve Hasta Nakil Ambulansı Kiralanması Hizmeti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Üsküdar Belediyesi İşletme Müdürlüğü tarafından 23.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2025 Yılı Cenaze Defin Ruhsatı Verilmesi ve Hasta Nakil Ambulansı Kiralanması Hizmeti Alımı” ihalesine ilişkin olarak İstanbul Akademi Sağ. Güv. Eğt. Dan. Hiz. Ltd. Şti.nin 02.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.12.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.12.2024 tarih ve 173467 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1683 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesinin (ı) bendinde, hizmette kullanılacak 7 adet en az 2020 model hasta nakil ambulansı için İl Sağlık Müdürlüğünden alınmış Ambulans Servisi Uygunluk Belgesi’nin ihaleye katılımda sunulacağının, ortak girişimlerde bu belgelerin tüm ortaklar tarafından sunulması gerektiğinin düzenlendiği; Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği eki Ambulans Olarak Kullanılacak Araçların Taşıt Olarak Özellikleri başlıklı dokümanda ilk kez ambulans ruhsatı alacak araçların beş yaşından fazla olmaması gerektiğinin, daha önce bu ruhsatı almış ve beş yaşını doldurmuş araçların izinlerinin ise uygunluklarının devam ediyor olması halinde on beş yaşına kadar uzatılabileceğinin ifade edildiği; bu kapsamda başvuru konusu ihalede ilgili mevzuatında düzenlenmediği halde 4 yaşında araç talep edilmesinin rekabetin sağlanmasını engellediği, ayrıca ortak girişimlerde her bir ortağın 7 adet Ambulans Servisi Uygunluk Belgesi sunması zorunluluğu getirilerek de ihaleye katılımın kısıtlandığı, örneğin biri 3, diğeri 4 araca sahip iki şirketin ortak girişim olarak ihaleye teklif vermesinin engellendiği,

2. Teknik Şartname’nin 5.1.5’inci maddesinde “İstekli, haftanın 7 günü 24 saat olmak üzere resmi, dini ve hafta sonu tatillerinde Cenaze Defin Ruhsatı Hizmetini zamanında (Gecikmelere mahal verilmeyecek şekilde) verecektir.” düzenlemesine, 5.2.13’üncü maddesinde de “Resmi gün ve tatillerde ambulansların hizmet vermesi idare yönetimindedir.” düzenlemesine yer verildiği, ancak birim fiyat teklif cetvelinde resmi gün ve tatil çalışmasına yönelik ayrı satır açılmadığı, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3’üncü maddesine aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

ı) İhale konusu işin ya da malın satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler:

Belge Adı

Açıklama

Ortak Girişimlerde

Ambulans Servisi Uygunluk Belgesi

İstekliler, Hizmette kullanılacak 7 adet en az 2020 model Hasta Nakil Ambulansı için İl Sağlık Müdürlüğünden alınmış Ambulans Servisi Uygunluk Belgesini sunacaktır.

Tüm ortakların sunması gerekmektedir.

…” düzenlemelerine,

Ambulanslar ve Acil Sağlık Araçları ile Ambulans Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmelikte yer alan;

…

c) Ambulans: Hasta nakli ve/veya acil yardım amacıyla kullanılan ve bu Yönetmelikte öngörülen teknik ve tıbbi malzemelerle özel olarak donatılmış kara, hava ve deniz ulaşım araçlarını,

ç) Ambulans/acil sağlık aracı uygunluk belgesi: Tüm resmi ve özel kurum ve kuruluşlar ile ambulans servislerinde faaliyet gösterecek/gösteren ambulanslar ve acil sağlık araçları için müdürlük tarafından düzenlenen belgeyi,

d) Ambulans servisi: Hasta nakli ve/veya acil yardım amacıyla kurulan işletmeyi,

e) Ambulans servisi uygunluk belgesi: Ambulans servisinin faaliyet gösterebilmesi için müdürlük tarafından düzenlenen belgeyi,

…” hükümlerine,

Aynı Yönetmelik’in “Ambulanslar ve hasta nakil araçları” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Ambulanslar, ulaşım şekline göre kara, hava ve deniz ambulansları olarak; kara ambulansları da kullanım amacına göre acil yardım ambulansı, hasta nakil ambulansı, yoğun bakım ambulansı ve özel donanımlı ambulanslar olarak sınıflandırılır.

a) Kara ambulansları:

…

2. Hasta nakil ambulansı: Acil tıbbi müdahale gerektirmeyen hasta veya yaralıların nakli amacıyla kullanılan, en az bir sağlık personeli bulunan ve ek-1 ve ek-2’de belirtilen teknik ve tıbbi donanıma sahip kara aracıdır…” hükümlerine,

Bahse konu Yönetmelik’in “Ambulans ve acil sağlık aracı tescili” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) (Değişik:RG-10/4/2012-28260) Hasta nakil, acil yardım ve yoğun bakım ambulanslarının tescili; Türk Standartları Enstitüsü veya yetkilendirdiği kurumlarca TS EN 1789 sayılı Türk Standardına ve bu Yönetmeliğin Ek-1’ine göre yapılan muayene sonucunda Türk Standartları Enstitüsünce düzenlenen belge ve bu Yönetmeliğin Ek-2 ve Ek-4’ünde öngörülen çerçevede müdürlükçe yapılan muayene sonucunda müdürlükçe düzenlenen Ek-6’daki Ambulans Uygunluk Belgesine dayanılarak yetkili trafik birimlerince yapılır. Özel donanımlı ambulanslar ile acil sağlık araçlarının tescili müdürlükçe bu Yönetmelik esasları çerçevesinde yapılacak inceleme ve değerlendirme sonucunda düzenlenecek belge ve Genel Müdürlükten alınacak uygunluk yazısına dayanılarak yetkili trafik birimlerince yapılır.” hükmüne,

Söz konusu Yönetmelik’in “Ambulans servislerinin ruhsatlandırılması” başlıklı 10’uncu maddesi: “(1) Ambulans servisleri çağrı merkezi ve istasyonlardan oluşur. Acil yardım, özel donanımlı ambulans ile hava ve deniz ambulansı bulunduran servisler için gerekli çağrı merkezi standartları 16 ncı maddeye uygun olur.

(2) Kara ambulansı işleten ambulans servisleri, en az iki adet kara ambulansı ve ekibini bulundurmak zorundadır. Ambulans sayısı beşin üzerinde olan ambulans servisleri, kullandıkları ambulanslardan herhangi birinin geçici olarak hizmet dışı kaldığı durumlarda kullanılmak üzere her beş adet ambulans için bir adet olmak üzere yedek ambulans bulundurabilir. Bulundurulan yedek ambulans için ayrıca personel gerekmez. Ancak yedek ambulansın hangi ambulansın yerine ve kaç gün süre ile kullanılacağı en geç bir gün önce müdürlüğe bildirilir. Bünyesinde iki adet kara ambulansı bulunduran ambulans servisleri, ambulanslardan birinin kaza veya arıza nedeniyle hizmet veremediği durumlarda en fazla otuz gün içerisinde hizmet vermeyen ambulansın yerine ambulans ikame etmek zorundadır…” hükümlerine,

Anılan Yönetmelik’in “Ambulans Olarak Kullanılacak Araçların Taşıt Olarak Özellikleri” başlıklı 1 numaralı ekinin (a) bendinde “Ambulans olarak kullanılacak araçlar, 13/10/1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolu Trafik Kanununa uygun olmalı ve ilk kez ambulans ruhsatı alacak araçlar beş yaşından fazla olmamalıdır. Daha önce ambulans ruhsatı almış ve beş yaşını doldurmuş olan araçlardan, her iki yılda bir Türk Standardları Enstitüsü veya yetkilendirdiği kurumlarca TS EN 1789 sayılı Türk Standardı ve bu ek’e göre yapılan muayene sonucunda Türk Standardları Enstitüsünce düzenlenen “TS EN 1789 EK-C Uygunluk Belgesi” ile birlikte bu Yönetmeliğin ek-2 ve ek-4’ünde öngörülen çerçevede müdürlükçe yapılan muayene sonucunda, uygun olanların izinleri on beş yaşına kadar uzatılabilir. Bu değişikliğin yürürlük tarihinden sonra TS EN 1789 Standardının güncel versiyonuna göre muayene edilen ve “TS EN 1789 EK-C Uygunluk Belgesi” alan araçlar, on yıl süreyle Standartta yapılabilecek yeni revizyonlardan muaf tutulurlar.” hükmüne,

Aynı Yönetmelik’in 5 ve 6 numaralı eklerinde sırasıyla Ambulans Servisi Uygunluk Belgesi ve Ambulans/Acil Sağlık Aracı Uygunluk Belgesi standart formlarına yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin yukarıda alıntılanan düzenlemelerinden ihale konusu iş kapsamında yüklenici tarafından temin edilecek 7 adet hasta nakil ambulansının 2020 model veya üzeri olacağı ve bu ambulanslar için Ambulans Servisi Uygunluk Belgesi’nin sunulacağı, ortak girişimlerde bu belgenin tüm ortaklar tarafından ibraz edileceği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümleri çerçevesinde, ambulans servisinin hasta nakli ve/veya acil yardım amacıyla kurulan işletme olduğu, bu servislerin çağrı merkezi ile istasyonlardan oluştuğu ve en az iki adet kara ambulansı ve ekibini bulundurması gerektiği, Ambulans Servisi Uygunluk Belgesi’nin de söz konusu servislerin faaliyet gösterebilmesi için düzenlenen belge olduğu tespit edilmiştir.

Diğer taraftan, aynı Yönetmelik çerçevesinde, Ambulans Servisi Uygunluk Belgesi haricinde bir de Ambulans Uygunluk Belgesi’nin bulunduğu, bu belgenin ise faaliyet gösterecek/gösteren tüm ambulanslar için düzenlenmesi gerektiği ve her bir ambulansın trafiğe tescil edilmesine dayanak teşkil ettiği anlaşılmaktadır.

Şikâyet konusu İdari Şartname düzenlemesinde Ambulans Servisi Uygunluk Belgesi’nin ihaleye katılımda sunulmasının talep edildiği görülse de, düzenlemenin yazılış biçiminden esasında ihale konusu iş kapsamında yüklenici tarafından temin edilecek 7 adet ambulansın her birine ait Ambulans Uygunluk Belgesi’nin talep edildiği sonucuna varılmaktadır. Nitekim itirazen şikâyet dilekçesinden de başvuru sahibinin düzenlemeyi bu şekilde algıladığı görülmektedir.

Konu bu kapsamda ele alındığında, 2025 yılı içerisinde yürütülecek ihale konusu işte yüklenicinin temin edeceği 7 adet ambulansın 2020 model veya üzeri olmasının istenildiği, dolayısıyla sözleşmenin yürütüleceği 2025 yılında 5 veya daha aşağı yaşta olacak araçların kullanılmasının öngörüldüğü, getirilen bu kriterin, ilgili mevzuatında yer verilen ilk kez ambulans ruhsatı alacak araçların beş yaşından fazla olmaması şartına aykırılık içermediği, yine bahse konu düzenlemenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’ndaki “rekabetin sağlanması” temel ilkesi bakımından da uygun olmadığı sonucuna varılamayacağı anlaşılmıştır.

Aynı kanaat doğrultusunda ilgili belgenin ortak girişimlerde tüm ortaklar tarafından ibraz edileceği hususunda bir değerlendirme yapıldığında ise, “ihale konusu işin ya da malın satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler” başlığı altında yer verilmiş olsa da bu belgelerin başlıkta belirtilenin aksine isteklilerin kendisine ilişkin değil, hizmetin ifasında kullanacakları araçlara ilişkin olduğu, bu itibarla düzenlemenin amacını aşar şekilde ortak girişimi oluşturan ortaklardan her birinin söz konusu 7 adet ambulansa ilişkin belgeyi sunması veya bütün ortaklar tarafından bahse konu ambulanslara müşterek şekilde sahip olunması gerekliliğini ortaya çıkardığı, bu durumun fiilen ortak girişimlerin ihaleye katılımının engellenmesine sebebiyet verebileceği, bu nedenle anılan düzenlemenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerine aykırılık taşıdığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu husustaki iddiası yerinde görülmüştür.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Teknik Şartname’nin 5.1.5’inci maddesinde “İstekli, haftanın 7 günü 24 saat olmak üzere resmi, dini ve hafta sonu tatillerinde Cenaze Defin Ruhsatı Hizmetini zamanında (Gecikmelere mahal verilmeyecek şekilde) verecektir.” düzenlemesine,

Teknik Şartname’nin 5.2.13’üncü maddesinde “Resmi gün ve tatillerde ambulansların hizmet vermesi idare yönetimindedir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İdari Şartname eki birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekildedir:

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

Birimi

İşçi sayısı

Ay/gün/saat

1

Ambulans Şoförü ve Sağlık Personeli (7 Şoför, 10 ATT veya Paramedik (17 Kişi)(Brüt asgari ücretin %70 fazlası)

Ay

17

12

2

Cenaze Defin Ruhsatı Düzenlenmesi İçin Doktor Hizmeti (2 Doktor) (Brüt asgari ücretin %200 fazlası)

Ay

2

12

I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç)5

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen4 Birim Fiyat

Tutarı

1

7 Adet Hasta Nakil Ambulansı Kiralama Hizmeti

ay

12

2

1 Adet Hasta Nakil Ambulansı Kiralama Hizmeti (İstenildiğinde)

gün

225

II. ARA TOPLAM (K.D.V. Hariç)7

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3’üncü maddesinde “78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur.” açıklamalarına yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen Teknik Şartname düzenlemelerinden, işin cenaze defin ruhsatı düzenlenmesi kısmında da hasta nakil ambulansı temini kısmında da ulusal bayram ve genel tatil günleri ile hafta tatili çalışması olabileceğinin öngörüldüğü ve bu hususun idarenin takdirinde olduğu anlaşılmaktadır.

Söz konusu düzenlemeler çerçevesinde idarece talep edilmesi halinde yüklenici tarafından bahse konu hizmetlerin yerine getirilmesi zorunlu olmakla beraber, anılan günlerde çalışma yapılacağının kesinlik arz etmediği görülmektedir.

Netice itibarıyla, idarenin işin yürütülmesi sürecinde bu nitelikte bir ihtiyacı olması durumunda 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun ilgili maddelerinde hüküm altına alınan kurallar çerçevesinde iş artışı yoluna gidilebileceği, ayrıca bu durumun istekliler tarafından tekliflerin eşit şartlarda hazırlanmasına engel oluşturmayacağı, tüm isteklilerin aynı koşulları göz önünde bulundurarak teklif verebilecekleri, bu itibarla başvuru konusu ihalede ulusal bayram ve genel tatil günleri çalışmaları için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmamasının ihalenin iptalini gerektirecek bir mevzuata aykırılık olarak değerlendirilemeyeceği, bu nedenlerle iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

Oybirliği ile karar verildi.