SoorglaÜcretsiz Dene

KİK Kararı: 2024/UY.II-990

Yapay Zeka Destekli

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.

Ücretsiz Dene

Karar Bilgileri

Mahkeme

Kamu İhale Kurumu Kararı

Karar No

2024/UY.II-990

Karar Tarihi

14 Ağustos 2024


KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/032
Gündem No : 5
Karar Tarihi : 14.08.2024
Karar No : 2024/UY.II-990
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

VSF Yol İnşaat A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ferizli Belediyesi Fen ve İmar İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/794717 İhale Kayıt Numaralı “Ferizli İlçe Genelinde Asfalt Kaplama ile Yol Bakım ve Onarımlarının Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ferizli Belediyesi Fen ve İmar İşleri Müdürlüğü tarafından 05.07.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ferizli İlçe Genelinde Asfalt Kaplama ile Yol Bakım ve Onarımlarının Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Vsf Yol İnşaat A.Ş.nin 12.07.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.07.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.07.2024 tarih ve 154215 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.07.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/841 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

  1. İhalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifi vermelerine rağmen, fiyat dışı unsurlar uygulandığından dolayı daha yüksek teklif vermiş olan Tuner Yol Asfalt Nak. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.’nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği, taraflarına iletilen kararda fiyat dışı unsurların değerlendirilmesi nedeniyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenmedikleri ancak değerlendirmenin ne şekilde yapıldığı ve hangi kalemlerden hangi puanların alındığının ayrıntılı olarak belli olmadığı, bu durumun yasal haklarının kullanılmasına da engel teşkil ettiği, bu durumun idareye güven ilkesine ters olduğu ve kamu zararı da oluşturduğu, fiyat dışı unsur belirlemesine ilişkin gerekçe raporunun hazırlanmadığı bu nedenle ihalenin iptali edilmesi gerektiği,

  2. İdarece belirlenen fiyat dışı unsur puanlama yönteminin mevzuata uygun olmadığı, Kamu İhale Kanunu’nun 40. maddesinde, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceğinin hükme bağlandığı, Fiyat dışı unsurların, genel itibarıyla, ihale konusu edimin niteliklerine ilişkin olduğu, bu kapsamda ihale konusu işin özelliği göz önünde bulundurularak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi unsurların fiyat dışı unsur olarak belirlenebileceği, idarece belirlenen yöntemin edimin niteliğine ilişkin olmadığından, fiyat dışı unsur olarak belirlenemeyeceği, isteklilerce iş kalemlerine teklif edilen fiyatların yaklaşık maliyette idarece belirlenen fiyatlarla karşılaştırma yapılmak suretiyle puanlama yapılması şeklinde bir fiyat dışı unsur belirlenmesinin mümkün olmadığı,

  3. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin isteklinin ortaklık ve temsil yönetimine ilişkin olarak EKAP'ta yer alan ortak ve yönetici bilgilerinin güncel olmadığı bu nedenle söz konusu isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

  4. İdari Şartname’de A/V Grubu işler benzer iş olarak kabul edileceği belirtilmiş olmasına rağmen, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibine ait iş deneyim belgesinin benzer işe uygun olmadığı gibi belge tutarının yeterlik kriterini de karşılamadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

  1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ihale ilan tarihi (13.06.2024) itibarıyla yürürlükte olan “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 61’inci maddesinde “(1) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme” başlıklı 62’nci maddesinde “(1) İhale konusu işin özelliği göz önünde bulundurularak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer, süre gibi unsurlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir.

(2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgeler idari şartnamede açıkça belirtilir.

(3) Fiyat dışı unsurlar, bir marka veya model esas alınarak rekabeti ortadan kaldırıcı bir şekilde belirlenemez.

(4) Fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanır ve bu belge ihale onay belgesinin ekinde yer alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin ihale ilan tarihi (13.06.2024) itibarıyla yürürlükte olan “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi ile ilgili hususlar” başlıklı 53.3’ücü maddesinde “53.3.1. Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak belirlenebilmektedir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin hangi yöntem kullanılarak belirlenebileceği hususu tamamen idarenin takdirinde olup fiyat dışı unsurlar kullanılarak belirlenmesi durumunda aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir.

53.3.2. Fiyat dışı unsurların, Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen ilkelere halel getirmeyecek bir biçimde idari şartnamede açık ve net olarak düzenlenmesi gerekmektedir.

53.3.3. İdari şartnamede fiyat dışı unsur olarak belirlenen hususların parasal değerlerinin veya nispi ağırlıklarının belirlenmesi gerekmektedir.

53.3.4. Fiyat dışı unsur olarak yalnızca niceliksel unsurların belirlenmesi zorunlu olmayıp bu kapsamda niteliksel belirlemeler de yapılabilir. Bu bağlamda, ihale konusu işin beklenen kaliteye uygun olarak gerçekleştirilmesini sağlamaya yönelik parametreler, kamuya karşı yükleniminde bulunan işlerin miktarı veya tutarı bakımından kapasite durumu ya da ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibariyle isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumu gibi hususlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilecektir.” açıklamaları bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Ferizli İlçe Genelinde Asfalt Kaplama ile Yol Bakım ve Onarımlarının Yapılması İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde):

d) Kodu:

e) Miktarı:

Taş Duvar Yapılması Metreküp 1.000

Plent-Miks Temel Nakli Serimi Sıkıştırılması Yapılması Ton 8.000

Bitümlü Sıcak Temel Nakli Serimi Sıkıştırılması Yapılması Ton 7.000

Asfalt Betonu Binder Tabakası Nakli Serimi sıkıştırılması yapılması Ton 5.000

Asfalt Betonu Aşınma Tabakası Nakli Serimi Sıkıştırılması Yapılması Ton 3.000

Prefabrik Beton Bordür İmali ve Yerine Döşenmesi Metre 1.200

Saha, Tretuvar, Yol, Otopark, Hangar ve Atölye İçi Beton Kaplama Yapılması Metreküp 400

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Ferizli İlçesi Muhtelif Cadde ve Sokakları” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

35.1.1.

Fiyat Dışı Unsur Değerlendirme Yöntemi: Diğer (Manuel Giriş)

Fiyat Dışı Unsur Formülü, Tanımı ve Açıklamaları

A. Değerlendirme teklif fiyatı ile kalite ve teknik değer nitelik olmak üzere iki kısımda yapılacaktır.

A.1. Teklif fiyatı puanlaması Teklif fiyatı puanlaması 50 tam puan üzerinden yapılacaktır.

Geçerli teklif veren istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatı sahibi istekli 50 puan alacak olup, diğer isteklilere ait teklif puanları; TP = (TFmin x 50) / TF formülü ile hesaplanacaktır. Bu formülde;

TP: Teklif puanı,

TFmin: Geçerli teklifler içinden istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatı,

TF: İsteklinin teklif fiyatı,

ifade eder.

A.2. Kalite ve teknik değer nitelik puanlaması

Kalite ve teknik değer niteliği puanlaması 50 tam puan üzerinden yapılacaktır. Geçerli teklif veren isteklilere ait kalite ve teknik değer nitelik puanlamasına konu iş kalemleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

İdare Malı Ocak Taşı ile Taş Duvar Yapılması 3 puan

İdare Malı Agrega ile Plent-Miks Temel Nakli Serimi Sıkıştırılması Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile) 5 puan

İdare Malı Agrega ile Bitümlü Sıcak Temel Nakli Serimi Sıkıştırılması Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile) 15 puan

İdare Malı Agrega ile Asfalt Betonu Binder Tabakası Nakli Serimi Sıkıştırılması Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile) 10 puan

İdare Malı Agrega ile Asfalt Betonu Aşınma Tabakası Nakli Serimi Sıkıştırılması Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile) 8 puan

Prefabrik Beton Bordür İmali ve Yerine Döşenmesi 4 puan

Saha, tretuvar, yol, otopark, hangar ve atölye içi beton kaplama yapılması (C16/20 hazır beton kullanılarak ) 5 puan

Her bir iş kalemi için yüklenicinin vermiş olduğu birim fiyatın yaklaşık maliyet birim fiyatının %90 ile %100 aralığında kalması halinde aşağıdaki formüle göre puan hesabı yapılacaktır.

Formül=(Yüklenicinin birim fiyatı ÷ Yaklaşık maliyetteki birim fiyatı) x İş kalemi puanı
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif fiyat dışı unsur sonucu alınan A1 ve A2 maddesinden gelen puanlar toplanır değerlendirme puan olarak büyükten küçüğe doğru sıralama yapılarak en yüksek puanı alan ekonomik açıdan en avantajlı teklif kabul edilir.

35.1.2. Fiyat dışı unsurların değerlendirilmesine ilişkin bilgi ve belgeler yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İhale işlem dosyası kapsamında gönderilen belge ve bilgilerden başvuruya konu ihalenin Ferizli Belediye Başkanlığı Fen ve İmar İşleri Müdürlüğü’nün “Ferizli İlçe Genelinde Asfalt Kaplama İle Yol Bakım ve Onarımlarının Yapılması” işine ilişkin olduğu, 05.07.2024 tarihinde gerçekleştirilen ihalede 9 adet ihale dokümanı edinildiği, ihaleye 5 istekli tarafından teklif verildiği, ihaleye teklif veren isteklilerin tamamının teklifinin geçerli bulunduğu ve ihale komisyonu tarafından İdari Şartname’nin 35’inci maddesinde yer alan puanlama yöntemine göre fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirme yapıldığı ve ihalenin bu yönteme göre 86,29 puanla en yüksek puanı alan istekli Tuner Yol Asfalt Nakliyat ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, isteklilerden 81,24 puan alan Karınca Yol Yapı İnşaat Limited Şirketi’nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, en düşük teklif fiyatını öngören başvuru sahibi VSF Yol İnşaat Anonim Şirketi’nin 50,00 puan alarak fiyat dışı unsur puanı itibarıyla 4’üncü sırada yer aldığı anlaşılmıştır.

Başvuruya konu ihaleye ait ihale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde, söz konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyatla birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği, İdari Şartname’nin 35’inci maddesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenirken kullanılacak olan fiyat dışı unsur puanlama yönteminin düzenlendiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin yukarıda yer verilen düzenlemelerinden ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde kullanılacak olan fiyat dışı unsur puanlamasının istekliler için hesaplanan teklif fiyatı puanı ile kalite ve teknik değer nitelik puanının toplamına göre yapılacağı, teklif fiyatı puanlamasının 50 tam puan üzerinden gerçekleştirileceği, sınır değer hesabına dahil edilen istekliler arasında sınır değerin üstündeki ilk geçerli teklif sahibi isteklinin 50 tam puan alacağı, diğer isteklilerin de teklif fiyatlarının en düşük geçerli teklife oranlanarak 50 puan üzerinden puan alacakları, kalite ve teknik değer nitelik puanlamasının ise iş kalemleri bazında yapılarak hesaplanacağı anlaşılmıştır.

İdarece kalite ve teknik değer nitelik puanlaması kapsamında, isteklilerin her bir iş kalemi için teklif ettikleri birim fiyatların, yaklaşık maliyet hesabındaki birim fiyatların %90’ı ile %100’ü aralığında kalması durumunda verilecek puanın; isteklilerin teklif birim fiyatlarının yaklaşık maliyet birim fiyatlarına oranı ile iş kalemleri için idarece belirlenen puanların çarpılması suretiyle hesaplanacağı, idarece iş kalemlerine ilişkin belirlenen puanların İdari Şartname’nin 35’inci maddesinde yer verilen tabloda gösterildiği tespit edilmiştir.

İdarece yapılan değerlendirmeler neticesinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin ikinci sırada yer alması sebebiyle teklif fiyatı puanının (A1) yapılan hesaplama doğrultusunda 36,87, kalite ve teknik değer nitelik puanının (A2) ise yapılan hesaplama sonucunda 49,42 olarak belirlendiği, anılan istekliye toplam 86,29 puan verildiği görülmüştür.

Bu tespitler doğrultusunda ihale üzerinde bırakılan isteklinin için idare yapılan fiyat dışı unsur puanlamasının

No

İş Kalemi

Teklif Fiyatı

Yaklaşık Maliyet

İş kalemi Puanı

Oran (%)

İstekli Puanı

1

İdare malı ocak taşı ile taş duvar yapılması

1230

1250

3

0,98

2,95

2

İdare malı agrega ile plent-miks temel nakli serimi sıkıştırılması yapılması (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)

475

480

5

0,99

4,95

3

İdare malı agrega ile bitümlü sıcak temel nakli serimi sıkıştırılması yapılması (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)

1610

1620

15

0,99

14,91

4

İdare malı agrega ile asfalt betonu binder tabakası nakli serimi sıkıştırılması yapılması (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)

1690

1700

10

0,99

9,94

5

İdare malı agrega ile asfalt betonu aşınma tabakası nakli serimi sıkıştırılması yapılması (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)

1750

1800

8

0,97

7,78

6

Prefabrik beton bordür imali ve yerine döşenmesi

1180

1200

4

0,98

3,93

7

Saha, tretuvar, yol, otopark, hangar ve atölye içi beton kaplama yapılması (C16/20 hazır beton kullanılarak)

5950

6000

5

0,99

4,96

Toplam

49,42

İstekli Adı

A1 Puanı

A2 Puanı

Toplam

Tuner Yol Asfalt Nak. ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti.

36,87

49,42

86,29

şeklinde yapıldığı tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan maddelerinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgelerin idari şartnamede açıkça belirtileceği, fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanacağı ve bu belgenin ihale onay belgesinin ekinde yer alacağı hüküm altına alınmış, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurların da dikkate alınarak belirlenmesine ilişkin hususlar ise Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan maddelerinde açıklanmıştır.

Yapılan tespit ve hesaplamalar neticesinde, idare tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin fiyat dışı unsur puanlamasına yönelik hesaplamaların İdari Şartname’nin 35’inci maddesinde yer verilen düzenlemeye uygun olarak ayrıntılı olarak yapıldığı ayrıca ihale onay belgesi ekinde fiyat dışı unsur belirlenmesine ilişkin gerekçe belgesinin yer aldığı görülmüş olup başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler…” hükmü,

Aynı Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir...” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikâyet süresi; şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

yönlerinden sırasıyla incelenir.” hükmü,

Söz konusu Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikâyet başvurusunda bulunabilecekler” başlıklı 3’üncü maddesinde “…(6) İlan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvuruları, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilmekte ise de bu tarihten önce ön yeterlik/ yeterlik başvurusunda bulunulması veya teklif verilmesi halinde, Kanunun 30 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca "Teklif mektubunda ihale dokümanının tamamen okunup kabul edildiğinin belirtilmesi, zorunludur.” hükmü uyarınca, ihaleye teklif veren isteklilerin teklif mektuplarında, ihale dokümanı içeriğini tamamen okuyup kabul ettiklerine dair beyanda bulunmaları ve tekliflerini buna göre vermiş olmaları nedeniyle, bu aşamadan sonra ihale ilanı veya ihale dokümanının içeriğine yönelik şikayet başvurusunda bulunulamaz.” açıklaması yer almaktadır.

13.06.2024 tarihinde yayımlanan ihale ilanının 5’inci maddesinde “Ekonomik açıdan en avantajlı teklif fiyatla birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

Fiyat Dışı Unsur Değerlendirme Yöntemi: Diğer (Manuel Giriş)

Fiyat Dışı Unsur Formülü, Tanımı ve Açıklamaları

A. Değerlendirme teklif fiyatı ile kalite ve teknik değer nitelik olmak üzere iki kısımda yapılacaktır. A.1. Teklif fiyatı puanlaması Teklif fiyatı puanlaması 50 tam puan üzerinden yapılacaktır. Geçerli teklif veren istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatı sahibi istekli 50 puan alacak olup, diğer isteklilere ait teklif puanları; TP = (TFmin x 50) / TF formülü ile hesaplanacaktır. Bu formülde; TP: Teklif puanı, TFmin: Geçerli teklifler içinden istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatı, TF: İsteklinin teklif fiyatı, ifade eder. A.2. Kalite ve teknik değer nitelik puanlaması Kalite ve teknik değer niteliği puanlaması 50 tam puan üzerinden yapılacaktır. Geçerli teklif veren isteklilere ait kalite ve teknik değer nitelik puanlamasına konu iş kalemleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. İdare malı ocak taşı ile taş duvar yapılması 3puan idare malı agrega ile plent-miks temel nakli serimi sıkıştırılması yapılması (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) 5 puan idare malı agrega ile bitümlü sıcak temel nakli serimi sıkıştırılması yapılması (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) 15 puan idare malı agrega ile asfalt betonu binder tabakası nakli serimi sıkıştırılması yapılması (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) 10 puan idare malı agrega ile asfalt betonu aşınma tabakası nakli serimi sıkıştırılması yapılması (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile) 8 puan prefabrik beton bordür imali ve yerine döşenmesi 4 puan saha, tretuvar, yol, otopark, hangar ve atölye içi beton kaplama yapılması (c16/20 hazır beton kullanılarak) 5 puan her bir iş kalemi için yüklenicinin vermiş olduğu birim fiyatın yaklaşık maliyet birim fiyatının %90 ile %100 aralığında kalması halinde aşağıdaki formüle göre puan hesabı yapılacaktır. Formül=(Yüklenicinin birim fiyatı ÷ Yaklaşım maliyetteki birim fiyatı)x İş kalemi puanı Ekonomik açıdan en avantajlı teklif fiyat dışı unsur sonucu alınan A1 ve A2 maddesinden gelen puanlar toplanır değerlendirme puan olarak büyükten küçüğe doğru sıralama yapılarak en yüksek puanı alan ekonomik açıdan en avantajlı teklif kabul edilir.” düzenlenmesine yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin 35’inci maddesinde yer alan şikâyete konu edilen fiyat dışı unsur puanlama yöntemine ilişkin düzenlemelerin 13.06.2024 tarihinde yayımlanan ihale ilanının 5’inci maddesinde yer aldığı tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen 55’inci maddesinin birinci fıkrasında, idareye şikâyet süresinin, ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün olduğu, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendindeki düzenlemesinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için şikâyet başvuru süresinin dokümanın satın alındığı tarihi, ihale dokümanının ilana yansıyan hükümleri için ise ilk ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı anlaşılmaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, başvuruların süresinde yapılıp yapılmadığı yönünden inceleneceği, anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında ise, söz konusu Yönetmelik’in 16’ncı maddesinin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği düzenlenmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile tespitler dikkate alındığında, itirazen şikâyet başvurusunda dile getirilen iddiaların farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihin, başvuruya konu ihaleye ait ilanın yayımlanma tarihi olan 13.06.2024 tarihi olduğu, 4734 sayılı Kanun’un 55’inci maddesine göre İdari Şartname düzenlemelerinden ilana yansıyan fiyat dışı unsur puanlama yöntemine yönelik iddiaların en geç ilan tarihini izleyen günden itibaren 10 gün içinde, yani 24.06.2024 (tatil gününü izleyen ilk iş günü) tarihine kadar idareye yapılacak şikâyet başvurusunda dile getirilmesi gerekirken, başvuru sahibinin 12.07.2024 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.

Bu itibarla başvuru sahibinin 2’nci iddiasının süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır. EKAP’a kayıtlı olmayan yabancı aday/istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler ihalede sunulur. Aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekmektedir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 60/A maddesinde “ … (9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır…” hükmü,

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Gerçek ve tüzel kişilerin EKAP’a kaydı” başlıklı 7’nci maddesinde “…

(5) EKAP’a kayıtlı olan; gerçek kişilerin kendileri ile vekil veya temsilcilerine; tüzel kişilerin kendileri, ilgisine göre, ortakları ve ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç)/üyeleri/kurucuları, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda tüzel kişiliği temsile yetkili yönetimindeki görevliler ile vekil veya temsilcilerine ilişkin aşağıda yer alan bilgileri EKAP’a kaydetmeleri ve son başvuru veya ihale tarihinden ve sözleşme imzalamadan önce güncellemeleri zorunludur. Bu kişilerin;

a) Gerçek kişi olması halinde adı, soyadı ve T.C. kimlik numarası ile varsa işletme adı ve ticaret unvanı,

b) Tüzel kişi olması halinde ticaret unvanı, vergi kimlik numarası ile varsa işletme adı. Tüzel kişilerde; yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelere/kuruculara ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicil verileri esas alınır. Ayrıca anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları; şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde ise üyelerin veya kurucuların kaydı kapsamında Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımları da taranarak EKAP’a yüklenir. Yabancı aday/istekliler tarafından bu fıkrada istenen bilgi ve belgelerin beyan edilmesi/yüklenmesi bakımından, ilgili ülke mevzuatındaki karşılıkları esas alınır.

(6) Bu madde kapsamında EKAP’a kaydedilen bilgilerin eksiksiz, doğru ve güncel olması gerekmektedir. EKAP’a kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler tarafından, beşinci fıkrada belirtilen bilgilerde değişiklik yapılmasının gerektiği hallerde bu değişikliklerin, en geç değişiklik tarihini izleyen 7 (yedi) gün içerisinde ancak her durumda son başvuru veya ihale tarihinden önce, son başvuru veya ihale tarihinden sonra gerçekleşen değişikliklerin sözleşme imzalanmadan önce güncellenerek EKAP’a kaydedilmesi zorunludur…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “e-tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 24’üncü maddesinde “(1) e-tekliflerin açılması ve ilk oturumun kapatılmasından sonra, ihale komisyonu belirleyeceği bir tarih ve saatte toplanır ve EKAP üzerinde tekliflerin değerlendirmesine başlanır. Teklif değerlendirme işlemleri birden fazla oturumda yapılabilir. Ancak bu durumda her oturum kapatılmadan önce bilgiler EKAP’a kaydedilir.

(2) Teklif değerlendirmesinde öncelikle ilk oturumda 23 üncü madde uyarınca e-teklifinin açılamadığı veya belgelerinin eksik olduğu ya da geçici teminatının uygun olmadığı tespit edilenlerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve buna ilişkin kayıt yapılır.

(3) İhale dokümanında belirtilen katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile ilgili değerlendirme, e-teklif kapsamında yüklü olan belgelerin ve EKAP üzerinden ilgili kurum ve kuruluşların sistemlerinden sorgulama suretiyle elde edilen bilgilerin değerlendirilmesi suretiyle yapılır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Gerçek veya tüzel kişilerin EKAP’a kayıt işlemleri” başlıklı 31’inci maddesinde “…31.3 Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 7 nci maddesinde istenen bilgilerin EKAP üzerinde eksiksiz, doğru ve güncel tutulması gerekmektedir. EKAP’a kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler tarafından anılan maddenin beşinci fıkrasında belirtilen bilgilerde değişiklik yapılmasının gerektiği hallerde bu değişikliklerin, en geç değişiklik tarihini izleyen 7 (yedi) gün içinde ancak her durumda son başvuru veya ihale tarihinden önce, son başvuru veya ihale tarihinden sonra gerçekleşen değişikliklerin sözleşme imzalanmadan önce güncellenerek EKAP’a kaydedilmesi zorunludur. Bilgilerin doğrudan EKAP’taki kayıtlardan temin edildiği hallerde, bu bilgilerin güncel olmadığının anlaşılması durumunda teklifler değerlendirme dışı bırakılır. Ayrıca ticaret sicilinde kayıtlı bilgiler ile EKAP’ta yer alan bilgiler arasında çelişki olması halinde, ticaret sicilindeki bilgiler esas alınacaktır.” açıklaması bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1 İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgiler;

  1. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile, ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır…” düzenlemesine,

Anılan Şartname’nin “Tekliflerin Değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “… 31.3. İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ve istenilmişse teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Yeterlik sertifikası üzerinden yeterlik tespiti yapılan ihalelerde ise, ihale dokümanında belirtilen katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgeler dahil yeterlik sertifikası üzerindeki bilgiler; yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan her belge veya kriter için ise yeterlik bilgileri tablosunda istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır…” düzenlemesine yer verilmiştir.

E-teklif alınmak suretiyle elektronik ortamda gerçekleştirilen başvuruya konu ihaleye ait ihale dokümanı kapsamında yer verilen yeterlik bilgileri tablosu standart formunun “Ortaklar/Üyeler/Kurucular ile Yöneticilere Ait Bilgiler”e ilişkin satırında İdari Şartname’nin 7.1.A.2 maddesi uyarınca yer alması gereken bilgilerin EKAP üzerinden yansıyacağının belirtildiği görülmüştür.

Bu itibarla ihale üzerinde bırakılan istekli Tuner Yol Asfalt Nakliyat ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde;

Söz konusu tablonun “Teklif Vermeye Yetkili Olunduğuna İlişkin Bilgiler” bölümünün “Ortaklar/Üyeler/Kurucular ile Yöneticilere Ait Bilgiler” kısmının “Ortaklar ve Ortaklık Oranlarına/Üyelere/Kuruculara Ait Bilgiler” satırında “128065-1801-00005_Ortaklara Ait Bilgiler.doc Entegrasyonlar aracılığı ile erişilen belgedir” ve “Yöneticilere Ait Bilgiler” satırında “128065-1802-00005_Yöneticilere Ait Bilgiler.doc Entegrasyonlar aracılığı ile erişilen belgedir.” bilgilerinin beyan edildiği,

Entegrasyonlar aracılığı ile EKAP üzerinden yeterlik bilgileri tablosuna yansıyan söz konusu belgelerde Tuner Yol Asfalt Nakliyat ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin ortaklarına ilişkin olarak sorgulama tarihi olan 04.07.2024 tarihinde 12********* TC kimlik numaralı Tuncay Yener’in 55000000,00/55000000,00 ortaklık oranı ile şirketin tek ortağı olduğu, yöneticilerine ilişkin olarak ise; adı geçen şahsın 11.01.2012 tarihi itibarıyla şirketin münferiden temsile yetkili müdürü olduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden ihalelere katılacak tüzel kişi isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgilerin idarece EKAP’tan alınacağı, söz konusu bilgilere ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicil verilerinin esas alındığı, şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde ise üyelerin veya kurucuların kaydı kapsamında Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımlarının da taranarak EKAP’a yükleneceği, isteklilerce EKAP’a kaydedilen bilgilerin eksiksiz, doğru ve güncel olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan inceleme ve tespitler neticesinde, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yönetimindeki görevliler ile ortaklar ve ortaklık oranlarına ilişkin bilgilerin yeterlik bilgileri tablolarına EKAP üzerinden yansıdığı, bu bilgilerin MERSİS entegrasyonu kapsamında EKAP’a aktarıldığı, dolayısıyla söz konusu bilgilerin son durumu gösterir nitelikte bilgiler olduğu anlaşılmış ve başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ortaklık, temsil ve yönetimine ilişkin olarak EKAP'ta yer alan ortak ve yönetici bilgilerinin güncel olmadığı yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde benzer iş “İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işler” şeklinde tanımlanmıştır.

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

(2) Aday veya istekliler tarafından, iş deneyimlerini tevsik için;

a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen, ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde;ilk sözleşme bedelinin en az % 80’i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgeler sunulur.

(3) Geçici kabul tarihi veya gerçekleşme oranının toplam sözleşme bedelinin en az % 80’ine ulaştığı tarihin, ilk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında olduğu işler de ikinci fıkra kapsamında değerlendirilir.

(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.

(5) İş deneyim belge tutarlarının;

a) Kanunun 19 uncu maddesi ile 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ve yaklaşık maliyeti eşik değerin;

  1. İki katına kadar olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 100’ünden fazla,

  2. İki katı ile bu değerin üzerinde olan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 50’sinden az ve % 80’inden fazla, olmamak üzere idarece belirlenecek orandan az olmaması yeterlik kriteri olarak aranır.”

(6) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80’ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20’sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

(7) İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının tamamını sağlaması halinde; diğer ortaklar, istenen asgari iş deneyim tutarının % 40’ından az olmamak üzere, benzer işe ait olmayan bir yapım işine ilişkin belge sunabilirler. Bu durumda; yeterlikleri tespit edilenler arasından belli sayıda adayın davet edilmesinin öngörüldüğü belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde, benzer işe ait olmayan yapım işine ilişkin iş deneyimleri, kısa listenin oluşturulmasında yapılan puanlamada dikkate alınmaz.

(8) Konsorsiyumların katılabileceği ihalelerde, uzmanlık gerektiren kısımlar esas alınarak, konsorsiyum ortağı tarafından birden fazla kısma ya da tek bir aday veya istekli tarafından işin tamamına başvuruda bulunulması veya teklif verilmesi halinde, iş deneyimini tevsik etmek amacıyla her bir kısım için iş deneyimini gösteren ayrı bir belge sunulabilir.

(9) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait iş deneyim belgesinin sunulması halinde; ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir) tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren ortaklık tespit belgesinin sunulması zorunludur. Ticaret sicili müdürlükleri veya meslek mensubu tarafından düzenlenen ortaklık tespit belgesinin, düzenlendikten sonra iş deneyim belgesini kullanan tüzel kişinin temsilcisi ve iş deneyim belge sahibi tarafından imzalanması gerekmektedir.

Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan veya davet tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belgenin sunulması zorunludur.

(12) Mezuniyet belgelerinin iş deneyimini tevsik için sunulması durumunda; mezuniyetten sonra geçen sürenin onbeş yıldan fazlasının değerlendirmeye alınabilmesi için, başvuru veya teklif kapsamında mezuniyet belgesi sahibine ait yapım işine ilişkin bir iş deneyim belgesinin sunulması zorunludur.

(14) İş deneyimi olarak, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenmiş iş durum belgesi sunulması halinde, belgeyi düzenleyen idarenin, belgeye konu işte iş artışı varsa iş artışı tutarı, yazının tanzim edildiği tarih itibari ile toplam sözleşme bedelinin % 80’inin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmış ise tamamlandığı tarihi belirtir yazısının başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(15) İş deneyimi olarak, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenmiş ve geçici kabulü yapılmamış bir işe ait iş denetleme veya iş yönetme belgesinin sunulması halinde; belgeyi düzenleyen idarenin, belgeye konu işin geçici kabulünün yapılıp yapılmadığı, yapılmışsa geçici kabul tarihi, belgeye konu işte iş artışı varsa iş artışı tutarı, yazının tanzim edildiği tarih itibari ile toplam sözleşme bedelinin % 80’inin tamamlanıp tamamlanmadığı, tamamlanmış ise tamamlandığı tarihi belirtir yazısının başvuru veya teklif kapsamında sunulması zorunludur.

(16) Belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlara yurt dışında gerçekleştirilen işler hariç yurt dışında gerçekleştirilen diğer işlerle ilgili olarak, iş deneyimini tevsik için, o ülke mevzuatına göre, iş sahibinin adı veya unvanı, işin yapıldığı yer ve niteliği, yüklenicinin adı veya unvanı, sözleşme bedeli ve tarihi ile işin bitim tarihini içerecek şekilde düzenlenmiş iş bitirme belgesinin sunulması gereklidir.

(17) Bu Yönetmeliğin 43 üncü maddesinin sekizinci fıkrasına göre düzenlenenler hariç olmak üzere belge düzenlemeye yetkili kurum ve kuruluşlarca düzenlenecek iş deneyim belgelerinde; belgeye konu işin esaslı unsuru ile belge tutarının iş grupları itibariyle dağılımına yer verilir. Ancak, işin amacı ile işlevini gerçekleştirecek seviyede veya bir iş grubuna ilişkin aşama ve kısımları içerecek şekilde tamamlanmaması gibi hallerde esaslı unsur belirtilmez ve belgede buna ilişkin açıklamaya yer verilerek işin tamamlanan aşama ve kısımları belirtilir” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) Aday ve isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerle ilgili iş deneyimlerinin değerlendirilmesinde; tek sözleşmeye dayalı olarak alınmış iş deneyim belgeleri dikkate alınır. Birden fazla iş deneyimi toplanarak değerlendirilemez.

(2) İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir.

(3) İş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerden edinilen iş deneyim belgelerindeki tutarlar, aday veya isteklinin belge sahibi iş ortaklığındaki hisse oranları esas alınarak değerlendirilir. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde, iş ortaklığının iş deneyiminin değerlendirilmesinde ortakların hisse oranlarına bakılmaksızın sunduğu belge üzerindeki tutar esas alınır…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1) İş deneyimini gösteren belgelerde yazılı tutarlar aşağıdaki şekilde güncellenir:

a) Keşfindeki birim fiyatlar üzerinden ihale indirimi yapılmak suretiyle sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler; sözleşme birim fiyatlarına esas alınan yıldan bir önceki yılın Aralık ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

b) 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmiş işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin ihale tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

c) (a) ve (b) bendi dışında kalan işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin sözleşmesinin yapıldığı aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir.

d) Alt yüklenici iş bitirme belgeleri, yüklenici ile alt yüklenici arasında imzalanan sözleşmenin tarihi esas alınarak güncellenir.

(2) Yabancı para birimi cinsinden sözleşmeye bağlanan işlere ilişkin olarak; 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmiş işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin ihale tarihinde; alt yüklenici iş bitirme belgeleri dahil diğer belgeler ise belgeye konu işin sözleşme tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden Türk Lirasına çevrilir. Bulunan bu tutar; 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilerek yabancı para birimi cinsinden sözleşmeye bağlanan işlerde birinci fıkranın (b) bendine göre, bu kapsama girmeyen işlerde ise, birinci fıkranın (c) bendine göre güncellenir.” hükmü,

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin 2.8’inci maddesinde “İş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun belirlenmesinde, işin yapım amacı ile işlevinin ve/veya yapılan toplam iş tutarı içerisindeki farklı iş gruplarına ait tutarların dağılımının göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 48 inci maddesinin ikinci fıkrasında “İhale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz. Ancak, iş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe uygun olması halinde iş deneyim belgesi tutarının tamamı değerlendirilir.” düzenlemesi yer almaktadır. Buna göre, birden fazla gruptan işleri içeren iş deneyim belgelerinde, belgeye konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olması halinde belge tutarının tamamı dikkate alınır. Örneğin; esaslı unsuru AV Grup: Karayolu İşleri (Altyapı + Üstyapı) olan ve kapsamında köprü ve tünel yapımı da bulunan bir projeye ait iş deneyim belgesinin; köprü ve tünel yapımı içermeyen bir karayolu işi ihalesine sunulması halinde, köprü ve tünel yapımına ilişkin tutar ayrıştırılmayacak ve belge tutarının tamamı değerlendirmeye alınacaktır. Aynı şekilde, esaslı unsuru AXVIII Grup: Saha İşleri olan ve kapsamında BIII grubu bir bina inşası da bulunan bir projeye ait iş deneyim belgesinin; bina inşası içermeyen bir rekreasyon alanı yapım işi ihalesine sunulması halinde, BIII grubu bina yapımına ilişkin tutar ayrıştırılmayacak ve belge tutarının tamamı değerlendirmeye alınacaktır.

İş deneyim belgesine konu işin esaslı unsurunun ihale konusu iş veya benzer işe ilişkin olmaması halinde ise, sadece ihale konusu işe veya benzer işe uygun nitelikteki işler değerlendirmeye alınır. Örneğin, esaslı unsuru AVIII Grup: Barajlar olan ve kapsamında santral binası, ulaşım yolları, derivasyon ve enerji tünelleri inşası da bulunan bir projeye ait iş deneyim belgesinin AII grubuna giren bir tünel yapımı ihalesine sunulması halinde, derivasyon ve enerji tünelleri yapımına ilişkin tutar belge tutarından ayrıştırılmak suretiyle değerlendirmeye alınacaktır.” açıklaması bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.”

ç) Bu Şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği ilgili uygulama yönetmeliklerinde düzenlenen yeterlik belgeleri

...

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. İsteklinin, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 80'inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Benzer İş Grubu Tebliğinin V-A Grubu İşler Benzer İş Olarak Kabul Edilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda yer verilen hükümleri gereğince başvuru konusu ihalede iş deneyiminin tevsiki amacıyla sunulan iş deneyim belgelerinin ihale konusu iş ve/veya benzer işe uygun tutarlarının iş deneyim tutarı olarak esas alınması, iş ortaklığı tarafından gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyim belgelerinde ise iş ortaklığındaki hisse oranı dikkate alınarak iş deneyim belgesinin değerlendirilmesi, gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin ekinde yer alan “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi” tablosunun “(A)/ V. Grup: Karayolu İşleri (Altyapı+Üstyapı)” kısmında,

“1.Otoyollar

2.Devlet, il ve köy yolları

3.Cadde ve sokak yapım işleri” açıklamasının yer aldığı görülmüştür.

İhale dokümanı incelendiğinde ihale konusu işin “Ferizli İlçe Genelinde Asfalt Kaplama İle Yol Bakım ve Onarımlarının Yapılması” işi olduğu, Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde yer alan “(A)/V. Grup: Karayolu İşleri (Altyapı+Üstyapı)”nin benzer iş olarak belirlendiği, ihaleye teklif veren isteklilerden teklif edilen bedelin %80’inden az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulmasının istenildiği anlaşılmaktadır.

Söz konusu yeterlik kriterine ilişkin olarak, ihale üzerinde bırakılan istekli Tuner Yol Asfalt Nakliyat ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin bilgiler kısmının EKAP’ta kayıtlı olan iş deneyim belgesi satırının doldurularak “2023/867670-7813170-1-1_EKAP'ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi.doc” bilgisinin beyan edildiği, beyan edilen belgeye ilişkin olarak EKAP üzerinden yapılan sorgulama sonucunda söz konusu iş deneyim belgesinin Pendik Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından Tuner Yol Asfalt Nakliyat ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi adına düzenlenmiş olan yüklenici iş bitirme belgesi olduğu, bahse konu iş deneyim belgesinde işin adının “2019 Yılı Pendik Geneli 45000 Ton Asfalt Yama Yapılması İşi, 2019/134570”, uygulanan yapı tekniğinin “Alt Yapı İşleri, Cadde ve Sokak Yapım İşleri (A) V. Grubu İşleri” şeklinde belirtildiği, sözleşme tarihinin “10.05.2019”, işin geçici kabul tarihinin “26.11.2019” olarak düzenlendiği, belge tutarının “13.650.654,45” TL olduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat maddelerinde aday veya isteklilerden, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesinin zorunlu olduğu, istekliler tarafından iş deneyimini tevsik için ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerle ilgili deneyimlerini gösteren belgelerin sunulacağı, Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nde benzer iş gruplarının belirlendiği ve iş deneyiminde hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceğinin anılan tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde tespit edileceği hüküm altına alınmış olup, başvuruya konu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işlerin idarece Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin ekinde yer alan AV. Grubu işler olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin iddiası, yapılan tespitler doğrultusunda değerlendirildiğinde; ihale üzerinde bırakılan istekli Tuner Yol Asfalt Nakliyat ve İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından beyan edilen EKAP üzerinden düzenlenmiş iş deneyim belgesinin ihale ilan tarihinden (13.06.2024) geriye doğru son 15 yıl içinde geçici kabulü yapılmış olan (26.11.2019) asfalt yol onarımı işinden edinildiği, söz konusu işin ihale konusu iş ve benzer işe uygun olduğu, bu itibarla belge tutarının tamamının değerlendirmeye alınması gerektiği, anılan isteklinin teklif tutarının 33.796.000,00 TL olduğu göz önünde bulundurulduğunda bu ihalede ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak sağlaması gereken iş deneyimi tutarının (33.796.000,00x0,80) 27.036.800,00 TL olduğu, bu tutarın mevzuat gereğince güncellenmesi neticesinde elde edilen tutarın 108.577.023,62 TL olduğu görülmüştür.

Yapılan tüm bu tespit ve değerlendirmeler neticesinde ihale üzerinde istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin İdari Şartname’de yer alan kriterlere uygun olduğu anlaşılmış ve başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.

Ücretsiz Başla
Ücretsiz Üyelik

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin

Ücretsiz üye olun, benzer kararları keşfedin, dosyaları indirin ve AI hukuk asistanı ile kararları analiz edin.

Gelişmiş Arama

10M+ karar arasında akıllı arama

AI Asistan

Kaynak atıflı hukuki cevaplar

İndirme

DOCX ve PDF formatında kaydet

Benzer Kararlar

AI ile otomatik eşleşen kararlar

Kredi kartı gerektirmez10M+ kararAnında erişim