Aşırı Düşük Teklif İtirazı Reddedildi: Korkmaz Kanal Su İhalesi

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/047
Gündem No : 41
Karar Tarihi : 11.12.2024
Karar No : 2024/UY.II-1638
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Korkmaz Kanal Su İnş. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/789614 İhale Kayıt Numaralı “Avrupa Yakası 9 Kısım Müteferrik Atıksu, Yağmursuyu, Dere Temizlik Bakım Onarım İnşaatı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 10.07.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Avrupa Yakası 9 Kısım Müteferrik Atıksu, Yağmursuyu, Dere Temizlik Bakım Onarım İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Korkmaz Kanal Su İnş. Tic. Ltd. Şti.’nin 14.10.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.10.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.10.2024 tarih ve 168057 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.10.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1319 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan istekli TH Kanal Su ve Kanalizasyon Onarım Temizleme San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamasının;

a) “Kombine Kanal Temizleme Ünitesi” iş kaleminin birim fiyatının açıklaması için rayiç bedel kullanıldığı, bu iş kalemi için ilan edilmiş resmi bir rayicin bulunmadığı, istekli tarafından en son 23 yıl önce yayımlanan, içeriğinin ne olduğu ve ihale dokümanına uygun olup olmadığı bilinmeyen bir rayicin kullanıldığı; bu rayicin kullanılamayacağı ancak kullanılabileceği kabul edilse dahi 2001 yılından 2024 yılına yapılan güncelleme yönteminin yanlış olduğu, güncellemede Yİ-ÜFE endeksinin kullanılmadığı anılan iş kalemi için isteklinin kullandığı 03.036/A pozunun 2001 yılı birim fiyatının 180.000,00 TL olduğu ve bu tutarın ihale tarihine kadar güncellenmesi durumunda ortaya çıkan tutarın 17.316.000,00 TL olduğu fakat istekli tarafından daha düşük bir birim fiyat ile açıklama yapıldığı,

b) Mahal listesi dikkate alındığında; temizlik işi yapılacak derelerin tamamının İstanbul Avrupa Yakası Ambarlı, Büyükçekmece, Selimpaşa, Silivri, Çanta, Gümüşyaka ve Çatalca Atıksu Havzalarını içeren sınırlar içerisinde bulunduğunun görüleceği ve mahal listesinde temizlik yapılacağı belirtilen tüm derelerin (Halkalı (Kanarya) Deresi, Hasanoğlu Deresi, Kanlıkuyu Deresi, Menekşe (Hamam) Deresi, Nakkaş Deresi) Çiftalan döküm sahasına olan mesafelerinin 40 kilometrenin üzerinde olduğu, idare tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, “Şantiye dışına kamyonla kazı malz. ve moloz nakli (M=40 km K:1400 A=1,75)” pozu için belirlenen nakliye mesafesinin 40 km olduğu, istekli tarafından da söz konusu pozun birim fiyat tespiti için yapılan hesaplamada 40 km mesafenin dikkate alındığı, İstanbul ilinde döküm sahalarının İSTAÇ A.Ş. tarafından işletildiği ve döküm sahalarına göre farklı fiyatların belirlendiği, istekli tarafından yapılan hesaplamada “Kazı Malzemesi ve Moloz Döküm Bedeli” için 40 km mesafe esas alınmasına rağmen mesafesi 40 km’nin üzerinde olan Çiftalan döküm sahası için belirlenen 65,00TL/Ton birim fiyatın kullanıldığı, nakliye mesafesinin 40 km olarak belirtilmesi ve işin yapılacağı yerler göz önüne alındığında, İSTAÇ A.Ş. tarafından işletilen Silivri-Çeltik ve Arnavutköy Bolluca döküm sahalarının döküm sahası olarak esas alınması ve bu sahalar için belirlenen 75,00TL/Ton birim fiyatın kullanılması gerektiği, isteklinin daha uzak mesafede bulunan Çiftalan döküm sahasına ait 65,00 TL/Ton birim fiyatını açıklamalarında kullanarak haksız avantaj sağlamaya çalıştığı,

c)“Atıksu ve Yağmursuyu kolektör hatlarında muayene bacası yüzeylerinin hızlı kürlenen çimento esaslı kaplama malzemesi ile Santrifüj Püskürtme Kaplama tekniği ile rehabilitasyonunun yapılması” pozuna ilişkin kullanılması gereken çimento esaslı kaplama malzemesi için teklif edilen fiyat ile Teknik Şartname’de özelliklerine yer verilen çimento ürününün alınmasının mümkün olmadığı, açıklama yapabilmek için Teknik Şartname’ye uygun olmayan bir ürünün fiyatının kullanıldığı,

ç) İş kalemlerine ait analizlerde kar ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarına asgari % 10 oranında belirlenmesi gereken yüklenici karı ve genel gider için % 10 oranından daha düşük tutarda yüklenici karı ve genel gider öngörüldüğü gerekçeleriyle mevzuata aykırı olduğu iddia edilmektedir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde “…45.1.1.5. (Ek madde: 25/01/2017-29959 R.G./7. md.) Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. (Ek cümle: 19.06.2018-30453/m RG/ 7. md.) Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 22.md.) İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 23.md.) İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında (Değişik ibare: 16/03/2019-30716 R.G./14.md.) veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 24.md.) İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 25.md.) Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 16 md.) İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 26.md.) İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 27.md.) Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 28.md.) Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. (Değişik: 20/8/2011-28031 R.G./ 17. md.; Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 29. md.) Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 30.md.) Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. (Ek cümle: 30.09.2020-31260 R.G./12. md.) Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde (Değişik ibare: 18.05.2022-31839 R.G./1. md., yürürlük:28.05.2022) 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için (Ek ibare: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde (Değişik ibare: 18.05.2022-31839 R.G./1. md., yürürlük:28.05.2022) 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir. (Mülga ibare: 06/02/2018-30324 R.G./4. md.)

45.1.13.6. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 32. md.) Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde (Değişik ibare: 18.05.2022-31839 R.G./2. md., yürürlük:28.05.2022) 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.), malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması (Ek ibare: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) ve son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde (Değişik ibare: 18.05.2022-31839 R.G./2. md., yürürlük:28.05.2022) 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. (Ek cümle: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, (Ek ibare:12/06/2015-29384 R.G./3.md.; Mülga ibare: 13.06.2019-30800 R.G/11. md., yürürlük:23.06.2019) YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 33.md.) İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 34. md.) Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 35. md.) Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

45.1.13.12. (Mülga madde: 07/06/2014-29023 R.G./ 36. md.)

45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.

45.1.13.14. (Ek madde: 25/01/2017-29959 R.G./7. md.; Ek ibare: 06/02/2018-30324 R.G./5. md.; Değişik cümle: 26/01/2021-31376 R.G./2. md.) İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. (Ek cümle: 16/03/2019-30716 R.G./15. md.) Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.13.15. (Ek madde: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir.

45.1.13.16. (Ek madde: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz.

45.1.13.17. (Ek madde: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir.

İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak;

a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar,

b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar,

kullanılabilecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.….” açıklaması yer almaktadır.

İhale dokümanı kapsamında bulunan Y.24.2.6.1 numaralı Santrifüjlü Püskürtme Kaplama Tekniği ile Muayene Bacası Rehabilitasyonu Teknik Şartnamesi’nde, anılan imalatın yapımında kullanılacak malzemelerin özelliklerine yer verilerek iş kaleminin taşıması gereken teknik özelliklere ilişkin belirlemeler yapılmıştır.

İdare tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesi çerçevesinde sınır değer hesabı yapılarak aşırı düşük tekliflerin tespit edildiği ve bu tekliflerin sahiplerinden 16.07.2024 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif açıklamalarının talep edildiği, sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının değerlendirilmesi neticesinde de açıklaması uygun görülen TH Kanal Su ve Kanal On. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi, teklif fiyatı sınır değerin üzerinde olduğu için kendisinden aşırı düşük teklif açıklaması istenmeyen başvuru sahibinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin (a) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak;

İş makinelerine yönelik olarak aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği durumlarda, istekliler tarafından resmi rayiçler kullanılmak suretiyle açıklama yapılabileceği, söz konusu resmi rayiçlerde makine katsayısının amortisman, yedek parça, nakil/montaj/demontaj, tamir bakım ve sermaye faizi/sigorta giderlerinden oluştuğu, söz konusu katsayı ile çarpılacak edinme bedeli olarak makine rayicinin kullanılabileceği, bu doğrultuda iş makinelerine ilişkin açıklamaların makine katsayısı içerisinde amortisman giderinin de bulunması nedeniyle edinme bedelinin tevsikinde fiyat tekliflerinin kullanılamayacağı; diğer yandan istekliler tarafından sahip oldukları iş makinelerinin kullanılması suretiyle de açıklamada bulunulmasında kamu ihale mevzuatı açısından aykırılık bulunmadığı, ancak bu durumda iş makinelerinin kendilerine maliyetine yönelik olarak maliyet hesabının belgelere dayalı olarak açıklanması gerektiği ve isteklilerin kendi malı olan iş makinesinin amortisman ömrü tamamlanmış olsa bile yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi, sigorta, montaj, demontaj gideri için asgari bir bedel öngörülmesi gerektiği, diğer bir ifadeyle isteklilerin kendi malı olan makineler ile açıklama yapmaları durumunda amortisman ömrünü tamamlayan makineler için edinme bedelinin kullanılacağı ancak söz konusu bedelin makine katsayısının amortisman gideri dışında kalan kısmının toplam makine katsayısı içerisindeki ağırlık oranı ile makine rayicinin çarpılması suretiyle bulunan tutarın altında olamayacağı bilinmektedir.

Bu doğrultuda kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan rayiçlerde iş makineleri için kullanılan katsayıların amortismana ilişkin kısmı ile yedek parça, tamir bakım, sermaye faizi, sigorta ve nakil-montaj-demontaj vb.ye karşılık gelen kısımlarının açıkça anlaşıldığı, ancak yapılan incelemede uyuşmazlığa konu 03.036/A poz numaralı “Kombine Kanal Temizleme Aracı” için herhangi bir kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan güncel bir rayice rastlanılamadığı görülmüş ve 25.11.2024 tarihli ve 6942 sayılı yazımız ile anılan araca ilişkin güncel tarihli rayiç yayımlanıp yayımlanmadığı ile yaklaşık maliyet hesabında bu araç için esas alınan 10.274.285,50 TL’nin nasıl hesaplandığı hususlarında bilgi talebinde bulunulmuştur. İdarenin 26.11.2024 tarihli cevabi yazısında, anılan araç için güncel bir rayiç bulunmadığı belirtilmiş ve yaklaşık maliyette esas alınan 10.274.285,50 TL’nin 2019 yılı Ocak ayında satın alınan emsal aracın satın alım tutarı olan 2.079.000,00 TL’nin güncellenmesi suretiyle tespit edildiği ifade edilmiştir. Dolayısıyla yapılan inceleme ve aktarılan yazışmadan da anlaşılacağı üzere, 03.036/A poz numaralı “Kombine Kanal Temizleme Aracı” için güncel bir rayicin mevcut olmadığı, bahsi geçen aracın İstanbul Su Kanalizasyon İdaresi’nin 2001 yılı rayicinin ise 180.000,00 TL olduğu tespit edilmiştir.

İdare tarafından gerçekleştirilen yaklaşık maliyet hesabı incelendiğinde söz konusu aracın fiyatının 10.274.285,50 TL olarak belirlendiği, bu tutarın idare tarafından 2019 yılı Ocak ayında satın alınan emsal aracın satın alım tutarı olan 2.079.000,00 TL’nin Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi (2003=100) CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosunun 28.9’uncu maddesinde yer verilen endeks üzerinden, 2019 yılı Ocak ayı ile 2024 yılı Ocak ayı arasındaki değişim oranı esas alınarak güncellenmesi suretiyle bulunduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aynı aracının maliyetinin açıklanmasında ise idare tarafından 2001 yılında yayımlanan 180.000,00 TL rayiç bedeli üzerinden hareket edildiği, söz konusu bedelin yine Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi (2003=100) CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosunun 28.9’uncu maddesinde yer verilen endeks üzerinden, 2001 yılı Ocak ayı ile 2024 yılı Haziran ayı arasındaki değişim oranı esas alınarak güncellenmesi sonucunda ulaşılan 11.327.416,99 TL’nin aracın maliyeti olarak kullanması suretiyle aşırı düşük teklif açıklamasının yapıldığı tespit edilmiştir. İdare tarafından 2019 yılı Ocak ayında alınan emsal aracın satın alım fiyatı yerine yayımlanmış son rayiç fiyatının esas alınarak aktarılan endeks tablosunun 28.9’uncu maddesine göre güncellemenin yapılması sonucunda da yine 11.327.416,99 TL’lik tutara ulaşıldığı görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesinin son cümlesinde yer alan “İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.” açıklamasının ise yalnızca cari yıl veya bir önceki yıla ait rayiçlerinin kullanılabileceği ancak daha önceki yıllara ait rayiçlerin kullanılamayacağı şeklinde yorumlanmasının mümkün olmadığı, bu düzenlemenin amacının henüz cari yılda birim fiyatı yayımlanmamış rayiçlerin önceki yıllarda yayımlanan birim fiyatlarının kullanılabilmesini sağlamaya yönelik olduğu bu çerçevede, aşırı düşük teklif açıklaması yapan isteklinin 2001 yılı rayicini güncelleyerek kullanmasında bir engel olmadığı değerlendirilmiştir.

Yukarıda yapılan tespit ve açıklamalar çerçevesinde, isteklilerce iş makinelerine ilişkin yapılan açıklamaların kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanan güncel rayiçler üzerinden veya isteklilerin sahip oldukları kendi malı olan araçlar üzerinden yapılması gerektiği, ancak somut olayda iddiaya konu edilen 03.036/A poz numaralı “Kombine Kanal Temizleme Aracı” için güncel bir rayiç fiyatının bulunmadığının anlaşıldığı, dolayısıyla anılan araca ilişkin makine katsayısını oluşturan amortisman ve yedek parça/nakil/montaj/demontaj/tamir bakım ve sermaye faizi giderleri ağırlık oranlarının da belirsiz olduğu, aktarılan koşullar altında istekli tarafından İSKİ 2001 yılı fiyatının TÜİK verileri üzerinden 2001 yılı Ocak ayı endeksinin 2024 yılı Haziran ayı endeksine oranlanması suretiyle bulunan katsayı ile güncellenerek yapılan açıklamanın kabul edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (b) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak;

İdare tarafından 5 adet iş kaleminin açıklama istenecek iş kalemi olarak belirlendiği ve bu kalemlere ilişkin yine idare tarafından hazırlanan analizlerde “Kazı malzemesi ve moloz döküm bedeli” girdisine açıklama istenecek analiz girdisi olarak yer verildiği ve girdinin biriminin “ton” olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklaması kapsamında sunulan analizlerde de anılan girdiye “ton” birimi üzerinden yer verildiği ve fiyat olarak 71.67 TL’nin öngörüldüğü, anılan fiyatın ise İstanbul İli Avrupa Yakasında bulunan üç farklı döküm sahasını işleten İSTAÇ A.Ş. tarafından yayımlanan döküm bedellerinin ortalaması alınarak hesaplandığı, İSTAÇ A.Ş. tarafından açıklanan döküm sahası bedellerine ilişkin tevsik edici belgenin açıklama kapsamında sunulduğu, gerek İSTAÇ A.Ş. tarafından belirlenen bedellerin gerekse ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklanan bedelin bir “ton” esas alınarak hesaplandığı ve birimin idare tarafından hazırlanan analizlerle uyumlu olduğu, İstanbul İli Avrupa Yakasında bulunan döküm sahaları ve döküm bedellerinin;

- Arnavutköy hafriyat döküm sahası: 75,00 TL

- Silivri Çeltik hafriyat döküm sahası: 75,00 TL

- Çiftalan hafriyat döküm sahası: 65,00 TL

şeklinde olduğu, başvuru sahibi tarafından iddia edildiği gibi imalatların yapılacağı sahalara daha uzakta bulunan Çiftalan döküm sahasının fiyatının kullanılmasında bir engel olmayacağı zira ihale dokümanında imalatlar sebebiyle çıkan hafriyatın en yakın döküm sahasına döküleceğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığı gibi daha uzakta olan bir döküm sahasının döküm bedeli daha düşük olduğu için tercih edilmesinin önünde de bir engel bulunmadığı ve bu durumun haksız avantaj sağlamak olarak kabul edilemeyeceği, bununla birlikte, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından aktarılan üç döküm sahasının döküm bedellerinin aritmetik ortalaması üzerinden bir hesaplama yapıldığı ve iddia edildiği üzere tek başına Çiftalan döküm sahasının döküm bedelinin esas alınmadığı görüldüğünden, iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (c) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak;

“Atık su ve yağmur suyu kollektör hatlarında muayene bacası yüzeylerinin hızlı kürlenen çimento esaslı kaplama malzemesi ile “Santrifüjlü püskürtme kaplama tekniği ile” rehabilitasyonunun yapılması” iş kalemi için idarece hazırlanan analizde “Beton ve betonarme yüzeyler için çimento esaslı (cement-bonded mortar) sızdırmazlık ve kaplama malzemesi” girdisine yer verildiği ve ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından bu girdinin maliyetinin tevsiki amacıyla Neosan Yapı Müh. İnş. Taah. ve San. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen bila tarihli fiyat teklifi ile ekinde bulunan 16.07.2024 tarihli Ek-O.6 sayılı Satış Tutarı tespit Tutanağı ile meslek mensubuna ilişkin belgelerin sunulduğu, fiyat teklifinde ihale konusu işin İhale Kayıt Numarası ve adının yazılarak teklife konu malzemenin “Beton ve betonarme yüzeyler için çimento esaslı (cement-bonded mortar) sızdırmazlık ve kaplama malzemesi” olduğunun belirtildiği ve bu malzemenin “Santrifüj püskürtme kaplama tekniği ile muayene baca rehabilitasyonuna ilişkin Y.24.2.6.1 Şartnamesine uygun olduğu” nun ifade edildiği, anılan ürünün teknik özelliklerinin ihale dokümanının ekinde bulunan Y.24.2.6.1 numaralı Santrifüjlü Püskürtme Kaplama Tekniği İle Muayene Bacası Rehabilitasyonu Teknik Şartnamesi’nde tarif edildiği, fiyat teklifi ve eki belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer verilen şartları haiz olduğu ve tekliften söz konusu malzemenin ihale konusu iş için verildiğinin anlaşıldığı hususları bir arada değerlendirildiğinde, malzemenin Teknik Şartname’de yer verilen teknik özellikleri karşılayacak şekilde fiyat teklifine konu edildiği anlaşıldığından, iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (ç) bendinde yer alan iddiasına ilişkin olarak;

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama istenen iş kalemleri için sunulan analizlerde kar ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının %10’undan daha düşük oranlarda yüklenici karı ve genel gider öngörüldüğü anlaşılmıştır. Bununla birlikte, ihalenin ilan tarihinin 14.06.2024 olduğu, 18.05.2024 tarihli ve 32550 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ’in 24’üncü maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin konuya ilişkin 45.1.3 üncü maddesinin “45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

sunacaklardır.

Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez.

Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir.” şeklinde değiştirildiği ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nde değişiklik yapan anılan Tebliğ’in 52’nci maddesinde yukarıda aktarılan değişikliğin 15.06.2024 tarihinde yürürlüğe gireceğinin belirtilerek, aynı Tebliğ’in geçiş hükümlerine ilişkin 46’ncı maddesinde de söz konusu değişikliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce ilanı yapılan ihalelerin, ilanın yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği hükümlerine göre sonuçlandırılacağının belirtildiği görülmüştür. Dolayısıyla, ihalenin ilan tarihi olan 14.06.2024 tarihinde yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nde, aşırı düşük teklif açıklaması sunacak isteklilerin analizlerde kar ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici karı ve genel gider öngörmesi yönünde bir zorunluluk bulunmadığından, iddianın yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.

KİK Kararı: 2024/UY.II-1638 (11 Aralık 2024)

Hukuk Asistanı ile Kararları Analiz Edin

Karar Bilgileri

10 Milyon+ Karar Arasında Arayın

Profesyonel Hukuk AraçlarınaHemen Erişin