KİK Kararı: 2024/UY.I-868

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/027
Gündem No : 17
Karar Tarihi : 10.07.2024
Karar No : 2024/UY.I-868
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Memişoğlu Beton Asfalt Yol Yapı Madencilik İnşaat Taahhüt Petrol Ürünleri Sanayi Ticaret Anonim Şirketi - Solakoğlu Yol Yapım İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 12. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/194658 İhale Kayıt Numaralı “Aşkale-Aziziye-Nenehatun Köprülü Kavşağı Arası (Erzurum Şehir Geçişi Kesimi Dahil) Bsk Onarım İşi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 12. Bölge Müdürlüğü tarafından 26.03.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Aşkale-Aziziye-Nenehatun Köprülü Kavşağı Arası (Erzurum Şehir Geçişi Kesimi Dahil) Bsk Onarım İşi” ihalesine ilişkin olarak Memişoğlu Beton Asfalt Yol Yapı Madencilik İnşaat Taahhüt Petrol Ürünleri Sanayi Ticaret Anonim Şirketi - Solakoğlu Yol Yapım İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi İş Ortaklığının 14.06.2024 tarihinde yaptığı şikayet başvurusunun, idarenin 24.06.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.07.2024 tarih ve 151138 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 04.07.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/766 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale süreci devam etmekteyken Sözleşme Tasarısı’nın 33.30’uncu maddesinde “Araç temini” ibaresi yer aldığı için idare tarafından ihalenin 17 Mayıs 2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tasarruf Tedbirleri ile İlgili 2024/7 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesine istinaden iptal edildiği, Karayolları Genel Müdürlüğünün yazısında, ihale dokümanında yer verilen kontrollük ve denetim amaçlı araçların bedeli (sözleşme, şoför ve yakıt giderleri dahil), sözleşmesinde yer verilen sayı ve özellikleri ile işin süresi dikkate alınarak iş eksilişi yapılmak suretiyle ortaya konan kesintilerin; işin adı açıkça belirtilerek, Merkez ihaleli işlerde KGM Merkez Muhasebe Şubesi Müdürlüğü banka hesabına, Bölge ihaleli işlerde ise Bölge Muhasebe Müdürlüğü banka hesabına gelir kaydedilmek üzere tahsil edileceğinin ifade edildiği, diğer taraftan, ihaleye katılan firma sayısı, bu firmaların aldıkları teminat tutarı, Kamu İhale Kurumu ilan ödemeleri, yaklaşık maliyetin güncellenmesi, ihaledeki tenzilat oranı ve kamu hizmetinin gecikmesi gibi maliyetler de dikkate alındığında ihalenin iptal edilmesinin tasarruf sağlamayacağı aksine israfa yol açacağı, nitekim aynı iş için sözleşme tasarısından binek araçlar çıkarılarak 2024/828205 ihale kayıt numarası ile yeniden ihaleye çıkıldığı da görüldüğünden, ihalenin iptal kararının iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’nci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

“İhale dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde “İlân yapıldıktan sonra ihale dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilânlar geçersiz sayılır ve iş yeniden aynı şekilde ilân olunur.

Ancak, ilân yapıldıktan sonra, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi veya isteklilerce yazılı olarak bildirilmesi halinde, ihale dokümanında değişiklikler yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olan zeyilname, son teklif verme gününden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ihale dokümanı alanların tamamına gönderilir. Zeyilname ile yapılan değişiklikler nedeniyle tekliflerin hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün zeyilname ile ertelenebilir. Zeyilname düzenlenmesi halinde, teklifini bu düzenlemeden önce vermiş olan isteklilere tekliflerini geri çekerek, yeniden teklif verme imkanı sağlanır. …” hükmü,

“Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 27’nci maddesinde “(1) İlan yapıldıktan sonra ihale ve ön yeterlik dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilanlar geçersiz sayılır ve ihale yeniden aynı şekilde ilan olunur. Ancak; teklif ve başvuruların hazırlanmasını etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi ya da idareye yazılı olarak bildirilmesi halinde, zeyilname düzenlenmek suretiyle dokümanda değişiklik yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin zeyilname, ihale dokümanının bir parçası olarak EKAP’a yüklenir ve ihale veya son başvuru tarihinden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde, EKAP üzerinden e-imza kullanarak doküman indirenlerin tamamına bildirim ve tebligat esasları çerçevesinde gönderilir. Ancak, belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde ise ihale sürecine devam edilebilmesi Kanunun 26 ncı maddesine göre düzeltme ilanı yapılması ile mümkündür. …” açıklaması yer almaktadır.

Tasarruf Tedbirleri ile İlgili 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinin “Kapsam” başlıklı bölümünde “10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetveller kapsamındaki kamu idareleri ve bu idarelere bağlı, ilgili ve ilişkili kamu kurum ve kuruluşları ile il özel idareleri, belediyeler ve bunların bağlı kuruluşları ile kurdukları birlik, müessese ve işletmeler, 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kamu iktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kamu iktisadi teşebbüsleri ile bunların doğrudan veya dolaylı olarak tek başına veya birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yansından fazlasına sahip oldukları her çeşit kuruluş, müessese, birlik, işletme ve şirketler, özelleştirme kapsam ve programına alınmış hisselerinin yarısından fazlası kamuya ait olan özel hukuk hükümlerine tabi kuruluşlar, fonlar, döner sermayeler ve diğer tüm kamu kurum ve kuruluşları (TBMM Başkanlığı Genel Sekreterliği hariç) kendi bütçeleri veya tasarruflarındaki diğer kaynaklardan yapacakları yurt içi ve yurt dışı harcamaları ile taşınır ve taşınmazlarının kullanılmasında aşağıdaki tedbirlere uyacaklardır.

Doğal afetlerde, salgın hastalıklarda ve orman yangınlarında acil olarak yapılması gereken mücadele ve müdahaleler, iç ve dış güvenlik ile istihbarat hizmetlerinin gerektirdiği zorunlu olan harcamalar bu Genelgenin kapsamı dışındadır.” açıklaması,

“Genel İlkeler” başlıklı bölümünde “ …Kamu kurum ve kuruluşları kendi kuruluş mevzuatında belirtilen faaliyet alanları ile doğrudan ilgili olmayan herhangi bir harcama veya taahhütte bulunmayacak, ihale şartname ve sözleşmelerine idare tarafından kullanılmak üzere araç, makine, ekipman temini gibi alım ya da yapım konusuyla ilgisi olmayan unsurları dâhil etmeyeceklerdir…” açıklaması,

“Resmî Taşıtların Edinilmesi ve Kullanılması” başlıklı bölümünde “…5/1/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununa ekli (1) ve (2) sayılı cetvel kapsamındaki hizmetlere ve koruma altına alınanlara tahsis edilen taşıtlar dışında hiçbir makama taşıt tahsis edilmeyecektir…” açıklaması,

“Diğer Hususlar “ başlıklı bölümünde “…Bu Genelgenin yayımlandığı tarih itibarıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından sözleşmesi imzalanmamış tüm mal ve hizmet alımları ile yapım işleri ihaleleri gözden geçirilecek ve bu Genelge hükümlerine uygun olmayan ihaleler iptal edilecektir...” açıklamasına yer verilmiştir.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Aşkale-Aziziye-Nenehatun Köprülü Kavşağı Arası (Erzurum Şehir Geçişi Kesimi Dahil) BSK Onarım İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 1964E04-2-65037 (1964E042100-0096 - Erzurum-Ilıca-Aşkale (Ilıca ÇY arası)),2019E04-208253 ( - Aşkale-Erzurum (Erzurum ÇY ve Hv.Alanı Bağ. D) )

d) Kodu:

e) Miktarı:

65 Km BY/BSK Onarım İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Aşkale /ERZURUM.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 33’üncü maddesinde “… 33.30-Araç Temini:

Yüklenici 10 gün içinde, kontrollük hizmetlerinde kullanılmak üzere yapı denetim görevlisi emrine en az 2023 model, en az 110 hp gücüne sahip, en fazla 30.000 km (otuzbin), 4 kişilik, digital klimalı, otomatik vites, 4 cam otomatik, Çarpışma Testi Euro NCAP’tan en az dört yıldız almış, dizel/benzinli 2 adet binek araç tahsis edecektir. Araçlar, saat ve km sınırı olmaksızın kontrollük hizmetlerinde kullanılmak üzere geçici kabulün yapılacağı tarihe kadar (fen noktasında çalışılmayan günlerde dahil olmak üzere) yapı denetim görevlileri emrinde olacaktır.

Yüklenici, taşıtı kendi işlerinde çalıştıramaz. Bu araçların işletme masraflarının bedeli kar ve genel masraflar içerisinde değerlendirilecek olup ayrıca bir bedel ödenmeyecektir. Araç sürücüleri en az 5 yıllık araçla ilgili sınıfındaki ehliyete sahip olacaktır. Sürücüler, tecrübeli, idare personeline saygılı, adaba uygun davranışlı ve görev süresince düzgün kılık kıyafetli olacaktır. Yapı denetim görevlilerinin isteği doğrultusunda sürücüler değiştirilebilecektir. Araçlarla ilgili tüm masraflar (sürücü ücreti (en az asgari ücret +yemek), akaryakıt, bakım, tamir, yağ, yedek parça, her türlü işçilik ücretlerinden doğacak ücretler ve taşımacılığa ilerine konulacak vergi vs. gibi giderlerin hepsi ile yolda yapılacak araçla ilgili her türlü masraf, trafik cezası, vergi, resim ve harçlar) yükleniciye aittir. İşin devamı süresince vuku bulacak her türlü kazalardan ve bu kazaların sebep olacağı zararlardan can ve mal kaybından ve üçüncü şahıslara karşı yapılacak her türlü zararlardan yüklenici doğrudan doğruya sorumludur. Araç tahsisi, işe başlama tarihinden itibaren 10 gün içerisinde yapılacaktır. Aksi takdirde gecikilen ve aracın işbaşında bulunmadığı her gün için 4.900,00 TL / Gün ceza uygulanacak ve hakedişten kesilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihale süreci incelendiğinde, ihale ilanının 26.02.2024 tarihinde yayınlandığı, 26.03.2024 tarihinde yapılan ihaleye 20 isteklinin katıldığı, 06.05.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Memişoğlu Beton Asfalt Yol Yapı Mad. İnş. Taah. Pet. Ürn. San. Tic. A. Ş. – Solakoğlu Yol Yapım İnş. Taah. Tic. ve San. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, ancak daha sonra idare tarafından EKAP üzerinden isteklilere gönderilen 04.06.2024 tarihli tebligatta“17 Mayıs 2024 Tarihli ve 32549 Sayılı Resmî Gazete’de Tasarruf Tedbirleri ile İlgili 2024/7 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi gereği ihale iptal edilmiştir.” ifadesine yer verilerek ihalenin iptal edildiği bildirilmiştir.

İhalenin iptaline ilişkin olarak alınan 04.06.2024 tarihli ihale komisyonu kararında “17 Mayıs 2024 Tarihli ve 32549 Sayılı Resmî Gazete’de Tasarruf Tedbirleri ile İlgili 2024/7 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nin “Genel İlkeler” başlıklı maddesinde “ ...Kamu kurum ve kuruluşları kendi kuruluş mevzuatında belirtilen faaliyet alanları ile doğrudan ilgili olmayan herhangi bir harcama veya taahhütte bulunmayacak, ihale şartname ve sözleşmelerine idare tarafından kullanılmak üzere araç, makine, ekipman temini gibi alım ya da yapım konusuyla ilgisi olmayan unsurları dâhil etmeyeceklerdir.” açıklaması ve

“Resmî Taşıtların Edinilmesi ve Kullanılması” başlıklı maddesinde “5/1/1961 tarihli ve 237 sayılı Taşıt Kanununa ekli (1) ve (2) sayılı cetvel kapsamındaki hizmetlere ve koruma altına alınanlara tahsis edilen taşıtlar dışında hiçbir makama taşıt tahsis edilmeyecektir.” açıklaması gereğince

Zeyilname yapılması imkânı olmadığından söz konusu Genelgede yer alan “Diğer Hususlar” başlıklı maddesinde “...Bu Genelgenin yayımlandığı tarih itibarıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından sözleşmesi imzalanmamış tüm mal ve hizmet alınılan ile yapım işleri ihaleleri gözden geçirilecek ve bu Genelge hükümlerine uygun olmayan ihaleler iptal edilecektir… ” düzenlemesi uyarınca ihalenin iptaline karar verilmiştir…” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin, yapım işlerine ait ihale dokümanında araç, gereç ve malzemelerin yüklenici tarafından temin edilebileceği hususunu içeren 49’uncu maddesinin Tasarruf Tedbirleri ile İlgili 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi sonrasında ne şekilde uygulanacağına ilişkin tereddütlerin giderilmesi amacıyla Kamu İhale Kurulu tarafından alınan 27.05.2024 tarihli ve 2024/DK.D-91 sayılı Kurul kararında “… 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde, açıklanan tedbirlerin uygulanmasının hassasiyetle takip edileceği, denetleneceği, raporlanacağı ve aykırı hareket edenler hakkında gerekli yaptırımların uygulanacağının ve her kademedeki yöneticinin tasarruf ilkelerinin uygulanmasından sorumlu olduğunun vurgulandığı; bu çerçevede Genelgedeki “İhale şartname ve sözleşmelerine idare tarafından kullanılmak üzere araç, makine, ekipman temini gibi alım ya da yapım konusuyla ilgili olmayan unsurların dahil edilemeyeceği” hususuna ilişkin olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun temel ilkeleri ile Genelgedeki kapsam ve açıklamalar çerçevesinde;

1- 4734 sayılı Kanun kapsamındaki ihalelerin ihale dokümanlarında (idari şartname, sözleşme tasarısı, işin projesini de kapsayan teknik şartname ile birim fiyat tarifleri dahil gerekli diğer belge ve bilgilerde) sözleşme konusu işlerin kontrolü, takibi vb. amaçlarla idarenin kullanımı için alım ya da yapım konusu ile ilgisi olmayan araç, makine ve ekipmanın (kontrollük, makam hizmetleri gibi yerlerde kullanılacak araçlar, bilgisayar, telefon, tablet v.b.) yüklenici tarafından temin edileceğine ilişkin düzenleme yapılmamasına,

2- İhale dokümanlarında (idari şartname, sözleşme tasarısı, işin projesini de kapsayan teknik şartname ile birim fiyat tarifleri dahil gerekli diğer belge ve bilgilerde) sözleşme konusu işlerin kontrolü, takibi vb. amaçlarla idarenin kullanımı için alım ya da yapım konusu ile ilgisi olmayan araç, makine ve ekipmanın (kontrollük, makam hizmetleri gibi yerlerde kullanılacak araçlar, bilgisayar, telefon, tablet v.b.) yüklenici tarafından temin edileceğine ilişkin düzenleme yapılmış olan ve devam eden ihalelerde;

a) 4734 sayılı Kanunun 29 uncu maddesine göre zeyilname düzenlenerek bu yöndeki düzenlemelerin ihale dokümanlarından çıkarılmasına,

b) Zeyilname yapılması imkânının bulunmaması halinde söz konusu Genelgede yer alan “…Bu Genelgenin yayımlandığı tarih itibarıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından sözleşmesi imzalanmamış tüm mal ve hizmet alımları ile yapım işleri ihaleleri gözden geçirilecek ve bu Genelge hükümlerine uygun olmayan ihaleler iptal edilecektir …” düzenlemesi uyarınca ihalenin iptaline karar verilmesine,

…

Oybirliği ile karar verilmiştir.” açıklaması yer almaktadır.

Diğer taraftan 28.05.2024 tarihli ve 61693941-755.99/615 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Olur’u ile Karayolları Genel Müdürlüğü bünyesinde yer alan zeyilname yapılmasına imkan bulunmayan ve iptal edilmesi gereken toplam 61 adet işten 27 adet işin, iş bünyesinde konulan araçların kullanım bedellerinin iş eksilişi yapılması suretiyle sözleşme bedellerinden düşülmesi şartıyla, iptal edilmeden devam ettirilmesinin kamu menfaati açısından uygun olacağına karar verildiği anlaşılmış olup, başvuruya konu ihalenin Bakanlık ekinde yer alan listedeki 27 adet iş arasında yer almadığı tespit edilmiştir.

Tasarruf tedbirlerine ilişkin 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi 17.05.2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış olup söz konusu Genelgede kamu kaynaklarının maksadına uygun ve azami tasarruf prensiplerine riayet edilerek kullanılması gerektiği belirtilerek tüm kamu kurum ve kuruluşları tarafından gereken tedbirlerin alınması ve her kademedeki yöneticinin tasarruf ilkelerinin uygulanmasından sorumlu olduğu açıklanmıştır. Bu çerçevede, Genelgede kamu alımlarına yönelik olarak, “İhale şartname ve sözleşmelerine idare tarafından kullanılmak üzere araç, makine, ekipman temini gibi alım ya da yapım konusuyla ilgili olmayan unsurların dahil edilemeyeceği” hususuna da yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihaleye ait doküman düzenlemelerinden ihalenin konusunun “Aşkale-Aziziye-Nenehatun Köprülü Kavşağı Arası (Erzurum Şehir Geçişi Kesimi Dahil) BSK Onarım İşi” yapım işi olduğu, ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 33’üncü maddesinde; sözleşme konusu işin yürütülmesi için yükleniciden, kontrollük hizmetlerinde kullanılmak üzere, “yapı denetim görevlisi emrine en az 2023 model, en az 110 hp gücüne sahip, en fazla 30.000 km (otuzbin), 4 kişilik, digital klimalı, otomatik vites, 4 cam otomatik, Çarpışma Testi Euro NCAP’tan en az dört yıldız almış, dizel/benzinli 2 adet binek araç” tahsis edilmesinin istendiği, araçların saat ve km. sınırı olmaksızın kontrollük hizmetlerinde kullanılmak üzere geçici kabulün yapılacağı tarihe kadar (fen noktasında çalışılmayan günlerde dahil olmak üzere) yapı denetim görevlileri emrinde olacağı, araçlarla ilgili tüm masrafların (Sürücü ücreti, akaryakıt, bakım, tamir, yağ, yedek parça, her türlü işçilik ücretlerinden doğacak ücretler ve taşımacılığa konulacak vergi vs. gibi giderlerin hepsi ile yolda yapılacak araç ile ilgili her türlü masraf, trafik cezası, vergi, resim ve harçlar) yükleniciye ait olacağı hususuna yer verildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 29’uncu maddesi gereğince ihaleye son teklif verme gününden (ihale tarihinden) en az on gün öncesine kadar ihale dokümanında zeyilname ile değişiklik yapılabileceği, aktarılan Kanun hükmü gereğince ihale tarihinden (26.03.2024) sonra zeyilname yapılması imkânının bulunmadığı, başvuruya konu ihalede herhangi bir zeyilname düzenlemesi yapılmadığı ve dolayısıyla ihale dokümanının mevcut haliyle kesinleştiği anlaşılmıştır.

Öte yandan, ilgili Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde “Doğal afetlerde, salgın hastalıklarda ve orman yangınlarında acil olarak yapılması gereken mücadele ve müdahaleler, iç ve dış güvenlik ile istihbarat hizmetlerinin gerektirdiği zorunlu olan harcamalar bu Genelgenin kapsamı dışındadır.” açıklaması bulunmakla birlikte, ihtiyaçların tespiti konusunda idarelerin takdir yetkisinin bulunduğu, idare tarafından şikayet başvurusuna verilen cevaptan söz konusu işin doğal afetlerde acil olarak yapılması gereken mücadele ve müdahale kapsamında olmadığı iradesinin açıkça ortaya konulduğu, ayrıca başvuruya konu ihalenin, 28.05.2024 tarihli ve 61693941-755.99/615 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Olur’u ekinde yer alan “iptal edilmeden devam ettirilmesinin kamu menfaati açısından uygun olacağına karar verilen listede”ki işler arasında da olmadığı anlaşılmıştır.

17 Mayıs 2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde yer verilen düzenlemelerden;

Genelgenin yayımlandığı tarih itibarıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından sözleşmesi imzalanmamış tüm mal ve hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinin gözden geçirileceği ve Genelge hükümlerine uygun olmayan ihalelerin iptal edileceği,

Genelgede belirtilen hükümler hilafına ortaya çıkabilecek zorunlu ihtiyaçların karşılanabilmesi veya izin gerektiren durumlar için bakanlıklar, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlar ile diğer idareler bakımından Cumhurbaşkanlığından, il özel idareleri bakımından İçişleri Bakanlığından, belediyeler bakımından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izin alınacağı,

Bakanlıkların merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatları, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşları bakımından istenecek izin taleplerinin münhasıran bakan veya Genelgenin uygulanmasından sorumlu bakan yardımcısı tarafından hassasiyetle değerlendirildikten sonra gönderileceği, İl özel idareleri ve belediyeler bakımından ise izin talebinin ilgili bakan veya Genelgenin uygulanmasından sorumlu bakan yardımcısı tarafından verileceği,

Genelgenin uygulanması ile ilgili olarak tüm kamu kurum ve kuruluşları tarafından gereken tedbirlerin alınacağı, her kademedeki yöneticinin tasarruf ilkelerinin uygulanmasından sorumlu olacağı,

Genelge hükümlerinin bakanlıklarda bakan veya bu konuda görevlendirilen bakan yardımcısı, kurumlarda üst yöneticiler, il özel idarelerinde ve illerde valiler, belediyelerde ise belediye başkanları tarafından hassasiyetle izleneceği ve denetleneceği, aksine hareket edenler hakkında ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem yapılacağı, bu yöneticilerin Genelgenin uygulanmasından öncelikle sorumlu olacağı anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre gerçekleştirilen ihalelerde, ihaleye konu edilen ihtiyacın uygunluğu, yerindeliği veya gerekliliği noktasında yetki ve sorumluluğun ihaleyi yapan idarelere ait olduğu açıktır. Öte yandan söz konusu hizmet ihalesinin sözleşme tasarısında sözleşme konusu işin yürütülmesi için yükleniciden, kontrollük hizmetlerinde kullanılmak üzere, “yapı denetim görevlisi emrine en az 2023 model, en az 110 hp gücüne sahip, en fazla 30.000 km (otuzbin), 4 kişilik, digital klimalı, otomatik vites, 4 cam otomatik, Çarpışma Testi Euro NCAP’tan en az dört yıldız almış, dizel/benzinli 2 adet binek araç” tahsis edilmesinin istendiği, ihalenin Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’nden önce gerçekleştirildiği ve zeyilname yapılmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, idare tarafından bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptaline karar verilebileceği ve bu durumda idarenin herhangi bir yükümlülük altına girmeyeceği, söz konusu hükümle ihaleyi yapan idarelere ihaleyi iptal etme konusunda takdir yetkisi tanınmış olduğu anlaşılmakta ise de, bu yetki, mutlak ve sınırsız olmayıp, Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler çerçevesinde ve kamu yararı ile hizmet gerekleri doğrultusunda usule ve amaca uygun olarak kullanılması gerekmektedir.

4734 sayılı Kanun’a göre gerçekleştirilen ihalelerin anılan Genelge hükümlerine uygunluk yönünden değerlendirilerek ihalelere ilişkin işlem tesis etme yükümlülüğü ve sorumluluğunun ilgili idarelerde bulunduğu, Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’nin yayınlandığı tarih itibarı ile ihale süreci devam eden işlerde, bu işlere ilişkin sürece devam edilip edilmemesi hususunda idarelerce gerekli değerlendirmelerde bulunulması zorunlu olup, Genelgeye uygun olmadığı tespit edilen ve zeyilname yapılmasına imkan bulunmayan ihalelerin iptal edilebileceği, ihale sürecine devam edilmesine karar verilmesinin ise Genelge’de belirtildiği şekilde ilgisine uygun yetkilinin yapacağı gözden geçirme sonucunda gerçekleştirilebileceği değerlendirilmektedir.

Başvuruya konu ihalenin idare tarafından 17 Mayıs 2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tasarruf Tedbirleri ile İlgili 2024/7 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi gereği iptal edildiği, ihalenin Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’nden önce gerçekleştirildiği ve zeyilname yapılmasına imkân bulunmadığı, ihalenin 28.05.2024 tarihli ve 61693941-755.99/615 sayılı Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Olur’u ekinde yer alan “iptal edilmeden devam ettirilmesinin kamu menfaati açısından uygun olacağına karar verilen listede”ki işler arasında da olmadığı göz önüne alındığında, idarece alınan ihalenin iptali kararında mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin incelemeye konu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.