KİK Kararı: 2024/UY.II-1449

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/043
Gündem No : 45
Karar Tarihi : 06.11.2024
Karar No : 2024/UY.II-1449
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Trans-Of Ulus. Nak. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Tesisler Bakım ve Onarım Şube Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/883820 İhale Kayıt Numaralı “2024 Yılı İstanbul Geneli Belediye Mülkleri ve Kamu Binalarının Bakım ve Onarımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Tesisler Bakım ve Onarım Şube Müdürlüğü tarafından 09.08.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2024 Yılı İstanbul Geneli Belediye Mülkleri ve Kamu Binalarının Bakım ve Onarımı” ihalesine ilişkin olarak Trans-Of Ulus. Nak. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 27.09.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.10.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.10.2024 tarih ve 166101 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.10.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1256 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, teklifi sınır değerin altında olan ve aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülen ER-KA Müh. Müt. Tur. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının aşağıda yer alan gerekçelerle mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizlerde işçilik rayiç girdileri için ihale tarihinde yürürlükte olan 88,90 TL/Saat asgari ücretin altında işçilik birim fiyatının öngörüldüğü, oysaki Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.9'uncu maddesine göre iş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamayacağı,

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizlerde açıklama istenilmeyen analiz girdileri için 0,00 TL birim fiyat öngörüldüğü, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.3'üncü maddesinin analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyat ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutar için bir kuruşun (0,01 TL) altında bedel öngörülemeyeceği seklinde olduğu,

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizlerde kar oranının % 10'un altında gösterildiği, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.3'üncü maddesinin sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesinin zorunlu olduğu şeklinde olduğu,

- Başvuru konusu yapım işinin birim fiyat teklif alınmak usulüyle yapılan bir ihale olup, aşırı düşük teklif açıklamalarının da her bir birim fiyat için istekli tarafından teklif edilen birim fiyatın açıklanması şeklinde olması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizlerde, toplam teklif tutarının esas alındığı, bazı iş kalemlerinde zarar öngörüldüğü, bazı iş kalemlerinde ise kâr öngörme usulüyle toplam teklif tutarının karşılandığı, anılan istekli tarafından açıklaması istenilen bazı iş kalemlerinin birim fiyatının ise açıklanamadığı,

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizlerde analiz girdi cins ve miktarları kendi lehine avantaj oluşturacak şekilde düşürülerek açıklamada bulunulmuş olmakla birlikte, analizlerde çarpma ve toplama hataları yani aritmetik hataların bulunduğu, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.8'inci maddesine aykırı olduğu,

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından inşaat, elektrik ve mekanik iş kalemleri için Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13'üncü maddesinin a, d ve e bentlerinde yer verilen seçenekler kullanılmak suretiyle açıklamada bulunulduğu, ancak söz konusu elektrik ve mekanik iş kalemlerinin malzeme ve işçilik gerektiren iş kalemleri olması nedeniyle sunulan fiyat teklifleri ve bunların dayanağı olan EK.O-5, EK.O-6 tutanakları ve EK.O7 ve EK.O-8 stok tespit tutanaklarında sadece malzeme girdilerinin yer aldığı, işçilik girdisine ait ne fiyat tekliflerinde ne de söz konusu Maliyet/Satış/Stok tespit tutanaklarında herhangi bir işçilik girdilerinin yer almadığı,

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından gerek kamu rayiçleri gerekse özel analizler içerisindeki işçilik girdisine yönelik taahhüdünde bulunan yapım işlerine ilişkin düzenlenen hakedişler esas alınarak açıklamada bulunulduğu, fatura bilgileri tablosunda beyan edilen faturalarda işçilik girdisinin ayrı bir kalem olarak gösterilmemiş olması nedeniyle sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının kabulünün mümkün bulunmadığı, EK.O-6 ve EK.O-7 tutanaklarında beyan edilen işçilik tutarları ilgili pozun analizindeki miktar ile ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin çarpımı sonucu elde edilen tutarın analizdeki toplam işçilik tutarının parasal değerinin altında kaldığı,

- Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin dayanağı olan EK.O-5 ve EK.O-6 tutanaklarının fatura bilgileri tablosunda bulunan miktar kısmındaki malzeme miktarı birim fiyat teklif cetvelindeki aynı iş kaleminin 1/20 sinin altında olduğu, bu durumun ise Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.1'inci maddesine aykırı olduğu,

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.1'inci maddesine yer alan ibarelerin yazılmamış olması ve bazılarında ise satışlar üzerinden alınan fiyat tekliflerinde maliyete dayalı yapılan açıklamanın yazıldığı, maliyete dayalı fiyat tekliflerinde ise satışlar üzerinden alınan fiyat tekliflerindeki beyanların yazılmış olduğu,

- Sunulan fiyat teklifleri ekinde yer alan maliyet/satış tespit tutanaklarında tarih ve sayı bilgisine yer verilmediği, fiyat teklifinde yer verilen tutanak tarih ve sayılarının fiyat teklifi ekindeki tutanak tarih ve sayıları ile örtüşmediği,

- Üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklamada bulunulması halinde fiyat teklifinin dayanağı olan EK-O.5, EK-O.6, EK.O-7 ve EK.O-8 tutanaklarının da fiyat teklif ekinde aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulması zorunlu olmasına rağmen söz konusu tutanakların sunulmadığı,

- İstekli kendi stoklarında bulunan ya da alıp sattığı malzemeler için kendi stoklarında bulunan miktarın birim fiyat teklif cetvelindeki aynı iş kalemi miktarının altında olmaması gerekmesine rağmen, tutanakların fatura bilgileri tablosundaki miktar birim fiyat teklif cetvelindeki miktarın altında bulunmakta olup bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.7'nci maddesine aykırılık teşkil ettiği,

- Açıklaması istenilen iş kalemleri için üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin dayanağı olan EK.O-6 tutanaklarının fatura bilgileri tablosunda fatura düzenlenen kişiye ait vergi numarasını yazılmamış olması, fatura düzenlenen kişilerin kamu kurumu olması ve dolayısı ile kamu kurum ve kuruluşlarına kesilen faturalan hakediş bazında olmasına rağmen fatura bilgileri tablosunda malzemenin cinsinin faturada yazılı olan hakediş ibaresi yerine açıklaması istenilen iş kaleminin tanımının yazılmış olması yasal düzenlemelere aykırılık teşkil etmekte olup bu durum açıklaması istenilen iş kaleminin ağırlıklı ortalama birim fiyatının tespitini mümkün kılmadığı,

- İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan fiyat teklifinde ve eki maliyet/satış/stok tespit tutanaklarının fatura bilgileri tablolarının fiyat teklifine konu mal/mamul/hizmetin tanımı ile açıklaması istenilen iş kalemlerini tanımının birbiri ile örtüşmediği, söz konusu fiyat teklifi ve tutanaklarda yer verilen malzemelerin açıklaması istenilen iş kalemlerine ait malzemeler olmadığı,

- Maliyet/satış/stok tespit tutanaklarının ağırlıklı ortalama birim fiyat kısmında yer verilen değerlerin aynı tutanağın fatura bilgileri tablosunda yer alan bilgiler ile örtüşmediği, ayrıca fiyat teklifinde yer verilen fiyatın ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmakla birlikte maliyet tespit tutanaklarındaki ağırlıklı ortalama birim maliyet tutarının altında fiyat teklif edilmiş olduğu,

- Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.1'inci maddesinde yer verildiği üzere ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde olması gerektiği, ancak fatura bilgileri tablosunda yer verilen fatura tarihlerinde bu kurala riayet edilmediği,

- Fiyat teklifi ekinde sunulan maliyet/satış/stok tespit tutanaklarının dipnot kısmında, fiyat teklifi veren ve belgelerde imzası bulunan vergi mükellefinin yetkili olduğunu gösterir imza beyannamelerinin, ticaret sicil gazetelerinin ve tutanakları tanzim eden SMMM'nin faaliyet belgelerinin sunulması gerektiği halde söz konusu belgelerin sunulmadığı, ayrıca sunulan belgelerdeki imzaların tutanak ekinde sunulan imzalar ile örtüşmediği, diğer bir ifadeyle fiyat teklifi ve tutanaklardaki imzaların yetkili olmayan kişilere ait olduğu,

- Açıklanması istenilen elektrik ve mekanik iş kalemleri için alınan fiyat tekliflerinin malzeme ve montaj dahil olarak açıklamada bulunulduğu, oysa ki özellikle mekanik iş kalemleri için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan birim fiyat analizlerinde işçilik girdilerinin cins ve miktarına ayrı ayrı yer verilmiş olup, malzeme ve montaj dahil alınan fiyat teklifleri ile açıklamada bulunulmasının mümkün olmadığı, fiyat teklifinde yer verilen işçilik miktarı söz konusu iş kaleminin yayımlanan analizindeki işçilik miktarının altında olması nedeniyle usule uygun olarak aşırı düşük teklif açıklamasının yapılmadığı,

- Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.1'inci maddesine göre üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, alınan fiyat teklifleri teklife konu alanda faaliyeti bulunmayan üçüncü kişilerden alınmak suretiyle açıklamada bulunulduğu iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği'nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

sunacaklardır.

Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez.

Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

…

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

…

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir.

…

İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.

Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur. …” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2024 Yılı İstanbul Geneli Belediye Mülkleri ve Kamu Binalarının Bakım ve Onarımı İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): RY201644001

d) Kodu:

e) Miktarı:

499 İş Kalemi Bakım Onarım İşi Yaptırılacaktır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Müdürlüğümüzce belirlenen mahalden işe başlanacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamaları ile doküman düzenlemelerinden, ihale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, isteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemeyeceği, sunulan analizlerin ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait tekliflerin reddedileceği anlaşılmıştır.

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Tesisler Bakım ve Onarım Şube Müdürlüğü tarafından 09.08.2024 tarihinde yapılan “2024 Yılı İstanbul Geneli Belediye Mülkleri ve Kamu Binalarının Bakım ve Onarımı” ihalesine 9 isteklinin katıldığı, teklifi sınır değerin altında kalan Er-Ka Müh. Müt. Tur. Tic. Ltd. Şti.ye 17.08.2024 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazıda “2024 Yılı İstanbul Geneli Belediye Mülkleri ve Kamu Binalarının Bakım ve Onarımı işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 05.09.2024 tarihine kadar idaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 05.09.2024 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.

Açıklama:

Aşırı düşük teklifin önemli bileşenlerine ilişkin bilgiler ekte sunulmuştur.

Aşırı düşük teklifin önemli bileşenlerine ilişkin açıklama ekte yer alan belgelerde bulunmaktadır.” ifadelerine yer verilerek aşırı düşük teklif açıklamalarının talep edildiği,

Er-Ka Müh. Müt. Tur. Tic. Ltd. Şti. tarafından aşırı düşük teklif açıklamalarının idareye sunulduğu, ihale komisyonunca anılan istekli tarafından yapılan açıklamaların kabul edildiği, 18.09.2024 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Er-Ka Müh. Müt. Tur. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise başvuru sahibi Trans-Of Ulus. Nak. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak belirlendiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, idare tarafından teklifi sınır değerin altında kalan Er-Ka Müh. Müt. Tur. Tic. Ltd. Şti.ye gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde açıklama istenilecek toplam 84 iş kalemine ait iş kalemleri listesinin, açıklama istenmeyen analiz girdilerinin, açıklama istenilen inşaat iş kalemlerine ait özel birim fiyat analizlerinin ve örnek analiz formatının yer aldığı görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli Er-Ka Müh. Müt. Tur. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına yönelik olarak yapılan incelemede; anılan istekli tarafından idarece aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı ekinde gönderilen açıklama istenen iş kalemlerine ilişkin analiz formatlarında yer verilen analiz girdilerinin miktarları ve ölçü birimleri dikkate alınarak aşırı düşük teklif açıklamasının sunulduğu, açıklanması istenilen tüm iş kalemlerine ilişkin açıklamaların sunulduğu görülmüştür.

Sunulan analizlerde malzeme ve montaj bedellerinin ayrı ayrı gösterildiği, işçilik giderleri için saatlik brüt asgari ücretin (88,90 TL) üzerinde olan 88,91 TL ve üzeri bedellerin öngörüldüğü, analizlerde yer alan çarpım ve toplamlarda aritmetik hatanın bulunmadığı, sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarı üzerine asgari %10 oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörüldüğü tespit edilmiştir.

Açıklanması istenilen iş kalemlerinden 28 adedinin fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklandığı, fiyat tekliflerinin ekinde satış tutarı tespit tutanaklarına, söz konusu tespit tutanaklarını düzenleyen meslek mensuplarına ait faaliyet belgelerine, fiyat teklifi veren firmalara ait imza sirküleri, ticaret sicil gazeteleri ve mesleki faaliyet belgelerine yer verildiği, tutanakların ilan tarihinin (17.07.2024) içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlendiği, fiyat tekliflerinde yer alan tarih ve sayı bilgisi ile tutanaklarda yer alan tarih ve sayı bilgilerinin birbiri ile uyumlu olduğu, tutanakların ekinde yer alan fatura bilgileri tablolarında ihale konusu iş kapsamında kullanılacak teklife konu ürün miktarının en az 1/20’si kadar satış yapıldığının görüldüğü, fatura bilgileri tabloların standart forma uygun olarak doldurulduğu, ürünlere ilişkin teklif edilen fiyatların ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından mevzuatta belirtilen ibarenin yazıldığı ve meslek mensubu kaşesi ile kaşelenerek imzalandığı, fiyat tekliflerinde yer alan imzaların sunulan imza sirkülerinde yer alan imzalar ile uyumlu olduğu, fiyat teklifleri ekinde sunulan fiyat teklifi veren firmalara ait mesleki faaliyet belgeleri ve ticaret sicil gazeteleri incelendiğinde fiyat teklifi veren firmaların fiyat teklifine konu alanlarda faaliyet gösterdikleri tespit edilmiştir.

Açıklanması istenilen iş kalemlerinden 31 adedinin isteklinin almış olduğu mallara ait fiyatlarla açıklandığı, söz konusu açıklamalar kapsamında meslek mensubu tarafından düzenlenen maliyet tespit tutanaklarının sunulduğu, bahse konu iş kalemlerine ilişkin teklif edilen fiyatların tutanakta yer alan ağırlıklı ortalama birim maliyetlerinin altında olmadığı, tutanakların ilan tarihinin (17.07.2024) içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlendiği, tutanaklarda tarih ve sayı bilgisinin yer aldığı, tutanakların ekinde yer alan fatura bilgileri tablolarında ihale konusu iş kapsamında kullanılacak teklife konu ürün miktarının en az 1/20’si kadar alım yapıldığı tespit edilmiştir.

Öte yandan, yukarıda aktarılan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesinde analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemeyeceğinin açıklandığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizler incelendiğinde, açıklama istenilmeyen analiz girdilerinden 5 adedinde birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan toplam tutar için bir kuruşun altında bedel öngörüldüğü,

Örneğin; saten alçı kaplaması yapılması (ortalama 1 mm kalınlık) iş kalemi içerisinde yer alan 10.130.9991 poz numaralı, 0,005 m3 miktarlı “su” girdisinin birim fiyatının 0,01 TL, toplam tutarının ise 0,00 TL öngörüldüğü,

0,70 mm trapezoidal alüm. levha (etial 30-50) çatı örtüsü yapılması iş kalemi içerisinde yer alan 10.420.1305 poz numaralı, 0,01 kg miktarlı “silikon esaslı 800 serisi macun” girdisinin birim fiyatının 0,10 TL, toplam tutarının ise 0,00 TL öngörüldüğü,

30 x 60 cm anma ebatlarında, rektifiyeli, her türlü renk, desen ve yüzey özelliğinde, 1.kalite, parlak, sırsız porselen karo ile 3 mm derz aralıklı duvar ve cephe kaplaması yapılması (karo yapıştırıcısı ile) iş kalemi içerisinde yer alan 10.130.9991 poz numaralı, 0,002 m3 miktarlı “su” girdisinin birim fiyatının 1,00 TL, toplam tutarının ise 0,00 TL öngörüldüğü,

60*60 cm ebadında 0.70 mm kalınlığında min.20 mikron elektrostatik toz boyalı (polyester esaslı) delikli alimünyum plakadan (en aw 3000 serisi) gizli taşıyıcılı sistem asma tavan yapılması iş kalemi içerisinde yer alan 10.200.3055 poz numaralı, 0,47 adet miktarlı “0.50 mm taşıyıcı ek parça (alüminyum, metal asma tavan için)” girdisinin birim fiyatının 0,01 TL, toplam tutarının ise 0,00 TL öngörüldüğü,

Laminat kaplamalı, iki yüzü odun lifinden yapılmış levhalarla (mdf) presli, kraft dolgulu iç kapı kanadı yapılması, yerine takılması iş kalemi içerisinde yer alan 10.420.1302 poz numaralı, 0,45 kg miktarlı “Sentetik tutkal (ts en 12765)” girdisinin birim fiyatının 0,01 TL, toplam tutarının ise 0,00 TL öngörüldüğü tespit edilmiştir.

Yapılan inceleme neticesinde, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesinde analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemeyeceğinin açıklanmasına karşı ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizlerde yer alan ve yukarıda yer verilen analiz girdilerinin toplam tutarlarında bir kuruşun (0,01 TL) altında 0,00 TL bedel öngörüldüğü, söz konusu durumun da Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili açıklamasına aykırı olduğu anlaşıldığından anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının bu yönüyle uygun bulunmaması gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Er-Ka Müh. Müt. Tur. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.