KİK Kararı: 2024/UY.II-919

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/029
Gündem No : 36
Karar Tarihi : 24.07.2024
Karar No : 2024/UY.II-919
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ekaf İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Adalya Mühendislik Müşavirlik Hizmetleri İnşaat Emlak Turizm Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri 3. Bölge Müdürlüğü

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/1554432 İhale Kayıt Numaralı “Kütahya Altıntaş 2 Kısım At ve Tigh Projesi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri 3. Bölge Müdürlüğü tarafından 11.03.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kütahya Altıntaş 2 Kısım At ve Tigh Projesi” ihalesine ilişkin olarak Ekaf İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Adalya Mühendislik Müşavirlik Hizmetleri İnşaat Emlak Turizm Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığının 11.06.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 26.06.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.07.2024 tarih ve 150991 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.07.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/764 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Ardam İnsan Kaynakları Hizmetleri Temizlik ve İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı, şöyle ki;

Açıklama istenen iş kalemlerinden “ALT-16” poz numaralı “Stabilize Malzeme Nakli” iş kaleminin nakliye mesafesinin 18 km olduğu, bu iş kaleminin ihale dokümanında yer alan nakliye formülü ve “A” katsayısı dikkate alınarak fiyatının açıklanmasının istendiği, isteklilerin bu kapsamda nakliye analizi yaparak aşırı düşük teklif açıklamasında bulunacağı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin söz konusu iş kalemine ilişkin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile açıklama yaptığı, bu fiyatın nakliye analiz formülü ile hesaplanan birim fiyatı karşılamadığı, bu iş kaleminde fiyat dışı unsur için öngörülen tam puanı almasının da mümkün olmayacağı, ihale dokümanında yer alan “Birim Fiyat Tarifleri”nde, Stabilize Malzeme Nakli iş kaleminin birim fiyat tarifinin;“İhale dokümanında ortalama taşıma mesafesi verilmiştir. Teklifler bu mesafeye göre hazırlanacaktır. … Bu durumda ödemeye esas olacak yeni nakliye bedelinin hesaplanmasın da isteklinin vermiş olduğu Türkiye Cumhuriyeti’nde birim fiyat belirleyen kurumların yayımladıkları formül kullanılacak ,teklifler bu formülle ilişkilendirilecek ve her katsayının değeri yazılacaktır. nakliye analizlerinde İdarece ihaleden önce belirlenen ve ihale dokümanında yer alan“A” katsayıları kullanılacaktır. Bu işte taşınacak malzemenin birim ağırlığı; her türlü malzeme için 1,6 ton/ m3 kabul edilmiştir. Bu durum her türlü malzeme ve taşıma şartları için geçerli olacaktır. …” şeklinde düzenlendiği, yine ihale dokümanında yer alan “Proje Bilgileri Taşıma Mesafeleri”nde ortalama mesafenin stabilize malzeme için 18, taş ve su için 2 km, söz konusu malzemelere dair “A” katsayısının 1,25 olarak belirlendiği, işte taşınacak malzemenin birim ağırlığının her türlü malzeme için 1,6 ton/m3 kabul edildiği hususunun düzenlendiği, Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Genel Teknik Şartnamesi’nde “F = (0,0007 x M + 0,01) x A x K” taşıma formülü kullanılarak nakliye fiyatının hesaplanması gerektiğinin düzenlendiği, bu yönüyle açıklamada bulunan isteklinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile değil, M=18 Km, A=1,25 ve K=1400 (2024 Yılı Nakliye Katsayısı poz No:10.110.1003) değerleri alınarak nakliye analizinin taşıma formülü [F = (0,0007 x M + 0,01) x A x K] ile hesaplanması gerektiği, yapılan açıklamanın dokümana aykırı olduğu, açıklamanın istekliye fiyat avantajı oluşturduğu, nakliye formülüne göre hesaplanması gereken asgari nakliye birim fiyatının (K= 1400, M=18 Km ve A =1,25 olmak üzere) F=(0,0007*18+0,01)1,251400=39,55 TL/Ton olarak hesaplanması gerektiği, anılan isteklinin aldığı fiyat teklifinin formüle göre hesaplanan bu tutarı da karşılamadığı, diğer taraftan üçüncü kişiden alınan fiyat teklifinde fiyat teklifini veren üçüncü kişinin faaliyet alanı ve son geçici vergi beyanname dönemindeki satışlarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1 maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında yer alan mevzuat açıklamaları bakımından bir öneminin de kalmadığı, üçüncü kişiden alınan ve fiyat teklifinde yer alan birim fiyatın, meslek mensubu tarafından düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarındaki fiyatlar ile uyumsuzluğu yada satış tutarı tespit tutanağında mükellef tarafından düzenlenen faturadaki alıcı bilgilerine yer verilmemesine ilişkin mevzuata aykırılıklarının da bir anlam ifade etmediği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı Düşük Teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

…

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur. …” açıklamaları,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Kütahya Altıntaş 2. Kısım AT ve TİGH Projesi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2010A02-1188 (2010A020100 - Arazi Toplulaştırma ve TİGH)

d) Kodu:

e) Miktarı:

20000 hektar alanda arazi toplulaştırma çalışması ile 900 km stabilize kaplı yol yapım çalışması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kütahya İli Altıntaş İlçesi” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Genel Teknik Şartnamesi’nin “Tanımlar” başlıklı maddesinde “…Uygulama Birim Fiyatı (UBF) : İhale dokümanında yer alan birim fiyatın uygulamada ortaya çıkan duruma göre hesaplanmasını, İfade eder.” düzenlemesi,

“Genel Şartlar” başlıklı bölümünün “A.1.1. Ana Hususlar” başlıklı maddesinde “… 9. İhale dokümanında ortalama taşıma mesafesi verilmiştir. Teklifler bu mesafeye göre hazırlanacaktır. Blok planları onaylanıp, yol tatbikat projeleri hazırlanarak, stabilize malzeme ocak yerleri kesinleştirilecektir. Ortalama taşıma mesafesi her hakedişte hesaplanarak, ödemeler yeni hesaplanacak uygulama birim fiyatı üzerinden yapılacaktır. Takip eden hakedişlerde önceki ödeme minha edilerek yeni hakedişteki hesaplanan tutar ödemeye esas alınacaktır.

Bu durumda ödemeye esas olacak yeni nakliye bedelinin hesaplanmasın da isteklinin vermiş olduğu Türkiye Cumhuriyeti’nde birim fiyat belirleyen kurumların yayımladıkları formül kullanılacak, teklifler bu formülle ilişkilendirilecek ve her katsayının değeri yazılacaktır. Nakliye analizlerinde İdarece ihaleden önce belirlenen ve ihale dokümanında yer alan “A” katsayıları kullanılacaktır. Bu işte taşınacak malzemenin birim ağırlığı; her türlü malzeme için 1,6 ton/ m3 kabul edilmiştir. Bu durum her türlü malzeme ve taşıma şartları için geçerli olacaktır.

Uygulama Birim Fiyatı hesabı sırasında “Stabilize Malzeme Nakli” iş kalemi için yüklenicinin vermiş olduğu teklif, taşıma formülü ile ilişkilendirilecek, yüklenicinin teklifine ait “K sabiti” hesap edilecek ve gerçekleşen taşıma mesafesine ait bedel bulunacaktır.

Örneğin ihale dokümanında A Katsayısının 1,25 alındığı ve ortalama taşıma mesafesinin 20 km olarak öngörüldüğü bir projede stabilize malzeme nakli iş kalemi için yüklenici teklifinin 22 TL/ton olduğunu varsayalım. Bu durumda;

F = (0,0007 x M + 0,01) x A x K taşıma formülünden K Sabiti tespiti için,

K = F / ((0,0007 x M + 0,01) x A) formülü kullanılır ve

K= 22 / ((0,007 x 20 + 0,01) x 1,25 değerleri kullanılarak yüklenici teklifinin K sabiti 733,333 olarak hesap edilir.

Daha sonra Uygulama Birim Fiyat tespiti için yapılan imalatların gerçekleşen taşıma mesafesi hesaplanır ve uygun nakliye formülünde değerler yerlerine yazılarak UBF tespit edilir.

Moment hesabında gerçek taşıma mesafesinin 12 km olduğunu varsayarsak A katsayısı ihale dokümanında 1,25 olarak verilmişti ve K sabiti 733,333 hesap edilmişti. Bu durumda;

F = (0,0007 x M + 0,01) x A x K formülünde değerleri yerine yazarak

F = (0,0007 x 12 + 0,01) x 1,25 x 733,33 = 16,87 TL/ton olarak tespit edilir. …” düzenlemesi,

Kütahya Altıntaş 2. Kısım AT ve TİGH Projesi Birim Fiyat Tarifleri’nde “Stabilize Malzeme Nakli” başlıklı tarifte “İhale dokümanında ortalama taşıma mesafesi verilmiştir. Teklifler bu mesafeye göre hazırlanacaktır. Blok planları onaylanıp, yol tatbikat projeleri hazırlanarak, stabilize malzeme ocak yerleri kesinleştirilecektir. Ortalama taşıma mesafesi her hakedişte hesaplanarak, ödemeler yeni hesaplanacak uygulama birim fiyatı üzerinden yapılacaktır. Takip eden hakedişlerde önceki ödeme minha edilerek yeni hakedişteki hesaplanan tutar ödemeye esas alınacaktır.

Bu durumda ödemeye esas olacak yeni nakliye bedelinin hesaplanmasın da isteklinin vermiş olduğu Türkiye Cumhuriyeti’nde birim fiyat belirleyen kurumların yayımladıkları formül kullanılacak, teklifler bu formülle ilişkilendirilecek ve her katsayının değeri yazılacaktır. Nakliye analizlerinde İdarece ihaleden önce belirlenen ve ihale dokümanında yer alan “A” katsayıları kullanılacaktır. Bu işte taşınacak malzemenin birim ağırlığı; her türlü malzeme için 1,6 ton/ m3 kabul edilmiştir. Bu durum her türlü malzeme ve taşıma şartları için geçerli olacaktır.

Uygulama Birim Fiyatı hesabı sırasında “Stabilize Malzeme Nakli” iş kalemi için yüklenicinin vermiş olduğu teklif, taşıma formülü ile ilişkilendirilecek, yüklenicinin teklifine ait “K sabiti” hesap edilecek ve gerçekleşen taşıma mesafesine ait bedel bulunacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı kapsamında yer alan Kütahya Altıntaş 2. Kısım AT ve TİGH Projesi Proje Bilgileri Taşıma Mesafeleri’nde taşınacak malzeme, ortalama mesafe ve “A” katsayılarına ilişkin olarak;

MALZEME ADI

ORT. TAŞIMA MES.(KM)

"A" KATSAYISI

Stabilize Malzeme

18

1.25

Taş

2

1.25

Su

2

1.25

düzenlemesi yer almaktadır.

İtirazen şikâyete konu ihalede 100 adet ihale dokümanı indirildiği, 11.03.2024 tarihinde yapılan ihaleye 55 isteklinin katıldığı, 07.06.2024 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Ardam İnsan Kaynakları Hizmetleri Temizlik ve İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise Ekaf İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi-Adalya Mühendislik Müşavirlik Hizmetleri İnşaat Emlak Turizm Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı’nın belirlendiği görülmüştür.

İhale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmede sınır değerin 145.107.601,32 ? olarak belirlendiği, sınır değerin altında kalan 10 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istendiği, 30.04.2024 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazıda “ALT-13 Platform Genişliği a=4.00 mt. olan yolda reglaj yapılması”, “ALT-14 Platform Genişliği a=6.00 mt. olan yolda reglaj yapılması”, “ALT-15 Kırılmamış ve elenmemiş çakıllı (Tuvanen) malzeme ile stabilize yol temel ve taban kaplaması, Stabilize malzemenin sulanması ve sıkıştırılması” ve “ALT-16 Stabilize Malzeme Nakli” iş kalemlerinin açıklama istenilen iş kalemleri olarak belirtildiği, söz konusu iş kalemlerine ait analiz formatlarının da ilgili yazı ekinde gönderildiği ve açıklamaların 10.05.2024 tarihine kadar sunulmasının istendiği görülmüştür.

Sınır değerin altında teklif sunan isteklilerden Ardam İnsan Kaynakları Hizmetleri Temizlik ve İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin sorgulamaya cevap verdiği, diğer isteklilerin ise sorgulamaya cevap vermediği anlaşılmıştır.

İhale dokümanı kapsamında yer verilen ve iddiaya konu olan Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Genel Teknik Şartnamesi’nin yukarıda yer verilen ilgili maddesinden ihale dokümanında ortalama taşıma mesafesinin verildiği, tekliflerin bu mesafeye göre hazırlanacağı, blok planları onaylanıp yol tatbikat projeleri hazırlanarak stabilize malzeme ocak yerlerinin kesinleştirileceği, ortalama taşıma mesafesinin her hakedişte hesaplanarak ödemelerin yeni hesaplanacak uygulama birim fiyatı üzerinden yapılacağı, takip eden hakedişlerde önceki ödemenin minha edilerek yeni hakedişteki hesaplanan tutarın ödemeye esas alınacağı, ödemeye esas olacak yeni nakliye bedelinin hesaplanmasında isteklinin vermiş olduğu Türkiye Cumhuriyeti’nde birim fiyat belirleyen kurumların yayımladıkları formülün kullanılacağı, tekliflerin bu formülle ilişkilendirileceği ve her katsayının değerinin yazılacağı, nakliye analizlerinde idarece ihaleden önce belirlenen ve ihale dokümanında yer alan “A” katsayılarının kullanılacağı, işte taşınacak malzemenin birim ağırlığının her türlü malzeme için 1,6 ton/ m3 kabul edildiği, bu durumun her türlü malzeme ve taşıma şartları için geçerli olacağı, uygulama birim fiyatı hesabı sırasında “Stabilize Malzeme Nakli” iş kalemi için yüklenicinin vermiş olduğu teklifin taşıma formülü ile ilişkilendirileceği ve yüklenicinin teklifine ait “K sabiti” hesap edilerek gerçekleşen taşıma mesafesine ait bedelin bulunacağı anlaşılmaktadır. Söz konusu düzenlemede öngörülen taşıma mesafesi üzerinden teklif veren isteklinin gerçekleşen taşıma mesafesi ile uygulama birim fiyatının nasıl hesaplanacağı örneklendirilmiş olup, ilgili hesaplamada kullanılan formülün iddia kapsamında belirtilen formül [F = (0,0007 x M + 0,01) x A x K] olduğu görülmüştür. Yanı sıra yine doküman kapsamında yer alan Kütahya Altıntaş 2. Kısım AT ve TİGH Projesi Proje Bilgileri Taşıma Mesafeleri’nde “Stabilize Malzeme”ye ilişkin ortalama taşıma mesafesinin 18 km olarak belirlendiği görülmüştür.

Bu bağlamda ilgili doküman düzenlemelerinde öngörülen ve gerçekleşen taşıma mesafesi olmak üzere iki tür taşıma mesafesinin bulunduğu, isteklilerin tekliflerini öngörülen taşıma mesafesi üzerinden hazırlayacakları, ancak hakediş ödemelerinin gerçekleşen taşıma mesafesi üzerinden hesaplanacağı, gerçekleşen taşıma mesafesi kullanılarak bulunacak uygulama birim fiyatında nakliye formülünün [F = (0,0007 x M + 0,01) x A x K] kullanılacağı anlaşılmaktadır. Başka bir deyişle iddia kapsamında yer verilen nakliye formülünün tekliflerin hazırlanmasında kullanılma zorunluluğu olmadığı, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında gerçekleşen taşıma mesafeleri üzerinden hakkedişlerin ödenmesine esas olacak “K sabiti”nin tespitinde önem arz ettiği görülmüştür.

Öte yandan idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif sorgulamasında “ALT-16 Stabilize Malzeme Nakli” iş kalemine ait analizinin alt girdisinin bulunmadığı, analizde herhangi bir nakliye formülüne veya bir formüle ait poz numarasına yer verilmediği, taşıma mesafesi olarak 18 kilometrenin belirtildiği, söz konusu mesafe ile doküman kapsamında yer alan stabilize malzemeye ilişkin taşıma mesafesinin uyumlu olduğu görülmüş olup stabilize malzemeye ilişkin belirlenen 18 kilometrenin yukarıda açıklandığı gibi idarece öngörülen taşıma mesafesi olduğu anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında “ALT-16 Stabilize Malzeme Nakli” iş kaleminin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile açıklandığı, söz konusu fiyat teklifinde 1 ton stabilize malzemenin 1 kilometre mesafeye nakliyesine ilişkin olarak teklif fiyatının 1,10 ? olduğu, birimi ton olmak üzere 18 kilometre taşıma mesafesi üzerinden 19,80 ? birim fiyat verildiği, “…Ardam İnsan Kaynakları Hizmetleri Temizlik ve İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. firmasının 2023/1554432 İKN Kütahya Altıntaş 2 Kısım AT ve TİGH Projesi” ihale konusu işle alakalı teknik şartnamesine ve poz tariflerine uygun firmamızdan istemiş olduğu imalata ilişkin verdiğimiz fiyat teklifimiz…” ifadelerinin yer aldığı, fiyat teklifinin ekinde satış tutarı tespit tutanağının bulunduğu ve isteklinin fiyat teklifindeki birim fiyata kar ve genel giderleri eklemek suretiyle söz konusu iş kaleminin analizini oluşturduğu görülmüştür.

Fiyat teklifine ek olarak sunulan satış tutarı tespit tutanağında geçici vergi beyanname döneminin 2023 yılının 3’üncü dönemi olarak belirtildiği, fatura bilgileri tablosunda 08.07.2023 tarihli nevi stabilize malzeme nakli ve miktarı 82.409.091,00 kg olan faturanın beyan edildiği görülmüş olup “Stabilize Malzeme Nakli” iş kaleminde kullanılması öngörülen fiyat teklifine konu nakliye hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapıldığı anlaşılmıştır. Bununla birlikte tutanakta yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarı ile fiyat teklifindeki teklif fiyatının uyumlu olduğu ve fatura bilgileri tablosunda beyan edilen faturanın alıcı bilgilerine yer verildiği görülmüştür.

Ayrıca fiyat teklifi ve satış tutarı tespit tutanağının yanında fiyat teklifini veren üçüncü kişinin ticaret sicil tasdiknamesi ve ticaret sicil gazetesinin de açıklama kapsamında sunulduğu, sunulan belgelerde üçüncü kişinin teklife konu alanda faaliyet gösterdiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen doküman düzenlemeleri ile inceleme ve tespitler neticesinde iddiaya konu Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Genel Teknik Şartnamesi’nin “Genel Şartlar” başlıklı bölümünün “A.1.1. Ana Hususlar” başlıklı maddesinde yer alan nakliye formülünün [F = (0,0007 x M + 0,01) x A x K] “Stabilize Malzeme Nakli” iş kalemine ilişkin hakkediş ödemelerine esas olacak uygulama birim fiyatının tespitinde kullanıldığı, uygulama birim fiyatı hesabının gerçekleşen taşıma mesafesi kullanılarak hesaplanacağı, gerçekleşen taşıma mesafesinin sözleşmenin yürütülmesi sırasında ortaya çıkacağı, ancak isteklilerin tekliflerini hazırlarken ihale dokümanında öngörülen ortalama mesafeye göre hazırlayacakları, bu bağlamda anılan formülün isteklilerin tekliflerini oluşturmak için düzenlenmediği, isteklilerin tekliflerini bu formül ile hazırlama zorunluluklarının bulunmadığı gibi aşırı düşük teklif açıklamalarını da söz konusu formülle yapmaları gerektiğinin ileri sürülemeyeceği, söz konusu iş kaleminin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile açıklanmasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde sayılan açıklama yöntemlerinden biri olduğu, kaldı ki anılan iş kalemine ilişkin idarece düzenlenen analiz formatında herhangi bir nakliye formülüne yer verilmeksizin taşıma mesafesinin belirtildiği göz önünde bulundurulduğunda ilgili doküman düzenlemelerine aykırı olarak açıklama sunulduğu yönündeki iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan açıklama kapsamında sunulan fiyat teklifi ve eki tutanağa yönelik iddialar kapsamında yapılan incelemede; “Stabilize Malzeme Nakli” iş kaleminde kullanılması öngörülen fiyat teklifine konu nakliye hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapıldığı, tutanakta yer alan ağırlıklı ortalama birim satış tutarı ile fiyat teklifindeki teklif fiyatının uyumlu olduğu, fatura bilgileri tablosunda beyan edilen faturanın alıcı bilgilerine yer verildiği, fiyat teklifini veren üçüncü kişinin teklife konu alanda faaliyet gösterdiği anlaşılmış olup Tebliğ’in ilgili açıklamalarına aykırılık bulunmadığı değerlendirildiğinden söz konusu iddiaların yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.