KİK Kararı: 2024/UY.II-927

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/029
Gündem No : 22
Karar Tarihi : 24.07.2024
Karar No : 2024/UY.II-927
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Metag İnşaat Tic. A.Ş. - Değer Altyapı Taah. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/486647 İhale Kayıt Numaralı “Asya Yakası 3. Kısım Müteferrik Atıksu, Yağmursuyu Dere Temizlik Bakım Onarım İnşaatı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 22.05.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Asya Yakası 3. Kısım Müteferrik Atıksu, Yağmursuyu Dere Temizlik Bakım Onarım İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Metag İnşaat Tic. A.Ş. - Değer Altyapı Taah. A.Ş. İş Ortaklığı’nın 28.05.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.06.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.06.2024 tarih ve 149739 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.06.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/730 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından TF-05/07 poz numaralı iş kalemi için belirlenen yaklaşık maliyet tutarının aşırı derecede yüksek olduğu, söz konusu iş kaleminin ana girdisi olan 0-70 mm büyüklüğündeki kırmataş malzemesi için öngörülen bedelin ancak malzemenin kamuya ait bir ocaktan temin edilmesi durumunda mümkün olabileceği, bununla birlikte ihale dokümanında kamuya ait bir ocağın belirtilmemiş olduğu, öte yandan aşırı düşük teklif sorgulamasına ek tablolardan, idare tarafından anılan kırmataş malzemesi için 08.022/İB-1 poz numaralı İlbank A.Ş. resmi birim fiyatın esas alındığının anlaşıldığı, ancak söz konusu birim fiyatın ilgili kurum tarafından uzun süre önce yürürlükten kaldırıldığı, ilgili iş kaleminin tarifinin güncellendiği ve yeni birim fiyatların oluşturulduğu, idare tarafından kullanılan 08.022/İB-1 poz numaralı iş kalemi yerine ilgili kurumlar tarafından oluşturulan benzer nitelikteki yeni birim fiyatların daha ekonomik olduğu, yeni birim fiyatlar yerine yürürlükten kaldırılan bir birim fiyatın kullanılmasının kamu zararına neden olacağı ve ihale sürecinin sağlıklı bir şekilde yürütülmesine engel teşkil edeceği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…f) Yaklaşık maliyet: İhale onay belgesi düzenlenmeden önce idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak, katma değer vergisi (KDV) hariç olmak üzere hesaplanan ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilen, ihale konusu işin öngörülen bedelini…” hükmü,

“Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre miktar tespiti ve fiyat araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

…

(4) İhale konusu işin bünyesine girecek veya yardımcı olarak kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur.

(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı teklifler ile birlikte açıklanır.

(6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, yaklaşık maliyet de bu kapsamda hesaplatılabilir.” hükmü,

“Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktarların tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Yaklaşık maliyet hesabına esas miktarların tespiti için öncelikle aşağıda yer alan çalışmaların yapılması gereklidir:

a) Arazi ve zemin etüdünün yapılması; uygulama projesi üzerinden anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde arazi ve zemin etüt çalışmalarının; ön ve/veya kesin proje üzerinden birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise, mümkün olan arazi ve zemin etüt çalışmalarının yapılmış olması zorunludur.

b) Proje zorunluluğu; bina işlerinde uygulama projesi, diğer işlerin uygulama projesi yapılabilen kısımları için uygulama projesi, yapılamayan kısımları için kesin proje; doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan işler ile ihale konusu işin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ise ön ve/veya kesin projenin hazırlanması ve yaklaşık maliyetin söz konusu projelere dayanılarak hesaplanması gerekir.

c) Mahal listesi hazırlanması; ön, kesin veya uygulama projelerine dayalı olarak, işin bünyesindeki imalat kalemlerinin adını ve yapılacağı yerleri gösteren ve yaklaşık maliyetin hazırlanmasına esas teşkil eden mahal listeleri hazırlanır.

ç) Metraj listelerinin hazırlanması; ihale konusu işe ait proje ve mahal listelerindeki ölçü ve tariflere göre işin bünyesine giren imalatların hangi kısımda ve ne miktarda yapılacağının belirlenmesi amacıyla; anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde iş kalemi ve/veya iş grubu, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise iş kalemi şeklinde metraj listeleri düzenlenir.

d) Birim fiyat ve imalat tariflerinin hazırlanması; Ön ve/veya kesin projeye dayalı olarak birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde, idareler, iş kaleminin adını, yapım şartlarını, ölçü yeri ve şeklini, birimini, birim fiyata dahil ve hariç unsurları ihtilafa meydan vermeyecek biçimde teknik olarak açıklayan birim fiyat tarifleri hazırlar.

e) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; uygulama projeleri ve mahal listelerine dayalı olarak imalat iş kalemleri veya iş gruplarının teknik tarif ve özellikleri belirlenir.” hükmü,

“Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespiti” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) İdarelerce, ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde;

a) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlerin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar,

b) Kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler,

c) İlgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçler,

ç) Yüklenici veya alt yüklenici olarak faaliyet gösteren, konusunda deneyimli kişi ve kuruluşlardan alınacak, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetler,

d) İdarenin piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitleri, esas alınır.

(2) İdareler, yaklaşık maliyete ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyat ve rayiçlerin birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(3) İşin bütünü, iş grubu, iş kalemi ve malzeme rayici bazında yapılacak piyasa araştırmasına dayalı fiyat tespitlerinde; iş, imalat ve/veya malzemenin yapımcılarından, üreticilerinden, ana bayilerinden, toptancılarından, yetkili satıcılarından ve satıcılarından fiyatlar veya proforma faturalar alınmak ve gerekli karşılaştırmalar yapılmak suretiyle uygun fiyatlar belirlenir. Tereddüt edilen fiyatların gerçek piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı hususu Ticaret ve/veya Sanayi Odalarından alınacak yazılı rayiçlerle netleştirilir.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu, iş kalemi veya malzemenin ayrıntılı özellikleri ve standardına yer verilir, fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar Katma Değer Vergisi hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan fiyat bildirimleri ve proforma faturaları dikkate alınmaz.” hükmü,

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Malzeme ocakları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Yüklenicinin kamuya ait arazi ve sahalardaki ocaklardan malzeme temin etmesinin istenildiği hallerde, bu malzeme ocakları ihale dokümanında açıkça belirtilir.” hükmü bulunmaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Asya Yakası 3. Kısım Müteferrik Atıksu, Yağmursuyu Dere Temizlik Bakım Onarım İnşaatı

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): K-8828

d) Kodu:

e) Miktarı: Asya Yakası Beykoz, Üsküdar, Paşabahçe, Riva, Küçüksu, Ömerli, Kadıköy, Paşaköy, Tuzla, Ağva, Şile, Darlık, Tepeören Atıksu Havzalarında;

- 115.000,00 metreküp, ıslahlı olan kapalı ve açık kesit ile batık çalışan açık ve kapalı derelerin temizlikleri

Asya Yakası Beykoz, Üsküdar, Paşabahçe, Riva, Küçüksu, Ömerli, Kadıköy, Paşaköy, Tuzla, Ağva, Şile, Darlık, Tepeören Atıksu Havzalarında;

- 115.000,00 metreküp, ıslahlı olan kapalı ve açık kesit ile batık çalışan açık ve kapalı derelerin temizlikleri,

- 8.000,00 adet, derelerdeki su alma, çevirme yapıları, kaba ızgara, çöp tutucu file temizlikleri

- 50.000,00 metreküp, tersip bendi, lagün ve kum tutucu yapılarında biriken teressubatın kazılarak dışarı çıkarılması,

- 6.750,00 metre, Ø300mm–Ø2600 mm arası çaplarda Beton/Betonarme boru ile atıksu ve yağmursuyu kanal inşaatı

- 10 adet, paslanmaz koku giderici havalandırma üniteleri imalatı,

- 10 adet, paslanmaz penstock kapak yapılması

- 1.000,00 metre, demir korkuluk yapılması

- 200,00 metre, galvaniz kaplı demir korkuluk yapılması

- 5.000,00 metre, demir korkuluk boyanması,

- 4 adet, dere kum tutucu imalatı

- 554,00 metre, Prefabrik prekast dere ıslah elemanları ile dere ıslahı yapılması

- 100,00 metre, betonarme perde imalatı (h ort=2)

- 4 adet, taş duvardan dere iniş rampası

- 500,00 metre, dere taş duvarı yapılması

- 2.500,00 metreküp, Ø700mm den büyük atıksu/yağmursuyu kolektörlerinde temizlik çalışmalarının yapılması işi.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İstanbul Asya Yakası Beykoz, Üsküdar, Paşabahçe, Riva, Küçüksu, Ömerli, Kadıköy, Paşaköy, Tuzla, Ağva, Şile, Darlık, Tepeören Atıksu Havzalarını içeren ilçeler İSTANBUL” düzenlemesi,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

“Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

35.1.1. Hesaplamada Kullanılacak Formül: Toplam Puan=Teklif Fiyatı Puanı + Fiyat Dışı Unsur Puanı

İsteklinin Toplam Puanı hesaplanırken;

Toplam Puan= ((En Düşük Teklif Fiyatı / İsteklinin Teklif Fiyatı) x İdarece girilen Teklif Fiyat Puanı) + Fiyat Dışı Unsur Puanı Teklif Fiyat Puanı: 50

Fiyat Dışı Unsur (FDU) Puanı:50

Fiyat Dışı Unsur Değerlendirme Yöntemi: İş kalemleri bazında teklif fiyat nitelik puanlaması (Alınabilecek Azami FDU Puanı: 50 )

…

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Asgari Oran

Azami Oran

Fiyat Dışı
Unsur Puanı

…

…

…

…

0-70mm büyüklüğünde kırmataş malzemeyle; Zemin Islahı ve Dolgu Yapılması. (Nakliye dahil)

4,5%

5%

2,5

…

…

…

…

…

35.1.2. Fiyat dışı unsurların değerlendirilmesine ilişkin bilgi ve belgeler yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilecektir.

35.2 Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde ilgili uygulama yönetmeliğinde düzenlenen usule göre ihale sonuçlandırılacaktır.

35.2.1. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde; Teklif fiyatı daha düşük olan istekli ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenecektir. Fiyat tekliflerinin de eşit olması durumunda 35.1.1. maddesinde yer alan fiyat dışı unsurların öncelik sıralaması esas alınarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenecektir.

35.3. Fiyat avantajı uygulanması:

35.3.1.Tekliflerin değerlendirilmesinde yerli istekliler lehine fiyat avantajı uygulanmayacaktır.” düzenlemesi,

“TF.05/07-0–70mm büyüklüğünde kırmataş malzemeyle; Zemin Islahı ve dolgu Yapılması (Nakliye dahil)” işine ilişkin birim fiyat tarifinde “Tarifi: Her cins zeminde, dere ıslahı, işletme yapıları ile boru döşeme ve tamirat işlerinde iş emniyetini ve can güvenliğini sağlayacak şekilde bilumum emniyet tedbirleri alınmak suretiyle, 0–70mm büyüklüğünde kırmataş malzeme ile; zemin ıslahı yapılması için; çalışma alanında kalan altyapı tesislerinin askıya alınması, yıkılan bozulan altyapı tesislerinin eski haline getirilmesi, çalışma alanının kuru olarak muhafazasının sağlanması, her türlü su boşaltma, suyun uzaklaştırılması, evsaf ve granülmetrik karışıma uygun ocaktaşından kırmataş temini, işbaşına nakliyesi, hazırlanması (gerektiğinde figüre edilmesi) ve yerinde makine veya el ile tabakalar halinde serilmesi, tesviye ve tokmaklanması, lüzumlu her türlü işçilikler, malzeme ve zayiatı, alet ve edevat giderleri, gerekli her türlü makinenin temini, her türlü şantiye içi ve dışı taşımalar, yükleme boşaltma, su boşaltma ve müşkülat zamları, her türlü nakliye bedelleri, genel giderler ve müteahhit karı dahil; 1(bir)m³ - 0–70mm büyüklüğünde kırmataş malzemeyle; Zemin Islahı ve dolgu Yapılması (Nakliye dahil) fiyatı.” düzenlemesine yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihalenin konusunun “Asya Yakası 3. Kısım Müteferrik Atıksu, Yağmursuyu Dere Temizlik Bakım Onarım İnşaatı” olduğu, ihalede 75 adet ihale dokümanı indirildiği, 22.05.2024 tarihinde yapılan ihaleye 27 isteklinin katıldığı, ihalede teklif değerlendirme sürecinin devam etmekte olduğu görülmüştür.

Başvuru sahibinin iddiasının TF.05/07 poz numaralı “0–70mm büyüklüğünde kırmataş malzemeyle; Zemin Islahı ve dolgu Yapılması (Nakliye dahil)” iş kalemine ilişkin olduğu, anılan iş kalemine ilişkin birim fiyat tarifinde, özetle, uygun ocaktaşından 0-70 mm büyüklüğünde kırmataş malzemenin temini, işbaşına nakliyesi, hazırlanması (gerektiğinde figüre edilmesi) ve belirtilen kırmataş malzeme ile yapılacak diğer işlerin düzenlendiği, istenilen evsaflardaki kırmataş malzemenin temin edilmesinin iş kaleminin birim fiyat tarifinde yer aldığı, idare tarafından yapılan aşırı düşük teklif sorgulamalarında da, söz konusu iş kaleminin içeriğinde istenilen kırmataş malzemesinin teminine ilişkin iş kalemlerine yer verildiği anlaşılmıştır.

İddiaya konu iş kaleminin ana girdisinin 08.022/İB-1 poz numaralı “Ocak Taşından Konkasörle Kırılmış ve Elenmiş 0-70 mm'lik Kırmataş Hazırlanması (Figüre Bedeli Hariç)” iş kalemi olduğu, idare tarafından TF.05/07 poz numaralı iş kaleminin yüklenici karı ve genel giderleri hariç birim fiyat tutarının 1.218,12 TL olarak belirlendiği, belirtilen birim fiyat içerisinde 1,25 metreküp miktarında kullanılan 08.022/İB-1 poz numaralı kırmataş girdisinin tutarının 811,43 TL olarak hesaplandığı görülmüştür.

0-70 mm’lik kırmataş malzeme girdisi için idare tarafından 08.022/İB-1 poz numaralı “Ocak Taşından Konkasörle Kırılmış ve Elenmiş 0-70 mm'lik Kırmataş Hazırlanması (Figüre Bedeli Hariç)” İlbank A.Ş. birim fiyatının esas alındığı, söz konusu birim fiyata en son İlbank A.Ş. tarafından yayımlanan “2018 yılı Atıksu Tesisleri Birim Fiyatları” kitabında yer verildiği, belirtilen iş kaleminin ilgili kurum tarafından 2018 yılından sonra yayımlanmamış olması nedeniyle, yaklaşık maliyetin hazırlanması esnasında iş kaleminin içeriğindeki alt analiz girdilerinin birim fiyatlarının güncellendiği ve iş kaleminin güncellenmiş birim fiyatının 649,14 TL olarak hesaplandığı, yine söz konusu birim fiyatın ana girdisinin 08.021/İB poz numaralı taş (figüre bedeli hariç) girdisi olduğu tespit edilmiştir.

İlgili Kurum tarafından yayımlanan “2019 yılı Atıksu Tesisleri Birim Fiyatları” kitabında 08.022/İB-1 poz numaralı iş kalemine yer verilmediği ve anılan iş kaleminin analizinde belirtilen girdiler arasında yer alan 08.021/İB poz numaralı iş kaleminin poz numarasının ise 43.120.1009 olarak değiştirildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer verilen ve iddiaya konu iş kalemi yerine kullanılması gerektiği belirtilen 43.610.1062 (eski 15.141/70S) poz numaralı “Konkasörle kırılmış 0 - 70 mm çapında kırma taşın titreşimli silindirle sıkıştırılarak hendek ve temel taban ıslahı ve boru tabanı yataklaması veya hendek geri dolgusunun yapılması” iş kaleminin ana girdisinin 43.120.1053 poz numaralı konkasörle kırılmış 0-70 mm'lik kırmataş hazırlanması girdisi olduğu ancak analiz girdileri arasında, 08.022/İB-1 (yeni 43.120.1009) poz numaralı iş kaleminin içeriğinde yer alan kırmataş girdisinin yer almadığı tespit edilmiştir.

Yine ilgili Kurum tarafından yayımlanan “2019 yılı Atıksu Tesisleri Birim Fiyatları” kitabında 08.025/70 poz numaralı “Konkasörle Kırılmış 0-70 mm'lik kırmataş hazırlanması (Figüre Bedeli Hariç)” iş kaleminin yer aldığı ve söz konusu iş kaleminin 08.025/70 olan poz numarasının 43.120.1053 olarak değiştirildiğinin belirtildiği, 43.120.1053 (eski 08.025/70) poz numaralı iş kaleminin içeriğinde de kırmataş girdisinin yer almadığı anlaşılmıştır.

İddiaya konu TF.05/07 poz numaralı iş kaleminin içeriğinde yer alan 08.022/İB-1 poz numaralı iş kalemi ile itirazen şikayet dilekçesinde anılan iş kalemi yerine kullanılması gerektiği belirtilen 43.610.1062 poz numaralı iş kalemlerinin içeriklerinin farklı olduğu, söz konusu iş kalemlerinin alt analizlerinde sırasıyla yer alan 08.021/İB (yeni 43.120.1009) ve 43.120.1053 poz numaralı iş kalemlerinin önemli farklılıklar içerdiği, 08.022/İB-1 poz numaralı iş kaleminin içeriğinde yer alan, kırmataş malzemesinin teminine ilişkin 08.021/İB poz numaralı “Taş (figüre bedeli hariç)” iş kaleminde, taşın ocaktan veya dereden el ile veya kompresörle çıkarılması, kırılması, çürüklerin ayrılması, taşıtlara yüklenmesi, boşaltılması ve diğer işlere ilişkin işler yer alırken 43.120.1053 poz numaralı iş kaleminin ise daha önceden yüklenici tarafından temin edilen kırmataş malzemesinin kullanılmasına ilişkin işlerden oluştuğu, anılan iş kaleminde kırmataş malzemesinin ocaktan elde edilmesine ilişkin maliyetlerin yer almadığı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; idarenin iddiaya konu TF.05/07 poz numaralı iş kalemine ilişkin birim fiyat tarifinde, iş kapsamında uygun ocaktaşından 0-70 mm büyüklüğünde kırmataş malzemenin teminine ilişkin işlerin yer aldığı, birim fiyat tarifi ile uyumlu şekilde idare tarafından kullanılan TF.05/07 poz numaralı iş kaleminin içeriğinde de kırmataş malzemesinin ocaktan elde edilmesine ilişkin işlerin yer aldığı bununla birlikte başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde kullanılması gerektiği belirtilen 43.610.1062 poz numaralı iş kalemi ile idare tarafından kullanılan TF.05/07 poz numaralı iş kalemlerinin içeriklerinin farklılıklar içerdiği, 43.610.1062 poz numaralı iş kaleminin, yüklenici tarafından daha önceden temin edilen kırmataş malzemesinin kullanılmasına ilişkin işlerden oluştuğu, söz konusu iş kaleminin içeriğinde, ilgili birim fiyat tarifinde belirtilen, kırmataş malzemenin teminine ilişkin işlerin yer almadığı bu sebeple de TF.05/07 poz numaralı iş kaleminin içeriğinin ihale dokümanı ile uyumlu olduğu anlaşıldığından yaklaşık maliyetin iddiaya konu kısmının, ihale dokümanında öngörülen işlere uygun şekilde hazırlandığı sonucuna ulaşılarak başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddiasında bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddiasında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 17 Mayıs 2024 tarih ve 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan tasarruf tedbirlerine ilişkin 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde,

“…GENEL İLKELER

Kamu kurum ve kuruluşları kendi kuruluş mevzuatında belirtilen faaliyet alanları ile doğrudan ilgili olmayan herhangi bir harcama veya taahhütte bulunmayacak, ihale şartname ve sözleşmelerine idare tarafından kullanılmak üzere araç, makine, ekipman temini gibi alım ya da yapım konusuyla ilgisi olmayan unsurları dâhil etmeyeceklerdir.

…

TAŞINMAZ EDİNİLMESİ, KİRALANMASI VE KULLANILMASI

Kamu kurum ve kuruluşları tarafından 3 yıl süreyle yurt içinde ve yurt dışında hiçbir şekilde yeni hizmet binası alınmayacak, kiralanmayacak, yapılmayacak veya bu amaçla arsa veya arazi satın alınmayacak, kamulaştırılmayacaktır.

…

RESMÎ TAŞITLARIN EDİNİLMESİ VE KULLANILMASI

Kamu kurum ve kuruluşlarınca, 3 yıl süreyle her ne şekilde olursa olsun yeni taşıt edinilmeyecektir. Ancak, savunma ve güvenlik hizmetleri için ihtiyaç duyulan taşıtlar ile ambulans ve itfaiye araçları acil ve zorunlu hallerde edinilebilecektir. Mevcut taşıtlar ihtiyaç analizleri ve tasarruf anlayışı çerçevesinde ivedilikle gözden geçirilecektir. Ekonomik ömrünü tamamlamış taşıtlar tasfiye edilecek, ihtiyaç fazlası taşıtlar ise tasfiye edilmek ya da ihtiyacı olan kurumlara devredilmek üzere Hazine ve Maliye Bakanlığına bildirilecektir. Kamu kurum ve kuruluşlarınca hizmet alımı suretiyle kullanılan mevcut taşıtlar, sözleşme süresi sonunda izin alınmadan yeniden kiralanmayacaktır.

…

HABERLEŞME GİDERLERİ

Kamu kurum ve kuruluşlarının harcama yetkilileri, haberleşme giderlerini hizmet gerekleri ve teknolojik imkânlar çerçevesinde gözden geçirerek kaynakların verimli kullanılması hususunda sayı, tutar veya kullanım kısıtlamaları da dâhil gerekli her türlü tedbiri alacaklardır.

…

PERSONEL GÖREVLENDİRMELERİ

Kamu kurum ve kuruluşlarının hizmet içi eğitim, konferans, seminer, çalıştay, sempozyum, toplantı, organizasyon ve benzeri her türlü faaliyetlerinin uzaktan erişim yöntemleriyle yapılması esastır. Söz konusu faaliyetlerin yüz yüze yapılmasının zorunluluk arz ettiği durumlarda kamu tesisleri kullanılacak, bu faaliyetler mümkün olduğunca kamu personeli tarafından yürütülecek, görev süresi ve görevli sayısı asgari seviyede tutulacaktır.

…

KIRTASİYE VE DEMİRBAŞ ALIMLARI

Kamu kurum ve kuruluşlarınca zorunlu haller hariç olmak üzere 3 yıl süreyle büro malzemesi, makine ve teçhizat, tefrişat, bilgisayar ve donanımı ile benzeri demirbaş alımı yapılmayacaktır. Bu varlıklar, ekonomik ömrü tamamlanmadan hiçbir şekilde elden çıkarılmayacaktır.

…

TEMSİL, TÖREN, AĞIRLAMA VE TANITIM GİDERLERİ

…

Uluslararası toplantılar ile millî bayramlar hariç açılış, konferans, seminer, yıl dönümü ve benzeri kutlama ve organizasyonlara ilişkin faaliyetler nedeniyle gezi, kokteyl, yemek ve benzeri davetler düzenlenmeyecek, hediye verilmeyecek ve diğer adlar altında ödeme yapılmayacaktır.

…

ENERJİ VE SU ALIMLARI

Kamu kurum ve kuruluşları, enerji maliyetlerini azaltmak amacıyla Kamu Binalarında Tasarruf Hedefi ve Uygulama Rehberinde yer alan tasarruf önlemlerine uyacaklardır. Ayrıca doğalgaz ve elektrik enerjisi tedarikinde serbest tüketici kriterlerini sağlayan binalarda ihale usulleri uygulanarak enerji giderlerinin azaltılmasına yönelik gerekli tedbirler alınacaktır. Genel aydınlatmada LED dönüşümü ve diğer tasarruf sağlayıcı tedbirler ivedilikle uygulamaya geçirilecektir. Kamu bina ve tesislerinde enerji verimliliğini artıran uygulamalar geliştirilecek, yenilenebilir enerji kaynaklarından faydalanılması hususunda azami gayret gösterilecektir.

…

PERSONEL SERVİSİ HİZMETİNE İLİŞKİN GİDERLER

Savunma ve güvenlik hizmetleri hariç; kamu kurum ve kuruluşlarınca toplu taşıma olan yerlerde personel servisi hizmeti sonlandırılacak, hizmet alımı suretiyle sağlanan personel servisi hizmeti ise sözleşme süresinin bitimine kadar devam edebilecektir. Kamu kurum ve kuruluşları, toplu taşıma olmayan yerlerde ilgili mevzuatına uygun olarak sağlayacakları personel servis hizmetinde en etkin ve ekonomik yöntemleri tercih edecekler; personel servisi temininin hizmet alımı suretiyle sağlanması durumunda aşağıda belirtilen kriterlere uyacaklardır:

Yakın yerleşkelerdeki kamu kurum ve kuruluşlarının personel servisi hizmetini birlikte ihale etmeleri esas olacaktır.

Personel servisi hizmetinden fiilen yararlanan kişi sayısının araç kapasitesinin yüzde 70’inin altında olması durumunda ilgili hatta servis sunumu yapılmayacaktır.

Personel servisi ihale şartnamelerinde araç yaşı kriteri belirlenirken model yılı yeni araçlar yerine maliyet tasarrufu sağlayacak şekilde 6/2/2004 tarihli ve 2004/6801 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliğine uygun olarak model yılı yeni olmayan araçlara öncelik verilecektir.

DİĞER HUSUSLAR

…

Bu Genelgenin uygulanması ile ilgili olarak tüm kamu kurum ve kuruluşları tarafından gereken tedbirler alınacak, her kademedeki yönetici tasarruf ilkelerinin uygulanmasından sorumlu olacaktır.

…

Bu Genelgede belirtilen hükümler hilafına ortaya çıkabilecek zorunlu ihtiyaçların karşılanabilmesi veya izin gerektiren durumlar için bakanlıklar, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlar ile diğer idareler bakımından Cumhurbaşkanlığından, il özel idareleri bakımından İçişleri Bakanlığından, belediyeler bakımından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izin alınacaktır. Ancak kamu idareleri Cumhurbaşkanlığından izin talebinde bulunmadan önce Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığından görüş alacaktır. Bakanlıkların merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatlan, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşları bakımından istenecek izin talepleri münhasıran bakan veya Genelgenin uygulanmasından sorumlu bakan yardımcısı tarafından hassasiyetle değerlendirildikten sonra gönderilecektir. İl özel idareleri ve belediyeler bakımından izin ilgili bakan veya Genelgenin uygulanmasından sorumlu bakan yardımcısı tarafından verilecektir.

Bu Genelgenin yayımlandığı tarih itibarıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından sözleşmesi imzalanmamış tüm mal ve hizmet alımları ile yapım işleri ihaleleri gözden geçirilecek ve bu Genelge hükümlerine uygun olmayan ihaleler iptal edilecektir.

Genelgenin yayımından önce yürürlükte bulunan mevzuat çerçevesinde, bu Genelge kapsamına giren hususlarla ilgili münferit olarak izin alınmış iş ve işlemler için bu Genelgenin yayımı tarihinden itibaren 3 ay içerisinde yeniden izin alınacaktır...” düzenlemelerine yer verilmiştir.

Resmi Gazetede 17 Mayıs 2024 tarihinde yayımlanan 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde yer verilen düzenlemelerden;

Genelgenin yayımlandığı tarih itibarıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından sözleşmesi imzalanmamış tüm mal ve hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinin gözden geçirileceği ve Genelge hükümlerine uygun olmayan ihalelerin iptal edileceği,

Genelgede belirtilen hükümler hilafına ortaya çıkabilecek zorunlu ihtiyaçların karşılanabilmesi veya izin gerektiren durumlar için bakanlıklar, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlar ile diğer idareler bakımından Cumhurbaşkanlığından, il özel idareleri bakımından İçişleri Bakanlığından, belediyeler bakımından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izin alınacağı,

Bakanlıkların merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatları, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşları bakımından istenecek izin taleplerinin münhasıran bakan veya Genelgenin uygulanmasından sorumlu bakan yardımcısı tarafından hassasiyetle değerlendirildikten sonra gönderileceği, İl özel idareleri ve belediyeler bakımından ise izin talebinin ilgili bakan veya Genelgenin uygulanmasından sorumlu bakan yardımcısı tarafından verileceği,

Genelgenin uygulanması ile ilgili olarak tüm kamu kurum ve kuruluşları tarafından gereken tedbirlerin alınacağı, her kademedeki yöneticinin tasarruf ilkelerinin uygulanmasından sorumlu olacağı,

Genelge hükümlerinin bakanlıklarda bakan veya bu konuda görevlendirilen bakan yardımcısı, kurumlarda üst yöneticiler, il özel idarelerinde ve illerde valiler, belediyelerde ise belediye başkanları tarafından hassasiyetle izleneceği ve denetleneceği, aksine hareket edenler hakkında ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem yapılacağı, bu yöneticilerin Genelgenin uygulanmasından öncelikle sorumlu olacağı anlaşılmaktadır.

İnceleme sürecinde başvuruya konu ihalenin yukarıda aktarılan 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi yönünden idarece değerlendirilmesini teminen 28/06/2024 tarih ve E-84252536-101.01.02-55781 sayılı yazıyla “Kurumumuz, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 56'ncı maddesi gereğince ihalelere ilişkin itirazen şikâyet başvurularını incelemekte ve sonuçlandırmaktadır. Bu çerçevede Bu çerçevede 2024/486647 İhale Kayıt Numaralı “Asya Yakası 3. Kısım Müteferrik Atıksu, Yağmursuyu Dere Temizlik İşBakım Onarım İnşaatı” ihalesine yönelik olarak Metag İnş. Tic. A.Ş.+ Değer Altyapı Taah. A.Ş. İş Ortaklığı tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunun Kurumumuzca incelemesi devam etmektedir.

Bilindiği üzere, 17 Mayıs 2024 Tarihli ve 32549 Sayılı Resmî Gazete'de Tasarruf Tedbirleri ile İlgili 2024/7 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi yayımlanmış olup anılan Genelge'nin "Genel İlkeler" başlıklı maddesinde "Kamu kurum ve kuruluşları kendi kuruluş mevzuatında belirtilen faaliyet alanları ile doğrudan ilgili olmayan herhangi bir harcama veya taahhütte bulunmayacak, ihale şartname ve sözleşmelerine idare tarafından kullanılmak üzere araç, makine, ekipman temini gibi alım ya da yapım konusuyla ilgisi olmayan unsurları dâhil etmeyeceklerdir...” açıklaması,

“Resmî Taşıtların Edinilmesi ve Kullanılması” başlıklı maddesinde "5/1/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununa ekli (1) ve (2) sayılı cetvel kapsamındaki hizmetlere ve koruma altına alınanlara tahsis edilen taşıtlar dışında hiçbir makama taşıt tahsis edilmeyecektir.” açıklaması,

“Diğer Hususlar” başlıklı maddesinde "...Bu Genelgenin yayımlandığı tarih itibarıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından sözleşmesi imzalanmamış tüm mal ve hizmet alımları ile yapım işleri ihaleleri gözden geçirilecek ve bu Genelge hükümlerine uygun olmayan ihaleler iptal edilecektir...” açıklamasına yer verilmiştir.

Bu kapsamda, idareniz tarafından anılan Genelge açıklamalarına ilişkin herhangi bir işlem tesis edilip edilmediği hususu ile yeni bir işlem tesis edilecekse bu hususlar hakkında tarafımıza ivedilikle bilgi verilmesi rica olunur.” ifadelerine yer verilerek bilgi talep edilmiştir.

İdarenin 03.07.2024 tarihli ve E-18179764-000-766779 sayılı yazısında “İlgi yazı ile 2024/486647 İKN numaralı “Asya Yakası 3. Kısım Müteferrik Atıksu, Yağmursuyu Dere Temizlik Bakım Onarım İnşaatı” işine ait yapılan itirazen şikayet başvurularının incelemesinin devam ettiği ancak 17.05.2024 tarihli 32549 Sayılı Resmi Gazete’de Tasarruf Tedbirleri ile ilgili 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi çerçevesinde idaremizin adı geçen ihale için herhangi bir işlem tesis edilip edilmediği hususunda ivedilikle bilgi verilmesi talep edilmektedir.

İdaremizce ihalesi yapılan bahse konu iş kapsamında bakım, onarım ve temizlik çalışmaları için İstanbul Anadolu Yakası genelinde yaklaşık 1276km yağmursuyu/dere, 340km atıksu kollektörü ve 46km atıksu tüneli altyapı tesisimiz bulunmaktadır.

İstanbul İlinde ani ve aşırı yağışlar neticesinde sel/su baskını, taşkın, vb. olayların yaşandığı, can ve mal kayıplarına sebep olan, her türlü ekonomik ve ticari faaliyeti olumsuz etkileyen bu tür olayların afete dönüşmeden önlenmesi adına muhtemel afet ve acil durumların öncesinde hazırlık yapılması gerekmektedir. Sel taşkın risk azaltma çalışmaları ile gerekli bakım, onarım ve temizlik işlerinin yapılması planlanmıştır.

İdaremiz yukarıda belirtilen faaliyetleri hali hazırda devam eden yapım işinin 15.07.2024tarihinde tamamlanacak olması, iş sürekliliği ile çevre ve halk sağlığı için önem arz eden periyodik olarak sürdürülen işletme faaliyetlerinin devamı ve olası maliyet artışları nedeniyle ihalenin ilgili genelge kapsamında iptal edilmemesi İdaremizce uygun mütalaa edilmektedir.” gerekçeleri belirtilerek ihale sürecinin devam edilmesi bilgisinin verildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre gerçekleştirilen ihalelerde, ihaleye konu edilen ihtiyacın uygunluğu, yerindeliği veya gerekliliği noktasında yetki ve sorumluluğun ihaleyi yapan idarelere ait olduğu açıktır.

Kurum tarafından itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin inceleme kapsamında, başvuru konusu ihalenin 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi yönünden değerlendirilmesini teminen ihaleyi gerçekleştiren idareden Genelge kapsamında işlem tesis edilip edilmeyeceği hususunda bilgi talep edilmiş ve idare tarafından gönderilen cevap yazısında ihale sürecinin devam edilmesi yönünde görüş bildirilmiştir.

Yukarıda aktarıldığı üzere, ihaleye konu edilen ihtiyacın uygunluğu, yerindeliği veya gerekliliği noktasında yetki ve sorumluluğun ihaleyi yapan idarelerde olduğu ve ihaleyi yapan idareden gelen cevap yazısında da ihale sürecinin devam edileceğinin belirtildiği anlaşılmakta ise de 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi hükümlerinin uygulanmasında öncelikli olarak Genelge’de belirtilen yöneticiler sorumlu olacağından, bakanlıklarda bakan veya bu konuda görevlendirilen bakan yardımcısı, kurumlarda üst yöneticiler, il özel idarelerinde ve illerde valiler, belediyelerde ise belediye başkanları tarafından ihale sürecinin gözden geçirileceği ve değerlendirmede bulunulacağı açıktır.

Bu doğrultuda ihalelerin Genelge hükümlerine uygunluk yönünden değerlendirilerek ihalelere ilişkin işlem tesis etme yükümlülüğü ve sorumluluğu ilgili idarelere ait bulunduğundan, Kurul tarafından bu hususa ilişkin ayrıca değerlendirmede bulunulmamış olup itirazen şikâyet başvurusunun esasına ilişkin karar verilmesi başvuruya konu ihalenin 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesine uygun kabul edildiği sonucunu doğurmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.