KİK Kararı: 2024/UY.II-933

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/029
Gündem No : 28
Karar Tarihi : 24.07.2024
Karar No : 2024/UY.II-933
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Binyapı İnşaat ve Nakliyat San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Eskişehir Büyükşehir Belediyesi E.S.K.İ. Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/419724 İhale Kayıt Numaralı “Muttalip Mahallesi İçmesuyu Terfi Hattı Döşenmesi İnşaatı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Eskişehir Büyükşehir Belediyesi E.S.K.İ. Genel Müdürlüğü tarafından 03.05.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Muttalip Mahallesi İçmesuyu Terfi Hattı Döşenmesi İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Binyapı İnşaat ve Nakliyat San. Tic. Ltd. Şti.nin 03.06.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.06.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.06.2024 tarih ve 149540 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.06.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/720 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Eskişehir Büyükşehir Belediyesi ESKİ Genel Müdürlüğü’nün 03.50.2024 tarihinde gerçekleştirilen 2024/419724 ihale kayıt numaralı “Muttalip Mahallesi İçmesuyu Terfi Hattı Döşenmesi İnşaatı” ihalesine teklif verdikleri, kesinleşen ihale komisyonu kararına göre fiyat dışı unsur puanlanması sonucunda firmalarının 86 puan aldığının belirtildiği, ancak kendilerinin tam puan alması gerektiği, şöyle ki;

1. İdarenin kalite ve teknik değer nitelik puanlamasına esas aldığı iş kalemleri yönünden birim fiyat teklif cetvelinde sundukları fiyatların yaklaşık maliyetindeki fiyatların %70 ile %130 aralığında kalmasına rağmen idarenin eksik inceleme ile hatalı olarak kendilerine puan vermemesinin hukuka aykırı olduğu,

2. İhale üzerinde bırakılan Ercan Çelik’in İdari Şartname’nin 35.1.1’inci maddesi çerçevesinde idare tarafından 97,79 puan almasına ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğu,

3. Aslı Berk Yapı İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin İdari Şartname’nin 35.1.1’inci maddesi çerçevesinde idare tarafından 92,46 puan almasına ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğu,

4. İdarenin kalite ve teknik değer nitelik puanlamasına esas aldığı MEK 22, İNŞ 07, İNŞ 16, İNŞ 06, MEK 14, İNŞ 03, MEK 05, MEK 03, İNŞ 05 ve İNŞ 04 iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki birim fiyatlarını tespit ederken halihazır yapmakta olduğu işler ve genel piyasa fiyatlarını dikkate almadan gerçekleştirdiği işlemlerin hukuka aykırı olduğu,

Söz konusu iş kalemlerine ait analizlerde analiz girdileri ve miktarlarının hatalı belirlendiği, birim fiyat tariflerine aykırı şekilde belirlenmiş olan analiz girdi ve miktarları nedeniyle iş kalemlerinin yaklaşık maliyeti hesaplamalarının hatalı olduğu,

Bu hukuka aykırılık sonucunda ihalenin kendileri üzerinde bırakılmadığı ve tekliflerine göre yaklaşık 400.000 TL daha yüksek bulunan başka bir teklifte bulunan istekli üzerinde bırakıldığı, bunun ise kamu zararına yol açacağı,

Ayrıca hukuka aykırılık iddiası mahiyetinde anlaşılmamak kaydıyla idare tarafından son dönem çıkılan ihalelerde fiyat dışı unsura ilişkin düzenlemelerin iş kaleminin yaklaşık maliyet içerisindeki oranı üzerinden değil, o iş kaleminin “yaklaşık maliyetteki birim fiyatı” üzerinden puanlamaya konu edildiği, bu düzenlemenin ise temel ilkelere aykırılık teşkil ettiği, idarenin tek bir iş kaleminde dahi hatalı yaklaşık maliyet tespitinin ihale üzerinde bırakılan istekliyi değiştiren ve dolayısıyla kamu yararını farklılaştıran bir nitelik arz edeceği,

Söz konusu hukuka aykırılık iddialarının yaklaşık maliyetle ilgili olduğu, ancak idarenin hukuka aykırı işlemini yaklaşık maliyetin açıklandığı gün olan 03.05.2024 tarihinde değil, puan almaya uygun olan birim fiyatlarına puan verilmemesi nedeniyle iş kalemleri fiyatlarının hatalı belirlendiğinin farkına varıldığı ihale komisyonu kararının tebliğ tarihi olduğu göz önüne alınarak şikâyetlerinin değerlendirilmesi gerektiği,

Tüm bu açıklamalar ışığında fiyat dışı unsur yönünden tekliflerinin yeniden değerlendirilerek hukuka aykırı işlemlerin düzeltilmesini, aksi durumda idarenin yaklaşık maliyetinin hukuka aykırı olarak tespit edilmiş olması karşısında ihalenin iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir…” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesine, 5812 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesiyle getirilen değişikliğin gerekçesinde “4734 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinde yapılması öngörülen değişiklikle, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesine ilişkin olarak mevcut uygulamadan farklı şekilde, en düşük fiyatın esas alınması veya fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleme yapılması hususunda idarelere takdir yetkisi verilmektedir. Böylece işin niteliğine ve idarenin ihtiyacına göre kaliteli mal, hizmet veya yapım işlerinin temini amaçlanmaktadır.” açıklaması bulunmaktadır.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale işlem dosyası” başlıklı 21’inci maddesinde “(1) İdare, ihalesi yapılacak her iş için bir ihale işlem dosyası düzenler. Bu dosyada ihale sürecinin bulunduğu aşamaya göre EKAP üzerinden hazırlanarak çıktısı alınanlar dahil aşağıdaki belgeler yer alır:

…

c) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemenin gerekçelerinin yer aldığı açıklama belgesi, …” hükmü,

“Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 61’inci maddesinde “(1) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir.” hükmü,

“Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme” başlıklı 62’nci maddesinde “(1) İhale konusu işin özelliği göz önünde bulundurularak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi unsurlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir.

(2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgeler idari şartnamede açıkça belirtilir.

(3) Fiyat dışı unsurlar, bir marka veya model esas alınarak rekabeti sınırlayıcı şekilde belirlenemez.

(4) Fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanır ve bu belge ihale onay belgesinin ekinde yer alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yapım işlerine ilişkin diğer hususlar” başlıklı 53’üncü maddesinde “…53.3.1. Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak belirlenebilmektedir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin hangi yöntem kullanılarak belirlenebileceği hususu tamamen idarenin takdirinde olup fiyat dışı unsurlar kullanılarak belirlenmesi durumunda aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir.

53.3.2. Fiyat dışı unsurların, Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen ilkelere halel getirmeyecek bir biçimde idari şartnamede açık ve net olarak düzenlenmesi gerekmektedir.

53.3.3. İdari şartnamede fiyat dışı unsur olarak belirlenen hususların parasal değerlerinin veya nispi ağırlıklarının belirlenmesi gerekmektedir.

53.3.4. Fiyat dışı unsur olarak yalnızca niceliksel unsurların belirlenmesi zorunlu olmayıp bu kapsamda niteliksel belirlemeler de yapılabilir. Bu bağlamda, ihale konusu işin beklenen kaliteye uygun olarak gerçekleştirilmesini sağlamaya yönelik parametreler, kamuya karşı yükleniminde bulunan işlerin miktarı veya tutarı bakımından kapasite durumu ya da ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibariyle isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumu gibi hususlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilecektir...” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: MUTTALİP MAHALLESİ İÇMESUYU TERFİ HATTI DÖŞENMESİ İNŞAATI

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): -

d) Kodu:

e) Miktarı: 1.201 METRE TEK HAT, 6.644 METRE ÇİFT HAT TEK HENDEK OLMAK ÜZERE TOPLAM 7.845 METRE İÇMESUYU TERFİ HATTI DÖŞENMESİ İNŞAATI

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: ESKİŞEHİR İLİ, TEPEBAŞI İLÇESİ, MUTTALİP MAHALLESİ” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

35.1.1. Fiyat Dışı Unsur Değerlendirme Yöntemi: Diğer (Manuel Giriş)

Fiyat Dışı Unsur Formül, Tanımı ve Açıklamaları

A. MUTTALİP MAHALLESİ İÇMESUYU TERFİ HATTI DÖŞENMESİ İNŞAATI işinde değerlendirme isteklinin teklif tutarı (60 puan) , Kalite ve teknik değer niteliği (30 puan) , Fiyat dışı unsur (İş Deneyim belgeleri) (5 puan) ve Fiyat Dışı Unsur (Makine, Teçhizat ve Ekipman) (5 puan) üzerinden alacağı puanlar toplanmak suretiyle yapılacaktır.
A.1. Teklif Tutarı Puanlaması:
Teklif tutar puanlaması 60 puan üzerinden yapılacaktır. Geçerli teklif veren istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyat sahibi istekli 60 puan alacak olup, diğer isteklilere ait Teklif puanları ;
TP = (TFmin x 60) / TF formülü ile hesaplanacaktır.
Bu formülde;
TP: Teklif puanı,
TFmin: Geçerli teklifler içinden istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif tutarı,
TF: İsteklinin teklif tutarı,
ifade eder.
A.2. Kalite ve Teknik Değer Niteliği Puanlaması:
Kalite ve teknik değer nitelik puanlaması 30 tam puan üzerinden yapılacaktır. Geçerli teklif veren isteklilere ait teklif niteliği puanlamasına konu iş kalemleri aşağıda gösterilmiştir.
MEK 22 ø 225 mm.PE 100 polietilenden mamul 10 atmosfer basınç dayanımlı içme ve kullanma suyu borusu (Boru Bedeli) 11 PUAN
İNŞ 07 Konkasörle kırılmış 0 - 11 mm çapında kırma taşın kompaktör ile sıkıştırılarak hendek ve temel taban ıslahı, boru tabanı yataklaması ve borunun gömlekleme yapılması 6 PUAN
İNŞ 16 Çapı 400 mm'lik çelik boru ile zemin altından yatay geçiş yapılması (Boru bedeli dahil) (Her Türlü Zeminde, Karayolu, Demiryolu, Akarsu vb. Yerlerin Altından, Boru Bedeli Dahil) 2 PUAN
İNŞ 06 Ocaktaşından Konkasörle Kırılmış ve Elenmiş 0-30 mm. Çapında Kırmataşın 30' ar cm Tabakalar Halinde Serilerek Titreşimli Darbeli Kompaktör (9 HP) İle Sıkıştırılarak Kanalizasyon ve Yağmursuyu İçmesuyu İnşaatlarında Hendek ve Temel Dolgusu Yapılması 2 PUAN
MEK 14 Dış çapı 225 mm, PE100 boru döşenmesi (Boru, bağlantı elemanı ve baş bağlama bedeli hariç) 2 PUAN
İNŞ 03 Kazı Malzemesinden Makine İle Hendek ve Temel Dolgusu Yapılması 2 PUAN
MEK 05 Dış Çapı 225 mm PE 100 Boru ve Bağlantı Elemanı Başlarının Alın Kaynağı İle Eklenmesi (PN 10 ATÜ) (Boru ve Bağlantı Elemanı Bedeli hariç) 2 PUAN
MEK 03 Ön yalıtımlı çelik boru 10" dış çapı Ø 400 mm 1 PUAN
İNŞ 05 Makine İle Her Derinlik ve Her Genişlikte Yumuşak ve Sert Küskülük Kazılması 1 PUAN
İNŞ 04 Makine İle Her Derinlik ve Her Genişlikte Yumuşak ve Sert Toprak Kazılması 1 PUAN
TOPLAM 30 PUAN
Söz konusu iş kalemleri için isteklilerce teklif edilen fiyatların aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin % 70 ile % 130 aralığında (% 70 ve % 130 dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için yukarıdaki tabloda yer alan puanlar verilecektir. İsteklilerin teklifleri % 70 ile % 130 aralığı dışında kalıyorsa iş kalemleri için puan alamayacaklardır. Kalite ve teknik değer nitelik puanı her bir iş kalemi için verilen puanların toplamıdır.
A.3. Fiyat Dışı Unsur Puanlaması (İş Deneyim Belgeleri) :
Yeterlilik için istenen İş Deneyim Belgesi haricinde;
İsteklinin Kamu veya Özel Sektöre karşı yapmış olduğu işlerden almış olduğu ve ihale ilk ilan tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde geçici kabulü yapılan veya halen yapımı devam eden (İş durum belgesi düzenlenmiş işler), yapım işleri ihaleleri uygulama yönetmeliği esaslarına göre, teklif bedelinin %40 ından az olmamak üzere tek sözleşmeyle yerine getirilmiş A/IV grubu yapım işlerinden İçme ve Kullanma Suyu Şebekeleri işlerini içeren İş deneyim belgesi noter onaylı veya aslı idarece görülmüş; iş deneyim belgesi (EKAP?a kayıtlı olanlar için onay şartı yoktur) sunması (5 puan) şartıyla, aşağıda belirtilen puanlar verilecektir.()
A/IV 3 grubu yapım işlerinden İçme ve Kullanma Suyu Şebekeleri İşleri
- İçme ve Kullanma Suyu Şebekeleri İşleri İş deneyim belge sayısı 0 ise 0 Puan
- İçme ve Kullanma Suyu Şebekeleri İşleri İş deneyim belge sayısı 1 ise 2 Puan
- İçme ve Kullanma Suyu Şebekeleri İşleri İş deneyim belge sayısı 2 veya daha fazla ise 5 tam puan alacaktır.
() Ancak Teknik değer nitelik puanlaması için sunulan iş deneyim belgeleri, A/IV grubu yapım işlerinden İçme ve Kullanma Suyu Şebekeleri İşleri İş deneyim belgesi işleri yanında diğer iş gruplarındaki işleri de içeriyorsa, hakediş, metraj cetvelleri vb. bilgi ve belgeler ile tevsik etmesi şartıyla A/IV grubu yapım işlerinden İçme ve Kullanma Suyu Şebekeleri İşleri İş deneyim belgesi işlerine ait kısmının teklif bedelinin %40ından az olmamak şartını sağlaması gerekmekte olup bu şartı sağlamadığı takdirde puan verilemeyecektir.
A/IV grubu yapım işlerinden İçme ve Kullanma Suyu Şebekeleri İşlerini içeren iki veya daha fazla adet iş deneyim belgesi sunulduğu takdirde her belgenin A/IV grubu yapım işlerinden İçme ve Kullanma Suyu Şebekeleri İşlerine ait kısmının teklif bedelinin %40ınden az olmamak şartını sağlaması gerekmektedir. Teknik Değer Nitelik Puanı (TDNP) 5 (beş) puan olarak dikkate alınacaktır.
…
Teknik Değer Nitelik Puanı (TDNP) için sunulan veya dikkate alınan İş Deneyim Belgelerinden İş Denetleme ve/veya İş Yönetme Belgesi sunan İsteklilere TDNP olarak 0(sıfır) puan verilecektir.
İsteklinin teknik değer nitelik puanı için vereceği iş deneyim belgesi Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği esaslarına göre güncellenerek değerlendirmeye alınacaktır.
…
A.4. Fiyat Dışı Unsur Puanlaması (Makine, Teçhizat ve Ekipman):
Sözleşmenin 23.4 maddesindeki yüklenici işe başlama tarihinden itibaren aşağıda cinsi, çeşidi, adedi ve kapasitesi belirtilen makine, teçhizat ve ekipmanı iş programına uygun olarak işyerinde bulundurmak zorundadır ifadesinde belirtilen ;
1 Adet İş Makinesi (Kazıcı Yükleyici veya Ekskavatör En az 100 HP kapasiteli) ile 2 Adet Kamyon (Damperli en az 7000 kg kapasiteli) un kendi malı olduğunu gösteren belgeleri ihaleye sunması halinde 5 puan alacaktır. Sunulmaz ise 0 puan alacaktır.
4. DEĞERLENDİRME PUANLAMASI
Değerlendirme puanı (DP), Teklif Fiyat Puanı, Kalite ve Teknik Değer Niteliği puanı ve Fiyat Dışı Unsur (İş Deneyim Belgeleri), Fiyat Dışı Unsur (Makine, Teçhizat ve Ekipman) puanı toplamıdır.
DP (100) = TP(60)+KTDNP(30)+Fiyat Dışı Unsur Puanı (İş Deneyim Belgeleri) (5)+ Fiyat Dışı Unsur Puanı (Makine, Teçhizat ve Ekipman) (5) toplamıdır. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif değerlendirilme puanı en yüksek olan istekliye ait tekliftir.

35.1.2. Fiyat dışı unsurların değerlendirilmesine ilişkin bilgi ve belgeler yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilecektir.

35.2 Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde ilgili uygulama yönetmeliğinde düzenlenen usule göre ihale sonuçlandırılacaktır.

35.2.1. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde; Teklif fiyatı daha düşük olan istekli ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenecektir. Fiyat tekliflerinin de eşit olması durumunda 35.1.1. maddesinde yer alan fiyat dışı unsurların öncelik sıralaması esas alınarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenecektir.

35.3. Fiyat avantajı uygulanması:

35.3.1.Tekliflerin değerlendirilmesinde yerli istekliler lehine fiyat avantajı uygulanmayacaktır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 48’inci maddesinde “48.1… - Fiyat dışı unsur değerlendirmesi yapılabilmesi için gereken evraklar elektronik ihalenin 1'inci oturumundan sonra geçerli teklif veren isteklilerden ayrıca istenecek ve fiyat dışı unsur puanlaması yapılarak en avantajlı teklif belirlenecektir…” düzenlemesi yer almaktadır.

22.05.2024 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararına göre, 03.05.2024 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 10 isteklinin katıldığı, bu isteklilerden Baran Aslan’ın geçici teminat tutarı teklif edilen bedelin %3’ünden az olduğu için teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, teklifi sınır değerin altında olan MTZ Yapı İnşaat Nakliyat Taahhüt İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin ise açıklama istenilmeksizin reddedildiği, fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak Ercan Çelik’in belirlendiği ve ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise Aslı Berk Yapı İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin belirlendiği görülmüştür.

Başvuruya konu ihale dokümanında yapılan düzenlemeler incelendiğinde; söz konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceğinin ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenirken fiyat dışı unsurların nasıl puanlanacağının düzenlendiği anlaşılmıştır.

İhaleye ilişkin İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan 35’inci maddesinden; ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği, idare tarafından yapılan değerlendirmenin, isteklinin “Teklif fiyatı” ile “Fiyat dışı unsur puanı” üzerinden alacağı puanlar toplamına göre yapılacağı, puanlamanın teklif fiyatı (60 puan), kalite ve teknik değer niteliği (30 puan), fiyat dışı unsur (iş deneyim belgeleri) (5 puan) ve fiyat dışı unsur (makine, teçhizat ve ekipman) (5 puan) puanı üzerinden olacağı anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, incelenmekte olan ihaleye ait İdari Şartname’nin 35’inci maddesinde kalite ve teknik değer niteliği puanlamasından 30 tam olan üzerinden hesaplanacağı ve MEK 22 (11 puan), İNŞ 07 (6 puan), İNŞ 16 (2 puan), İNŞ 06 (2 puan), MEK 14 (2 puan), İNŞ 03 (2 puan), MEK 05 (2 puan), MEK 03 (1 puan), İNŞ 05 (1 puan), İNŞ 04 (1 puan) iş kalemleri için isteklilerce teklif edilen fiyatların aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin % 70 ile % 130 aralığında (% 70 ve % 130 dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için yukarıda yer alan puanların verileceği, isteklilerin teklifleri % 70 ile % 130 aralığı dışında kalıyor ise iş kalemleri için puan alamayacakları ve kalite ve teknik değer nitelik puanının her bir iş kalemi için verilen puanların toplamı olacağı anlaşılmıştır.

Ayrıca, yukarıda belirtilen inşaat iş kalemleri birim fiyat analizlerinin ihale dokümanı ekinde bütün isteklilere verildiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından Kuruma gönderilen ihale işlem dosyasında yer alan belgeler kapsamında yer alan, idarenin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibini belirlemek adına yaptığı fiyat ve fiyat dışı unsulara yönelik hesaplamalar incelendiğinde; başvuru sahibinin teklif tutarı puanı olarak 60 puan, kalite ve teknik değer niteliği puanlamasından 16 puan, fiyat dışı unsur (iş deneyim belgeleri) 5 puan, fiyat dışı unsur (makine, teçhizat ve ekipman) 5 puan olmak üzere toplam 86 puan aldığı görülmüştür.

Başvuru sahibinin iddiası, kalite ve teknik değer niteliği puanlamasından 30 tam puan üzerinden 16 puan aldıkları ve puanlamaya esas olan MEK 22, İNŞ 07, İNŞ 16, İNŞ 06, MEK 14, İNŞ 03, MEK 05, MEK 03, İNŞ 05 ve İNŞ 04 iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların yaklaşık maliyetin %70 ile %130 aralığında kaldığından tam puan almaları gerektiğine yöneliktir.

Bu kapsamda, anılan istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubu ve eki birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde, başvuru sahibinin kalite ve teknik değer niteliği puanlamasından 30 tam puan üzerinden 16 puan aldıkları ve puan kesintisine İNŞ 07, İNŞ 16, İNŞ 06, MEK 05, İNŞ 05 ve İNŞ 04 iş kalemleri için teklif ettikleri turların neden olduğu anlaşılmıştır. Bu çerçevede, anılan isteklinin sunduğu birim fiyat teklif cetveli (iddia konusu iş kalemleri bazında) aşağıda yer almaktadır.

BİRİM FİYAT TEKLİF CETVELİ

İhale kayıt numarası : 2024 /419724

Sıra No

İş Kalemi No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Ölçü Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat (TL)

Tutarı (TL)

1

İNŞ.04

Makine İle Her Derinlik ve Her Genişlikte Yumuşak ve Sert Toprak Kazılması

metreküp

4.978,050

90,00

448.024,50

2

İNŞ.05

Makine İle Her Derinlik ve Her Genişlikte Yumuşak ve Sert Küskülük Kazılması

metreküp

4.978,050

100,00

497.805,00

3

İNŞ.06

Ocaktaşından Konkasörle Kırılmış ve Elenmiş 0-30 mm. Çapında Kırmataşın 30' ar cm Tabakalar Halinde Serilerek Titreşimli Darbeli Kompaktör (9 HP) İle Sıkıştırılarak Kanalizasyon ve Yağmursuyu İçmesuyu İnşaatlarında Hendek ve Temel Dolgusu Yapılması

metreküp

2.082,500

320,00

666.400,00

4

İNŞ.07

Konkasörle kırılmış 0 - 11 mm çapında kırma taşın kompaktör ile sıkıştırılarak hendek ve temel taban ıslahı, boru tabanı yataklaması ve borunun gömlekleme yapılması

metreküp

3.836,650

465,00

1.784.012,25

5

İNŞ.16

Çapı 400 mm'lik çelik boru ile zemin altından yatay geçiş yapılması (Boru bedeli dahil) (Her Türlü Zeminde, Karayolu, Demiryolu, Akarsu vb. Yerlerin Altından, Boru Bedeli Dahil)

metre

50,00

12.000,00

600.000,00

6

MEK.05

Dış Çapı 225 mm PE 100 Boru ve Bağlantı Elemanı Başlarının Alın Kaynağı İle Eklenmesi (PN 10 ATÜ) (Boru ve Bağlantı Elemanı Bedeli hariç)

adet

600,00

500,00

300.000,00

İdarenin şikâyete konu iş kalemlerinin yer aldığı yaklaşık maliyet cetveli aşağı yer almaktadır.

Yaklaşık Maliyet Hesap Cetveli

Sıra No

İş Kalemi No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Ölçü Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat (TL)

Tutarı (TL)

1

İNŞ.04

Makine İle Her Derinlik ve Her Genişlikte Yumuşak ve Sert Toprak Kazılması

metreküp

4.978,050

44,06

219.332,88

2

İNŞ.05

Makine İle Her Derinlik ve Her Genişlikte Yumuşak ve Sert Küskülük Kazılması

metreküp

4.978,050

64,85

322.826,54

3

İNŞ.06

Ocaktaşından Konkasörle Kırılmış ve Elenmiş 0-30 mm. Çapında Kırmataşın 30' ar cm Tabakalar Halinde Serilerek Titreşimli Darbeli Kompaktör (9 HP) İle Sıkıştırılarak Kanalizasyon ve Yağmursuyu İçmesuyu İnşaatlarında Hendek ve Temel Dolgusu Yapılması

metreküp

2.082,500

468,36

975.359,70

4

İNŞ.07

Konkasörle kırılmış 0 - 11 mm çapında kırma taşın kompaktör ile sıkıştırılarak hendek ve temel taban ıslahı, boru tabanı yataklaması ve borunun gömlekleme yapılması

metreküp

3.836,650

710,80

2.727.090,82

5

İNŞ.16

Çapı 400 mm'lik çelik boru ile zemin altından yatay geçiş yapılması (Boru bedeli dahil) (Her Türlü Zeminde, Karayolu, Demiryolu, Akarsu vb. Yerlerin Altından, Boru Bedeli Dahil)

metre

50,00

20.708,50

1.035.425,00

6

MEK.05

Dış Çapı 225 mm PE 100 Boru ve Bağlantı Elemanı Başlarının Alın Kaynağı İle Eklenmesi (PN 10 ATÜ) (Boru ve Bağlantı Elemanı Bedeli hariç)

adet

600,00

1097,66

658.596,00

İdarenin anılan iş kalemleri bazında Binyapı İnşaat ve Nakliyat San. Tic. Ltd. Şti.nin kalite ve teknik değer niteliği puanlamasına ilişkin tabloda,

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

PUAN

Yaklaşık maliyetteki birim fiyat

Birim fiyatın %70’i

Birim fiyatın %130’u

İsteklinin teklif fiyatı

Aldığı puan

İNŞ.04

Makine İle Her Derinlik ve Her Genişlikte Yumuşak ve Sert Toprak Kazılması

1

44,06

30,84

57,28

90,00

Geçersiz

0

İNŞ.05

Makine İle Her Derinlik ve Her Genişlikte Yumuşak ve Sert Küskülük Kazılması

1

64.85

45,40

84,31

100,00

Geçersiz

0

İNŞ.06

Ocaktaşından Konkasörle Kırılmış ve Elenmiş 0-30 mm. Çapında Kırmataşın 30' ar cm Tabakalar Halinde Serilerek Titreşimli Darbeli Kompaktör (9 HP) İle Sıkıştırılarak Kanalizasyon ve Yağmursuyu İçmesuyu İnşaatlarında Hendek ve Temel Dolgusu Yapılması

2

468,36

327,85

608,87

320,00

Geçersiz

0

İNŞ.07

Konkasörle kırılmış 0 - 11 mm çapında kırma taşın kompaktör ile sıkıştırılarak hendek ve temel taban ıslahı, boru tabanı yataklaması ve borunun gömlekleme yapılması

6

710,80

497,56

924,04

465,00

Geçersiz

0

İNŞ.16

Çapı 400 mm'lik çelik boru ile zemin altından yatay geçiş yapılması (Boru bedeli dahil) (Her Türlü Zeminde, Karayolu, Demiryolu, Akarsu vb. Yerlerin Altından, Boru Bedeli Dahil)

2

20.708,50

14.495,95

26.921,05

12.000,00

Geçersiz

0

MEK.05

Dış Çapı 225 mm PE 100 Boru ve Bağlantı Elemanı Başlarının Alın Kaynağı İle Eklenmesi (PN 10 ATÜ) (Boru ve Bağlantı Elemanı Bedeli hariç)

2

1.097,66

768,36

1.426,96

500,00

Geçersiz

0

değerlendirmesi yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 40’ıncı maddesi uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak da belirlenebilmektedir. Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda aktarılan maddelerinde bu hususun yanı sıra; ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgelerin idari şartnamede açıkça belirtileceği, fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanacağı ve bu belgenin ihale onay belgesinin ekinde yer alacağı, ayrıca ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin hangi yöntem kullanılarak belirlenebileceği hususunun tamamen idarenin takdirinde olduğu, fiyat dışı unsurlar kullanılarak belirlenmesi durumunda hangi esaslara uyulması gerektiği Kamu İhale Genel Tebliği’nin yukarıda aktarılan bölümünde açıklanmıştır.

Yapılan tespitler neticesinde, idare tarafından fiyat dışı unsurlara yönelik hesaplamanın nasıl yapılacağının İdari Şartname’de açık bir şekilde düzenlendiği, bu çerçevede idarece ihale komisyonu kararında ihaleye katılan isteklilerin anılan Şartname’nin 35’inci maddesi uyarınca fiyat dışı unsur puanlaması kapsamında almış oldukları toplam puanların belirtildiği, hesaplamalarda kullanılan tutarların, şikâyete konu iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki tutarları ve ihale dokümanında belirtilen oranlar ile uyumlu olarak hesaplandığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin bu yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci ve 3’üncü iddialarına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan Ercan Çelik firmasına yönelik idarenin fiyat ve fiyat dışı unsulara yönelik yaptığı hesaplamalar incelendiğinde; teklif tutarı puanı olarak 57,79 puan, kalite ve teknik değer niteliği puanlamasından 30 puan, fiyat dışı unsur (iş deneyim belgeleri) 5 puan, fiyat dışı unsur (makine, teçhizat ve ekipman) 5 puan olmak üzere toplam 97,79 puan aldığı görülmüştür.

İdare Şartname’nin 35’inci maddesine göre, teklif tutar puanlaması 60 puan üzerinden yapılacağı, geçerli teklif veren istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyat sahibi isteklinin 60 puan alacağı, diğer isteklilere ait teklif puanlarının ise TP = (TFmin x 60) / TF formülü ile hesaplanacağı anlaşılmıştır. Bu kapsamda şikâyete konu edilen ihalede geçerli teklif veren istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyat sahibi isteklinin başvuru sahibi istekli Binyapı İnşaat ve Nakliyat San. Tic. Ltd. Şti.ye ait olduğu (12.396.786,85 TL) dikkate alındığında, idarece anılan isteklinin TP = (TF min x 60)/TF = (12.396.786,85 TL x 60)/12.871.270,70 TL = 57.79 puan olarak belirlendiği görülmüş olup, idarece yapılan işlemin mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 35’inci maddesinde kalite ve teknik değer niteliği puanlamasından 30 tam olan üzerinden hesaplanacağı ve MEK 22 (11 puan), İNŞ 07 (6 puan), İNŞ 16 (2 puan), İNŞ 06 (2 puan), MEK 14 (2 puan), İNŞ 03 (2 puan), MEK 05 (2 puan), MEK 03 (1 puan), İNŞ 05 (1 puan), İNŞ 04 (1 puan) iş kalemleri için isteklilerce teklif edilen fiyatların aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin % 70 ile % 130 aralığında (% 70 ve % 130 dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için yukarıda yer alan puanların verileceği, isteklilerin teklifleri % 70 ile % 130 aralığı dışında kalıyor ise iş kalemleri için puan alamayacakları ve kalite ve teknik değer nitelik puanının her bir iş kalemi için verilen puanların toplamı olacağı anlaşılmıştır.

İdarenin anılan iş kalemleri bazında Ercan Çelik’in kalite ve teknik değer niteliği puanlamasına ilişkin tablo ve anılan istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde; Ercan Çelik tarafından teklif edilen fiyatların aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin % 70 ile % 130 aralığında olduğu, dolayısıyla kalite ve teknik değer niteliği puanlamasından 30 tam puan aldığı görülmüş olup, idarece yapılan işlemin mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen İdari Şartname’nin 35’inci maddesinde fiyat dışı unsur puanlamasında yeterlik için istenilen iş deneyim belgeleri dışında isteklinin kamu veya özel sektöre karşı yapmış olduğu işlerden almış olduğu ve ihale ilk ilan tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde geçici kabulü yapılan veya halen yapımı devam eden (İş durum belgesi düzenlenmiş işler), Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği esaslarına göre, teklif bedelinin %40’ından az olmamak üzere tek sözleşmeyle yerine getirilmiş, A/IV grubu yapım işlerinden “İçme ve Kullanma Suyu Şebekeleri” işlerini içeren iş deneyim belgesinin noter onaylı veya aslı idarece görülmüş; iş deneyim belgesini (EKAP’a kayıtlı olanlar için onay şartı yoktur) sunması şartıyla, iş deneyim belge sayısı 0 ise 0 puan, iş deneyim belge sayısı 1 ise 2 puan, iş deneyim belge sayısı 2 veya daha fazla ise 5 tam puan verileceği anlaşılmıştır.

Bu kapsamda anılan istekli tarafından fiyat dışı unsur puanlamasına (iş deneyim) esas olmak üzere sunulan belgeler incelendiğinde;

İlbank Anonim Şirketi Yatırım Koordinasyon Dairesi Başkanlığı tarafından düzenlenmiş “2014/109449-1089057-1-4, 2016/271100-1680290-1-1, 2018/668352-3375997-2-1” sayılı iş deneyim (iş bitirme) belgelerinin sunulduğu, söz konusu belgelere konu işin içme suyu inşaatı, belgeye konu işin esaslı unsurunun A/IV grubu içme ve kullanma suyu şebekeleri olduğu, belgelerin ihale ilk ilan tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlere ait olduğu görülmüş olup, belgelerin güncellenmiş tutarlarının, istekli tarafından teklif edilen bedelin (12.871.270,70 TL) %40’ından (5.148.508,28 TL) az olmadığı tespit edilmiştir.

İdare tarafından Ercan Çelik’in fiyat dışı unsur puanlamasına ilişkin (iş deneyim) hazırlanan tutanaklar ve ekindeki belgeler incelendiğinde; anılan isteklinin A/IV grubu yapım işlerinden içme ve kullanma suyu şebekeleri işlerini içeren 3 adet iş deneyim belgesi üzerinden idarenin değerlendirme yaptığı, söz konusu belgelerin güncellendiğine ilişkin belgelerin dosya kapsamında yer aldığı, güncellenmiş belge tutarlarının yeterli olduğuna ilişkin ibarenin belgelerin üzerinde bulunduğu ve Ercan Çelik’e fiyat dışı unsur puanlamasından 5 tam puan aldığı görülmüş olup, idarece yapılan işlemin mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen İdari Şartname’nin 35’inci maddesinde, isteklilerin 1 adet iş makinesi (kazıcı yükleyici veya ekskavatör en az 100 hp kapasiteli) ile 2 adet kamyonun (damperli en az 7000 kg kapasiteli) kendi malı olduğunu gösteren belgeleri ihaleye sunması halinde fiyat dışı unsur puanı olarak 5 puan, sunmaz ise 0 puan alacağı anlaşılmıştır.

Bu kapsamda anılan istekli tarafından fiyat dışı unsur puanlamasına (makine, teçhizat ve ekipman) esas olmak üzere sunulan belgeler incelendiğinde;

Ercan Çelik tarafından meslek mensubu tarafından düzenlenip onaylanan amortisman defterinde iş makinası için Hidromek HMK102B Kanal Kazıyıcı ve Hidromek HMK220LC-3 Ekskavatör, 23 FA 717 plakalı Ford kamyon ile 23 BT 613 plakalı Ford kamyon şirketin aktifine ve demirbaş defterinde kayıtlı olduğu görülmüştür.

Söz konusu tutanağın ekinde; Hidromek HMK102B Kanal Kazıyıcı (100 bg) ve Hidromek HMK220LC-3 Ekskavatöre (164bg), ilişkin, noter onaylı Elazığ Ticaret ve Sanayi Odası tarafından düzenlenen iş makinesi tescil belgelerinin, 23 FA 717 plakalı Ford kamyon (Damperli 25000kg) ile 23 BT 613 plakalı Ford kamyona (Damperli 32000kg) ilişkin ise araç ruhsatlarının sunulduğu görülmüştür.

İdare tarafından Ercan Çelik’in fiyat dışı unsur puanlamasına ilişkin (makine, teçhizat ve ekipman) hazırlanan tutanak incelendiğinde; anılan isteklinin kendi malı olan 2 adet kamyon ve 2 adet iş makinası sunduğu ve fiyat dışı unsur puanlamasından 5 tam puan aldığı görülmüş olup, idarece yapılan işlemin mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir.

Aslı Berk Yapı İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne yönelik idarenin fiyat ve fiyat dışı unsulara yönelik yaptığı hesaplamalar incelendiğinde; teklif tutarı puanı olarak 52,46 puan, kalite ve teknik değer niteliği puanlamasından 30 puan, fiyat dışı unsur (iş deneyim belgeleri) 5 puan, fiyat dışı unsur (makine, teçhizat ve ekipman) 5 puan olmak üzere toplam 92,46 puan aldığı görülmüştür.

İdarece anılan isteklinin teklif puanının TP = (TF min x 60)/TF = (12.396.786,85 TL x 60)/14.179.098,00 TL = 52.46 puan olarak belirlendiği görülmüş olup, idarece yapılan hesabın uygun olduğu tespit edilmiştir.

İdarenin anılan iş kalemleri bazında Aslı Berk Yapı İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin kalite ve teknik değer niteliği puanlamasına ilişkin tablo ve anılan istekli tarafından sunulan birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde; anılan istekli tarafından teklif edilen fiyatların aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin % 70 ile % 130 aralığında olduğu, dolayısıyla kalite ve teknik değer niteliği puanlamasından 30 tam puan aldığı görülmüş olup, idarece yapılan işlemin mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir.

Anılan istekli tarafından fiyat dışı unsur puanlamasına esas olmak üzere sunulan 3 adet iş deneyim belgesi incelendiğinde;

2023/317898-7160417-1-1 sayılı Tekirdağ Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından düzenlenmiş iş deneyim (iş bitirme) belgesinin sunulduğu, söz konusu belgeye konu işin içme suyu şebeke hattı ile 11 adet su kuyusunun mekanik ve elektrik işleri olduğu, belgeye konu işin esaslı unsurunun A/IV grubu olduğu, belgenin ihale ilk ilan tarihinden geriye doğru son on beş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlere ait olduğu görülmüş olup, belgenin güncellenmiş tutarının dahi istekli tarafından teklif edilen bedelin (14.179.098,00 TL) %40’ından (5.671.639,2 TL) az olmadığı tespit edilmiştir.

2015/56138-1206472-1-1 sayılı Erzurum Su Kanal İdaresi Plan Proje Yatırım ve İnşaat Daire Başkanlığı tarafından düzenlenmiş iş deneyim (iş bitirme) belgesinin sunulduğu, söz konusu belgeye konu işin “Erzurum Horasan İlçesi İçme Suyu İsale Hattı ve Arıtma Tesisi” olduğu, uygulanan yapı tekniğinin “Altyapı ve Arıtma Tesisi İnşaatı” olduğu, diğer belgenin ise 2026/399592-1762152-1-1 sayılı Kocaeli Büyükşehir Belediyesi İSU Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş iş deneyim (iş bitirme) belgesi olduğu, söz konusu belgeye konu işin “Kocaeli İli Kandıra İlçesi Güney Kolu İçmesuyu Hattı ve Depo İnşaatı”, uygulanan yapı tekniğinin “İş kapsamında; 2 adet 100 m³'lük- 3 adet 200 m³'lük ve 1 adet 5000 m³'lük İçmesuyu Deposunun İnşaat, Mekanik Ve Elektrik İşleri ile, 34472,33 m uzunluğunda İdare malı Ø 100- Ø 200- Ø 250- Ø 300- Ø 500 - Ø 600 mm çaplarında düktil font borularla içmesuyu İsale hattı yapılmıştır.” belgeye konu işin esaslı unsurunun A/III grubu olduğu görülmüş olup, söz konusu belgelerin ihale dokümanında yapılan düzenleme gereği A/IV grubu yapım işlerinden içme ve kullanma suyu şebekeleri işlerini içerip içermediği tespit edilememiştir.

İdare tarafından ise anılan isteklinin fiyat dışı unsur puanlamasına ilişkin (iş deneyim) hazırlanan tutanaklar ve ekindeki belgeler incelendiğinde; anılan isteklinin A/IV grubu yapım işlerinden içme ve kullanma suyu şebekeleri işlerini içeren 3 adet iş deneyim belgesi üzerinden idarenin değerlendirme yaptığı, söz konusu belgelerin güncellendiğine ilişkin belgelerin dosya kapsamında yer aldığı, güncellenmiş belge tutarlarının yeterli olduğuna ilişkin ibarenin belgelerin üzerinde bulunduğu ve istekliye fiyat dışı unsur puanlamasından 5 tam puan aldığı görülmüştür.

İdare tarafından Kuruma gönderilen belgeler çerçevesinde yapılan incelemede, İdare Şartname’nin 35.1.1’inci maddesinde teknik değer nitelik puanlaması için sunulan iş deneyim belgeleri, A/IV grubu yapım işlerinden içme ve kullanma suyu şebekeleri işleri iş deneyim belgesi işleri yanında diğer iş gruplarındaki işleri de içeriyorsa, hakediş, metraj cetvelleri vb. bilgi ve belgeler ile tevsik etmesi şartıyla A/IV grubu yapım işlerinden içme ve kullanma suyu şebekeleri işleri iş deneyim belgesi işlerine ait kısmının teklif bedelinin %40’ından az olmamak şartını sağlaması gerekmekte olup, bu şartı sağlamadığı takdirde puan verilemeyeceği düzenlenmiştir. Ayrıca 03.05.2024 tarihinde EKAP üzerinde isteklilere gönderilen “Fiyat dışı unsur değerlendirmesi yapılabilmesi için gereken evraklar hk.” başlıklı yazıda “Beyan Edilen Bilgileri Tevsik Eden Belgelerin Sunulması Talebine İlişkin Bildirim kapsamında; Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda sunulan ve İdari Şartnamenin 35.1.1’inci maddesinde belirtilen, fiyat dışı unsur değerlendirmesi yapılabilmesi için gereken evrakların 09.05.2024 tarihi saat 17:00'a kadar İdaremize sunulmasını rica ederim.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

Söz konusu istekli tarafından yukarıda yer verilen yazıya istinaden sunulan belgeler içerisinde 2015/56138-1206472-1-1 sayılı ve 2026/399592-1762152-1-1 sayılı iş deneyim belgelerinin olduğu ve bahse konu belgelere konu işin içmesuyu isale hattına ilişkin olduğu, ancak iş deneyim belgelerine konu iş kapsamında içme ve kullanma suyu şebekeleri işlerinin olup olmadığının hakediş, metraj cetvelleri vb. bilgi ve belgeler ile tevsik edilmediği tespit edilmiştir.

Yukarıda yer alan tespit ve değerlendirmeler neticesinde, anılan istekliye fiyat dışı unsur puanlamasından (iş deneyim) 5 tam puan verilmesi yönündeki idari işlemin yerinde olmadığı tespit edilmiş olup, Aslı Berk Yapı İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan ve fiyat dışı unsur puanlamasına esas olan iş deneyim belgelerine yönelik ihale dokümanındaki düzenlemeler çerçevesinde 2 puan alması gerekmektedir.

Sonuç olarak, anılan istekli açısından fiyat dışı unsur puanlamasına ilişkin her ne kadar düzeltme yapılsa da, yapılan düzeltme sonucunda, anılan ihalede teklif sıralaması değişmediğinden idarece bu hususa ilişkin olarak düzeltici işlem tesis edilmesine gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Aslı Berk Yapı İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından fiyat dışı unsur puanlamasına (makine, teçhizat ve ekipman) esas olmak üzere sunulan belgeler incelendiğinde; 4 adet kamyona ilişkin araç ruhsatlarının, 2 adet iş makinası (ekskavatör) için ise İstanbul Ticaret Odası tarafından düzenlenen iş makinesi tescil belgelerinin sunulduğu görülmüştür.

İdare tarafından Aslı Berk Yapı İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin fiyat dışı unsur puanlamasına ilişkin (makine, teçhizat ve ekipman) hazırlanan tutanak incelendiğinde; anılan isteklinin kendi malı olan 4 adet kamyon ve 2 adet iş makinası sunduğu ve fiyat dışı unsur puanlamasından 5 tam puan aldığı görülmüş olup, idarece yapılan işlemin mevzuata uygun olduğu tespit edilmiştir.

3. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’nci maddesinde “İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü yer almaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet veya itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceklerinin düzenlendiği, aynı Kanun’un 55 ve 56’ncı maddelerinde ise bu başvuruların hukuka aykırı işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihten itibaren açık ihale usulü yapılan ihalelerde on gün içinde yapılması gerektiği hüküm altına alınmıştır.

İhale sürecinde gerçekleşen işlem veya eylemler sebebiyle herhangi bir isteklinin hak kaybına veya zarara uğramasının muhtemel olduğu durumlarda, bu idare işleminin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla mevzuatta öngörülen süreler içerisinde şikâyet başvurusuna konu edilmesi gerektiği, başvuru sürelerine ilişkin anılan Kanun hükümleri çerçevesinde şikâyet başvuru süresinin iddia konusu işlem veya eylemin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihten itibaren işlemeye başladığı, bir diğer ifadeyle ihale tarihi itibarı ile isteklilere açıklanan ve tutanağa bağlanarak isteklilere bildirilen hususlar bakımından hak kaybı veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin ihale komisyonu kararının tebliğ edilmesini beklemeden şikâyet başvurusu hakkını kullanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Anılan Kanun’un 55’inci maddesinde, şikâyet başvuru süresinin başlaması için “tebligat yapılması” veya “tebliğ edilmesi” şartının aranmadığı, idarelerce ihale sürecinde gerçekleştirilen veya gerçekleştirilmeyen işlem ve eylemler sebebiyle hak kaybına veya zarara uğraması muhtemel isteklilerin şikâyet hakkını kullanabilecekleri hususları birlikte dikkate alındığında, ihale mevzuatı gereği ihale komisyonu tarafından gerçekleştirilmesi için kurallar konulmuş olan ve bu kurallara uygun bir şekilde ihale süreci içerisinde aşamaları belirli eylemler için ayrıca bir tebligat olmadan da bu işlemlerin gerçekleşebildiği, nitekim ihalenin birinci oturumunda ihale komisyonu tarafından gerçekleştirilmesi gereken işlemlerin mevzuatta düzenlendiği, bu işlem veya eylemler istekliler dâhil herkese açık olarak gerçekleştirildiğinden, anılan işlemlere ilişkin olarak isteklilerce şikâyet başvurusuna konu edilebilmesinde farkına varıldığı tarih veya farkına varılmış olması gereken tarih olarak işlem tarihinin esas alınması gerekmektedir.

Aynı Kanun hükümlerinde şikâyet başvuru süresinin başlamasının sadece tebligatın yapılması şartına bağlanmadığı, kanunun lafzının “işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen” şeklinde olduğu, anılan hükmün “işlemlerin tebliğ edildiği veya eylemlerin farkına varıldığı tarihi izleyen” şeklinde olmadığından ihale sürecindeki tüm idare işlemleri için tebligat şartının aranmasının uygun olmayacağı, kanun koyucu tarafından ihale sürecinin özelliği ve isteklilerin bu süreçteki saikleri dikkate alınarak tebligat yapılması beklenilmeden de başvuru süresini başlatmak üzere “farkına varma” veya “farkına varılmış olması gerekme” şeklindeki olgulara yer verildiği görülmektedir.

Farkına varma tarihinden itibaren işleyen şikâyet başvuru süresinin tebligat üzerine yeniden işlemeye başlamasına, öncesinde şikâyet süresi dolmuş ise ihale komisyonu kararının tebliği ile isteklinin şikâyet başvuru hakkının yeniden doğacağına ve sürenin tekrar başlayacağına yönelik bir kuralın da mevzuatta bulunmadığı anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesi uyarınca ihale günü ilk oturumda isteklilerin teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarının açıklanması suretiyle yaklaşık maliyetin alenileştiği, bu çerçevede istekliler tarafından ihale günü öğrenilen yaklaşık maliyet bilgisinin ihale komisyonu kararının taraflarına tebliğ tarihindeki yaklaşık maliyet bilgisinden farklılık arz etmeyeceğinin açık olduğu, dolayısıyla yaklaşık maliyetin hesaplanması işlemlerinin hukuka aykırılığını iddia eden istekliler için farkına varıldığı tarih veya farkına varılmış olması gereken tarihin, yaklaşık maliyetin mevzuat gereği tüm isteklilere açıklandığı ihale tarihi olarak dikkate alınması gerektiği anlaşılmıştır.

Elektronik ortamda gerçekleştirilen ihalelerde de, mevzuat gereği yaklaşık maliyetin ihaleye katılan tüm isteklilerce EKAP üzerinden ihale durum izleme ekranından görülebildiği, yaklaşık maliyetin hatalı olduğunu ve bu nedenle hak kaybına uğramasının muhtemel olduğu hususunda şikâyet başvurusunda bulunacak istekliler için bu durumun farkına varıldığı tarihin veya farkına varılmış olması gereken tarihin de ilk oturumun gerçekleştiği ihale tarihi olduğu, diğer bir anlatımla, ilk oturumda açıklanan yaklaşık maliyet tutarı sebebiyle teklifinin uygun görülmeme ve dolayısıyla zarara uğrama ihtimali bulunduğunu düşünen isteklilerce, yaklaşık maliyetin hukuka aykırılığı iddiasıyla idareye şikâyet başvurusu süresinin de bu tarihten itibaren başlatılması gerektiği açıktır.

İncelenen ihalede yaklaşık maliyetin mevzuat uyarınca ihale tarihi olan 03.05.2024 tarihinde açıklandığı, söz konusu hususun 22.05.2024 tarihli ihale komisyonu kararında da belirtildiği, yaklaşık maliyete ilişkin iddialar hakkında bu tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 03.06.2024 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin yaklaşık maliyet tutarının hatalı hesaplandığı iddiası yönünden söz konusu hususta idareye şikâyet başvurusunun, şikâyete konu işlemin farkına varıldığı ya da farkına varılması gereken tarih olan 03.05.2024 tarihini izleyen günden itibaren 10 gün içinde yapılmayıp, bu süre geçtikten sonra yapıldığı anlaşıldığından, bu iddiaya ilişkin olarak başvurunun süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Diğer taraftan, 17 Mayıs 2024 tarih ve 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan tasarruf tedbirlerine ilişkin 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde,

“…GENEL İLKELER

Kamu kurum ve kuruluşları kendi kuruluş mevzuatında belirtilen faaliyet alanları ile doğrudan ilgili olmayan herhangi bir harcama veya taahhütte bulunmayacak, ihale şartname ve sözleşmelerine idare tarafından kullanılmak üzere araç, makine, ekipman temini gibi alım ya da yapım konusuyla ilgisi olmayan unsurları dâhil etmeyeceklerdir.

…

TAŞINMAZ EDİNİLMESİ, KİRALANMASI VE KULLANILMASI

Kamu kurum ve kuruluşları tarafından 3 yıl süreyle yurt içinde ve yurt dışında hiçbir şekilde yeni hizmet binası alınmayacak, kiralanmayacak, yapılmayacak veya bu amaçla arsa veya arazi satın alınmayacak, kamulaştırılmayacaktır.

…

RESMÎ TAŞITLARIN EDİNİLMESİ VE KULLANILMASI

Kamu kurum ve kuruluşlarınca, 3 yıl süreyle her ne şekilde olursa olsun yeni taşıt edinilmeyecektir. Ancak, savunma ve güvenlik hizmetleri için ihtiyaç duyulan taşıtlar ile ambulans ve itfaiye araçları acil ve zorunlu hallerde edinilebilecektir. Mevcut taşıtlar ihtiyaç analizleri ve tasarruf anlayışı çerçevesinde ivedilikle gözden geçirilecektir. Ekonomik ömrünü tamamlamış taşıtlar tasfiye edilecek, ihtiyaç fazlası taşıtlar ise tasfiye edilmek ya da ihtiyacı olan kurumlara devredilmek üzere Hazine ve Maliye Bakanlığına bildirilecektir. Kamu kurum ve kuruluşlarınca hizmet alımı suretiyle kullanılan mevcut taşıtlar, sözleşme süresi sonunda izin alınmadan yeniden kiralanmayacaktır.

…

HABERLEŞME GİDERLERİ

Kamu kurum ve kuruluşlarının harcama yetkilileri, haberleşme giderlerini hizmet gerekleri ve teknolojik imkânlar çerçevesinde gözden geçirerek kaynakların verimli kullanılması hususunda sayı, tutar veya kullanım kısıtlamaları da dâhil gerekli her türlü tedbiri alacaklardır.

…

PERSONEL GÖREVLENDİRMELERİ

Kamu kurum ve kuruluşlarının hizmet içi eğitim, konferans, seminer, çalıştay, sempozyum, toplantı, organizasyon ve benzeri her türlü faaliyetlerinin uzaktan erişim yöntemleriyle yapılması esastır. Söz konusu faaliyetlerin yüz yüze yapılmasının zorunluluk arz ettiği durumlarda kamu tesisleri kullanılacak, bu faaliyetler mümkün olduğunca kamu personeli tarafından yürütülecek, görev süresi ve görevli sayısı asgari seviyede tutulacaktır.

…

KIRTASİYE VE DEMİRBAŞ ALIMLARI

Kamu kurum ve kuruluşlarınca zorunlu haller hariç olmak üzere 3 yıl süreyle büro malzemesi, makine ve teçhizat, tefrişat, bilgisayar ve donanımı ile benzeri demirbaş alımı yapılmayacaktır. Bu varlıklar, ekonomik ömrü tamamlanmadan hiçbir şekilde elden çıkarılmayacaktır.

…

TEMSİL, TÖREN, AĞIRLAMA VE TANITIM GİDERLERİ

…

Uluslararası toplantılar ile millî bayramlar hariç açılış, konferans, seminer, yıl dönümü ve benzeri kutlama ve organizasyonlara ilişkin faaliyetler nedeniyle gezi, kokteyl, yemek ve benzeri davetler düzenlenmeyecek, hediye verilmeyecek ve diğer adlar altında ödeme yapılmayacaktır.

…

ENERJİ VE SU ALIMLARI

Kamu kurum ve kuruluşları, enerji maliyetlerini azaltmak amacıyla Kamu Binalarında Tasarruf Hedefi ve Uygulama Rehberinde yer alan tasarruf önlemlerine uyacaklardır. Ayrıca doğalgaz ve elektrik enerjisi tedarikinde serbest tüketici kriterlerini sağlayan binalarda ihale usulleri uygulanarak enerji giderlerinin azaltılmasına yönelik gerekli tedbirler alınacaktır. Genel aydınlatmada LED dönüşümü ve diğer tasarruf sağlayıcı tedbirler ivedilikle uygulamaya geçirilecektir. Kamu bina ve tesislerinde enerji verimliliğini artıran uygulamalar geliştirilecek, yenilenebilir enerji kaynaklarından faydalanılması hususunda azami gayret gösterilecektir.

…

PERSONEL SERVİSİ HİZMETİNE İLİŞKİN GİDERLER

Savunma ve güvenlik hizmetleri hariç; kamu kurum ve kuruluşlarınca toplu taşıma olan yerlerde personel servisi hizmeti sonlandırılacak, hizmet alımı suretiyle sağlanan personel servisi hizmeti ise sözleşme süresinin bitimine kadar devam edebilecektir. Kamu kurum ve kuruluşları, toplu taşıma olmayan yerlerde ilgili mevzuatına uygun olarak sağlayacakları personel servis hizmetinde en etkin ve ekonomik yöntemleri tercih edecekler; personel servisi temininin hizmet alımı suretiyle sağlanması durumunda aşağıda belirtilen kriterlere uyacaklardır:

Yakın yerleşkelerdeki kamu kurum ve kuruluşlarının personel servisi hizmetini birlikte ihale etmeleri esas olacaktır.

Personel servisi hizmetinden fiilen yararlanan kişi sayısının araç kapasitesinin yüzde 70’inin altında olması durumunda ilgili hatta servis sunumu yapılmayacaktır.

Personel servisi ihale şartnamelerinde araç yaşı kriteri belirlenirken model yılı yeni araçlar yerine maliyet tasarrufu sağlayacak şekilde 6/2/2004 tarihli ve 2004/6801 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliğine uygun olarak model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir.

DİĞER HUSUSLAR

…

Bu Genelgenin uygulanması ile ilgili olarak tüm kamu kurum ve kuruluşları tarafından gereken tedbirler alınacak, her kademedeki yönetici tasarruf ilkelerinin uygulanmasından sorumlu olacaktır.

…

Bu Genelgede belirtilen hükümler hilafına ortaya çıkabilecek zorunlu ihtiyaçların karşılanabilmesi veya izin gerektiren durumlar için bakanlıklar, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlar ile diğer idareler bakımından Cumhurbaşkanlığından, il özel idareleri bakımından İçişleri Bakanlığından, belediyeler bakımından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izin alınacaktır. Ancak kamu idareleri Cumhurbaşkanlığından izin talebinde bulunmadan önce Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığından görüş alacaktır. Bakanlıkların merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatlan, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşları bakımından istenecek izin talepleri münhasıran bakan veya Genelgenin uygulanmasından sorumlu bakan yardımcısı tarafından hassasiyetle değerlendirildikten sonra gönderilecektir. İl özel idareleri ve belediyeler bakımından izin ilgili bakan veya Genelgenin uygulanmasından sorumlu bakan yardımcısı tarafından verilecektir.

Bu Genelgenin yayımlandığı tarih itibarıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından sözleşmesi imzalanmamış tüm mal ve hizmet alımları ile yapım işleri ihaleleri gözden geçirilecek ve bu Genelge hükümlerine uygun olmayan ihaleler iptal edilecektir.

Genelgenin yayımından önce yürürlükte bulunan mevzuat çerçevesinde, bu Genelge kapsamına giren hususlarla ilgili münferit olarak izin alınmış iş ve işlemler için bu Genelgenin yayımı tarihinden itibaren 3 ay içerisinde yeniden izin alınacaktır...” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Resmi Gazetede 17 Mayıs 2024 tarihinde yayımlanan 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde yer verilen düzenlemelerden;

Genelgenin yayımlandığı tarih itibarıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından sözleşmesi imzalanmamış tüm mal ve hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinin gözden geçirileceği ve Genelge hükümlerine uygun olmayan ihalelerin iptal edileceği,

Genelgede belirtilen hükümler hilafına ortaya çıkabilecek zorunlu ihtiyaçların karşılanabilmesi veya izin gerektiren durumlar için bakanlıklar, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlar ile diğer idareler bakımından Cumhurbaşkanlığından, il özel idareleri bakımından İçişleri Bakanlığından, belediyeler bakımından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izin alınacağı,

Bakanlıkların merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatları, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşları bakımından istenecek izin taleplerinin münhasıran bakan veya Genelgenin uygulanmasından sorumlu bakan yardımcısı tarafından hassasiyetle değerlendirildikten sonra gönderileceği, İl özel idareleri ve belediyeler bakımından ise izin talebinin ilgili bakan veya Genelgenin uygulanmasından sorumlu bakan yardımcısı tarafından verileceği,

Genelgenin uygulanması ile ilgili olarak tüm kamu kurum ve kuruluşları tarafından gereken tedbirlerin alınacağı, her kademedeki yöneticinin tasarruf ilkelerinin uygulanmasından sorumlu olacağı,

Genelge hükümlerinin bakanlıklarda bakan veya bu konuda görevlendirilen bakan yardımcısı, kurumlarda üst yöneticiler, il özel idarelerinde ve illerde valiler, belediyelerde ise belediye başkanları tarafından hassasiyetle izleneceği ve denetleneceği, aksine hareket edenler hakkında ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem yapılacağı, bu yöneticilerin Genelgenin uygulanmasından öncelikle sorumlu olacağı anlaşılmaktadır.

İnceleme sürecinde başvuruya konu ihalenin yukarıda aktarılan 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi yönünden idarece değerlendirilmesini teminen 01.07.2024 tarih ve E-84252536-101.01.02-55810 sayılı Kurum yazısıyla “Kurumumuz, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 56'ncı maddesi gereğince ihalelere ilişkin itirazen şikâyet başvurularını incelemekte ve sonuçlandırmaktadır. Bu çerçevede 2024/419724 İhale Kayıt Numaralı "Muttalip Mahallesi İçmesuyu Terfi Hattı Döşenmesi İnşaatı" ihalesine yönelik olarak Binyapı İnşaat ve Nakliyat San. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun Kurumumuzca incelemesi devam etmektedir.

Bilindiği üzere, 17 Mayıs 2024 Tarihli ve 32549 Sayılı Resmî Gazete'de Tasarruf Tedbirleri ile İlgili 2024/7 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi yayımlanmış olup anılan Genelge'nin "Genel İlkeler" başlıklı maddesinde "Kamu kurum ve kuruluşları kendi kuruluş mevzuatında belirtilen faaliyet alanları ile doğrudan ilgili olmayan herhangi bir harcama veya taahhütte bulunmayacak, ihale şartname ve sözleşmelerine idare tarafından kullanılmak üzere araç, makine, ekipman temini gibi alım ya da yapım konusuyla ilgisi olmayan unsurları dâhil etmeyeceklerdir...” açıklaması,

“Resmî Taşıtların Edinilmesi ve Kullanılması” başlıklı maddesinde "5/1/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununa ekli (1) ve (2) sayılı cetvel kapsamındaki hizmetlere ve koruma altına alınanlara tahsis edilen taşıtlar dışında hiçbir makama taşıt tahsis edilmeyecektir.” açıklaması,

“Diğer Hususlar” başlıklı maddesinde "...Bu Genelgenin yayımlandığı tarih itibarıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından sözleşmesi imzalanmamış tüm mal ve hizmet alımları ile yapım işleri ihaleleri gözden geçirilecek ve bu Genelge hükümlerine uygun olmayan ihaleler iptal edilecektir...” açıklamasına yer verilmiştir.

Bu kapsamda, idareniz tarafından anılan Genelge açıklamalarına ilişkin herhangi bir işlem tesis edilip edilmediği hususu ile yeni bir işlem tesis edilecekse bu hususlar hakkında tarafımıza ivedilikle bilgi verilmesi rica olunur.” ifadelerine yer verilerek bilgi talep edilmiştir.

İhaleyi gerçekleştiren idare tarafından gönderilen cevap yazısında “Muttalip Mahallesinde bulunan içme suyu terfi hattının asbest borudan PE boruya değiştirilmesine karar verilmesi nedeniyle "Muttalip Mahallesi İçmesuyu Terfi Hattı Döşenmesi İnşaatı" işinin ihalesi 03.05.2024 tarihinde yapılmıştır. Bahse konu yapım işinde Açık İhale Usulü ile İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak İdari Şartnamesinin 48. Maddesi Diğer hususlar kısmının 48/1 bendinde ve Yapım İşlerine ait Sözleşmenin 33. Diğer Hususlar maddesinin 33/1 bentlerinde belirtildiği üzere işin muhteviyatı kapsamında (Yapı denetim kontrollük hizmetleri için) yapı denetim kontrol görevlisinin iş sahasına gidip gelebileceği bir (1) araç yüklenici tarafından sağlanacaktır.

Ancak sonrasında 17.05.2024 tarih 32549 sayılı Resmi Gazete ‘de Tasarruf Tedbirleri ilgili 2024/7 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi yayımlanmıştır. Asbest boruların halk sağlığı üzerinde ki olumsuz etkileri sebebiyle acil olarak değiştirilmesi gerektiğinden ve ihalenin iptali durumunda yeniden ihaleye çıkılması durumunda geçen süreçlerde işe başlanması fen noktasından çalışmaya uygun olmayan döneme denk geleceğinden dolayı işin tamamlanamaması ve diğer yıla sarkması olasılığı doğmuştur. Ayrıca, yeni yapılan ihalede yaklaşık maliyetin gizliliğinin ortadan kalkması ve daha yüksek fiyatlar teklif edilmesi riski bulunduğundan kamu yararı gözetilerek ihale sürecine devam edilmiştir…” gerekçeleri belirtilerek ihale sürecinin devam edilmesi bilgisinin verildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre gerçekleştirilen ihalelerde, ihaleye konu edilen ihtiyacın uygunluğu, yerindeliği veya gerekliliği noktasında yetki ve sorumluluğun ihaleyi yapan idarelere ait olduğu açıktır.

Kurum tarafından itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin inceleme kapsamında, başvuru konusu ihalenin 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi yönünden değerlendirilmesini teminen ihaleyi gerçekleştiren idareden Genelge kapsamında işlem tesis edilip edilmeyeceği hususunda bilgi talep edilmiş ve idare tarafından gönderilen cevap yazısında ihale sürecinin devam edilmesi yönünde görüş bildirilmiştir.

Yukarıda aktarıldığı üzere, ihaleye konu edilen ihtiyacın uygunluğu, yerindeliği veya gerekliliği noktasında yetki ve sorumluluğun ihaleyi yapan idarelerde olduğu ve ihaleyi yapan idareden gelen cevap yazısında da ihale sürecinin devam edileceğinin belirtildiği anlaşılmakta ise de 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi hükümlerinin uygulanmasında öncelikli olarak Genelge’de belirtilen yöneticiler sorumlu olacağından, bakanlıklarda bakan veya bu konuda görevlendirilen bakan yardımcısı, kurumlarda üst yöneticiler, il özel idarelerinde ve illerde valiler, belediyelerde ise belediye başkanları tarafından ihale sürecinin gözden geçirileceği ve değerlendirmede bulunulacağı açıktır.

Bu doğrultuda ihalelerin Genelge hükümlerine uygunluk yönünden değerlendirilerek ihalelere ilişkin işlem tesis etme yükümlülüğü ve sorumluluğu ilgili idarelere ait bulunduğundan, Kurul tarafından bu hususa ilişkin ayrıca değerlendirmede bulunulmamış olup itirazen şikayet başvurusunun esasına ilişkin karar verilmesi başvuruya konu ihalenin 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesine uygun kabul edildiği sonucunu doğurmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.