SoorglaÜcretsiz Dene

KİK Kararı: 2024/UY.II-1764 (25 Aralık 2024)

Yapay Zeka Destekli

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Bu karara ve binlerce benzer karara sorunuzu sorun. Kaynak atıflı detaylı yanıtlar alın.

Ücretsiz Dene

Karar Bilgileri

Mahkeme

Kamu İhale Kurumu Kararı

Karar Tarihi

25 Aralık 2024

Başvuru Sahibi

NİL İNŞAAT TİC. A.Ş. - BTS İNŞAAT SAN. VE TİC. ... API SAN. TİC. A.Ş. - İLCİ İNŞAAT SAN. TİC. A.Ş.

İdare

Bölge Müdürlüğü-5.Bölge Mersin DİĞER ÖZEL BÜTÇELİ KURULUŞLAR KARAYOLLARI GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

İhale

2024/934466 İhale Kayıt Numaralı "(Nurdağı- Mus ... rı, Köprü ve Üstyapı İkmal İnşaatı İşi" İhalesi


KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/049
Gündem No : 56
Karar Tarihi : 25.12.2024
Karar No : 2024/UY.II-1764
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Nil İnşaat Tic. A.Ş. - Bts İnşaat San. ve Tic. A.Ş. - Orak Altyapı San. Tic. A.Ş. - İlci İnşaat San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 5.Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/934466 İhale Kayıt Numaralı “(Nurdağı- Musabeyli) Ayr - Gaziantep Devlet Yolu Km: 0+000 - 53+645 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü ve Üstyapı İkmal İnşaatı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 5.Bölge Müdürlüğü tarafından 04.10.2024 tarihinde belli istekliler arasında ihale usulü ile gerçekleştirilen “(Nurdağı- Musabeyli) Ayr - Gaziantep Devlet Yolu Km: 0+000 - 53+645 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü ve Üstyapı İkmal İnşaatı İşi” ihalesine ilişkin olarak Nil İnşaat Tic. A.Ş. - Bts İnşaat San. ve Tic. A.Ş. - Orak Altyapı San. Tic. A.Ş. - İlci İnşaat San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın 28.10.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.11.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.11.2024 tarih ve 170976 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.11.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1423 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

  1. İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığını oluşturan şirketler adına teklifi imzalayan kişiler, yönetimde bulunan görevliler, ortaklar ve hisse oranlarına ilişkin olarak EKAP’tan alınan, ortaklık tespit belgesinde yer alan ve ticaret sicilinde kayıtlı olan bilgiler arasında farklılıklar bulunduğu, teklif mektuplarının yetkisiz kişilerce imzalandığı, vekaletnamelerde vekil eden sıfatıyla yer alan kişilerin Türk Ticaret Kanunu hükümleri ve ticaret sicili kayıtları çerçevesinde ihale konusu iş için teklif vermek üzere vekil tayin etme yetkisinin bulunmadığı,

  2. İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığını oluşturan şirketler tarafından pay defterleri ile yönetim kurulu karar defterlerinin EKAP’a tam ve eksiksiz olarak yüklenmediği, pay defteri ve yönetim kurulu karar defterindeki bilgilerin birbiriyle ve EKAP’taki bilgilerle uyuşmadığı, anılan şirketlere ait pay defterleri ile yönetim kurulu karar defterleri usulüne uygun şekilde düzenlenmediğinden hukuken geçerli olmadığı, EKAP’a yüklenen pay defterlerinin pay sahiplerinin tamamını içermediği ve pay sahiplerinin adı ve soyadı, T.C. kimlik numarası, ünvan ve adres bilgilerinin de bulunmadığı, öte yandan, pay defterinin açılış onayının ve pay devirlerine ilişkin tescil işlemlerinin yapılmadığı, yapılan pay devirlerinin ise şirket ana sözleşmesine uygun şekilde gerçekleştirilmediği,

  3. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifi kapsamında sunduğu belgelerin asıl veya noter onaylı suret şeklinde sunulmadığı, belgelerin her sayfası üzerinde aslı gibidir şerhine yer verilmediği, öte yandan yabancı dilde düzenlenmiş belgelerin tasdik ve tercüme işlemlerinin yapılmadığı, söz konusu belgelerin tasdik ve tercüme işlemlerinin belgelerin sunuluş şekline aykırı olduğu, Sunulmayacak Belgeler Tablosu’nun her bir ortak tarafından ayrı ayrı doldurulmadığı, anılan tablodaki bilgilerin hatalı ve eksik olduğu, bu bilgiler ile teyit işleminin yapılamadığı, kamu kurum ve kuruluşlarının internet sayfalarından ve EKAP’tan elde edilen bilgilerle anılan tabloda beyan edilen bilgiler arasında uyumsuzlukların bulunduğu,

  4. İhale üzerinde bırakılan isteklinin geçici teminat mektubu olarak sunduğu kefalet senedinin Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kefalet sigortası alanında yetkilendirilmemiş şirketler tarafından düzenlendiğinden ötürü geçersiz bir belge niteliği taşıdığı, geçici teminat mektubuna ilişkin olarak Sunulmayacak Belgeler Tablosu’ndaki gerekli bilgilerin doldurulmadığı, geçici teminat mektubu için beyan edilen ayırt edici numaranın hatalı olduğu, geçici teminat tutarının teklif edilen bedelin % 3’ünü karşılamadığı, geçici teminat mektubu ve geçici kefalet senedinde yer alan bilgilerin ihale konusu iş ile uyumlu olmadığı,

  5. İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığına ait bilanço rasyoları ve ciro tutarlarının Ön Yeterlik Şartnamesi’nde istenen yeterlik kriterlerini karşılamadığı, Sunulmayacak Belgeler Tablosu’nda beyan edilen bilanço ve ciro bilgilerinin Ön Yeterlik Şartnamesi’ndeki yıllara ait olmadığı, bu şirketlerin, kendi iş hacmi tutarları ile birlikte ortak oldukları ortak girişimlere ait iş hacmi tutarlarını da toplamak suretiyle toplam iş hacmi tutarını belirledikleri halde, iş hacmi tutarını kullandıkları ortak girişimlerdeki hisse oranlarını gösteren belgeleri teklifleri kapsamında sunmadıkları, yapım işleri ile ilgili ciro tutarlarını göstermek üzere idareye sunulan fatura bilgilerinde yer alan işlerin kısmen veya tamamen yapım işi niteliği taşımadığı halde ciro tutarının hesaplanmasında dikkate alındığı, ciro bilgilerini tevsik etmek üzere sunulan belgelerin yapım işleri ciro bilgileri tablosu standart formuna uygun olmadığı, belgelerdeki imza ve kaşelerin eksik olduğu, belgelerdeki fatura bilgilerinin eksik ve hatalı olduğu, belgelerin yetkili kişiler tarafından imzalanmadığı, yapım işleri ciro bilgileri tablosunda beyan edilen faturaların Sunulmayacak Belgeler Tablosu’nda belirtilen yıllara ait olmadığı, ortak girişim kapsamında elde edilen ciro tutarlarına ilişkin fatura bilgilerinin ayrı bir tabloda gösterilerek hesaplanması gerekirken tüm ciro tutarlarına ilişkin fatura bilgilerinin tek bir tabloda gösterildiği, ciro tutarları ile ilgili güncelleme işleminin hatalı şekilde yapıldığı,

  6. İhale üzerinde bırakılan iş ortaklığının iş deneyimini göstermek üzere Sunulmayacak Belgeler Tablosu’nda beyan ettiği bilgilerin eksik ve hatalı olduğu, iş deneyim belgelerinin ihale konusu işe ve benzer işe uygun olmadığı, sunulan iş deneyim belgelerinde benzer iş grubu dışında kalan işlere ilişkin kısımlar da bulunduğu halde, benzer iş kapsamında olduğu iddia edilen iş kısımlarının miktar ve tutarlarının belgeler üzerinde gösterilmediği, benzer işe ilişkin gerekli ayrıştırmaların yapılmadığı, geçici kabul tarihi ile ihale ilan tarihi arasındaki sürenin 15 yıldan fazla olduğu, standart formlara göre yer alması zorunlu olan bilgilere yer verilmediği, iş deneyim belgelerinin standart forma aykırı şekilde hatalı ve eksik olarak düzenlendiği, belge tutarlarının hatalı hesaplandığı ve fiyat farklarının da bu tutara dahil edildiği, belge tutarının Türk Lirasına çevrilmesi işleminde hesaplama hatası yapıldığı, iş deneyim belgelerine konu işlerde herhangi bir iş artışı yapılmamış olmasına rağmen belge tutarlarının ilk sözleşme bedelinden yüksek belirlendiği, belge tutarları ve toplam sözleşme bedellerinin hukuka aykırı şekilde, anahtar teslimi götürü bedel işler için ilk sözleşme bedelinin %10, teklif birim fiyatlı işler için ise %20 fazlasının üzerinde belirlendiği, iş deneyim belgesine konu iş, ilk sözleşme bedelinden daha düşük bir bedelle tamamlandığı halde, bu eksilişin belge tutarına yansıtılmadığı, belge tutarlarının asgari iş deneyim tutarını karşılamadığı, esaslı unsurun doğru şekilde belirlenmediği, iş deneyim belgesi benzer işe uygun olmadığı halde belge tutarının tamamı dikkate alınarak değerlendirme yapıldığı, EKAP dışında düzenlenmiş ve üzerinde EKAP kayıt numarası bulunmayan bir iş deneyim belgesinin sunulduğu, iş deneyim belgelerinin, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 39’uncu maddesi ile 44-48’inci maddelerine uygun şekilde düzenlenmediği, sunulan ortaklık tespit belgelerinin mevzuatta yer alan şartları sağlamadığı için kabul edilemeyeceği,

İdarece şikayete verilen cevapta, ön yeterlik değerlendirmelerine ilişkin iddialarının süre yönünden reddine karar verildiği, bu değerlendirmenin konuya ilişkin Danıştay kararlarına ve mevzuata aykırı olduğu, zira ihalenin tüm hüküm ve sonuçlarının kesinleşen ihale kararı ile doğduğu, bu sebeple isteklilerin ön yeterlik aşamasında diğer isteklilere ilişkin olarak şikayet başvurusunda bulunma zorunluluğundan bahsedilemeyeceği ve dolayısıyla bir istekli tarafından, diğer isteklilerin ön yeterlik değerlendirmesi ile ilgili hususlara yönelik olarak yapılacak şikayet başvurusu için sürenin kesinleşen ihale kararı ile başlaması gerektiği,

  1. İhale üzerinde bırakılan istekliye ait teklif mektubu ve birim fiyat teklif cetvelinin, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan “Birim Fiyat Teklif Mektubu” ve “Birim Fiyat Teklif Cetveli” standart formları ile idarece ihale dokümanı kapsamında verilen standart formlara aykırı şekilde düzenlendiği, teklif mektubundaki tutarın, rakam ve yazı ile birbirine uygun şekilde yazılmadığı, birim fiyat teklif cetvelinde aritmetik hata bulunduğu, birim fiyat teklif cetvelindeki miktarların değiştirildiği ve iş kalemlerinin tamamına yer verilmediği, anılan istekliye ait teklif mektubundaki toplam tutar ile birim fiyat teklif cetvelindeki toplam tutar birbirinden farklı şekilde yazıldığından teklif mektubunun geçersiz olduğu,

  2. İdari Şartname’de yer alan düzenlemede, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin puanlama yapılmak suretiyle belirleneceği öngörülmüş olmasına rağmen, ihale komisyonu kararında fiyat ve fiyat dışı unsur puanlarına yer verilmediği, bu durumun saydamlık, güvenirlik ve kamuoyu denetimi ilkelerine aykırılık teşkil ettiği,

  3. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, sadece en düşük fiyatın esas alınması veya en düşük fiyatla birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınması suretiyle belirlenebileceği, kalitenin bir fiyat dışı unsur olarak ifade edildiği ve fiyat dışı unsurların dikkate alınması suretiyle işlerin kalitesinin artırılmasının amaçlandığı, dolayısıyla kalitenin fiyatla değil, fiyat dışı unsurlarla ilişkilendirildiği ve sonuç itibarıyla her iki durumda da fiyatla ilgili yapılacak değerlendirmede en düşük fiyatın esas alınmasının yasal bir zorunluluk arz ettiği, bu doğrultuda fiyat ile fiyat dışı unsurların birlikte dikkate alındığı ve fiyat ve fiyat dışı unsurlar için azami 50’şer puan verileceği belirtilen bir ihalede, fiyat puanlamasının en düşük fiyat yerine sınır değer ya da sınır değerin üzerindeki ilk geçerli teklif fiyatı esas alınarak yapılması halinde, fiyat dışı unsurlardan 50 tam puan alan, diğer bir ifadeyle fiyat dışı unsur puanları birbirine eşit olan isteklilerden sınır değerin altında geçerli teklif veren hiçbir isteklinin ihaleyi kazanamayacağı, buna karşılık daha yüksek teklif veren, sınır değer üzerindeki ilk geçerli teklif sahibi isteklinin, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirleneceği, nitekim iddiaya konu ihalede de bu durumun gerçekleştiği, İdari Şartname’nin 35.1.1’inci maddesinde fiyata ilişkin değerlendirmenin en düşük fiyat yerine, sınır değerin üzerindeki ilk geçerli teklif fiyatı esas alınarak yapılacağının belirtildiği, söz konusun düzenlemelerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 40’ıncı maddesinin ikinci fıkrasına, temel ilkeleri düzenleyen 5’inci maddesine ve kamu yararına aykırı olduğu, ilgili düzenleme gerekçe gösterilerek işlem tesis edilmesinin hukuki dayanaktan yoksun olduğu, kendilerinin fiyat dışı unsur puanları, sınır değerin üzerindeki ilk geçerli teklif sahibi ile aynı olduğu halde, işbu ihalenin üzerlerinde bırakılmamasının da bu hukuka aykırılığın bir sonucu olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

  1. Başvuru sahibinin 1’inci ve 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır. EKAP’a kayıtlı olmayan yabancı aday/istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler ihalede sunulur. Aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekmektedir.

(2) Vekaleten ihaleye katılma halinde; vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile elektronik ihaleler hariç vekilin noter tasdikli imza beyannamesinin sunulması zorunludur.

(3) İş ortaklığında, iş ortaklığı beyannamesinin ve iş ortaklığını oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur. Konsorsiyumda ise konsorsiyum beyannamesinin ve konsorsiyumu oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin her biri tarafından, ilgisine göre birinci fıkranın (a) ve (b) bentlerindeki belgelerin ayrı ayrı verilmesi zorunludur...” hükmü,

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Gerçek ve tüzel kişilerin EKAP’a kaydı” başlıklı 7’nci maddesinde “...(5) EKAP’a kayıtlı olan; gerçek kişilerin kendileri ile vekil veya temsilcilerine; tüzel kişilerin kendileri, ilgisine göre, ortakları ve ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç)/üyeleri/kurucuları, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda tüzel kişiliği temsile yetkili yönetimindeki görevliler ile vekil veya temsilcilerine ilişkin aşağıda yer alan bilgileri EKAP’a kaydetmeleri ve son başvuru veya ihale tarihinden ve sözleşme imzalamadan önce güncellemeleri zorunludur. Bu kişilerin;

a) Gerçek kişi olması halinde adı, soyadı ve T.C. kimlik numarası ile varsa işletme adı ve ticaret unvanı,

b) Tüzel kişi olması halinde ticaret unvanı, vergi kimlik numarası ile varsa işletme adı. Tüzel kişilerde; yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelere/kuruculara ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicil verileri esas alınır. Ayrıca anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları; şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde ise üyelerin veya kurucuların kaydı kapsamında Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımları da taranarak EKAP’a yüklenir. Yabancı aday/istekliler tarafından bu fıkrada istenen bilgi ve belgelerin beyan edilmesi/yüklenmesi bakımından, ilgili ülke mevzuatındaki karşılıkları esas alınır.

(6) Bu madde kapsamında EKAP’a kaydedilen bilgilerin eksiksiz, doğru ve güncel olması gerekmektedir. EKAP’a kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler tarafından, beşinci fıkrada belirtilen bilgilerde değişiklik yapılmasının gerektiği hallerde bu değişikliklerin, en geç değişiklik tarihini izleyen 7 (yedi) gün içerisinde ancak her durumda son başvuru veya ihale tarihinden önce, son başvuru veya ihale tarihinden sonra gerçekleşen değişikliklerin sözleşme imzalanmadan önce güncellenerek EKAP’a kaydedilmesi zorunludur.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin

a) Adı:(Nurdağı- Musabeyli) Ayr - Gaziantep Devlet Yolu Km: 0+000 - 53+645 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü ve Üstyapı İkmal İnşaatı İşi

b) Yatırım proje no'su/kodu:2021E04-208312 ( - Gaziantep - Nurdağı)

c) Miktarı (fiziki) ve türü: 1.180.000 m2 23 cm Sıkışmış Kalınlıkta Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile Astarsız Temel Üzerine BSK Yapılması, 890.000 ton Plentmiks Alttemel ve/veya Plentmiks Temel Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı İle) ve Birim Fiyat Teklif Cetvelinde belirtilen cins ve miktarlarda Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü ve Üstyapı İşi.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

ç) Yapılacağı yer: Gaziantep

d) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Teklif vermeye davet edilen adayların ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

...

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler;

  1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

  2. Tüzel kişi olması halinde, teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesi. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır. EKAP'a kayıtlı olmayan yabancı istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler sunulur.

...

d) Vekaleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesi...” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale işlem dosyası kapsamında gönderilen belge ve bilgilerden başvuruya konu ihalenin “(Nurdağı- Musabeyli) Ayr. - Gaziantep Devlet Yolu Km: 0+000 - 53+645 Arası Toprak İşleri, Sanat Yapıları, Köprü ve Üstyapı İkmal İnşaatı İşi”ne ilişkin olduğu, Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü tarafından belli istekliler arasında ihale usulüyle ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, 39 adayın ön yeterlik başvurusunda bulunduğu, 29.08.2024 tarihinde düzenlenerek ön yeterlik başvurusunda bulunan adaylara aynı tarihte tebliğ edilen “Ön Yeterlik Değerlendirme Sonucu Tutanağı”na göre adaylardan 8 tanesinin ön yeterlik belgeleri uygun olmadığı gerekçesiyle yeterli bulunmadığı, kısa listeye alınan 31 adayın ihaleye teklif vermeye davet edildiği, 31 adaydan 16’sının ihaleye teklif sunduğu, idare tarafından hesaplanan sınır değerin altında teklif sunan başvuru sahibi istekliden aşırı düşük teklif açıklamasının talep edildiği ve anılan istekli tarafından sunulan açıklamanın idare tarafından uygun görüldüğü, fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak yapılan puanlama sonucunda 16.10.2024 tarihinde alınan ihale komisyonu kararı ile ihalenin Feza Taahhüt Anonim Şirketi - Deha Altyapı Anonim Şirketi İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Nil İnşaat Tic. A.Ş. - Bts İnşaat San. ve Tic. A.Ş. - Orak Altyapı San. Tic. A.Ş. - İlci İnşaat San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli Feza Taahhüt A.Ş. - Deha Altyapı A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubu ve eki teklif cetveli incelendiğinde;

- Pilot ortak Feza Taahhüt A.Ş. adına Hakan Demir tarafından imzalandığı, anılan kişiye ilişkin Ankara 79. Noterliği tarafından düzenlenen imza beyannamesinin aslına uygunluğu Ankara 57. Noterliği’nce onaylanmış örneğinin sunulduğu,

- Özel ortak Deha Altyapı A.Ş. adına Zabit Demir tarafından imzalandığı, anılan kişiye ilişkin Ankara 57. Noterliği tarafından düzenlenen imza beyannamesinin aslına uygunluğu aynı noterlikçe onaylanmış örneğinin sunulduğu tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli Feza Taahhüt A.Ş. - Deha Altyapı A.Ş. İş Ortaklığı’na ilişkin olarak EKAP üzerindeki ticaret sicili bilgileri sorgulama modülünden yapılan sorgulamada;

- Pilot ortak Feza Taahhüt A.Ş. tarafından pay defteri ve yönetim kurulu kararı defterinin EKAP’a yüklendiği, 22.12.2023 tarihli toplantıya ilişkin düzenlenen 04.01.2024 tarihli, 2024/01 sayılı ve “Şirketin Son Ortaklık Yapısı Hk.” konulu yönetim kurulu kararı içeriğinde şirketin iki ortağının bulunduğu, Hasan Bülent Ustaoğlu’nun 17.580, Hakan Demir’in 17.150 pay hisseye sahip olduğu, anılan kararda yer alan ortaklık oranları ile pay defterlerinde yer alan oranların uyumlu olduğu ve EKAP üzerinden yapılan sorgulama sonucunda, teklif mektubunu imzalayan Hakan Demir’in tüzel kişiliği 30.01.2026 tarihine kadar münferiden temsile yetkili olduğu anlaşılmıştır.

- Özel ortak Deha Altyapı A.Ş. tarafından pay defteri ve yönetim kurulu kararı defterinin EKAP’a yüklendiği, 22.12.2023 tarihli, 2023/09 sayılı ve “Şirketin Son Ortaklık Yapısı Hk.” konulu yönetim kurulu kararı içeriğinde şirketin iki ortağının bulunduğu, ortaklardan İsa Apaydın’ın 16.500, Zabit Demir’in 13.500 pay hisseye sahip olduğu, anılan kararda yer alan ortaklık oranları ile pay defterlerinde yer alan oranların uyumlu olduğu ve EKAP üzerinde yapılan sorgulama sonucunda, teklif mektubunu imzalayan Zabit Demir’in tüzel kişiliği 14.06.2026 tarihine kadar münferiden temsile yetkili olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, ihalelere katılan tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık /üyelerine/kurucularına ilişkin bilgilerin idarece EKAP’tan alınacağı, isteklilerin birden fazla pay sahibi bulunan anonim şirket statüsünde olmaları durumunda da ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, ortaklara ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının taranarak EKAP’a kayıt edilmesi gerektiği, tek ortaklı anonim şirketlerin ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının kayıt edilmesinin zorunlu olmadığı, EKAP’a kaydedilen bilgilerin eksiksiz, doğru ve güncel olması gerektiği, EKAP’a kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler tarafından, söz konusu maddede belirtilen bilgilerde değişiklik yapılmasının gerektiği hallerde bu değişikliklerin, en geç değişiklik tarihini izleyen 7 gün içerisinde EKAP’a kaydedilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmıştır.

Bu doğrultuda yapılan inceleme ve tespitler neticesinde, ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının her iki ortağının da birden fazla pay sahipli anonim şirket oldukları, pilot ortak Feza Taahhüt A.Ş. ve özel ortak Deha Altyapı A.Ş. tarafından tüzel kişiliğin pay defteri ve dayanağı karar defterinin ilgili kısımlarının EKAP’a yüklendiği, anılan belgelerde yer alan bilgilerin uyumlu olduğu, ayrıca istekliler adına teklifi imzalayan kişilerin yetki sahibi olduğu ve vekaleten ihaleye katılımın bulunmadığı anlaşılmış olup başvuru sahibinin aksi yöndeki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir.

...

(7) İhaleye katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin sunulan belgelerin veya bu belgelerde yer alan bilgilerin, EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilmesi veya bu bilgilerin teyidinin yapılabilmesi durumunda, bu belgeler için belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartlar aranmaz...” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Teklif vermeye davet edilen adayların ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

...

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler;

  1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

  2. Tüzel kişi olması halinde, teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesi. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır. EKAP'a kayıtlı olmayan yabancı istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler sunulur.

c) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu.

ç) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar.

d) Vekaleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesi.

e) İsteklinin ortak girişim olması halinde, bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun iş ortaklığı beyannamesi

...

7.4. Belgelerin sunuluş şekli

7.4.1. İstekliler, yukarıda sayılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır. Ancak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesi'nin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde; Gazete İdaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca "aslının aynıdır" şeklinde onaylanarak isteklilere verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri ile bunların noter onaylı suretleri de kabul edilecektir.

7.4.1.1 İhaleye katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin sunulan belgelerin veya bu belgelerde yer alan bilgilerin, EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilmesi veya bu bilgilerin teyidinin yapılabilmesi durumunda, bu belgeler için belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartlar aranmaz.

7.4.1.2 İstekliler tarafından, 7.4.1.1. maddesindeki koşulları taşıyan katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin belgeler ile Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınan geçici teminat mektubu, sunulmayacak belgeler tablosunda gerekli bilgilere yer verilmesi şartıyla teklif zarfında sunulmaz. Bu durumda, katılım ve yeterlik kriterleri ile geçici teminat mektubuna ilişkin değerlendirme, sunulmayacak belgeler tablosunda yer verilen bilgiler kullanılmak suretiyle EKAP üzerinden veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden ulaşılan bilgi ve belgeler üzerinden yapılır. Sunulmayacak belgeler tablosunun kısmi teklife açık ihalelerde her bir kısım için, ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde ise her bir ortak tarafından ayrı ayrı doldurulması gerekmektedir.

7.4.2. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.

7.4.3. İstekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale tarihinden önce İdare tarafından "aslı idarece görülmüştür" veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretlerini tekliflerine ekleyebilirler...” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan Feza Taahhüt A.Ş. - Deha Altyapı A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan teklif zarfı kapsamında; birim fiyat teklif mektubu, birim fiyat teklif cetveli, geçici teminat mektubu, banka teyit yazısı, imza beyannameleri ve iş ortaklığı beyannamesinin sunulduğu görülmüştür.

Başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığı tarafından teklif dosyası kapsamında sunulan belgelerin, belgelerin sunuluş şekline ilişkin düzenlemelere aykırı olarak sunulduğu iddiasına yönelik incelemenin yapılabilmesi için anılan iş ortaklığı tarafından teklif dosyası kapsamında idareye sunulan belgelerin sunulmuş olduğu şekliyle asıllarının gönderilmesi 03.12.2024 tarihli yazı ile talep edilmiş, söz konusu belgeler, idarenin 04.12.2024 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan yazısı ekinde gönderilmiştir.

Başvuru sahibinin, ihale üzerinde bırakılan Feza Taahhüt A.Ş. - Deha Altyapı A.Ş. İş Ortaklığı tarafından teklif dosyası kapsamında sunulan belgelerin, sunuluş şekline ilişkin düzenlemelere aykırı olarak sunulduğu iddiasına yönelik olarak söz konusu belgeler üzerinden gerçekleştirilen incelemede;

Pilot ortak Feza Taahhüt A.Ş. tarafından sunulan imza beyannamesinin, aslına uygunluğu Ankara 57. Noterliği tarafından onaylanmış örneğinin sunulduğu, özel ortak Deha Altyapı A.Ş. tarafından sunulan imza beyannamesinin, aslına uygunluğu aynı noterlikçe onaylanmış örneğinin sunulduğu, anılan belgelerin soğuk mühürlü ve ıslak imzalı olduğu,

İş ortaklığı beyannamesi, geçici teminat mektubu ve geçici teminat mektubuna ilişkin banka teyit yazısının aslının sunulduğu,

Diğer taraftan anılan iş ortaklığının ortakları tarafından teklif dosyası kapsamında Sunulmayacak Belgeler Tablosu ve yabancı dilde düzenlenmiş herhangi bir belgenin sunulmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile doküman düzenlemelerinden idarelerin belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isteyecekleri, adaylar veya istekliler tarafından idarece istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunulabileceği, noter onaylı belgelerin ise aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşımasının zorunlu olduğu, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyan belgelerin geçerli kabul edilmeyeceği, ihaleye katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin sunulan belgelerin veya bu belgelerde yer alan bilgilerin, EKAP üzerinden ya da kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden temin edilebilmesi veya bu bilgilerin teyidinin yapılabilmesi durumunda, bu belgeler için belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartlar aranmayacağı anlaşılmaktadır.

Bu doğrultuda yapılan inceleme tespitler neticesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli Feza Taahhüt A.Ş. - Deha Altyapı A.Ş. İş Ortaklığı tarafından sunulan teklif kapsamındaki belgelerin İdari Şartname’nin 7.4’üncü maddesinde düzenlenen sunuluş şekline uygun olduğu, öte yandan anılan iş ortaklığının ortakları tarafından teklif dosyası içerisinde Sunulmayacak Belgeler Tablosu ve yabancı dilde düzenlenmiş herhangi bir belgenin sunulmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

İdari Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler, teklif ettikleri bedelin %3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin %3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde, toplam geçici teminat miktarı ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen tekliflere bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir. Ancak ortaklardan herhangi biri tarafından Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işler için düzenlenen iş bitirme belgesinin kullanılması durumunda, belgeyi kullanan ortak tarafından ilgisine göre iş ortaklıklarındaki hissesi oranında veya konsorsiyumlarda işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarının toplam teklif tutarına karşılık gelen oranda geçici teminat verilmesi zorunludur.

26.3 Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren otuz günden az olmamak üzere isteklilerce belirlenir.

26.4. Kabul edilebilir bir geçici teminat ile birlikte verilmeyen teklifler, İdare tarafından istenilen katılma şartlarının sağlanamadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Teminat olarak kabul edilecek değerler” başlıklı 27’nci maddesinde “27.1. Teminat olarak kabul edilecek değerler aşağıda sayılmıştır:

a) Tedavüldeki Türk Parası.

b) Teminat mektupları.

c) Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetleri ve bu senetler yerine düzenlenen belgeler.

27.2. (c) bendinde belirtilen senetler ve bu senetler yerine düzenlenen belgelerden nominal değere faiz dahil edilerek ihraç edilenler, anaparaya tekabül eden satış değeri üzerinden teminat olarak kabul edilir.

27.3. İlgili mevzuatına göre Türkiye'de faaliyette bulunmasına izin verilen yabancı bankaların düzenleyecekleri teminat mektupları ile Türkiye dışında faaliyette bulunan banka veya benzeri kredi kuruluşlarının kontrgarantisi üzerine Türkiye'de faaliyette bulunan bankaların düzenleyecekleri teminat mektupları da teminat olarak kabul edilir.

27.4. Teminat mektubu verilmesi halinde, bu mektubun kapsam ve şeklinin Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen esaslara ve standart formlara uygun olması gerekir. Bu esaslara ve standart formlara aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez.

27.5. Teminatlar, teminat olarak kabul edilen diğer değerlerle değiştirilebilir.

27.6. Her ne suretle olursa olsun, İdarece alınan teminatlar haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Geçici teminatın teslim yeri” başlıklı 28’inci maddesinde “28.1. Teminat mektupları, teklifle birlikte zarf içinde İdareye sunulur. Ancak istekli tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi yeterlidir.

28.2. Teminat mektupları dışındaki teminatların Karayolları 5. Bölge Müdürlüğü Muhasebe Şubesi Müdürlüğüne yatırılması ve makbuzlarının teklif zarfının içinde sunulması gerekir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden, istekliler tarafından teklif edilen bedelin %3'ünden az olmamak üzere geçici teminat sunulacağı ve teminat mektuplarındaki geçerlilik tarihinin, teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren otuz günden az olmamak üzere isteklilerce belirleneceği anlaşılmaktadır.

İhale işlem dosyası üzerinden gerçekleştirilen incelemede, ihale üzerinde bırakılan Feza Taahhüt A.Ş. - Deha Altyapı A.Ş. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı Feza Taahhüt A.Ş. tarafından Türkiye İş Bankası Yıldız Ticari Şubesi tarafından düzenlendiği anlaşılan 75.000.000 TL tutarlı ve 15.09.2025 tarihine kadar geçerli geçici teminat mektubu ve eki banka teyit yazısının sunulduğu, belge tutarının anılan iş ortaklığının teklif bedelinin %3’ünü (2.237.196.633,00 x 0,03 = 67.115.899 TL) karşıladığı, ayrıca iş ortaklığının geçici teminata ilişkin kriteri karşılamak için kefalet senedi veya ayırt edici numara kullanmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin söz konusu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 5'inci 6’ncı ve 9’uncu iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,

Söz konusu maddenin ikinci fıkrasında “Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.” hükmü,

Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü,

Anılan Kanun'un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır…” hükmü,

Aynı Kanun'un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55’inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Bahse konu Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

yönlerinden sırasıyla incelenir.

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmü

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmü bulunmaktadır.

Başvuruya konu ihalenin Ön Yeterlik Şartnamesi’nin “Ön yeterlik başvurusu için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Adayların aşağıda yer alan belgeleri, ön yeterlik başvuruları kapsamında sunmaları gerekir:

...

b) Ön yeterlik başvurusu yapmaya yetkili olduğunu gösteren belgeler;

  1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

  2. Tüzel kişi olması halinde, başvuru mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesi. Tüzel kişilerde; adayların yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır. EKAP'a kayıtlı olmayan yabancı adaylar tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler sunulur.

c) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun başvuru mektubu.

ç) Bu şartnamenin 7.4. ve 7.5. maddelerinde belirtilen, şekli ve içeriği Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde düzenlenen yeterlik belgeleri.

d) Vekaleten ön yeterliğe katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ön yeterliğe başvurmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesi.

e) Adayın ortak girişim olması halinde, bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun iş ortaklığı beyannamesi

f) Tüzel kişi tarafından iş deneyimi göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicili müdürlükleri veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartların korunduğunu gösteren belge.

g) Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere, en az beş yıldır % 51 veya daha fazla hissesine sahip mimar veya mühendis ortağının mezuniyet belgesinin sunulması durumunda; ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından, ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son beş yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren belge.

ğ) Bu bent boş bırakılmıştır.

h) Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işler için düzenlenen iş bitirme belgesinin 13/1/2011 tarih ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 195 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince pay çoğunluğuna dayanarak kurulan şirketler topluluğu ilişkisi içinde kullanılması halinde bu hukuki ilişkiyi ve bu ilişkinin süresini tevsik eden belge

7.1.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.2.1. İş ortaklığının her bir ortağı tarafından 7.1 maddesinin (a) ve (b) bentlerinde yer alan belgelerin ayrı ayrı sunulması zorunludur. İş ortaklığının tüzel kişi ortağı tarafından, iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine ve Kanuna göre yapılacak ihalelere ilişkin sözleşmelerin yürütülmesi konusunda temsile ve yönetime yetkili olan/en az % 51 hissesine sahip ortağına ait olması halinde bu ortak (f) veya (g) bendindeki belgeyi de sunmak zorundadır. Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işler için düzenlenen iş bitirme belgesinin şirketler topluluğu ilişkisi içinde kullanılması halinde, bu belgeyi kullanan ortağın 7.1 inci maddenin (h) bendindeki belgeyi de sunması zorunludur.

7.3.1. Konsorsiyumların ön yeterliğe başvuruda bulunmalarının izin verilmediğinden boş bırakılmıştır.

7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.4.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

7.4.2. Adayın ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.

a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan adaylar, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,

b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan adaylar, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK024.1/Y)

sunmaları gerekmektedir.

Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;

a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),

b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),

c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,

ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.

Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son üç yıla kadar olan yılların belgelerini sunabilirler. Bu takdirde belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.

Adayın ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.

7.4.3. İş hacmini gösteren belgeler

Adayın, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yapım işleri cirosunu gösteren belgeyi sunması gereklidir.

Yapım işleri cirosunun 600.000.000 TRY (Türk Lirası) 'den az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan aday yeterli kabul edilir.

Bu kriteri ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıl için sağlayamayanlar, ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıldan başlamak üzere birbirini takip eden son altı yıla kadarki belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.

Yapım işleri cirosuna ilişkin kriterleri sağlayamayan adayın, yapım işleri cirosuna ilişkin asgari tutarın yarısını sağlaması ve toplam ciro tutarının, 600.000.000 TRY (Türk Lirası) TRY (Türk Lirası)'nın iki katından az olmaması durumunda, yapım işleri ciro kriterinin sağlandığı kabul edilir. Bu durumda, adayın toplam cirosunu gösteren gelir tablosunu da başvuru kapsamında sunması gereklidir.

Yapım işleri cirosunu tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.

Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.

Yapım işleri ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen yapım işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.

213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır.

Gelir tablosu sunulması durumunda, gelir tablosunun, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.

İş ortaklığı olarak ön yeterliğe başvuran adaylarda; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.

Adayın, ortak girişimin ortağı olarak taahhüdü altında devam eden yapım işlerinin gerçekleştirilen kısmının veya bitirdiği yapım işlerinin parasal tutarı, iş ortaklığındaki hissesi oranında hesaplanır.

Adayın iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda adayın iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de başvuru kapsamında sunulması gerekmektedir.

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. Adayın, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;

a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

b) İlk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan işlerde, ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

c) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen,

ç) Devam eden işlerde; ilk sözleşme bedelinin tamamlanması şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde gerçekleşme oranı toplam sözleşme bedelinin en az % 80'ine ulaşan ve kusursuz olarak gerçekleştirilen işlerde; ilk sözleşme bedelinin en az % 80'i oranında denetlenen ya da yönetilen,

d) Devredilen işlerde, devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan tarihinden geriye doğru son onbeş yıl içinde geçici kabulü yapılan,

işlere ilişkin deneyimini gösteren belgeleri sunması zorunludur. Aday tarafından 2.000.000.000 TRY (Türk Lirası) 'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması gerekir.

İş ortaklığında, pilot ortağın istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 80'ini, diğer ortakların her birinin ise, istenen asgari iş deneyim tutarının en az % 20'sini sağlaması zorunludur. Ancak ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde ettiği iş deneyim belgesi sunulması halinde pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise, her bir ortağın kendi kısmı için istenen asgari iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.

...

7.6. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

11/06/2011 tarih ve 27961 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yapım İşleri Benzer İş Grupları Tebliğinde bulunan "A/V Grup Karayolu İşleri (Altyapı+Üstyapı)" benzer iş olarak kabul edilecektir.

7.7. Mezuniyet belgeleri/diplomalar: İnşaat Mühendisliği...” düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Teklif vermeye davet edilen adayların ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

...

b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler;

  1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,

  2. Tüzel kişi olması halinde, teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesi. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır. EKAP'a kayıtlı olmayan yabancı istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler sunulur.

c) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu.

ç) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar.

d) Vekaleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesi.

e) İsteklinin ortak girişim olması halinde, bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun iş ortaklığı beyannamesi

...

7.2. İhaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde;

7.2.1. İş ortaklığının her bir ortağı tarafından 7.1 maddesinin (a) ve (b) bentlerinde yer alan belgelerin ayrı ayrı sunulması zorunludur...” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, anılan kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilecekleri, şikayet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılacağı, ilanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresinin ilk ilan tarihinden, ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın edinildiği tarihte başlayacağı anlaşılmaktadır.

Bu doğrultuda başvuru sahibinin 5 ve 6’ncı iddialarına yönelik gerçekleştirilen incelemede, başvuru sahibi dahil olmak üzere 39 aday tarafından 08.08.2024 tarihinde ön yeterlik başvurusunda bulunulduğu, ihale komisyonunca yapılan değerlendirmeler sonucunda 31 adayın yeterli bulunarak kısa listeye alındığı ve 29.08.2024 tarihinde “Ön Yeterlik Değerlendirme Sonucu Tutanağı”nın ön yeterlik başvurusunda bulunan tüm adaylara EKAP üzerinden tebliğ edildiği,

29.08.2024 tarihinde adaylara tebliğ edilen söz konusu tutanaktan hangi adayların başvurusunun hangi gerekçelerle uygun bulunmadığı ve hangi adayların başvurusunun uygun görüldüğü, diğer bir ifade ile sunmuş olduğu belgelerin eksiksiz ve ihale dokümanı düzenlemelerine uygun bulunduğu hususlarının öğrenilebildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin 5 ve 6’ncı iddialarında; ihale üzerinde bırakılan Feza Taahhüt A.Ş. - Deha Altyapı A.Ş. İş Ortaklığı’nı oluşturan pilot ve özel ortağın yalnızca ön yeterlik başvurusunda istenilen ve ihale aşamasında teklif ile birlikte sunulması talep edilmeyen bilanço, iş hacmi ve iş deneyimine ilişkin belgelerin uygun olmadığının ifade edildiği, Kanun’un 55’inci maddesine göre idarenin hukuka aykırı işleminin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihten itibaren en geç 10 gün içerisinde idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerektiği, anılan iş ortaklığının bilanço, iş hacmi ve iş deneyimine yönelik sunduğu belgelerin idarece uygun bulunduğuna ilişkin “Ön Yeterlik Değerlendirme Sonucu Tutanağı”nın başvuru sahibine 29.08.2024 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edildiği, bu doğrultuda Kanun’un 55’inci maddesinde belirtilmiş olan farkına varılmış olması gereken tarihin de 29.08.2024 tarihi olması gerektiği ve 10 gün içerisinde bu hususla ilgili olarak idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerektiği, ancak başvuru sahibi tarafından Kanun’un anılan maddesinde belirtilen 10 günlük süre geçtikten sonra 28.10.2024 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu tespit edilmiş olup anılan iddiaya ilişkin şikayet başvurusunun mevzuatta belirtilen sürelere uygun olarak yapılmadığından söz konusu iddiaların süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan başvuru sahibinin 9’uncu iddiasında; İdari Şartname’nin 35.1.1’inci maddesinde teklif fiyatı puanlamasının en düşük fiyat yerine sınır değerin üzerindeki ilk geçerli teklif fiyatı esas alınarak yapılacağının düzenlendiği, söz konusu düzenlemenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 40’ıncı maddesinin ikinci fıkrasına, temel ilkeleri düzenleyen 5’inci maddesine ve kamu yararına aykırı olduğu, kendilerine ait fiyat dışı unsur puanının, sınır değerin üzerindeki ilk geçerli teklif sahibi ile aynı olduğu halde ihalenin kendi üzerlerinde bırakılmamasının da bu hukuka aykırılığın bir sonucu olduğu ifade edilmektedir. Bu çerçevede, başvuru sahibi isteklinin iddia ettiği hususun temelinde, mevzuata aykırı olduğu düşünülen bir doküman düzenlemesi doğrultusunda gerçekleştirilen puanlama hesaplamasının bulunduğu görülmektedir. Bu itibarla inceleme yapıldığında, fiyat dışı unsur puanlamasına ilişkin düzenlemenin İdari Şartname’de yer aldığı, dolayısıyla bahse konu iddianın farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihin anılan istekli tarafından ihale dokümanının indirildiği 31.07.2024 tarihi olduğu, istekli tarafından bu tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 28.10.2024 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu görülmüş olup, başvuru sahibinin anılan iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “…Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir… Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve teklif mektuplarının şekli” başlıklı 54’üncü maddesinde “…(2) Teklif mektubunun aşağıdaki şartları taşıması zorunludur:

c) Teklif edilen bedelin rakam ve yazı ile birbirine uygun olarak açıkça yazılması

(5) Teklif mektuplarının şekil ve içerik bakımından yukarıda belirtilen niteliklere uygun olmaması teklifin esasını değiştirecek nitelikte bir eksiklik olarak kabul edilir… Teklif mektubu usulüne uygun olmayan isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 57’nci maddesinde “…(7) Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Teklif vermeye davet edilen adayların ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:

c) Bu Şartname ekinde yer alan standart forma uygun teklif mektubu…” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir.

31.4. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir.

31.5. Bu aşamada, tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen teklifler ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır...” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait birim fiyat teklif cetveline aşağıda yer verilmiştir.

A1

B2

Sıra No

İş Kalemi No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Ölçü Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat (Para birimi belirtilerek)

Tutarı (Para birimi belirtilerek)

1

ANT-1

Her Cins Ve Klastaki Zeminde Yarma Ve Yan Ariyet Kazısı [Gerektiğinde Proje Güzergahı Boyunca Patlatmaya Engel Teşkil Edebilecek Her Türlü (Yerleşim Alanı, Sera, Boru Hattı, Askeri Tesis V.S.) Engel Dikkate Alınarak Ve Kırıcı Aparatlı Makine De Kullanılarak] Yapılması Ve Kullanılması (Kırmataş Şose Ve Asfalt Sökülmesi Dahil) (Kullanılan malzemenin sulanması ve sıkıştırılması dahil)

metreküp

2.700.000

2

ANT-2

Her Cins Ve Klastaki Zeminde Ocak Ariyeti Kazısı Yapılması Ve Kullanılması (Sulama - Sıkıştırma Dahil)

metreküp

120.000

3

ANT-3

Dolgu Altlarındaki Her Cins Zayıf (Bitkisel Toprak Vs.) Ve Oynak (Batak Ve Balçık) Zeminlerin Kazılması Ve Kullanılması.

metreküp

490.000

4

ANT-4

Her Cins Ve Klastaki Zeminde Reglaj (PG:12 m)

kilometre

102,9

5

ANT-5

Orta Refüjde Ve Şevlerde Bitkisel Toprak Tabakası Teşkili(Ocak Veya Depo Malzemesinden)

metreküp

25.000

6

ANT6

Dolgu Altına Ocak Taşından Makine İle İstifsiz Taş Dolgu Yapılması

metreküp

145.000

7

ANS -1

Her Derinlikte, Her Cins Ve Klastaki Zeminde, Kuruda Veya Suda Her Türlü Sanat Yapısı Kazısı Yapılması (Köprü Temel Kazısı Hariç).

metreküp

101.000

8

ANS - 2

Her Türlü İnşaat Temellerinde (Köprü Temelleri Hariç) Kuruda Veya Suda Her Dozda Demirsiz Beton (C 20/25 Hazır Beton Harcı İle)

metreküp

2.210

9

ANS - 3

Her Türlü İnşaatta Temel Dışında Kuruda Veya Suda Her Dozda Demirsiz Beton (C 30/37 Hazır Beton Harcı İle)

metreküp

450

10

ANS - 4

Hendeklerin Betonla Kaplanması (Orta Refüj Ve Yarma Hendeği) (C 30/37 Hazır Beton Harcı İle)

metreküp

25.900

11

ANS - 5

Her Türlü İnşaatta ( Kirişli Ve Kutu Menfezler, Köprüler Ve Betonarme Kazık Hariç, Plak Ve Kompozit Menfezler Dahil) Kuruda Ve Suda Her Dozda Demirli Beton ( C30/37 Hazır Beton Harcı İle)

metreküp

4.600

12

ANS - 6

Kutu Menfezlerde Kuruda Veya Suda Her Dozda Demirli Beton (C 30/37 Hazır Beton Harcı İle)

metreküp

13.500

13

ANS - 7

Prefabrik Drenaj Bacası Yapılması Ve Yerine Konulması (C 30/37 Hazır Beton Harcı İle)

metreküp

185

14

ANS - 8

Baca Kapağı Tipi Prekast Elemanların İmali Ve Yerine Konulması (C 30/37 Hazır Beton Harcı İle) (Her Ebat Ve Kalınlıkta)

metreküp

38

15

ANS - 9

Ocak Taşı İle Moloz Taş İnşaat (Hazır Beton Harcı İle)

metreküp

38.000

16

ANS - 10

Ocak Taşı İle İstifsiz Taş Dolgu Yapılması

metreküp

27.000

17

ANS - 11

Sanat Yap. Ve Köprü Temel Tab. Beton Yol Ve Tretuvar Altlarına Kırmataş Tab. Ser. Ve Drenaj Hend.İle Her Türlü Büz Yanl. Kırm. Dolgu Yapılması

metreküp

35.000

18

ANS - 12

İnşaat Bünyesine Giren Yuvarlak Demir Ve Nervürlü Çelik Zati Bedeli, Yüklenmesi, Taşınması, Boşaltılması, İstifi Ve İşçiliği (Ø32 Mm'ye Kadar Her Çaptaki )

ton

2.800

19

ANS - 13

Prefabrik Beton Parke İmali Ve Yerine Döşenmesi (8 Cm.Kalınlıkta)

metrekare

9.660

20

ANS - 14

Her Tip Ve Kesitte Prefabrik Beton Bordür Yapılması Ve Yerine Döşenmesi

metre

35.000

21

ANS - 15

Prekast Büyük Tip (Tip-2) Düşüm Oluğu Yapılması ve yerine döşenmesi

metre

9.315

22

ANS - 16

Çapı 400 mm HDPE Koruge boru döşenmesi (SN 8, lastik conta, boru ve sızdırmazlık bedelleri dahil)

metre

1.850

23

ANS - 17

Ø200 Mm'lik Tünel Tipi Drenaj Borusu Temini Ve Döşenmesi

metre

550

24

ANS - 18

Sfero döküm ızgaranın yerine konulması

kilogram

2.800

25

ANS - 19

Çelik Ağlarla Şev Koruma Yapılması

metrekare

14.400

26

ANS - 20

Çelik Ağlarla Yapılan Şev Koruması İçin Tepe Ankrajı Tesis Edilmesi

adet

480

27

ANS - 21

Çelik Ağlarla Yapılan Şev Koruması İçin Topuk Ve Yüzey Ankrajı Tesis Edilmesi

adet

560

28

ANS - 22

1000 KJ Kaya Bariyer Yapılması

metrekare

2.670

29

ANK - 1

Her Derinlikte, Her Cins ve Klastaki Zeminde Kuruda veya Suda Köprü Temelinin Kazılması

metreküp

14.100

30

ANK - 2

Köprülerde Ve Heyelanlı Bölgelerde Ø 100 Cm Çapında Her Boyda Yerinde Dökme Kazık Yapılması ( (30/37 Hazır Beton Harcı İle)

metre

3.100

31

ANK - 3

Köprü Temellerinde Kuruda Veya Suda Her Dozda Demirsiz Beton (C 20/25 Hazır Beton Harcı İle)

metreküp

290

32

ANK - 4

Köprülerde Kuruda Veya Suda Her Dozda Demirli Beton (C 30/37 Hazır Beton Harcı İle)

metreküp

3.850

33

ANK - 5

Köprülerin Öngermeli (Önçekim-Artçekim) Boyuna Ve Enine Kirişlerinde Her Dozda Demirli Beton (C 40/50 Hazır Beton Harcı) (Taşıma Ve Yerine Koyma Dahil)

metreküp

450

34

ANK - 6

Toprakarme İçin Prekast Cephe Panelleri Yapılması Ve Yerine Konulması (C 30/37 Hazır Beton Harcı İle)

metreküp

75

35

ANK - 7

Prekast Cephe Panelleri Yapılması Ve Yerine Konulması (Toprakarme Hariç) (C 30/37 Hazır Beton Harcı İle) (Her Ebat Ve Kalınlıkta)

metreküp

45

36

ANK - 8

Sürtünmeli Toprakarme Ankraj Şeritlerinin Temini Ve Kullanılması (Zati Bedeli, Yüklenmesi, Taşınması, Boşaltılması Ve İstifi Dahil)

metre

2.760

37

ANK - 9

Konkasörde Kırılan Malzeme İle Toprakarme Arkası Çelik Ankraj Şeritleri Üzeri Dolgu Yapılması (Malzeme Temini, Nakli, Serilmesi,Sulanması Ve Sıkıştırılması Dahil)

metreküp

4.830

38

ANK - 10

Köprülerde Polimer Bitümlü Membran İle Su Yalıtımı Yapılması

metrekare

900

39

ANK - 11

Demir Borudan Kaynakla Korkuluk Yapılması (Sıcak Daldırma Galvaniz Yapılması Ve Yerine Konulması) (Nakliye Dahil)

ton

35

40

ANK - 12

Köprülerde 0-80 Mm.Boyuna Hareket Kap.Sabit Ankr.Kauçuk Contalı,Sıcak Had. Ekstrüde Özel Çelik Prof., Su Geç.Tip Genl. Derzi Yap.Ve Yerine Konulması

metre

80

41

ANK - 13

Ø 150 Mm.Lik Sert PVC Boru Temini Ve Döşenmesi

metre

11.250

42

ANK - 14

Yüksek Dayanımlı Öngerme Çeliğinin; Zati Bedeli, Yüklenmesi, Taşınması, Boşaltılması, İstifi, Muhafazası Ve İşçiliği (0,6 İnç Halat)

ton

31

43

ANK - 15

Kılıf Borusu Temini

metre

3.400

44

ANK - 16

Neopren (Lastik) Mesnet Tertibatı (İçi Çelik Fretli)

desimetreküp

250

45

ANÜ - 1

Asfalt Kazıma Makinası İle Her Cins Bitümlü Karışım Kaplamaların Kazılması Ve Kazınan Asfaltın Nakli

metreküp

35.000

46

ANÜ - 2

Plentmiks Alttemel ve/veya Plentmiks Temel Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı İle)

ton

890.000

47

ANÜ - 3

23 cm Sıkışmış Kalınlıkta Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile Astarsız Temel Üzerine BSK Yapılması (10 cm Bitümlü Sıcak Temel Tabakası, 8 cm Asfalt Betonu Binder Tabakası, 5 cm Asfalt Betonu Aşınma Tabakası (Bitüm İdareden Aşınma PMB)

metrekare

1.180.000

48

ANÜ - 4

Bakım için Asfalt Betonu Binder Karışımı Temini (Kırılmış ve Elenmiş Ocak taşı ile)(İdare Malı Bitüm ile) (İdare malı kamyonlar ile)

ton

20.000

49

ANÜ - 5

Bitümlü Bordür Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı İle)(İdare Malı Bitüm İle)

metre

25.000

TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)

Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli Feza Taahhüt A.Ş. - Deha Altyapı A.Ş. İş Ortaklığı tarafından teklif dosyası kapsamında sunulan birim fiyat teklif cetvelinde yer alan miktarlar ile teklif edilen birim fiyatların çarpımında ve toplamlarında aritmetik hata olmadığı, birim fiyat teklif mektubunda rakam ve yazı ile yazılan tutarların birbiri ile uyumlu olduğu, birim fiyat teklif mektubunun ihale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif mektubu standart formuna uygun olduğu, ayrıca söz konusu teklif cetvelinde yer alan miktarların birim fiyat teklif cetveli standart formunda yer alan miktarlar ile aynı olduğu ve aynı formda belirtilen iş kalemlerinin tamamına söz konusu cetvelde yer verildiği tespit edilmiş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

  1. Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir...” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 59’uncu maddesinde “Teklifler; Kanun, bu Yönetmelik, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği ve tip şartnamelerde belirtilen esaslar çerçevesinde standart formlar kullanılarak değerlendirilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in ekinde yer alan “İhale Komisyonu Kararı” başlıklı “KİK017.0/Y” no’lu standart formunda ise “Bu bölümde, ihale komisyonunun çalışmasının başından itibaren yapılan işlemler ile kararın gerekçesi ayrıntı bir şekilde açıklanacaktır. Karara karşı oy kullanan üye bulunması halinde karşı oy gerekçesi burada belirtilecektir. Teklifi değerlendirme dışı bırakılan istekli bulunuyor ise değerlendirme dışı bırakılma gerekçeleri de belirtilecektir. Bütün teklifler reddedilerek ihalenin iptaline karar verilmesi halinde, tekliflerin reddedilme gerekçelerine de yer verilecektir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhalenin karara bağlanması” başlıklı 36’ncı maddesinde “36.1. Yapılan değerlendirme sonucunda ihale komisyonu tarafından ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren istekli üzerinde bırakılır.

36.2. İhale komisyonu, yapacağı değerlendirme sonucunda gerekçeli bir karar alarak ihale yetkilisinin onayına sunar.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Kesinleşen ihale kararının bildirilmesi” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. Kesinleşen ihale kararı, ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil, ihaleye teklif veren bütün isteklilere, 36.2. maddesi uyarınca alınan ihale komisyonu kararı ile birlikte bildirilir...” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından, idarece tekliflerin değerlendirilmesinin kanun, yönetmelik, tip şartname esasları çerçevesinde standart formlar kullanılarak yapılacağı, bunun yanında ihale komisyonu kararı başlıklı standart formda ihale komisyonunun çalışmasının başından itibaren yapılan işlemler ile kararın gerekçesinin ayrıntılı bir şekilde açıklanacağı, teklifi değerlendirme dışı bırakılan isteklinin bulunması durumunda ise değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinin de belirtileceği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi isteklinin iddiasının “İhale komisyonu kararında fiyat ve fiyat dışı unsur puanlarına yer verilmediği, bu durumun saydamlık, güvenirlik ve kamuoyu denetimi ilkelerine aykırılık teşkil ettiği” yönünde olduğu görülmüştür.

16.10.2024 onay tarihli ihale komisyonu kararı incelendiğinde; İdari Şartname’nin 35.1’inci maddesi gereğince fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlendiğinin ifade edildiği, isteklilerin teklif ettiği bedel ve fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedellerinin ayrı sütunlarda gösterildiği, öte yandan teklif fiyatı puanı ve fiyat dışı unsur puanına ilişkin bilgiye yer verilmediği tespit edilmiştir.

İdare tarafından başvuru sahibi istekliye gönderilen şikayete cevap yazısında ise “...İhaleye katılan isteklilere verilen fiyat ve fiyat dışı unsur puanları aşağıdaki tabloda gösterilmiş olup, İhale Komisyonu Kararında isteklilerin fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedelleri ile aynı olduğu görülecektir...” ifadelerine yer verilerek ihaleye teklif veren isteklilere ait teklif fiyatı puanı ve fiyat dışı unsur puanlarının ayrı ayrı gösterildiği tabloya yer verildiği görülmüştür.

Yapılan inceleme ve tespitler neticesinde, ihale komisyonu kararında fiyat dışı unsur puanlamasına dahil edilen geçerli teklif sahiplerinin fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedellerinin belirtildiği ve şikayete cevap yazısında teklif fiyatı puanı ile fiyat dışı unsur puanlarını gösteren tabloya yer verilerek başvuru sahibi isteklinin bilgilendirildiği, söz konusu tablonun da ihale işlem dosyasında tutanağa bağlanan fiyat dışı unsur puanlamasına ilişkin tablo ile uyumlu olduğu, bu çerçevede başvuru sahibi isteklinin iddia ettiği durumun bir hak kaybına neden olmadığı veya başvuru sahibinin iddiasının değerlendirmesinde esasa etkili olmadığı anlaşıldığından iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Başvuruya konu ihaledeki geçerli teklif sahibi isteklilerden Timtaş Grup İnş. A.Ş. - Silahtaroğlu Mühendislik İnş. A.Ş. - Antaş Altyapı A.Ş. İş Ortaklığı’nın pilot ortağı Timtaş Grup İnş. A.Ş.nin ortaklık bilgilerine ilişkin olarak EKAP üzerinden gerçekleştirilen incelemede, şirketin iki ortağının bulunduğu, ortakların Bülent Arslan (%51) ve Lezgin Akdağ (%49) olduğu, söz konusu ortaklık oranlarının tevsiki için pay defterinin ilgili sayfalarının ve yönetim kurulu kararının EKAP’a yüklendiği, ancak ortaklardan Bülent Arslan’a ait pay defterinde belirtilen hisse adedi (510 adet) ile son durumu gösterir yönetim kurulu kararında aynı ortağa ait olduğu belirtilen hisse adedinin (2601 adet) uyumsuz olduğu tespit edilmiştir.

Bu doğrultuda, Timtaş Grup İnş. A.Ş. - Silahtaroğlu Mühendislik İnş. A.Ş. - Antaş Altyapı A.Ş. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması hususunda düzeltici işlem belirlenmesi gerekmekle birlikte, başvuru konusu ihalede mevcut durumun (ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli) değişmediği göz önünde bulundurulduğunda itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Mahkeme, tarih, anahtar kelime ile filtreleyin. AI ile benzer kararları otomatik bulun.

Ücretsiz Başla

Kaynak: karar_kik

Taranan Tarih: 28.01.2026 03:29:21

Ücretsiz Üyelik

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin

Ücretsiz üye olun, benzer kararları keşfedin, dosyaları indirin ve AI hukuk asistanı ile kararları analiz edin.

Gelişmiş Arama

10M+ karar arasında akıllı arama

AI Asistan

Kaynak atıflı hukuki cevaplar

İndirme

DOCX ve PDF formatında kaydet

Benzer Kararlar

AI ile otomatik eşleşen kararlar

Kredi kartı gerektirmez10M+ kararAnında erişim