KİK Kararı: 2024/UY.II-1152

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/036
Gündem No : 9
Karar Tarihi : 18.09.2024
Karar No : 2024/UY.II-1152
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Mrns Yapı İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. - Xfalt Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Tepebaşı Belediyesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/623069 İhale Kayıt Numaralı “Sathi Kaplama Yol Yapılması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Tepebaşı Belediyesi Başkanlığı tarafından 03.06.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sathi Kaplama Yol Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Mrns Yapı İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. - Xfalt Yapı İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 26.08.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 28.08.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 09.09.2024 tarih ve 160422 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 09.09.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1058 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, aşırı düşük teklif açıklamalarının aşağıdaki gerekçelerle uygun olmadığı,

a. Açıklama istenen iş kalemleri için sunduğu analizlerin, idarece verilen analiz formatına, birim fiyat tariflerine, ihale dokümanında tanımlanan yapım şartlarına ve teknik şartnameye uygun olmadığı, isteklinin yaptığı açıklamada analiz girdilerini ve miktarlarını değiştirdiği, analiz girdilerinin tamamına yer verilmediği, girdilerin ve birimlerinin hatalı şekilde gösterildiği, açıklanması istenen tüm girdilerin açıklanmadığı, açıklanan girdilere ilişkin belgelendirme yapılmadığı, sunulan belgelerin ise Kamu İhale Genel Tebliğinin 45’inci maddesi hükümlerine aykırı şekilde düzenlendiği, açıklanması istenen ve istenmeyen analiz girdilerinin birimi, birim fiyatı, miktarları ile girdi tutarlarının gösterilmediği,

İş kalemlerinin bütün olarak tek bir fiyat teklifine konu edilmek suretiyle açıklama yapılmasının uygun olmadığı,

b. İdarece açıklama yapılması istenen iş kalemlerinin birim fiyat tarifleri kapsamındaki maliyet unsurları ile isteklinin sunduğu analizlerdeki unsurların birbirinden farklı olduğu, isteklinin kendisine avantaj sağlamak amacıyla, söz konusu iş kalemlerindeki bazı girdileri değiştirdiği, bazı girdilere ise hiç yer vermediği,

Açıklama istenmeyen analiz girdilerine 0,01 TL veya daha az fiyat teklif edilmesi nedeniyle bazı analiz girdilerinin tutarlarının 0,00 TL olarak hesaplandığı,

Analizlerde aritmetik hata yapıldığı, yuvarlamadan ve aritmetik hatalardan kaynaklanan hesaplama hatalarının düzeltilmesi durumunda, bu isteklinin düzeltilmiş analiz fiyatlarının, o iş kalemine ait teklif edilen birim fiyatın üzerinde kaldığı, farklı iş kalemlerinin analizlerinde yer alan aynı girdiler için farklı fiyatların kullanıldığı,

c. İstekli tarafından Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının ihale ilan tarihi itibarıyla yayımlanmış cari yıl rayiç fiyatlarının kullanılması gerekirken, bir önceki yıla ait olan fiyatların kullanıldığı, bu suretle cari yıl birim fiyatlarının altında kalan fiyatların teklif edildiği, ayrıca cari yıl birim fiyat listesinde yer almayan ancak geçmiş yıllarda birim fiyatı yayımlanmış olan pozlara ilişkin rayiç fiyatların kullanıldığı, rayiç fiyatları kullanılan pozlar ile açıklama yapılması istenen pozların birbiriyle uyumlu olmadığı,

d. Analizlerdeki işçilik bedellerinin 2024 yılı için yürürlükte bulunan saatlik asgari ücretin altında belirlendiği, işçilik maliyetlerinin de fiyat tekliflerine konu edildiği ve bazı fiyat tekliflerinde “işçilik dahildir” ibaresine yer verilmek suretiyle mevzuata aykırı açıklama yapıldığı,

e. İsteklinin açıklamalarında kullandığı akaryakıt fiyatlarının, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Rapor’da yer alan ve ihale ilan tarihi ile ihale tarihi (ihale tarihi hariç) arasında geçerli olan akaryakıt fiyatlarının % 90’ının altında olduğu, EPDK tarafından yayımlanan akaryakıt fiyatının TL/lt cinsinden hesaplanmasında, mazotun litre’den kg’e dönüşümündeki yoğunluk oranının 0,820- 0,845 kg/lt aralığında belirlenmediği,

f.AC-160/220 penetrasyon asfalt çimentosu, bitümlü bağlayıcı fm 2 b 2, katyonik asfalt emülsiyonu ve mazot girdileri başta olmak üzere tüm analiz girdilerine ait fiyat tekliflerinin fiyat teklifine konu alanda faaliyette bulunan şirketlerden alınmadığı, fiyat tekliflerinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi gereğince gerekli ibareler yazılmak suretiyle ilgili meslek mensubu tarafından imzalanmadığı, fiyat tekliflerini veren şirketler ile bu teklifleri imzalayan ve onaylayan meslek mensupları arasında tam tasdik sözleşmesi veya beyannamelerini imzalamaya yetki veren bir sözleşmenin bulunmadığı ya da bu sözleşmelerin geçerlilik sürelerinin sona erdiği, söz konusu belgelerde, meslek mensubu kaşesi ile fiyat teklifini veren kişiye ait imza ve kaşenin de eksik olduğu, fiyat tekliflerindeki teklif sahibinin imzası ile tutanaklardaki ve tutanakların ekinde sunulması gereken imza sirkülerlerinde ve imza beyannamelerindeki imzaların aynı olmadığı, fiyat teklifleri ve ekindeki tutanakların farklı kişiler tarafından imzalandığı, fiyat tekliflerinin dayanağını teşkil eden faturaların, fiyat teklifine konu mala veya hizmete ilişkin olmadığı, fiyat teklifi veren şirketlerin yasal defter ve belgelerinde, son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemi için fiyat teklifine konu mal veya hizmetin alış, satış veya üretimine ilişkin kayıt bulunmadığı, gerçeğe aykırı şekilde fiyat teklifleri düzenlendiği, fiyat teklifi veren kişi veya şirketlerin, faal durumda olmadıkları, vergi ve oda kayıtlarının da bulunmadığı,

Maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ile stok tespit tutanağının geçici vergi beyanname dönemlerinin hatalı şekilde belirlendiği veyahut hiç belirlenmediği, tespit tutanaklarının Kamu İhale Genel Tebliğinin 45’inci maddesi ve ekindeki Ek-0.5, Ek-0.6, Ek 0.7 ve Ek-0.8 standart formlarına aykırı şekilde düzenlendiği, stoklarda olduğu belirtilerek Stok Tespit Tutanağı kullanılmak suretiyle açıklama yapılan malın stoktaki miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olduğu halde, eksik kalan miktar için Genel Tebliğ’deki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılmadığı, isteklinin kendi ürettiği ve aldığı mallara ilişkin maliyetlere dayanarak Ek-0.7 tutanağı ile yaptığı açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerektiği halde, belirtilen dönemlerde tutanağı konu mala ilişkin alım yapılmadığı, maliyet/satış tutarı ve stok tespit tutanaklarında, söz konusu tutanakların hangi mala ilişkin olarak düzenlendiği bilgisi ve tutanak tarih ve sayısının bulunmadığı, tutanaklarda mükellefin ve meslek mensubunun adı, soyadı/unvanı ile diğer bilgilerin yazılmadığı veya hatalı olarak ya da eksik olarak yazıldığı, söz konusu defterlerin, e-defter veya defter beyan sistemi gibi elektronik ortamlarda tutulduğu halde buna ilişkin açıklayıcı bilgiye tutanaklarda yer verilmediği, aynı fiyat teklifi kapsamında birden fazla mal için fiyat teklifi alınmasına rağmen, bu tekliflerin dayanağını teşkil eden maliyet/satış tutarı tespit tutanaklarında her bir mal için satış veya maliyet tutarının hesaplanması amacıyla ayrı bir tablo düzenlenmediği, sunulan ticaret sicili gazeteleri veya tasdiknameleri ile vekâletnamelerin hem münferiden imza yetkisini, hem de üçüncü kişilere fiyat teklifi verilmesi yetkisini içermediği, ticaret sicili gazeteleri, ticaret sicili tasdiknamesi, imza beyannamesi ve vekâletnamelerdeki geçerlilik sürelerinin sona erdiği, meslek mensuplarının oda faaliyet belgelerinin, fiyat tekliflerinin ve tutanakların meslek mensubunca onaylandığı tarihi kapsamadığı, meslek mensubunun faaliyet belgesinin kendisi tarafından “aslı gibidir” şeklinde tasdik yapılmadan sunulduğu, ayrıca fiyat tekliflerinin dayanağı olan maliyet/satış tutarı tespit tutanakları ile fiyat teklifleri arasında fiyat teklifini veren ve meslek mensubuna ait bilgiler de dâhil olmak üzere içerdikleri bilgiler bakımından tutarsızlıkların bulunduğu, söz konusu tutanaklardaki hesaplamalarda hatalar yapıldığı, satışlara dayalı açıklamalar için ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, maliyete dayalı açıklamalar için ise ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmaması koşullarının gerçekleşmediği, meslek mensubunca düzenlenen tutanaklarda yer alan mal ve hizmetler ile fiyat teklifine konu mal ve hizmetlerin farklı teknik özelliklerde olduğu, bu sebeple söz konusu belgelerin açıklamaya esas alınmasının mümkün bulunmadığı, maliyet tespit tutanağına dayalı olarak mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için, fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerektiği halde, bu kurala uyulmadığı, bunun yanında, satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması koşuluna da uyulmadığı, tutanaklarda fatura bilgileri tablosunun usulüne uygun şekilde düzenlenmediği, tablodaki bilgilerin eksik ve hatalı olduğu, ayrıca tablodaki fatura adedi, faturaya konu mamul/mal veya hizmetin adı/nevi, miktar ve tutarı bilgileri ile tutanağın satış veya maliyet tutarının tespitine ilişkin kısmında yer alan tablodaki bilgilerin birbiriyle çeliştiği, tutanakta son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ait olmayan faturalara da yer verildiği, faturaların bir kısmının fiyat teklifine konu mal veya hizmetlere ilişkin olmadığı, fiyat teklifine konu mal veya hizmet dışında başka mal ve hizmetlerin de bulunduğu halde bunların tutarlarının ayrıştırılmadığı, faturayı düzenleyen bilgilerine ve vergi kimlik numaralarına yer verilmediği gibi, söz konusu bilgilerin hatalı ve eksik şekilde düzenlendiği, isteklinin sunduğu maliyet tutarı tespit tutanağı, fiyat teklifi veren mükellefin fiyat teklifine konu malın veya hizmetin üreticisi sıfatıyla düzenlenmiş olmasına rağmen, mükellefin sahip olduğu kapasite raporuna ilişkin bilgilere bu tutanakta hiç yer verilmediği ya da eksik veya hatalı olarak yer verildiği, tutanaktaki kapasite raporunun geçerlilik süresinin sona erdiği, üretim konusu, yıllık üretim kapasite miktarı ve üretim konusu malların biriminin, fiyat teklifine konu mal veya hizmet üretimi için uygun ve yeterli olmadığı,

g. Açıklama istenen iş makinesi girdileri (Konkasör, Yükleyici, Ekskavatör ve Dragline Tipi Makineler 210-259 Hp, Ekskavatör ve Dragline Tipi Makineler 100-139 Hp) ve araçların maliyetinin ile ilgili olarak, iş makinelerinin kendi malı olduğuna dair Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesinde öngörülen belgeler ile iş makinelerinin teknik özelliklerini tevsik eden belgelerin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulmadığı, sunulan belgelerin isteklinin Teknik Şartname’de özellikleri belirtilen iş makinelerine sahip olduğunu göstermediği, diğer taraftan iş makinelerinin finansal kiralama ile temin edildiğini göstermek üzere sunulan belgeler arasında yer alması gereken finansal kiralama sözleşmesi ve ödeme belgelerinin Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 31’inci maddesindeki hükme aykırı olarak sunulduğu, finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine, teçhizat ve ekipman sunulması durumunda da yine kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilmesi şartının geçerli olduğu, kendi malı olduğunu belirtilen iş makineleri için ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporunun da sunulması gerektiği halde bu belgelerin sunulmadığı, isteklinin kendi malı olduğunu usulüne uygun şekilde tevsik ettiği bir iş makinesini aşırı düşük teklif açıklamasında kullanabilmesi için, makinenin edinim bedeli ile girdi miktarının çarpımı sonucunda bulunan tutarın, hiçbir durumda, makinenin amortisman maliyeti dışında kalan maliyet katsayılarının (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi sigorta, nakil-montaj-demontaj) ve resmi rayicinin çarpılması sonucu bulunan tutarın altında kalmaması gerektiği, ancak isteklinin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’nci maddesinde düzenlenen bu usule uygun şekilde açıklama yapmadığı, kendi malı iş makinesinin amortisman süresinin dolmamış olması nedeniyle 45.1.13.1’nci maddesinin (b) bendine göre hesaplama yapması gerekirken, amortisman süresi dolmuş gibi değerlendirme yaparak amortisman katsayısını “0” kabul etmek suretiyle Tebliğin 45.1.13.17’nci maddesinin (a) bendine göre hesaplama yaptığı, bu durumun mevzuata aykırı olduğu, amortisman süresini tevsik eden yasal belgelere açıklama kapsamında yer verilmediği, amortisman süresi sona ermemiş olan makine ve araçlar için amortisman hesaplanmadığı, makine ve araçların resmi rayiçlerinde güç ve kapasite değerleri ile teknik özelliklerine yer verilmemesi nedeniyle, iş makineleri ile ilgili olarak yapılan açıklamalarda, söz konusu güç, teknik özellik ve kapasite değerlerinin sağlandığının belgelendirilmesi gerektiği halde bu belgelendirmenin yapılmadığı,

İş makineleri yönünden kendi malına dayalı olarak yapılan açıklamaların idarece verilen analiz ile birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına ve teknik şartnamede belirtilen teknik özelliklerine uygun olmadığı, fiyat teklifi ile açıklanan iş makinelerinin, fiyat teklifi veren şirketler tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde, üretimi, alım veya satımının yapılmadığı, bu sebeple, fiyat teklifi veren firmanın meslek mensubundan ya da eğer kendi malı ile açıklama yapılmışsa isteklinin meslek mensubundan yevmiye defteri kayıtlarının fatura ve ruhsatlarının istenerek makinelerin teknik özelliklerinin idarenin analizi ile birim fiyat tarifleri, idarece tanımlanan yapım şartları ve Teknik Şartname’de belirtilen teknik özellikleri tam olarak karşılayıp karşılamadığının tespit edilmesi gerektiği,

h. İsteklinin açıklama yapılacak iş kalemleri kapsamında yer alan nakliye girdilerine ilişkin olarak idarece verilen nakliye formüllerini kullanmadığı, bu formüllerdeki değerleri değiştirdiği, (K) katsayısını 2024 yılı için belirlenen tutardan daha düşük aldığı, ortalama taşıma mesafelerinin tespiti için sunulan itinerer hesaplamalarında yer verilen ocak bilgilerinde eksiklik ve hataların bulunduğu, hangi ocaktan, nereye (depo alanına veya dolgu alanına) ve ne miktarda malzeme taşınacağına ilişkin herhangi bir açıklamanın yapılmadığı, kullanılacak ocağa ilişkin sunulan ruhsat ve işletme izni belgelerinin sürelerinin dolduğu veyahut iptal edildikleri, “granüler temel yapılması iş kalemi malzemenin yola nakli” ile Sathi kaplama için Asfalt mıcırı analiz girdisi malzemenin yola nakli girdisine ait mesafenin hesaplanmasında birden fazla malzeme ocağının kullanılması nedeniyle nakliyesi yapılacak granüler temel yapılması ile sathi kaplama için asfalt mıcırı analiz girdisi malzemenin yola nakli temel malzemesinin serim yerine naklinde birden fazla ocak dikkate alındığından açıklamada yer verilen ve ihale konusu iş kapsamında kullanılması öngörülen her bir maden ocağına ilişkin olarak ayrı ayrı ocak tesisi kurulması gerektiği halde istekli tarafından açıklama kapsamında ocağın kurulacağı yerlere ilişkin herhangi bir kroki vs. sunulmadığı, ocak tesisi kurulumuna ilişkin olarak da herhangi bir maliyet hesabının yapılmadığı ve nakliye mesafelerini tevsik etmek üzere sunulan kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenmiş veya onaylanmış belgelerin, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 31’inci maddesinde belirlenen asıl veya noter onaylı suret şeklinde sunulmadığı, açıklama istenen nakliye girdileri arasında bulunan “Yarma kazısının depoya taşınması”, “Zayıf zemin nakli”, “Ariyet kazısının nakli” ile “Taş nakli” iş kalemlerinin işin yapımında ortaya çıkan kazının bertarafı için iş sahasından uzaklaştırılması ve depolanmasına ilişkin olduğu, ihale konusu işin yerine getirilmesinde temin edilecek (kum, çakıl, stabilize vb.) yapı malzemelerine ilişkin bir analiz girdisi olmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.15’inci maddesi gerekçe gösterilerek idarece verilen nakliye mesafesi dışında bir mesafe ile açıklama yapılabilmesi için nakliye konusu malzemenin işin yerine getirilmesi amacıyla temin edilecek malzeme (kum, çakıl, stabilize vb.) niteliğinde olmasının zorunlu olduğu, bu nedenle isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasındaki kazı nakli girdilerini Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.2’nci maddesi uyarınca idarece verilen mesafeleri kullanarak açıklaması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir...” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “Yapım işleri ihalelerinde, (4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;…

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2.İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır...” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Sathi Kaplama Yol yapılması İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde):

d) Kodu:

e) Miktarı:

100 dekar alanda Tek Tabaka Astarlı Bitümlü Sathi Kaplama Yol Yapılması ile 30.000 Ton Granüler Temel Yapılması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Batıkent, Çamlıca, Yaşamkent ve muhtelif mahalleler “ düzenlemesi,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin tekliflerin elektronik ortamda alındığı “Sathi Kaplama Yol yapılması İşi” olduğu, ihaleye 19 isteklinin teklif vererek katıldığı, 12.06.2024 tarihli ihale komisyonu kararına göre Ak Yol Asfalt İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin sınır değerin altında teklif verdiği ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, anılan isteklinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun kabul edilerek ihalenin üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği,

Başvuru sahibinin ise bu komisyon kararına yönelik olarak Ak Yol Asfalt İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin yeterlik bilgilerine ilişkin belgelerinin ve aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçeleriyle şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu,

İtirazen şikayet başvurusu üzerine 31.07.2024 tarihli ve 2024/UY.II-948 sayılı Kurul kararının alındığı, söz konusu kararda “…Sorgulama yazı ekinde açıklama istenilecek analiz girdileri ve açıklama istenilmeyecek analiz girdilerine liste şeklinde yer verildiği, sorgulamaya tabi her bir iş kalemi özelinde analizlerin temel analizlere ayrıştırılarak analiz formatlarının gönderilmediği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4’üncü maddesine göre kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanmış ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için, bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı veya aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı kapsamında isteklilere verilmesi gerektiği, ancak idare tarafından her bir iş kalemi özelinde alt analiz girdilerine yer verilerek analiz formatlarının gönderilmediği, bu durumda söz konusu iş kalemine ilişkin analizler olmadığından isteklilerce sunulan açıklamaların uygunluk denetimlerinin gerçekleştirilemeyeceği, analiz girdi ve miktarlarının gösterildiği analizlerin idarece hazırlanması, hazırlanacak analizler kapsamında yer alan girdiler de göz önünde bulundurulmak suretiyle, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38.1’inci maddesine göre açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ilişkin sıralı analiz girdileri listesi ile sıralı analiz girdileri listesi kullanılmak suretiyle tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilerek açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin mevzuata uygun olarak idare tarafından oluşturulması, bahse konu hususlar belirlenip hazırlandıktan sonra bu hususlara uygun bir şekilde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden, analiz hazırlanan pozlara ait analiz girdilerinin ve miktarlarının gösterildiği analizlere de yer verilmek suretiyle, yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.” gerekçeleriyle düzeltici işlem belirlendiği,

Kurul kararının uygulanmasını teminen Ak Yol Asfalt İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nden tekrardan aşırı düşük teklif açıklamasının istendiği, açıklamaların uygun kabul edilerek 16.08.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı tespit edilmiştir.

EKAP üzerinden 08.08.2024 tarihinde tebliğ edilen yazıda “…Kamu İhale Kanunun 38. maddesi ve İdari Şartnamenin 33. maddesine göre aşırı düşük teklifler kapsamında olduğunuz tespit edilmiştir. Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.10. maddesi hükmü gereği, ekli analiz format ve listelerini dikkate alarak yapacağınız açıklamaları 14.08.2024 tarihine kadar İhale Komisyonumuza ulaştırmanızı rica ederim” ifadelerinin yer aldığı, yazı ekinde iki iş kalemine ait açıklama istenen aktarmasız inşaat analizleri, açıklama istenilen analiz girdileri ve açıklama istenmeyen analiz girdilerin listesi, açıklama istenilen iş kalemleri listesi (2 adet) ve sıralama iş kalemleri listesine yer verildiği,

İdarece 13.08.2024 tarihinde tekrardan EKAP aracılığı ile tebliğ edilen yazıda “…Kamu İhale Kurumunun 2024/UY.II-948 sayılı kararında “….kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanmış ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için, bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı veya aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı kapsamında isteklilere verilmesi gerektiği…” hükmü gereği idaremizce tasarlanmış analizlerin aşırı düşük sorgu kapsamında istekli tarafından düzenlenmesi gereğince sunulan açıklamaya ek olarak istenmektedir. Açıklamalarınızı tebliği izleyen en fazla 3 işgünü içerisinde yapmanız hususunu bilgilerinize rica ederim.” ifadelerinin yer aldığı, yazı ekinde kamu kurum ve kuruluşları birim fiyatlarını içeren paçal iş kalemlerine ilişkin analizlerin gönderildiği görülmüştür.

İdarece Ak Yol Asfalt İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne tebliğ edilen sorgulama yazılarının ekinde yer alan belgeler incelendiğinde; açıklama istenilecek iş kalemlerine ilişkin alt girdilere ayrıştırılarak oluşturulan analizlerin gönderildiği görülmekle birlikte, söz konusu analizlerde girdi miktarlarının bulunmadığı, bu durumun isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının analiz formatlarına uygun bir açıklama yapılıp yapılmadığı noktasında değerlendirme yapılması imkânını ortadan kaldırdığı,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.4’üncü maddesine göre kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanmış ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için, bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı veya aşırı düşük teklif açıklama talep yazısı kapsamında isteklilere verilmesi gerektiği, ancak somut olayda idare tarafından her bir iş kalemi özelinde alt analiz girdilerine yer verilerek oluşturulan analiz formatları isteklilere bildirilmekle birlikte; bu analizlerde girdi miktarlarına yer verilmediği, bu durumda söz konusu iş kalemlerine ilişkin isteklilerce sunulan açıklamaların uygunluk denetimlerinin gerçekleştirilemeyeceği, bu çerçevede analiz girdi ve miktarlarının gösterildiği analizlerin idarece hazırlanması, hazırlanacak analizler kapsamında yer alan girdiler de göz önünde bulundurulmak suretiyle, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 38.1’inci maddesine göre açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ilişkin sıralı analiz girdileri listesi ile sıralı analiz girdileri listesi kullanılmak suretiyle tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilerek açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin mevzuata uygun olarak idare tarafından oluşturulması, bahse konu hususlar belirlenip hazırlandıktan sonra bu hususlara uygun bir şekilde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden, analiz hazırlanan pozlara ait analiz girdilerinin ve miktarlarının gösterildiği analizlere de yer verilmek suretiyle, yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarece mevzuata uygun bir şekilde aşırı düşük teklif açıklama istemi kapsamında gerekli belgelerin hazırlanıp teklifi sınır değerin altında kalan istekliden tekrar aşırı düşük teklif açıklaması istenmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.