KİK Kararı: 2024/UY.II-1127

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/035
Gündem No : 48
Karar Tarihi : 11.09.2024
Karar No : 2024/UY.II-1127
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Hasan Vardar İnşaat San. ve Tic. A.Ş. - Pam İnşaat ve Tur. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/486647 İhale Kayıt Numaralı “Asya Yakası 3. Kısım Müteferrik Atıksu, Yağmursuyu Dere Temizlik Bakım Onarım İnşaatı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından 22.05.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Asya Yakası 3. Kısım Müteferrik Atıksu, Yağmursuyu Dere Temizlik Bakım Onarım İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Hasan Vardar İnşaat San. ve Tic. A.Ş. - Pam İnşaat ve Tur. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 15.08.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.08.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.08.2024 tarih ve 158479 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.08.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/979 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalede sunmuş oldukları aşırı düşük teklif açıklamasındaki tüm pozların analizdeki toplam tutarı ile teklif birim fiyat cetvelindeki pozların tutarlarının uyuşmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı ancak yapılan incelemede, açıklamadaki kar ve genel giderlere ilişkin kısmın hatalı olduğunun anlaşıldığı, aşırı düşük teklif sorgulamasının asıl amacının kar ve genel gider haricindeki maliyet kısmının doğru şekilde açıklanması olduğu, emsal nitelikteki Kurul kararlarından da görüleceği analizlerde kar ve genel gider öngörülmesinin zorunlu olmadığı, yine yapılan incelemede aşırı düşük teklif açıklamasına konu analizlerinin doğru olması veya varsa aritmetik hataların düzeltilmesi durumunda yeni tutarların teklif bedeline eşit olması ya da teklif bedelinden daha düşük olması hallerinde mevzuata aykırılık halinin oluşmayacağı görüldüğünden tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik ihale komisyonu kararının iptal edilmesi gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

… 45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

… 45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Asya Yakası 3. Kısım Müteferrik Atıksu, Yağmursuyu Dere Temizlik Bakım Onarım İnşaatı

b) Türü: Yapım işleri

…

e) Miktarı: Asya Yakası Beykoz, Üsküdar, Paşabahçe, Riva, Küçüksu, Ömerli, Kadıköy, Paşaköy, Tuzla, Ağva, Şile, Darlık, Tepeören Atıksu Havzalarında;

- 115.000,00 metreküp, ıslahlı olan kapalı ve açık kesit ile batık çalışan açık ve kapalı derelerin temizlikleri

Asya Yakası Beykoz, Üsküdar, Paşabahçe, Riva, Küçüksu, Ömerli, Kadıköy, Paşaköy, Tuzla, Ağva, Şile, Darlık, Tepeören Atıksu Havzalarında;

- 115.000,00 metreküp, ıslahlı olan kapalı ve açık kesit ile batık çalışan açık ve kapalı derelerin temizlikleri,

- 8.000,00 adet, derelerdeki su alma, çevirme yapıları, kaba ızgara, çöp tutucu file temizlikleri

- 50.000,00 metreküp, tersip bendi, lagün ve kum tutucu yapılarında biriken teressubatın kazılarak dışarı çıkarılması,

- 6.750,00 metre, Ø300mm–Ø2600 mm arası çaplarda Beton/Betonarme boru ile atıksu ve yağmursuyu kanal inşaatı

- 10 adet, paslanmaz koku giderici havalandırma üniteleri imalatı,

- 10 adet, paslanmaz penstock kapak yapılması

- 1.000,00 metre, demir korkuluk yapılması

- 200,00 metre, galvaniz kaplı demir korkuluk yapılması

- 5.000,00 metre, demir korkuluk boyanması,

- 4 adet, dere kum tutucu imalatı

- 554,00 metre, Prefabrik prekast dere ıslah elemanları ile dere ıslahı yapılması

- 100,00 metre, betonarme perde imalatı (h ort=2)

- 4 adet, taş duvardan dere iniş rampası

- 500,00 metre, dere taş duvarı yapılması

- 2.500,00 metreküp, Ø700mm den büyük atıksu/yağmursuyu kolektörlerinde temizlik çalışmalarının yapılması işi.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İstanbul Asya Yakası Beykoz, Üsküdar, Paşabahçe, Riva, Küçüksu, Ömerli, Kadıköy, Paşaköy, Tuzla, Ağva, Şile, Darlık, Tepeören Atıksu Havzalarını içeren ilçeler İSTANBUL” düzenlemesi,

Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İncelemeye konu ihalenin konusunun Asya Yakası 3. Kısım Müteferrik Atıksu, Yağmursuyu Dere Temizlik Bakım Onarım İnşaatı olduğu, ihalede 75 adet ihale dokümanı indirildiği, 22.05.2024 tarihinde yapılan ihaleye 27 isteklinin katıldığı, ihalede hesaplanan aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan 8 isteklinin 07.06.2024 ve 13.06.2024 tarihli yazılar ile aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, başvuru sahibi istekli dahil olmak üzere sadece 2 istekli aşırı düşük teklif açıklamasını idareye sunduğu, sunulan teklif açıklamalarının idarece uygun bulunmayarak aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan 8 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı tespit edilmiştir.

İhale süreci içerisinde başvuru konusu ihaleye ilişkin alınan 24.07.2024 tarih ve 2024/UY.II-927 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verildiği tespit edilmiştir.

İdare tarafından isteklilere gönderilen 13.06.2024 tarihli aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin yazıların ekinde, açıklamaya konu 15 iş kalemlerinin listesi ve iş kalemlerinin analizlerinin sunulduğu, sunulan analizlerde açıklanması istenilen ve istenilmeyen analiz girdilerinin belirtildiği görülmüştür.

İhale komisyonu kararına göre, başvuru sahibi istekli tarafından 25.06.2024 tarihinde sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının, açıklamaya konu tüm iş kalemleri için yapılan analizlerin toplam tutarının, birim fiyat teklif cetvelindeki ilgili iş kalemlerinin toplam tutarları ile uyuşmadığı gerekçesiyle idare tarafından uygun bulunmadığı ve isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekli tarafından sunulan teklif açıklamasında, teklif açıklamasına konu tüm iş kalemleri için analiz sunulduğu ve analiz girdilerine ilişkin ilgili kamu kurumunun rayiç fiyat listesi, alt analizler, işçilik hesaplama modülü çıktısı, saha döküm ücretleri tablosu, akaryakıt bayi satış fiyat bülteni, fiyat teklifi ve fiyat teklifine ilişkin bilgi ve belgelerin sunulduğu görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklamasına konu tüm iş kalemleri için, başvuru sahibi tarafından sunulan teklif açıklamasında öngörülen toplam tutarların, birim fiyat teklif cetvelinde anılan iş kalemleri için teklif edilen tutarların altında olduğu, teklif açıklamasında açıklamaya konu 15 iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde teklif edilen tutardan daha düşük tutarlar ile açıklama yapıldığı, bulunan toplam tutarın üzerine % 0,01 oranında yüklenici karı ve genel gider tutarının eklendiği, aşırı düşük teklif açıklaması aşamasında, birim fiyat teklif cetvelinde teklif edilen tutarlardan daha düşük tutarların esas alınmasının istekli lehine bir avantaj sağlamadığı, ihale komisyonu kararında da teklif açıklamasında öngörülen tutarların tevsikine ve yapılan hesaplamalara ilişkin bir uygunsuzluğun belirtilmemiş olduğu tespit edilmiştir.

İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri doğrultusunda, iddiaya ilişkin olarak, teklif cetvelinde yer alan birim fiyatların isteklilerin teklif birim fiyatları olduğu, aşırı düşük teklif açıklaması aşamasında ise isteklilerin teklif etmiş olduğu birim fiyatlar ile ihale konusu işin sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilmesinin mümkün olduğunun ilgili mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemelerine uygun şekilde açıklanması gerekliliğinin bulunduğu anlaşılmıştır.

İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri doğrultusunda yapılan tespit ve incelemeler neticesinde; başvuru sahibi isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının, açıklamaya konu tüm iş kalemleri için yapılan analizlerin toplam tutarının, birim fiyat teklif cetvelindeki ilgili iş kalemlerinin toplam tutarları ile uyuşmadığı gerekçesiyle idare tarafından uygun bulunmadığı ve isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, isteklinin teklif açıklamasında, açıklamaya konu 15 iş kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde teklif edilen tutarlardan daha düşük tutarların esas alındığı ve sunulan açıklamaya ilişkin olarak ihale komisyonu kararında belirtilen gerekçe haricindeki bir uygunsuzluğa yer verilmemiş olduğu, aşırı düşük teklif açıklamasının, isteklilerin teklif etmiş olduğu birim fiyatlar ile ihale konusu işin sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilmesinin mümkün olduğunun ilgili mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemelerine uygun şekilde açıklaması gerektiği, başvuru sahibi istekli tarafından söz konusu açıklamanın birim fiyat teklif cetvelinde teklif edilen tutarlardan daha düşük tutarlar esas alınarak yapıldığı sonuç olarak aşırı düşük teklif sorgulamasının düşük tutarlar esas alınarak yapılmasının ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık oluşturmadığı bu sebeple de başvuru sahibi isteklinin teklifinin anılan gerekçeyle değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddiasında bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunduğu anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleştiği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iade edilmesi gerektiği anlaşıldığından, itirazen şikâyet başvurusu kapsamında yatırılan 157.733,00 TL tutarındaki başvuru bedelinin iade edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi istekli olan Hasan Vardar İnşaat San. ve Tic. A.Ş. - Pam İnşaat ve Tur. Ltd. Şti. İş ortaklığı’nın teklifinin yeniden değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.