KİK Kararı: 2024/UY.I-997

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/032
Gündem No : 17
Karar Tarihi : 14.08.2024
Karar No : 2024/UY.I-997
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Dido-Ray Yapı San. Tic. A.Ş. - Akçadağ İnşaat Enerji Madencilik A.Ş. İş Ortaklığı

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Avrupa Yakası Raylı Sistem Şube Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/169596 İhale Kayıt Numaralı “Kirazlı-Halkalı Üniversite Metrosu Kaba İnşaatı ve Elektromekanik Tasarım İşleri” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Avrupa Yakası Raylı Sistem Şube Müdürlüğü tarafından 05.04.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kirazlı-Halkalı Üniversite Metrosu Kaba İnşaatı ve Elektromekanik Tasarım İşleri” ihalesine ilişkin olarak Dido-Ray Yapı San. Tic. A.Ş. - Akçadağ İnşaat Enerji Madencilik A.Ş. İş Ortaklığı tarafından 26.07.2024 tarih ve 154186 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.07.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/839 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle;

Söz konusu ihalenin idare tarafından; Tasarruf Tedbirleri konulu 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ve adı geçen Genelgenin uygulanmasını düzenleyen 2024/DK.D-91 sayılı düzenleyici Kurul Kararı dayanak gösterilerek iptal edildiği, iptale gerekçe gösterilen Sözleşme Tasarısı’nın 33.8 maddesinde yer alan ulaşım, haberleşme, araç- gereç, makine, ekipman (telefon, tablet, bilgisayar vb.) gibi gider kalemlerinin yapı denetim görevlilerinin idarenin tesisinde kullanılmaları için tahsis edileceği, dolayısıyla mevzuata uygun olup ilgili tasarruf tedbirlerine aykırı olmadığı, diğer taraftan idare tarafından verilen 22.05.2024 tarihli ilk iptal kararında tasarruf tedbirlerine ilişkin gerekçeye yer verilmemişken, 12.07.2024 tarihli ikinci iptal kararında yer verilmesinin nedeninin anlaşılamadığı, iptal kararının Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’ne uygun olduğu varsayılsa bile, aynı ihalenin daha sonra daha yüksek maliyetlerle gerçekleştirebileceği, bu nedenle idarenin iptal kararının iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhale dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde “İlân yapıldıktan sonra ihale dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilânlar geçersiz sayılır ve iş yeniden aynı şekilde ilân olunur.

Ancak, ilân yapıldıktan sonra, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi veya isteklilerce yazılı olarak bildirilmesi halinde, ihale dokümanında değişiklikler yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olan zeyilname, son teklif verme gününden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ihale dokümanı alanların tamamına gönderilir. Zeyilname ile yapılan değişiklikler nedeniyle tekliflerin hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün zeyilname ile ertelenebilir. Zeyilname düzenlenmesi halinde, teklifini bu düzenlemeden önce vermiş olan isteklilere tekliflerini geri çekerek, yeniden teklif verme imkanı sağlanır. …” hükmü,

Aynı Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü yer almaktadır.

Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “…Kurum itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikâyet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Kurum tarafından inceleme” başlıklı 18’inci maddesinde “… (3) Şikayet veya itirazen şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararına karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 27’nci maddesinde “(1) İlan yapıldıktan sonra ihale ve ön yeterlik dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilanlar geçersiz sayılır ve ihale yeniden aynı şekilde ilan olunur. Ancak; teklif ve başvuruların hazırlanmasını etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi ya da idareye yazılı olarak bildirilmesi halinde, zeyilname düzenlenmek suretiyle dokümanda değişiklik yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin zeyilname, ihale dokümanının bir parçası olarak EKAP’a yüklenir ve ihale veya son başvuru tarihinden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde, EKAP üzerinden e-imza kullanarak doküman indirenlerin tamamına bildirim ve tebligat esasları çerçevesinde gönderilir. Ancak, belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde ise ihale sürecine devam edilebilmesi Kanunun 26 ncı maddesine göre düzeltme ilanı yapılması ile mümkündür. …” açıklaması yer almaktadır.

Tasarruf Tedbirleri konulu 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinin “Kapsam” başlıklı bölümünde “10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetveller kapsamındaki kamu idareleri ve bu idarelere bağlı, ilgili ve ilişkili kamu kurum ve kuruluşları ile il özel idareleri, belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kamu iktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların doğrudan veya dolaylı olarak tek başına veya birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yansından fazlasına sahip oldukları her çeşit kuruluş, müessese, birlik, işletme ve şirketler, özelleştirme kapsam ve programına alınmış hisselerinin yarısından fazlası kamuya ait olan özel hukuk hükümlerine tabi kuruluşlar, fonlar, döner sermayeler ve diğer tüm kamu kurum ve kuruluşları (TBMM Başkanlığı Genel Sekreterliği hariç) kendi bütçeleri veya tasarruflarındaki diğer kaynaklardan yapacakları yurt içi ve yurt dışı harcamaları ile taşınır ve taşınmazlarının kullanılmasında aşağıdaki tedbirlere uyacaklardır.

Doğal afetlerde, salgın hastalıklarda ve orman yangınlarında acil olarak yapılması gereken mücadele ve müdahaleler, iç ve dış güvenlik ile istihbarat hizmetlerinin gerektirdiği zorunlu olan harcamalar bu Genelgenin kapsamı dışındadır.” açıklaması,

Genel İlkeler” başlıklı bölümünde “ …Kamu kurum ve kuruluşları kendi kuruluş mevzuatında belirtilen faaliyet alanları ile doğrudan ilgili olmayan herhangi bir harcama veya taahhütte bulunmayacak, ihale şartname ve sözleşmelerine idare tarafından kullanılmak üzere araç, makine, ekipman temini gibi alım ya da yapım konusuyla ilgisi olmayan unsurları dâhil etmeyeceklerdir…” açıklaması,

“Resmî Taşıtların Edinilmesi ve Kullanılması” başlıklı bölümünde “…5/1/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununa ekli (1) ve (2) sayılı cetvel kapsamındaki hizmetlere ve koruma altına alınanlara tahsis edilen taşıtlar dışında hiçbir makama taşıt tahsis edilmeyecektir…” açıklaması,

“Diğer Hususlar “ başlıklı bölümünde “…Bu Genelgenin yayımlandığı tarih itibarıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından sözleşmesi imzalanmamış tüm mal ve hizmet alımları ile yapım işleri ihaleleri gözden geçirilecek ve bu Genelge hükümlerine uygun olmayan ihaleler iptal edilecektir...” açıklaması,

Tasarruf Tedbirleri konulu 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinin uygulanmasına ilişkin alınan 27/05/2024 tarih ve 2024/DK.D-91 sayılı “İhale Dokümanında İhale Konusuyla İlgisi Olmayan Araç, Makine, Ekipmanların İstenmesi” konulu Düzenleyici Kurul Kararında “2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde, açıklanan tedbirlerin uygulanmasının hassasiyetle takip edileceği, denetleneceği, raporlanacağı ve aykırı hareket edenler hakkında gerekli yaptırımların uygulanacağının ve her kademedeki yöneticinin tasarruf ilkelerinin uygulanmasından sorumlu olduğunun vurgulandığı; bu çerçevede Genelgedeki “İhale şartname ve sözleşmelerine idare tarafından kullanılmak üzere araç, makine, ekipman temini gibi alım ya da yapım konusuyla ilgili olmayan unsurların dahil edilemeyeceği” hususuna ilişkin olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun temel ilkeleri ile Genelgedeki kapsam ve açıklamalar çerçevesinde;

1- 4734 sayılı Kanun kapsamındaki ihalelerin ihale dokümanlarında (idari şartname, sözleşme tasarısı, işin projesini de kapsayan teknik şartname ile birim fiyat tarifleri dahil gerekli diğer belge ve bilgilerde) sözleşme konusu işlerin kontrolü, takibi vb. amaçlarla idarenin kullanımı için alım ya da yapım konusu ile ilgisi olmayan araç, makine ve ekipmanın (kontrollük, makam hizmetleri gibi yerlerde kullanılacak araçlar, bilgisayar, telefon, tablet vb.) yüklenici tarafından temin edileceğine ilişkin düzenleme yapılmamasına,

2- İhale dokümanlarında (idari şartname, sözleşme tasarısı, işin projesini de kapsayan teknik şartname ile birim fiyat tarifleri dahil gerekli diğer belge ve bilgilerde) sözleşme konusu işlerin kontrolü, takibi vb. amaçlarla idarenin kullanımı için alım ya da yapım konusu ile ilgisi olmayan araç, makine ve ekipmanın (kontrollük, makam hizmetleri gibi yerlerde kullanılacak araçlar, bilgisayar, telefon, tablet vb.) yüklenici tarafından temin edileceğine ilişkin düzenleme yapılmış olan ve devam eden ihalelerde;

a) 4734 sayılı Kanunun 29 uncu maddesine göre zeyilname düzenlenerek bu yöndeki düzenlemelerin ihale dokümanlarından çıkarılmasına,

b) Zeyilname yapılması imkânının bulunmaması halinde söz konusu Genelgede yer alan “…Bu Genelgenin yayımlandığı tarih itibarıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından sözleşmesi imzalanmamış tüm mal ve hizmet alımları ile yapım işleri ihaleleri gözden geçirilecek ve bu Genelge hükümlerine uygun olmayan ihaleler iptal edilecektir …” düzenlemesi uyarınca ihalenin iptaline karar verilmesine,

3- Bu kararın ilgili bölümünün Kurumun resmi internet sayfasında yayımlanmasına…” ifadeleri,

Sözleşme Tasarısının “Diğer Hususlar” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.8.İdarenin tesisleri

Yüklenici, taraflar arasında kararlaştırılacak bir yerde sadece İdare ve Temsilcileri tarafından kullanılması amacıyla geçici şantiye tesisi temin ve iş süresi boyunca muhafaza edecektir. İdare Şantiye Tesisi, aşağıda belirtilen gerekleri sağlayacak yeterli alana ve donanıma sahip olacaktır:

A. Geçici Tesis, Geçici Tesis Sistem ve Gerekleri

- 8 adet 20 m2 tefrişli (internet erişimi sağlanmış bilgisayar ile birlikte) büro saha ofisleri (şaftlar, yaklaşım tünelleri ve istasyon bölgelerindeki şantiyelerde bu bürolar, İşveren ve Yapı Denetim Görevlisi tarafından kullanılacaktır.)

- 800 m2 İdare Merkez Şantiye binası (İdarenin onaylayacağı projeye uygun yapılacak ve tefriş edilecektir.)

- Tüm tesislere ait elektrik, ısıtma, su, kanalizasyon, doğalgaz tesisatları, internet ve işletme giderleri

- Tüm çalışma hacimlerine klima cihazı

- 15 kişiye yeterli olacak şekilde planlanmış büro tefrişi

- 2 Toplantı salonu tefrişi

- Çay ocağı donanımı ve tefrişi

- Şoför odası tefrişi

- Arşiv ve ekipmanları

B. Ofis Çalışma Gereçleri

- ADSL bağlantısı ile birlikte 20 adet bilgisayar. Bilgisayar proje yönetimi ve şantiye için gerekli tüm lisanslı yazılımlara (MS Office, Revit, Autocad 3D Civil, Netcad vb.) sahip ve tam donanımlı olacaktır.

- 15 adet (en az 256 GB depolama kapasitesi, en az 8 GB RAM, en az 10 inç) son teknolojik ürün olarak Dokunmatik Tablet Bilgisayar (BIM Yapı Bilgi Model Uygulamalarında kullanılmak üzere)

- 10 dış hatlı, otomatik çağrı karşılamalı en az 30 aboneli PBX dijital telefon santrali ve her abone için dijital telefon

- 4 adet bilgisayar donanımlı projektör full HD (HDMI), çoklu kullanıcı aparatı ve Perde Takımı

- 2 adet en az 65 inç ekran 4K UHD LED televizyon

- Birden fazla kopyalayabilen, büyütme ve küçültme özellikli, renkli kopya yapabilen, A3 ve A4 tarayıcı özelliklere sahip 2 adet yazıcı fonksiyonlu fotokopi makinesi

- 3 adet renkli lazer A4 yazıcı

- Telefon hatları ile birlikte 2 adet yazıcı/fotokopi/faks/tarayıcı

- Geniş kapasiteli 1 cilt makinesi

- Yeterli kapasitede 1 kesintisiz merkezi güç kaynağı (UPS)

- Yukarda alınan gereçler alındığı tarih itibariyle en son teknolojiye sahip olacaktır.

- İhale kapsamındaki işlerin takibi ve kontrollerinin yürütülebilmesi için İdare personellerinin haberleşme ve ulaşım ihtiyaçları 24 saat kesintisiz olarak Yüklenici tarafından karşılanacaktır.

C. Personel

- 2 Bilgisayar operatörü/ sekreter

- 1 Arşiv elemanı

- 2 Servis elemanı

- 1 Ofis hizmet elemanı

- 3 Şoför

Yüklenici :

- Yukarıda sıralanan İdare Geçici Tesisi nin ve tüm araç, gereç ve donanımının teminini,

- Tesisin elektrik, ısıtma, su, kanalizasyon ve benzeri sistemlerinin aksaksız işlemesi için gerekli her türlü işletme, hizmet, bakım, onarım işlerini,

- Tesis bünyesindeki tüm araç, gereç, alet ve edevatın aksaksız kullanımı için gerekli bakım, onarım ve gerekmesi halinde yenilenmesi işleri ile tüm sarf ve yardımcı malzemelerinin teminini,

- Çalışmalarda ve çalışma sırasında ihtiyaç duyulacak her türlü ofis sarf ve yardımcı malzemelerin temini,

- Saha çalışmalarında kullanılacak her türlü alet, edevat ve malzemenin, güvenlik malzeme, ekipman ve gereçlerinin, sarf malzemelerinin temini ile ihtiyaç duyulduğunda bunların yenilenmelerini,

- Çalışanların yemek, ulaşım ve benzeri ihtiyaçlarının giderilmesini,

- İdarenin hizmetine vereceği personelin iyi niteliklere sahip kişiler olarak temini ve bunların İdare elemanlarının çalışma şekil, gün ve saatlerine uygun şekilde aksaksız ve problemsiz çalışmalarının sağlanmasını,

- Bir bütün olarak Tesisin, kullanım boyunca ve günün her saatinde güvenliğini ve günlük temizliğini her türlü masrafı kendisine ait olmak üzere üstlenecektir.

Tesis ve tüm donanımı yeni olacak, kullanılmış hiçbir araç, gereç getirilmeyecektir.

Ayrıca 500 m2 Yapı Denetim Görevlisi (Mühendis) için Yüklenici tarafından şantiye binası yapılacak, ancak tefrişi ve kullanım giderleri yüklenici tarafından karşılanmayacaktır.

Şantiye Tesisleri, yer teslimini takip eden 75 gün içinde tamamlanacak ve İdareye teslim edilecektir. Teslimin gecikmesi halinde, geçecek her gün için 35.000 TL/gün ceza uygulanacaktır. Hizmetlerde, bakım ve onarımda, malzeme tedariğinde aksama olması halinde durum, İdare/Yapı Denetim Görevlisi tarafından Yükleniciye yazılı olarak bildirilecek ve piyasa koşulları çerçevesinde makul bir süre verilerek düzeltilmesi talep edilecektir. Bu sürenin aşılması halinde 15.000 TL/gün ceza uygulanacaktır.

Yüklenicinin bu madde ile ilgili yükümlülükleri, Geçici Kabul eksiklerinin giderilmesine kadar eksiksiz devam edecektir. Bu tarihten Garanti Dönemi sonuna kadarki sürede, çalışmalarla ilgili ihtiyaçlar İdare ile tespit edilecek ve Yüklenici yükümlülüklerini, Yapı Denetim Görevlisi ile mutabık kalınacak bir program dahilinde yerine getirmeye devam edecektir. Kesin Kabul ile birlikte Yüklenicinin, araç, gereç ve personel sağlanması ile ilgili yükümlülükleri sona erecek, sahayı, temizlenmiş ve eski haline getirilmiş şekilde teslim edecektir. Bina ve barakalar ise işin bitiminde Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 16. maddesi çerçevesinde İdarenin malı olacaktır.

Bu maddede belirtilen bina, malzeme, cihaz ve hizmetler için herhangi bir nam altında Yükleniciye ödeme yapılmayacaktır. Baraka ve binalar dışındaki tüm malzeme ve ekipmanlar iş bitiminde Yüklenicinin malı olacaktır.

Yukarıda belirtilen bina, malzeme ve cihazların bakımı-onarımı, gerekli sarf malzemeleri ve tüm işletme giderleri işin kesin kabulüne kadar yüklenici tarafından bedelsiz karşılanacaktır” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin İstanbul Büyükşehir Belediyesi Avrupa Yakası Raylı Sistem Şube Müdürlüğü tarafından açık ihale usulüyle ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle elektronik ortamda 05.04.2024 tarihinde gerçekleştirilen “Kirazlı-Halkalı Üniversite Metrosu Kaba İnşaatı ve Elektromekanik Tasarım İşleri” yapım ihalesi olduğu, söz konusu ihalede toplam 29 adet ihale dokümanı edinildiği ve 9 istekli tarafından teklif sunulduğu, ihalede sınır değerin altında teklif sunan istekli bulunmadığı ve 22.05.2024 tarihinde tebliğ edilen ihale komisyonu kararında başvuru sahibi isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirtildiği, ancak komisyon kararının altına “Gerekçe ekte yer almaktadır” denilerek ihale yetkilisi tarafından ihalenin iptal edildiğine ilişkin şerh düşüldüğü,

İhalenin iptali üzerine başvuru sahibinin (Dido-Ray Yapı San. Tic. A.Ş. - Akçadağ İnş. Enj. Mad. A.Ş. İş Ortaklığı) 07.06.2024 tarihli itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 03.07.2024 tarih ve 2024/UY.I-855 sayılı Kurul kararında “…diğer bir anlatımla iptal edilen başvuruya konu ihalenin ilanına çıkılırken, tasfiye edilen “Kirazlı-Halkalı Metrosu İnşaat ve Elektromekanik İşleri, Yeraltı Aktarma Merkezi (Otopark) ve Depo Alanı İnşaatı İşleri” işinin elektromekanik imalatlarının, uzatması olduğu M1A ve M1B hatları revizyonları ile birlikte ihale edilmesinin uygun olacağı değerlendirilerek elektromekanik imalatların başvuruya konu ihale kapsamından ayrıştırıldığı, dolayısıyla başvuruya konu ihalenin ilanına çıkılırken söz konusu işin bir bütün olarak gerçekleştirilmemesi gerekliliğinin ortaya konulduğu, iptal gerekçesinde ise tam tersi bir şekilde değerlendirme yapılarak M1A ve M1B hatlarında yapılacak aciliyet arz eden revizyon ve elektromekanik imalatları ile başvuruya konu Kirazlı-Halkalı Üniversite Metrosu’nun inşaat ve elektromekanik işlerinin bir bütün olarak ele alınarak yapılması gerekliliğinden bahsedildiği,

Diğer taraftan başvuruya konu ihalenin iptal edilme sürecinin işletmeci firma Metro İstanbul Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile yapılan yazışmalara dayandırıldığı, ancak söz konusu yazışma sürecinin ihale ilan tarihi öncesinde 14.02.2024 tarihinde idareye yazılan yazı ile başladığı, buna karşın idarenin 05.03.2024 tarihinde anılan firma tarafından yazılan yazının detaylandırılmasını talep ettiği ve ihale sürecine devam edilerek ihalenin 05.04.2024 tarihinde gerçekleştirildiği, idarece başvuruya konu ihalenin gerçekleştirilmesinden yaklaşık bir ay sonra Metro İstanbul Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından 09.05.2024 tarihli yazı ve ekleriyle durumun cevaben idareye bildirildiği, buna müteakip 22.05.2024 tarihinde alınan ihale komisyonu kararında ihalenin başvuru sahibi istekli üzerine bırakılmasına karar verildiği, ancak komisyon kararının altına “Gerekçe ekte yer almaktadır” denilerek ihale yetkilisi tarafından ihalenin iptal edildiğine ilişkin şerh düşüldüğü görülmekte ise de esasında başvuruya konu ihalenin kapsam ve niteliği dikkate alındığında aynı idare bünyesinde yapılacak iş ve işlemlerin ihale gerçekleştirilmeden önce de tamamlanabileceği ve fakat idarece ihalenin gerçekleştirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı tekliflerin belirlenmesi sonrasında söz konusu yazışmalar gerekçe gösterilerek ihalenin iptal edildiği,

Yukarıda aktarılan tüm hususlar birlikte değerlendirildiğinde söz konusu işin bir bütün olarak gerçekleştirilmesine ilişkin gerekliliğin ihale öncesinde değerlendirilerek başvuruya konu ihaleye çıkıldığının anlaşıldığı, bu husususun ihalenin iptal gerekçesinde de belirtildiği dolayısıyla işin bir bütünlük içerisinde yapılması hususunun tam olarak sonradan ortaya çıkan bir durum olmadığı, 4734 sayılı Kanun’un temel ilkeleri doğrultusunda, idarelerin ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak gerekli dikkat ve özeni göstermek suretiyle ihaleye konu ihtiyaçlarını tespit etmeleri, ihale dokümanını da bu doğrultuda hazırlamaları gerektiği, ayrıca başvuruya konu ihaleye 9 istekli tarafından teklif sunulduğu ve ekonomik açıdan en avantajlı tekliflerin de yaklaşık maliyetin altında olduğu, mevcut durumda söz konusu hususların gelinen aşamada ihalenin iptaline gerekçe olarak kullanılmasının kamu yararı ve hizmet gerekleri noktasında uygun olmadığı anlaşıldığından idarenin ihalenin iptali kararının iptali gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.” ifadelerine yer verilerek ihalenin iptali kararının iptaline karar verildiği,

Yukarıda yer verilen Kurul kararı üzerine alınan 12.07.2024 tarihli ihale komisyonu kararında ise “…Bu bağlamda, özellikle Sözleşme Tasarısında bulunan;

ADSL bağlantısı ile birlikle 20 adet bilgisayar. Bilgisayar proje yönetimi ve şantiye için gerekli tüm lisanslı yazılımlar a (MS Office, Revit, Autocad 3D Civil, Netcad vb.) sahip ve tam donanımlı olacaktır.

- 15 adet (en az 256 GB depolama kapasitesi, en az 8 GB RAM, en az 10 inç) son teknolojik ürün olarak Dokunmatik Tablet Bilgisayar (B1M Yapı Bilgi Model Uygulamalarında kullanılmak üzere)

-10 dış hatlı, otomatik çağrı karşılamalı en az 30 aboneli PBK dijital telefon santrali ve her abone için dijital telefon

-4 adet bilgisayar donanımlı projektör full HD (HDM1), çoklu kullanıcı aparatı ve Perde Takımı

-2 adet en az 65 inç ekran 4K UHD LED televizyon

-Birden fazla kopyalayabilen, büyütme ve küçültme özellikli, renkli kopya yapabilen, A3 ve A4 tarayıcı özelliklere sahip 2 adet yazıcı fonksiyonlu fotokopi makinesi

-3 adet renkli lazer A4 yazıcı

-Telefon hatları ile birlikte 2 adet yazıcı/fotokopi/faks/tarayıcı Geniş kapasiteli 1 cilt makinesi"

hükümlerinin Genelge’nin "İhale şartname ve sözleşmelerine idare tarafından kullanılmak üzere araç, makine, ekipman temini gibi alım ya da yapım konusuyla ilgili olmayan unsurların dahil edilemeyeceği" hükmüne aykırılık teşkil ettiği,

Keza, Sözleşme Tasarısında yer verilen;

“ İhale kapsamındaki işlerin takibi ve kontrollerinin yürütülebilmesi için İdare personellerinin haberleşme ve ulaşım ihtiyaçları 24 saat kesintisiz olarak Yüklenici tarafından karşılanacaktır.'hükmünün sonuçları itibariyle idarenin ihtiyacı kadar aracın yüklenici tarafından tahsis edilme zorunluluğunu doğurduğu, dolayısıyla bu düzenlemenin de Genelge’nin araçlara yönelik bahse konu hükmüne uygun düşmediği, aynı şekilde yüklenicinin idare personelinin haberleşme ihtiyacını karşılama yükümlülüğü ve haberleşme donanımlarına ilişkin düzenlemelerin Genelge’nin “Haberleşme Giderleri” bölümüne aykırılık arz ettiği,

Ayrıca, Sözleşme Tasarısında talep edilen;

- 2 Bilgisayar operatörü/ sekreter

-1 Arşiv elemanı

-2 Servis elemanı

-1 Ofis hizmet elemanı

-3 Şoför”

yükümlülüğünün. Genelge’nin “Personel Giderleri” bölümünde yer alan düzenlemelere uygun olmadığı anlaşılmaktadır.

…

Bütün bu gerekçe ve nedenlerle, mevcut ihalenin 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ve bu Genelgenin uygulanmasını düzenleyen DK-91 sayılı Kamu İhale Kurumu kararı uyarınca iptal edilmesi gerekliliği hasıl olmuştur.” ifadelerine yer verilerek ihalenin iptal edildiği görülmüştür.

17 Mayıs 2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde yer verilen düzenlemelerden; kamu kaynaklarının maksadına uygun ve azami tasarruf prensiplerine riayet edilerek kullanılması gerektiği, tüm kamu kurum ve kuruluşları tarafından gereken tedbirlerin alınmasından ve her kademedeki yöneticinin tasarruf ilkelerinin uygulanmasından sorumlu olduğu,

Bu çerçevede Genelgede kamu alımlarına yönelik olarak, “İhale şartname ve sözleşmelerine idare tarafından kullanılmak üzere araç, makine, ekipman temini gibi alım ya da yapım konusuyla ilgili olmayan unsurların dahil edilemeyeceği” hususuna da yer verildiği,

Genelgenin yayımlandığı tarih itibarıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından sözleşmesi imzalanmamış tüm mal ve hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinin gözden geçirileceği ve Genelge hükümlerine uygun olmayan ihalelerin iptal edileceği,

Genelgede belirtilen hükümler hilafına ortaya çıkabilecek zorunlu ihtiyaçların karşılanabilmesi veya izin gerektiren durumlar için bakanlıklar, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlar ile diğer idareler bakımından Cumhurbaşkanlığından, il özel idareleri bakımından İçişleri Bakanlığından, belediyeler bakımından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izin alınacağı,

Bakanlıkların merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatları, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşları bakımından istenecek izin taleplerinin münhasıran bakan veya Genelgenin uygulanmasından sorumlu bakan yardımcısı tarafından hassasiyetle değerlendirildikten sonra gönderileceği, il özel idareleri ve belediyeler bakımından ise izin talebinin ilgili bakan veya Genelgenin uygulanmasından sorumlu bakan yardımcısı tarafından verileceği,

Genelgenin uygulanması ile ilgili olarak tüm kamu kurum ve kuruluşları tarafından gereken tedbirlerin alınacağı, her kademedeki yöneticinin tasarruf ilkelerinin uygulanmasından sorumlu olacağı,

Genelge hükümlerinin bakanlıklarda bakan veya bu konuda görevlendirilen bakan yardımcısı, kurumlarda üst yöneticiler, il özel idarelerinde ve illerde valiler, belediyelerde ise belediye başkanları tarafından hassasiyetle izleneceği ve denetleneceği, aksine hareket edenler hakkında ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem yapılacağı, bu yöneticilerin Genelgenin uygulanmasından öncelikle sorumlu olacağı anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, idare tarafından bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptaline karar verilebileceği ve bu durumda idarenin herhangi bir yükümlülük altına girmeyeceği, söz konusu hükümle ihaleyi yapan idarelere ihaleyi iptal etme konusunda takdir yetkisi tanınmış olduğu anlaşılmakta ise de, bu yetki, mutlak ve sınırsız olmayıp, Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler çerçevesinde ve kamu yararı ile hizmet gerekleri doğrultusunda usule ve amaca uygun olarak kullanılması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanun’a göre gerçekleştirilen ihalelerin anılan Genelge hükümlerine uygunluk yönünden değerlendirilerek ihalelere ilişkin işlem tesis etme yükümlülüğü ve sorumluluğunun ilgili idarelerde bulunduğu, Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’nin yayınlandığı tarih itibarı ile ihale süreci devam eden işlerde, bu işlere ilişkin sürece devam edilip edilmemesi hususunda idarelerce gerekli değerlendirmelerde bulunulmasını gerektirdiği, Genelgeye uygun olmadığı tespit edilen ve zeyilname yapılmasına imkan bulunmayan ihalelerin idarece iptal edileceği, ihale sürecine devam edilmesi kararının ise Genelge’de düzenlenen yetkililerce alınabileceği anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin, tasarruf tedbirlerine ilişkin iptal gerekçelerinin idare tarafından 22.05.2024 tarihli ilk ihale komisyonu kararında değil de 12.07.2024 tarihli ihale komisyonu kararında öne sürülmesinin mevzuata aykırılık teşkil ettiği iddiasına ilişkin olarak ise, idarelerin sözleşme imzalanmadan önce, bahse konu Genelge çerçevesinde ihale dokümanı düzenlemelerini anılan Genelge’ye uygunluk yönünden inceleme ve değerlendirme, Genelge’ye aykırı bir düzenlemeye ilişkin olarak da ihaleyi iptal etme yetkisinin bulunduğu hususu dikkate alındığında, idarenin ihalenin iptali kararını ikinci ihale komisyonu kararı ile almasının mevzuata aykırılık oluşturduğundan söz edilemeyeceği,

Başvuruya konu ihalenin idare tarafından 17 Mayıs 2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tasarruf Tedbirleri konulu 2024/7 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi gereği iptal edildiği, ihalenin Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’nden önce gerçekleştirildiği ve gelinen aşamada ihalede zeyilname yapılmasına imkân bulunmadığı, idare tarafından ihalenin iptaline gerekçe gösterilen ve kontrollük hizmetlerinde kullanılacak yukarıda yer verilen araç-gereç, ekipmanları (bilgisayarlar, tabletler, ulaşım, haberleşme, personel vb. giderler) Tasarruf Tedbirleri kapsamında değerlendirme yetki ve sorumluluğunun ihaleyi yapan idareye ait olduğu, idarenin de 12.07.2024 tarihli ihale komisyonu kararında “İhale kapsamındaki işlerin takibi ve kontrollerinin yürütülebilmesi için İdare personellerinin haberleşme ve ulaşım ihtiyaçları 24 saat kesintisiz olarak Yüklenici tarafından karşılanacaktır.' hükmünün sonuçları itibariyle idarenin ihtiyacı kadar aracın yüklenici tarafından tahsis edilme zorunluluğunu doğurduğu, dolayısıyla bu düzenlemenin de Genelge’nin araçlara yönelik bahse konu hükmüne uygun düşmediği, aynı şekilde yüklenicinin idare personelinin haberleşme ihtiyacını karşılama yükümlülüğü ve haberleşme donanımlarına ilişkin düzenlemelerin Genelge’nin “Haberleşme Giderleri” bölümüne aykırılık arz ettiği,

…Bütün bu gerekçe ve nedenlerle, mevcut ihalenin 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ve bu Genelgenin uygulanmasını düzenleyen DK-91 sayılı Kamu İhale Kurumu kararı uyarınca iptal edilmesi gerekliliği hasıl olmuştur” ifadelerine yer vererek, Tasarruf Tedbirleri konulu Genelge kapsamındaki yetkisini kullandığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.