KİK Kararı: 2024/UY.II-293 (14 Şubat 2024)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/007
Gündem No : 22
Karar Tarihi : 14.02.2024
Karar No : 2024/UY.II-293
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

DBH Yol Yapı A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/787887 İhale Kayıt Numaralı “2023 Yılı Avrupa Bölgesi Müteferrik İçmesuyu ve Atıksu Hatlarında Yapım Bakım ve Onarım İşi 1” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 11.09.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2023 Yılı Avrupa Bölgesi Müteferrik İçmesuyu ve Atıksu Hatlarında Yapım Bakım ve Onarım İşi 1” ihalesine ilişkin olarak DBH Yol Yapı A.Ş. tarafından 19.01.2024 tarih ve 128099 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.01.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/104 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; 17.10.2023 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Teksev İnşaat Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. - RMR İnşaat İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, bunun üzerine taraflarınca itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, 13.12.2023 tarihli ve 2023/UY.II-1532 sayılı Kurul kararı ile “ihale üzerinde bırakılan Teksev İnşaat Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. - RMR İnşaat İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığına ait teklifin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi” yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği,

Söz konusu Kurul kararı sonrasında, ihale komisyonu tarafından 18.01.2024 tarihinde “Bütün tekliflerin reddedilmesi sebebiyle ihalenin iptali” konulu yazısının EKAP üzerinden bildirildiği,

Anılan Kurul kararı ile kendilerinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmesi gerekirken, ihale komisyonu tarafından mevzuata aykırı bir şekilde ihalenin iptal edildiği,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareler hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının gerektirdiği işlemleri ivedilikle yerine getirmek zorundadır.” hükmünün yer aldığı,

İhale komisyonu tarafından Kurulun düzeltici işlem kararının dikkate alınmadığı, Teksev İnşaat Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. - RMR İnşaat İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığına ait teklifin söz konusu Kurul kararı ile geçerli bir teklif olmadığı ve bu nedenle kendi tekliflerinin anılan istekliye ait teklif ile mukayese edilmesinin hatalı olacağı, ihaleye 4 istekli tarafından teklif verildiği, yaklaşık maliyet ile geçerli teklifler bir arada değerlendirildiğinde, birbirine yakın teklif fiyatlarının verildiği,

Anılan Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “…saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği sağlamakla sorumludur.” hükmüne aykırı hareket edildiği, sonuç olarak, “ihalenin iptali” kararının iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü,

Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ncı maddesinde “… İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.

İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.

İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “ … İdareler hukuki durumda değişiklik yaratan Kurul kararlarının gerektirdiği işlemleri ivedilikle yerine getirmek zorundadır.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Kurum tarafından inceleme” başlıklı 18’inci maddesinde “… (3) Şikayet veya itirazen şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararına karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir. …” hükmü yer almaktadır.

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2023 Yılı Avrupa Bölgesi Müteferrik İçmesuyu ve Atıksu Hatlarında Yapım Bakım ve Onarım İşi 1

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): K-8809

d) Kodu:

e) Miktarı: 4.500,00 metre Ø300-Ø600 mm çapları arasında Entegre Contalı Muflu Beton Boru Döşenmesi

8.800,00 metre Ø200 mm Entegre Contalı Muflu Beton Boru ile Parsel Bağlantısı Yapılması

1.870,00 metre Ø100-Ø300 mm çapları arasında Fontdüktil Boru Döşenmesi

26.700,00 metre Şube Yolu Yapımı veya Onarımı

10.000 adet Şube Yolu Onarımı

19.000 adet Tıkalı Rabıt Açılması

4.550 adet Tıkalı Kanal Açılması

26.000,00 metreküp Vidanjör Çekimi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İstanbul ili, Kağıthane, Şişli ve Beyoğlu İlçeleri” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde, başvuruya konu ihalede EKAP üzerinden 15 adet ihale dokümanının indirildiği ve 11.09.2023 tarihinde yapılan ihaleye 4 istekli tarafından teklif verildiği, Teksev İnşaat Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti.- RMR İnşaat İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığına ait teklifin sınır değerin altında olması nedeniyle idare tarafından söz konusu istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, idarece yapılan değerlendirme sonucunda anılan istekliye ait aşırı düşük teklif açıklamasının uygun bulunduğu, fiyat dışı unsur puanlaması sonucunda ihalenin Teksev İnşaat Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti.- RMR İnşaat İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerine bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise sınır değerin üzerinde teklif veren başvuru sahibi DBH Yol Yapı A.Ş. olarak belirlendiği ve buna ilişkin ihale komisyonu kararının 17.10.2023 tarihinde onaylandığı görülmüştür.

Bunun üzerine, başvuru sahibi DBH Yol Yapı A.Ş. tarafından 10.11.2023 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, söz konusu şikayet başvurusu üzerine alınan 13.12.2023 tarihli ve 2023/UY.II-1532 sayılı Kurul kararı ile “ihale üzerinde bırakılan Teksev İnşaat Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. - RMR İnşaat İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’na ait teklifin aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi” yönünde “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği görülmüştür.

Söz konusu Kurul kararını takiben, idare tarafından 17.01.2024 tarihinde ihalenin iptal edildiği görülmüştür. “Bütün tekliflerin reddedilmesi sebebiyle ihalenin iptal edilmesi” konulu yazıda “…13.12.2023 tarihli ve 2023/UY.II-1532 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayan Teksev İnşaat Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. - RMR İnşaat İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığına ait fiyat teklif 249.750.329,00 TL’dir. Fiyat dışı unsur puanları dikkate alınarak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenen DBH Yol Yapı A.Ş.nin fiyat teklifi 309.657.272,00 TL’dir. İki teklif arasındaki fiyat farkı (309.657.272,00 TL - 249.750.329,00 TL = 59.906.943,00 TL) 59.906.943,00 TL’dir. Görüleceği üzere düzeltici işlem uygulanarak teklifi değerlendirme dışı bırakılan Teksev İnşaat Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. - RMR İnşaat İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklif fiyatı ile DBH Yol Yapı A.Ş. arasında azımsanmayacak ölçüde 59.906.943,00 TL’lik yüksek tutarda fiyat farkı bulunmaktadır. Aynı zamanda DBH Yol Yapı A.Ş.nin fiyat teklifi ile idaremizce hesaplanan yaklaşık maliyet arasında %1’lik bir farkın bulunduğu ve bu fiyat teklifinin yaklaşık maliyete yakınlığı da komisyonumuzca tespit edilmiştir.

Söz konusu ihalede 13.12.2023 tarihli ve 2023/UY.II-1532 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı gereği düzeltici işlem belirlenmesi kararı sonrasında gerek aşırı düşük açıklaması uygun bulunmayarak değerlendirme dışı bırakılan fiyat teklifi ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenecek fiyat teklifi arasında 59.906.943,00 TL’lik yüksek tutarda farkın bulunduğu, gerekse bu teklif ile idaremizce hesaplanan yaklaşık maliyet arasındaki yaklaşık %1’lik bir fiyat farkının bulunduğu dikkate alındığında ihale sürecinin düzeltici işlem kararının uygulanarak devam ettirilmesi halinde kamu kaynaklarının verimli kullanılması ve ihtiyaçların uygun şartlarda karşılanması ilkelerine aykırılık teşkil edeceği ve kamu zararına sebebiyet vereceği komisyonumuzca değerlendirilmektedir. Bu sebeple ihalenin kamu zararına sebebiyet vermeyecek şekilde ve daha sağlıklı bir şekilde sonuçlandırılması gerektiği komisyonumuzca uygun görülmektedir. Bahse konu duruma benzer nitelikte alınan örnek 12.11.2014 tarihli ve 2014/UH.I-3705 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında da 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesindeki kaynakların verimli kullanılması ve ihtiyaçların uygun şartlarda karşılanması ilkeleri doğrultusunda idarenin ihaleyi iptal etmesinin takdir yetkisi kapsamında olduğu karara bağlanmıştır.

Sonuç ve Karar

Sonuç olarak, yukarıda aktarılan gerekçeler doğrultusunda söz konusu ihalede Kamu İhale Kurulu’nun 13.12.2023 tarihli ve 2023/UY.II-1532 sayılı düzeltici işlem belirlenmesi kararı sonrasında, gerek aşırı düşük açıklaması uygun bulunmayarak değerlendirme dışı bırakılan fiyat teklifi ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenecek fiyat teklifi arasındaki 59.906.943,00 TL’lik yüksek tutarda fiyat farkının bulunması, gerekse ekonomik açıdan en avantajlı fiyat teklifi olarak belirlenecek teklif ile idaremizce hesaplanan yaklaşık maliyet arasında %1’lik bir farkın bulunduğu dikkate alındığında, ihale sürecinin düzeltici işlem kararının uygulanarak devam ettirilmesi halinde 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun Temel İlkeler başlıklı 5. Maddesi “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü gereği kamu kaynaklarının verimli kullanılması ve ihtiyaçların uygun şartlarda karşılanması ilkelerine aykırılık teşkil edeceği ve kamu zararına sebebiyet vereceği komisyonumuzca değerlendirildiğinden, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali başlıklı 39. Maddesi “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez.” hükmü gereği ihalenin iptal edilerek daha sağlıklı bir şekilde tekrar ihale edilmesi gerektiğine karar verilmiştir.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

Mezkûr ihaleye ilişkin yaklaşık maliyetin 313.959.137,01 TL olduğu, başvuru sahibi isteklinin teklif bedelinin ise 309.657.272,00 TL olduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un 39’uncu maddesinde, ihale komisyonu kararı üzerine idarenin, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbest olduğu, ihalenin iptal edilmesi halinde bu durumun bütün isteklilere derhal bildirileceği, idarenin bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmeyeceği ancak talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerinin talep eden isteklilere bildirileceği hüküm altına alınmış olup bu çerçevede ihaleyi yapan idarelere ihaleyi iptal etme konusunda takdir yetkisinin tanındığı ancak bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda usule ve amaca uygun olarak kullanılması ve bu hususların değerlendirilmesinde somut olaya ilişkin koşulların dikkate alınarak Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler çerçevesinde karar verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Ayrıca, idare tarafından şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikâyet başvurularının idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı olarak inceleneceği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede yapılan değerlendirmede, başvuru sahibi isteklinin idarece belirlenen yaklaşık maliyetten daha düşük bedel içeren geçerli bir teklif sunmuş olduğu, 17.10.2023 tarihli ihale komisyonu kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği, 13.12.2023 tarihli ve 2023/UY.II-1532 sayılı Kurul kararı ile aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak değerlendirme dışı bırakılan Teksev İnşaat Madencilik San. ve Tic. Ltd. Şti. - RMR İnşaat İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığına ait teklif ile arasında bir fiyat farkı bulunmasının tabii olduğu, ancak geçerli bir teklif ile geçersiz bir teklifin kıyaslanamayacağı ve salt buradan hareketle kamunun zarara uğratıldığından bahsedilemeyeceği, ayrıca idarece daha önce belirlenmiş olan yaklaşık maliyetin hatalı veya yüksek belirlenmiş olduğuna ve bu bağlamda başvuru sahibi isteklinin teklifinin kabul edilebilir nitelikte olmadığına ilişkin bir tespitinin bulunmadığı hususları göz önüne alındığında, idarenin takdir yetkisini başvuru konusu ihalenin iptali yönünde kullanmasında kamu yararı ve hizmet gerekleri bakımından mevzuata uygunluk bulunmadığı, dolayısıyla ihalenin iptali kararının iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 109.370,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde 109.370,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. İhalenin iptali kararının iptaline,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.