KİK Kararı: 2024/UY.I-853

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/026
Gündem No : 33
Karar Tarihi : 03.07.2024
Karar No : 2024/UY.I-853
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Kıbrıs İnşaat Taahhüt Mad. Ene. San. ve Tic. A.Ş.- Gönüç İnş. A.Ş. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Sulama Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/1290507 İhale Kayıt Numaralı “Malatya-Yoncalı Sulaması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Sulama Dairesi Başkanlığı tarafından 18.12.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Malatya-Yoncalı Sulaması” ihalesine ilişkin olarak Kıbrıs İnşaat Taahhüt Mad. Ene. San. ve Tic. A.Ş.- Gönüç İnş. A.Ş. İş Ortaklığı’nın 12.06.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.06.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.06.2024 tarih ve 149756 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.06.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/731 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin iş ortaklıkları üzerinde kaldığı ve sözleşmeye davet yazısının EKAP üzerinden 07.05.2024 tarihinde gönderildiği, ancak Vergi Resim Harç İstisna Belgesi (VRHİB)’nin henüz alınamamış olması nedeniyle sözleşme davet süresinin uzatılmasının talep edildiği, ancak idarece sürenin uzatılmayacağının 07.05.2024 tarihinden itibaren 10 gün içerisinde 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadıklarına dair belgeler ile birlikte kesin teminatın yatırılarak sözleşmenin imzalanması gerektiğinin kendilerine bildirildiği, idarece sözleşmeye davet yazısı üzerine “Vergi Borcu Yoktur” yazısının talep edildiği, ancak iş ortaklığının özel ortağına verilen yazıda; özel ortak Gönüç İnş. A.Ş.nin 712.579,30.TL vergi borcunun olduğunun ifade edildiği, söz konusu yazının hatalı olduğu, şirketin vergi alacakları ile KDV tevkifatlarının düşülmemesi gerekçesiyle idareye dilekçe verildiği, bunun üzerine idarece Gelir İdaresi Başkanlığı’na yazı yazıldığı ve kendilerine gönderilen 03.06.2024 tarihli yazıda; Gönüç İnşaat A.Ş.nin ihale tarihi (18.12.2023) itibarıyla Gökalp ve Cahit Sıtkı Tarancı Vergi Dairesi Müdürlükleri nezdindeki emanet hesaplarında herhangi bir alacağının bulunmadığı, ancak ihale tarihi (18.12.2023) itibarıyla Gökalp Vergi Dairesi Müdürlüğüne 279.940,99 TL, Cahit Sıtkı Tarancı Vergi Dairesi Müdürlüğüne 23.195,76 TL olmak üzere toplam 303.136,75 TL borcunun bulunduğu şeklinde cevap verdiğinin ifade edildiği, özel ortağı Gönüç İnş. A.Ş.nin ilk “Vergi Borcu Yoktur” yazısı talebi üzerine verilen yazıda 712.579,30.TL vergi borcu bulunduğunun, daha sonra idare yazısına Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından verilen cevabi yazıda ise 303.136,75.TL vergi borcu bulunduğunun ifade edildiği, vergi borcuna ilişkin söz konusu yazılarda önemli bir farklılığın bulunmasının “Vergi Borcu Yoktur” yazısının ciddiyetten uzak bir şekilde hazırlandığını gösterdiği, Gelir İdaresi Başkanlığının yazısında Gökalp ve Cahit Sıtkı Tarancı Vergi Dairesi Müdürlükleri nezdindeki emanet hesaplarında herhangi bir alacağının bulunmadığının ifade edildiği, ancak özel ortağının 600.399,72 TL alacağının bulunduğu, söz konusu miktarın borç olarak bildirilen miktarın 2 katından fazla olduğu,

Özel ortak tarafından alınan ilk borcu yoktur yazısında belirtilen borcun kaynağının matrah artırımı olduğu ve matrah artırımdan kaynaklı borcun vadesinin 31.12.2023 tarihi olmasına rağmen 30.11.2023 tarihinden itibaren vergi borcu varmış gibi “Vergi Borcu Yoktur” yazısının düzenlendiği, ancak Gelir İdaresi Başkanlığı’nın bu hatayı düzelttiği ve matrah artırımından kaynaklı borcun 31.12.2023 vadeli borcun düştüğü ve şirketin vergi borcunun 303.136,75.TL olduğu ilgili yazıda ifade edildiğinden, yeterli araştırma ve yazışma yapılmadan Gönüç İnşaat A.Ş.nin vergi borcu bulunduğu gerekçesiyle geçici teminatının irat kaydedilmesi ile ihale dışı bırakılmasının ihale mevzuatına aykırı olduğu,

Öte yandan, ihalenin Sözleşme Tasarısı’nın 33.1. maddesinde “1 adet en az 2023 model 4x2 binek araç, şoförsüz, 2 adet en az 2018 model 4x2 pickup, şoförsüz” araç teminine ve idareye teslimine yönelik hükümler bulunduğu, söz konusu araç düzenlemesinin 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’ne aykırı olması ve amir genelge hükmü ve 2024/DK.D-91 sayılı Kurul kararı uyarınca ihalenin öncelikli olarak iptal edilmesi gerekirken, teminatlarının irat kaydedilerek ihale dışı bırakılmalarının anılan mevzuat hükümleri ile Kurul kararına aykırı olduğu, idareye talimatları içeren Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile Kurul kararına göre ihalenin doğrudan iptal edilmesi gerekirken teminatın irat kaydedilerek iş ortaklıklarının teklifinin ihale dışı bırakılmasının hukuka aykırı olduğu, ihalenin iptali kararının ihale sürecine ilişkin işlem ve eylemleri tüm hüküm ve sonuçlarıyla ortadan kaldırdığından ortada sözleşmesi imzalanan bir ihale ve bu ihale sonucunda imzalanması gereken bir sözleşme bulunmayacağı, bu nedenle, öncelikli olarak ihalenin iptal edilmesi ve teminatın iade edilmesi gerekirken aksi yönde yapılan işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı,

Yukarıdaki gerekçelerle öncelikli olarak özel ortağının vergi borcu bulunmadığından ve 17.05.2024 tarihinde sözleşme imzalanması için gerekli tüm evraklar idareye sunulduğundan iş ortaklıklarıyla sözleşmenin imzalanmasının gerektiği, aksi halde ihalenin iptal edilerek geçici teminatlarının iade edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “… Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…

d) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan.

…

Kurum, dördüncü fıkranın; (c) bendi ile ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının uygun görüşünü alarak sosyal güvenlik prim borcunun kapsamı ve tutarını; (d) bendi ile ilgili olarak, Gelir İdaresi Başkanlığının uygun görüşünü alarak vergi borcu kapsamına girecek vergileri; tür ve tutar itibariyle belirlemeye yetkilidir.

Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Ortak girişimler” başlıklı 14’üncü maddesinde “…İş ortaklığı anlaşma ve sözleşmesinde, iş ortaklığını oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin taahhüdün yerine getirilmesinde müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, konsorsiyum anlaşma ve sözleşmesinde ise, konsorsiyumu oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin, işin hangi kısmını taahhüt ettikleri ve taahhüdün yerine getirilmesinde koordinatör ortak aracılığıyla aralarındaki koordinasyonu sağlayacakları belirtilir.” hükmü,

“Geçici teminat” başlıklı 33’üncü maddesinde “İhalelerde, teklif edilen bedelin % 3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır. İhale dokümanında belirtilmesi şartıyla, danışmanlık hizmeti ihalelerinde geçici teminat alınması zorunlu değildir.” hükmü,

“Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.

İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır.

İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz.” hükmü,

“Sözleşmeye davet” başlıklı 42’nci maddesinde “41 inci maddede belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir...” hükmü,

“Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde “İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43 üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.

Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir. Ancak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalanabilmesi için, 42 nci maddede belirtilen on günlük sürenin bitimini izleyen üç gün içinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye 42’nci maddede belirtilen şekilde tebligat yapılır.

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de sözleşmeyi imzalamaması durumunda ise, bu teklif sahibinin de geçici teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.” hükmü,

“İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler…” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale dışı bırakılma” başlıklı 52’nci maddesinde “(1) Kanunun10 uncu maddesinde yer alan hükümler gereğince;

…

ç) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan,

…

aday ve istekliler ihale dışı bırakılır.

(2) İhale üzerinde kalan istekliden, birinci fıkranın (a), (b), (c), (ç), (d) ve (f) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesi zorunludur. Bu belgelerin ihale usulüne göre son başvuru ve/veya ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerekir.

…

(6) Birinci fıkranın (ç) bendindeki “Türkiye’de kesinleşmiş vergi borcu” nun kapsamına girecek vergilerin tür ve tutarı Kamu İhale Genel Tebliğinde belirlenir.

(7) Türkiye’de kesinleşmiş vergi borcunun değerlendirilmesinde ise isteklinin;

a) Beyan üzerine alınan veya maktu olarak belirlenip ödemesi belirli tarihlerde yapılan vergilerde ödeme vadesi geçmiş olup ödeme yapılmamış ise kesinleşmiş vergi borcu olduğu,

b) Re’sen, ikmalen veya idarece yapılan tarhiyatlara karşı dava açma süresi geçirilmediği sürece, kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,

c) Re’sen, ikmalen veya idarece yapılan tarhiyatlara karşı vergi yargısında dava açılmışsa bu dava üzerine tahsil edilebilir hale gelmiş ve süresinde ödenmemiş alacak bulunmadığı sürece kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,

ç) Vadesi geçtiği halde ödenmemiş ancak vergi idaresi tarafından taksitlendirilmiş veya tecil edilmiş vergi borçlarının, vadesindeki ödemeler aksatılmadığı sürece, kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,

d) Vergi borcunun 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde cebren tahsili yolunda tesis edilen işlemlere karşı dava açılması halinde, bu dava sürecinde veya sonucunda takip ve tahsili durduracak geçici veya nihai bir karar bulunmadığı durumlarda kesinleşmiş vergi borcu olduğu,

kabul edilecektir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İhale üzerinde kalan isteklinin sözleşmeye davet edilmesi” başlıklı 68’inci maddesinde “(1) Kanunun 41 inci maddesinde belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye oniki gün ilave edilir.

(2) Sözleşmenin imzalanacağı tarihte, sözleşme imzalanmadan önce ihale sonuç bilgileri Kuruma gönderilmek suretiyle ihale üzerinde kalan isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur.

(3) Mücbir sebep halleri dışında, ihale üzerinde kalan istekli, yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşme imzalamak zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilerek Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, Kanunun 10 uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere idareye sunulan bilgi ve/veya belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanmaz.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tekliflerin alınması ve değerlendirilmesi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.4. Kısmi tekliflerin değerlendirilmesi

16.4.1. İhalelerde, ihale dokümanında belirtilmesi kaydıyla, kısmi teklif verilebilmesi mümkün bulunmaktadır. Ancak, kısmi teklif verilebilen ihalelerde isteklilerce her bir iş kısmına ayrı ayrı teklif vermek suretiyle işin tamamına teklif verilebileceği gibi, ihale dokümanında belirtilen kısımlardan bazılarına da teklif verilebilecektir.

16.4.2. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalede; aday veya isteklinin yeterlik değerlendirmesi, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği her bir kısım için ayrı ayrı yapılacaktır. İstekli, teklif ettiği kalemlerin/kısımların toplam bedeli üzerinden geçici teminat sunacaktır.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “İsteklilerden 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddenin dördüncü fıkrasına göre istenecek belgeler” başlıklı 17’nci maddesinde “17.1. 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının,

…

(d) bendinde; “Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan”,

…

isteklilerin ihale dışı bırakılacağı hükme bağlanmıştır.

…

17.4. 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendine ilişkin olarak,

17.4.1. Yıllık gelir, yıllık kurumlar, katma değer, özel tüketim, özel iletişim, motorlu taşıtlar, şans oyunları, damga, banka ve sigorta muameleleri vergileri, gelir ve kurumlar vergisine ilişkin tevkifatlar ve geçici vergiler ile bu alacaklara ilişkin vergi ziyaı cezaları, gecikme zammı ve faizleri bağlamında toplam 5.000 TL'yi aşan tutarlardaki borçlar vergi borcu olarak kabul edilecektir.

…

17.4.3. İsteklilerin vergi borcu olmadığına ilişkin belgeyi, başvuracakları herhangi bir vergi dairesinden veya Gelir İdaresi Başkanlığının internet adresi (www.gib.gov.tr) üzerinden almaları mümkündür. Bu belgenin; son başvuru ve/veya ihale tarihi itibarıyla olan durumu göstermesi ve isteklinin 17.4.1. numaralı alt maddede belirtilen alacak türlerinden olan borçları dikkate alınarak ilgili vergi dairelerinden temin edilen bilgiler kapsamında düzenlenmesi gerekmektedir.

…

17.6. İhale üzerinde kalan isteklilerin kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında sayılan durumlarda olmadığına dair belgeleri sözleşmeden önce sunamaması

17.6.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “İhale dışı bırakılma” başlıklı maddelerinde; İhale üzerinde kalan istekliden, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesinin zorunlu olduğu ve bu belgelerin, ihale usulüne göre son başvuru ve/veya ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerektiği hükme bağlanmıştır.

…

17.6.2. İhale üzerinde kalan isteklinin son başvuru ve/veya ihale tarihi itibarıyla 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgeleri veya kesin teminatı vermemesi ya da sözleşme imzalamaması durumunda, Kanunun 44 üncü maddesi hükümlerine göre, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının, ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekliyle sözleşme imzalanabilecektir.

17.6.2.1. Anılan belgelerin isteklilerin son başvuru ve/veya ihale tarihindeki durumunu göstermesi gerektiğinden, isteklilerin ilgili idarelere (vergi daireleri, sosyal güvenlik il müdürlükleri vb.) yaptığı başvurularda bu belgeleri ihale tarihindeki durumlarını gösterecek şekilde istemeleri, adı geçen idarelerin de isteklilerin ihale tarihindeki durumunu gösterecek şekilde belgeleri düzenleyerek vermeleri gerekmektedir.

17.6.3. 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentleri gereğince, ihaleye katılan isteklinin teklifinin başka bir sebeple değerlendirme dışı bırakılıp bırakılmadığı, bu isteklinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olup olmadığı veya ihalenin iptal edilip edilmediğine bakılmaksızın, isteklilerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlarının bulunduğunun anlaşılması (sosyal güvenlik prim veya vergi borcu bulunması gibi) halinde, bu durumda olanların ihale dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi, ancak haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmemesi gerekmektedir.

17.6.4. İhale üzerinde kalmasına rağmen süresi içinde sözleşme imzalamaya gelmeyenlerin ise Kamu İhale Kanununun 44 üncü maddesi gereğince geçici teminatının gelir kaydedilmesi ve anılan Kanunun 58 inci maddesi uyarınca kamu ihalelerinden yasaklanması gerekmektedir. Bu çerçevede; sözleşme imzalamaya davet edilen istekli tarafından taahhüt edilen hususlara ilişkin yukarıda belirtilen belgelerin sözleşme imzalama süresi içinde sunulmaması halinde, bu istekli hakkında 4734 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar” kapsamında değerlendirme yapılacak ve ayrıca anılan Kanunun 44 üncü maddesi gereğince geçici teminatı gelir kaydedilecektir. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerine ilişkin belgelerin ihale üzerinde kalan istekli tarafından ilgili yerlerden temin edilerek süresi içerisinde ihaleyi yapan idareye sunulması ve bu belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içerdiğinin anlaşılması (sosyal güvenlik prim veya vergi borcu bulunması gibi) halinde, sonradan ihalenin iptal edilip edilmediğine bakılmaksızın, bu durumda olanların ihale dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi, fakat haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmemesi gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Malatya-Yoncalı Sulaması

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 1994A01-398 (1994A010480 - Yoncalı)

d) Kodu:

e) Miktarı:

Malatya ili Arguvan ilçesi ve civar köylerinin toplam 17.475 ha tarım arazisinin sulanması için 109.837,97 m CTP boru, 9.968.07 m çelik boru, 445.784,96 m PE100 boru ve özel parçalarının temini ve döşenmesi, 2217,93 m yol ve dere geçişi imalatının yapılması, 5443 adet sanat yapısı imalatının yapılması ve tüm sistemin 36 ay süreyle işletme bakım ve onarımını içeren basınçlı borulu sulama şebekesi yapımı işlerini kapsamaktadır.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Malatya” düzenlemesi,

“Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler, teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır…” düzenlemesi,

“Geçici teminatın serbest bırakılması/iadesi” başlıklı 29’ncu maddesinde “29.1. İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye ait teminat mektubu dışındaki teminatlar ihaleden sonra Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine teslim edilir. Diğer isteklilere ait teminatlar ise hemen serbest bırakılır/iade edilir.

29.2. İhale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı ise gerekli kesin teminatın verilip sözleşmeyi imzalaması halinde serbest bırakılır/iade edilir.

29.3. İhale üzerinde kalan istekli ile sözleşme imzalanması halinde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine ait geçici teminat, sözleşme imzalandıktan hemen sonra serbest bırakılır/iade edilir. düzenlemesi,

“Sözleşmeye davet” başlıklı 39’uncu maddesinde “39.1. 4734 sayılı Kanunun 41 inci maddesinde belirtilen sürenin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan istekli sözleşmeye davet edilir. Bu davet yazısında, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde yasal yükümlüklerini yerine getirmek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye oniki gün ilave edilecektir.

39.2. İsteklinin, bu davet yazısının bildirim tarihini izleyen on gün içinde yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşmeyi imzalaması zorunludur.” düzenlemesi,

“Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 41’inci maddesinde “41.1. İhale üzerinde bırakılan istekli, sözleşmeye davet yazısının bildirim tarihini izleyen on gün içinde, ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürdüğüne ve ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgeler ile kesin teminatı verip diğer yasal yükümlülüklerini de yerine getirerek sözleşmeyi imzalamak zorundadır.

…

41.4. Mücbir sebep halleri dışında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, sözleşmeyi imzalamaması durumunda, geçici teminatı gelir kaydedilerek, hakkında 4734 sayılı Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere sunulan belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında yasaklama kararı verilmez.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Diğer Hususlar” başlıklı 33’üncü maddesinde “…33.3. Yüklenici tarafından, kontrol teşkilatının işyeri mahalline gelmesi, işyeri mahallini dolaşması ve gerekli kontrollük hizmetlerini ifa edebilmesi için yer teslim tarihinden, işin geçici kabulüne kadar her türlü giderleri (yakıt hariç, sigorta, vergi vb. masraflar) Yükleniciye ait olmak üzere, yer teslimi tarihinden itibaren en geç 15 gün içerisinde;

1 adet en az 2023 model 4x2 binek araç, şoförsüz

2 adet en az 2018 model 4x2 pickup, şoförsüz

Araç İdarenin hizmetine tahsis edilecektir. Tahsisi geciken her takvim günü için, işe ait sözleşmedeki teknik personeli iş başında bulundurmama günlük cezasında belirlenen en yüksek ceza tutarı araç başına uygulanacaktır. Tahsis edilecek araç ve sürücülerinin tüm masrafları teklif edilen bedele dâhildir.

Yüklenici tarafından, araçlar mahallinden kiralama yoluyla temin edilecek ise, kiralama sözleşmesindeki hususlar için idarenin onayı alınacaktır.

İhale kapsamında istenilen araçlara İdarenin uygun göreceği araç takip sistemi takılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif mektubu standart formunda ve ihale üzerinde bırakılan istekliye ait teklif mektubunda “3) İhale tarihinde, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığımızı ve olmayacağımızı, anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu hususlara ilişkin olarak durumumuzda değişiklik olması veya yeterlik sertifikası kapsamındaki belgelere ilişkin şartların değişmesi halinde buna ilişkin belgeleri derhal vereceğimizi; ihalenin üzerimizde kalması halinde ise sözleşme imzalanmadan önce ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetimizi mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürdüğümüze ve ihale tarihinde anılan maddenin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığımıza ilişkin belgeleri, anılan Kanun ve ilgili mevzuat ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak İdarenize sunacağımızı taahhüt ediyoruz.” beyanına yer verildiği görülmüştür.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde, başvuruya konu ihalenin konusunun Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Sulama Dairesi Başkanlığı tarafından 18.12.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Malatya-Yoncalı Sulaması” ihalesi olduğu, EKAP üzerinden 28 adet ihale dokümanının indirildiği, 18.01.2024 onay tarihli ihale komisyonu kararında, söz konusu ihalenin Hmp İletişim İnşaat Ene. Taah. San. ve Tic. A.Ş.- Vestan İnşaat Tic. ve San. A.Ş.-Dıllıngham Constructıon Internatıonal Inc. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin başvuru sahibi Kıbrıs İnşaat Taahhüt Mad. Ene. San. ve Tic. A.Ş.- Gönüç İnş. A.Ş. İş Ortaklığı olduğu,

Akabinde başvuru sahibi Kıbrıs İnşaat Taahhüt Mad. Ene. San. ve Tic. A.Ş.- Gönüç İnş. A.Ş. İş Ortaklığı ile ihaleye teklif veren isteklilerden Maksima Elektrik İnşaat Ticaret A.Ş. tarafından Kuruma yapılan itirazen şikâyet başvuruları sonucunda Kamu İhale Kurulu tarafından alınan 20.03.2024 tarihli ve 2024/UY.I-457,458 sayılı kararları sonrasında ihale komisyonu tarafından alınan 01.04.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Kıbrıs İnşaat Taahhüt Madencilik Enerji Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi - Gönüç İnşaat Anonim Şirketi İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, Maksima Elektrik İnşaat Ticaret A.Ş.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci istekli olarak belirlendiği, söz konusu ihale komisyonu kararının 01.04.2024 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylandığı ve “Kesinleşen ihale kararı” konulu yazı ekinde EKAP üzerinden başvuru sahibi istekliye 01.04.2024 tarihinde gönderildiği görülmüştür.

Daha sonra idare tarafından 15.04.2024 tarihinde isteklilere teklif geçerlilik süresinin uzatılmasına ilişkin yazı gönderildiği, başvuru sahibi Kıbrıs İnşaat Taahhüt Mad. Ene. San. ve Tic. A.Ş.- Gönüç İnş. A.Ş. İş Ortaklığı ile Maksima Elektrik İnşaat Ticaret A.Ş. tarafından teklif geçerlilik süresinin uzatıldığı,

Sonrasında 07.05.2024 tarihinde EKAP üzerinden başvuru sahibi istekliye “Sözleşmeye davet” konulu yazının gönderildiği, söz konusu yazıda anılan isteklinin tebliğ tarihini izleyen 10 (on) gün içerisinde ihale tarihinde 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olunmadığına dair belgelerle %6 oranında kesin teminatı vermek ve diğer yasal yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle sözleşme imzalamaya davet edildiği,

Ancak başvuru sahibi istekli tarafından 16.05.2024 tarihli dilekçe ile sözleşme imzalama süresinin son günü olan 17.05.2024 tarihinin uzatılmasının talep edildiği, idare tarafından anılan dilekçeye 16.05.2024 tarih ve 4630290 sayılı yazı ile verilen cevabi yazıda “…sözleşmeye davet yazısının bildirim tarihini izleyen on gün içinde, ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetinizi mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürdüğünüze ve ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığınıza dair belgeler ile kesin teminatı verip diğer yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşmeyi imzalamak zorunda olduğunuz aksi takdirde geçici teminatınızın gelir kaydedilerek Kanunun 58 inci maddesi hükümleri doğrultusunda bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararının verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.” ifadelerine yer verilmiş olup, mezkûr yazıdan sözleşme imzalanmasına ilişkin sürenin uzatılmayacağının belirtildiği anlaşılmıştır.

16.05.2024 tarihinde ihaleye teklif veren isteklilerden Maksima Elektrik İnşaat Ticaret A.Ş. tarafından idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, anılan istekli tarafından yapılan başvurunun idarenin 17.05.2024 tarihli işlemi ile uygun bulmadığı, idarenin kararının 17.05.2024 tarihinde başvuru sahibine bildirildiği,

Ancak idare tarafından başvuru sahibi istekliye gönderilen 20.05.2024 tarih ve 4636917 sayılı yazıda “2023/1290507 İKN'li "Malatya-Yoncalı Sulaması" yapım işi ihalesinde iş ortaklığınız 07.05.2024 tarih ve 4594179 sayılı yazımızla sözleşmeye davet edilmiştir. 17.05.2024 tarih 2204/1705-0004 sayılı dilekçeniz ile sözleşme evrakları İdaremize teslim edilmiştir. 16.05.2024 tarihinde Maksima Elektrik İnşaat A.Ş tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "İdareye şikâyet başvurusu" başlıklı 55'inci maddesinde yer alan "Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır..." hükmüne dayanarak idareye şikâyet başvurusu (EKAP üzerinden) yapılmıştır. Söz konusu şikâyet başvurusuna İdaremiz tarafından 17.05.2024 tarih ve 4633857 sayılı yazı ile cevap verilmiş olup aynı gün EKAP üzerinden tebliğ edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "İdareye şikâyet başvurusu" başlıklı 55'inci maddesinin "... İdareye şikâyet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz." hükmü doğrultusunda şikâyet sürecinin tamamlanması sonrası sözleşme sürecine devam edilecektir.

Bilgilerinizi ve gereğini rica ederim.” ifadelerine yer verilmiş olup, sözleşme sürecine şikayet sürecinin tamamlanması sonrasında devam edileceğinin belirtildiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi istekli tarafından 21.05.2024 ve 22.05.2024 tarihlerinde idareye verilen dilekçeler ile geçici teminat olarak verdikleri M101012395909458R referans numaralı 100.000.000,00 TL tutarındaki teminat mektubunun yerine DSİ Strateji Geliştirme Başkanlığı hesabına 94.000.000,00 TL'nin nakit olarak yatırıldığı belirtilerek geçici teminat mektubunun serbest bırakılmasının talep edildiği,

Anılan dilekçelere istinaden idare tarafından 24.05.2024 tarih ve 4652456 sayılı yazı ile başvuru sahibi istekliye verilen cevabi yazıda söz konusu ihalede teklif bedellerinin 3.129.000.000,00 TL olduğu, geçici teminat olarak en az teklif bedelinin %3'ü olan 93.870.000,00 TL tutarında teminat sunulması gerektiği, idarelerinin hesabına yatırılan 94.000.000,00 TL nakit teminatın istenilen geçici teminat miktarını karşıladığının tespit edildiği, "Malatya-Yoncalı Sulaması" yapım işi ihalesi kapsamında nakit olarak yatırılan teminat miktarının depo edilmiş olduğu, M101012395909458R referans numaralı elektronik teminat mektubunun iade işleminin gerçekleştirildiğinin belirtildiği görülmüştür.

03.06.2024 tarihinde idare tarafından EKAP üzerinden başvuru sahibi istekliye “Malatya-Yoncalı Sulaması işi ihalesinde geçici teminat mektubu hk.” konulu yazının gönderildiği, söz konusu yazıda “…İdaremizce 17.05.2024 tarihinde EKAP sistemi üzerinden yapılan vergi borcu sorgulamasında ihale tarihi itibariyle iş ortaklığınızın özel ortağı Gönüç İnş. A.Ş.'nin Cahit Sıtkı Tarancı Vergi Dairesinde 23.195,76 TL, Gökalp Vergi Dairesinde 689.383,54 TL olmak üzere toplam 712.579,30 TL vergi borcunun olduğu görülmüştür (Ek-1).

İş ortaklığınız tarafından sözleşme imzalamaya ilişkin 17.05.2024 tarihinde İdaremize sunulan dilekçe ekinde Diyarbakır Vergi Dairesi Başkanlığı, Gökalp Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 08.05.2024 tarihli ve 13574 sayılı yazısı sunularak ihale tarihi itibariyle Gönüç İnş. A.Ş.'nin emanet hesaplarına geçen alacağı olduğu iddia edilmiştir.

20.05.2024 tarih ve 4638074 sayılı yazı ile Gelir İdaresi Başkanlığından sözleşme imzalanabilmesi için özel ortağınız Gönüç İnş. A.Ş.'nin ihale tarihi (18.12.2023) itibariyle mahsuba esas iadeye hak kazanılan alacağının incelenerek 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının d bendi uyarınca kesinleşmiş vergi borcunun olup olmadığının tarafımıza bildirilmesi istenmiştir.

İş ortaklığınızın talebi üzerine; 24.05.2024 tarih ve 4652456 sayılı yazımızla tarafınıza bildirildiği üzere Gönüç İnş. A.Ş. tarafından Kurumumuz hesabına yatırılan 94.000.000 TL lik nakit teminat depo edilerek EKAP sistemi üzerinden alınan elektronik geçici teminat mektubunuz serbest bırakılmıştır.

Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 24.05.2024 tarih ve 41397 sayılı yazısıyla (Ek-2) Gönüç İnşaat A.Ş'nin ihale tarihi (18.12.2023) itibarıyla Gökalp ve Cahit Sıtkı Tarancı Vergi Dairesi Müdürlükleri nezdindeki emanet hesaplarında herhangi bir alacağının bulunmadığı, ancak ihale tarihi (18.12.2023) itibarıyla Gökalp Vergi Dairesi Müdürlüğüne 279.940,99 TL, Cahit Sıtkı Tarancı Vergi Dairesi Müdürlüğüne 23.195,76 TL olmak üzere toplam 303.136,75 TL borcunun bulunduğu tarafımıza iletilmiştir.

…

İdaremiz tarafından depo edilen 94.000.000,00 TL nakit teminatın, teklif bedelinizin %3'ü olan 93.870.000,00 TL'si gelir olarak kaydedilerek (Ek-3) iş ortaklığınız ihale dışı bırakılmıştır.

Bilgilerinizi rica ederim.” ifadelerine yer verilmiş olup, mezkur yazıdan idare tarafından depo edilen 94.000.000,00 TL nakit teminatın, teklif bedelinin %3'ü olan 93.870.000,00 TL'sinin gelir olarak kaydedilerek başvuru sahibi iş ortaklığının ihale dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.

Bunun üzerine başvuru sahibi Kıbrıs İnşaat Taahhüt Madencilik Enerji San. ve Tic. A.Ş. - Gönüç İnşaat A.Ş. İş Ortaklığı tarafından 12.06.2024 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, idare tarafından 13.06.2024 tarihinde başvuru sahibinin şikayet başvurusuna verilen cevabi yazıda özetle “…İş ortaklığınız tarafından 17.05.2024 tarihinde sözleşme imzalamaya ilişkin evraklar eksiksiz olarak sunulmuş ancak sunulan dilekçe ekinde iş ortaklığınızın özel ortağı Gönüç İnş. A.Ş.'nin vergi borcu olduğunu gösteren belgelerle birlikte, Diyarbakır Vergi Dairesi Başkanlığı, Gökalp Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 08.05.2024 tarihli ve 13574 sayılı yazısı sunularak ihale tarihi itibariyle Gönüç İnş. A.Ş.'nin emanet hesaplarına geçen alacağı olduğu ve bu sebeple söz konusu evrakın gerçeği yansıtmadığı, bu sebeple vergi borcunun olmadığı iddia edilmiştir.

İdaremizce 17.05.2024 tarihinde EKAP sistemi üzerinden yapılan vergi borcu sorgulamasında ihale tarihi itibariyle iş ortaklığınızın özel ortağı Gönüç İnş. A.Ş.'nin Cahit Sıtkı Tarancı Vergi Dairesinde 23.195,76 TL, Gökalp Vergi Dairesinde 689.383,54 TL olmak üzere toplam 712.579,30 TL vergi borcunun olduğu görülmüştür.

Vergi borcunuzun olmadığına ilişkin iddianız üzerine hak kaybı yaşanmaması adına vergi borcu olup olmadığına ilişkin sorgulama yapılacak en üst kurum olan Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan 20.05.2024 tarih ve 4638074 sayılı yazı ile Gönüç İnş. A.Ş.'nin ihale tarihi (18.12.2023) itibariyle mahsuba esas iadeye hak kazanılan alacağının olup olmadığının incelenerek 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi uyarınca kesinleşmiş vergi borcunun olup olmadığının İdaremize bildirilmesi istenmiştir.

Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 24.05.2024 tarih ve 41397 sayılı yazısıyla Gönüç İnşaat A.Ş.'nin ihale tarihi (18.12.2023) itibarıyla Gökalp ve Cahit Sıtkı Tarancı Vergi Dairesi Müdürlükleri nezdindeki emanet hesaplarında herhangi bir alacağının bulunmadığı, ancak ihale tarihi (18.12.2023) itibarıyla Gökalp Vergi Dairesi Müdürlüğüne 279.940,99 TL, Cahit Sıtkı Tarancı Vergi Dairesi Müdürlüğüne 23.195,76 TL olmak üzere toplam 303.136,75 TL borcunun bulunduğu tarafımıza iletilmiştir."

…

Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamaları bir arada değerlendirildiğinde; iş ortaklığınızın özel ortağı Gönüç İnşaat A.Ş.'nin vergi borcu olup olmadığına ilişkin EKAP üzerinden sorgulama yapıldığı ve firmanın vergi borcu bulunduğunun tespit edildiği, firmanın vergi borcunun gerçeği yansıtmadığına ilişkin beyanı üzerine Gelir İdaresi Başkanlığından sorgulama yapıldığı ve gelen cevabi yazıda firmanın ihale tarihi itibariyle vergi borcunun olduğunun belirtildiği, her ne kadar EKAP üzerinden yapılan sorgulamadaki vergi borcu tutarı ile Gelir İdaresi Başkanlığından gelen yazıdaki borç tutarı arasında fark olsa dahi her iki tutarında mevzuatta belirlenen 5.000 TL'lik tutarın üzerinde olduğu, mevzuatta açıkça vergi borcu olduğu tespit edilen isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olup olmadığına veya ihalenin iptal edilip edilmediğine bakılmaksızın ihale dışı bırakılarak ve geçici teminatının gelir kaydedileceği anlaşılması neticesinde;

1- Vergi borcuna yönelik Gelir İdaresi Başkanlığı ile yazışma yapıldığından yeterli araştırma ve yazışma yapılmadan karar verildiğine yönelik iddianızın yerinde olmadığı,

2- Vergi borcu bulunduğu tespit edilen istekli ile sözleşme imzalanamayacağı ve geçici teminatının gelir kaydedileceği mevzuatta açık bir şekilde yer aldığından İdarece yapılan işlemin mevzuata uygun olduğu,

3- Sözleşme imzalanması için gerekli tüm evrakları İdareye sunan istekli ile sözleşme imzalanacağı yönünde bir hüküm ve açıklama yer almamakla birlikte sunulan belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içerdiğinin anlaşılması (sosyal güvenlik prim veya vergi borcu bulunması gibi) halinde, ekonomik açıdan en avantajlı teklif olup olmadığı veya sonradan ihalenin iptal edilip edilmediğine bakılmaksızın, bu durumda olanların ihale dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedileceği fakat haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmemesi gerektiği hükmü gereğince geçici teminatınız gelir kaydedilmekle birlikte hakkınızda yasaklama kararı verilmediğinden sürecin mevzuat hükümlerine uygun şekilde yürütüldüğü,

tespit edilmiştir.

Bu sebeplerle; itirazınız sadece ihale sürecinin uzamasına yönelik olduğundan idareye şikayet başvurusu olarak değerlendirilmemiştir.

Bilgilerinizi rica ederim.” şeklinde ifade edilerek başvuru sahibinin iddiasının reddedildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, ihale üzerinde kalan istekliden, 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesinin zorunlu olduğu, anılan belgelerin isteklilerin “son başvuru ve/veya ihale tarihindeki” durumunu göstermesi gerektiği, anılan Kanun’un “Ortak girişimler” başlıklı 14’üncü maddesinde ise, iş ortaklığı üyelerinin hak ve sorumluluklarıyla işin tümünü birlikte yapmak üzere ortaklık yaptıkları ve iş ortaklığı anlaşma ve sözleşmesinde, iş ortaklığını oluşturan gerçek veya tüzel kişilerin taahhüdün yerine getirilmesinde müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarının hüküm altına alındığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 17’nci maddesinin altıncı fıkrasının üçüncü bendinde ise isteklilerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlarının bulunduğunun anlaşılması (sosyal güvenlik prim veya vergi borcu bulunması gibi) halinde, ihaleye katılan isteklinin teklifinin başka bir sebeple değerlendirme dışı bırakılıp bırakılmadığı, bu isteklinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olup olmadığı veya ihalenin iptal edilip edilmediğine bakılmaksızın, isteklilerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlarının bulunduğunun anlaşılması (sosyal güvenlik prim veya vergi borcu bulunması gibi) halinde, bu durumda olanların ihale dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedileceği anlaşılmıştır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde;

İdarece başvuru sahibi Kıbrıs İnşaat Taah. Mad. En. Tic AŞ.- Gönüç İnşaat A.Ş. İş Ortaklığı’na sözleşmeye davet yazısının 07.05.2024 tarihinde EKAP üzerinden gönderildiği, başvuru sahibi iş ortaklığı tarafından 17.05.2024 tarihinde sözleşme imzalamaya ilişkin evrakların sunulduğu, 17.05.2024 tarihinde EKAP sistemi üzerinden yapılan vergi borcu sorgulamasında ihale tarihi itibariyle iş ortaklığının özel ortağı Gönüç İnş. A.Ş.nin Cahit Sıtkı Tarancı Vergi Dairesinde 23.195,76 TL, Gökalp Vergi Dairesinde 689.383,54 TL olmak üzere toplam 712.579,30 TL vergi borcunun olduğunun görüldüğü,

Akabinde başvuru sahibi istekli tarafından vergi borcu olmadığına ilişkin idareye yapılan başvuru üzerine idarece 20.05.2024 tarih ve 4638074 sayılı yazı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan Gönüç İnş. A.Ş.nin ihale tarihi (18.12.2023) itibariyle mahsuba esas iadeye hak kazanılan alacağının olup olmadığının incelenerek 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi uyarınca kesinleşmiş vergi borcunun olup olmadığının idareye bildirilmesinin istenildiği,

Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı'nın 24.05.2024 tarih ve 41397 sayılı yazısıyla Gönüç İnşaat A.Ş.nin ihale tarihi (18.12.2023) itibarıyla Gökalp ve Cahit Sıtkı Tarancı Vergi Dairesi Müdürlükleri nezdindeki emanet hesaplarında herhangi bir alacağının bulunmadığının, ancak ihale tarihi (18.12.2023) itibarıyla Gökalp Vergi Dairesi Müdürlüğüne 279.940,99 TL, Cahit Sıtkı Tarancı Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne 23.195,76 TL olmak üzere toplam 303.136,75 TL borcunun bulunduğunun idareye iletildiği,

Bu doğrultuda idare tarafından 03.06.2024 tarihinde başvuru sahibi istekliye gönderilen yazı ile idare tarafından depo edilen 94.000.000,00 TL nakit teminatın, teklif bedelinin %3'ü olan 93.870.000,00 TL'si gelir olarak kaydedilerek ihale dışı bırakıldıkları anlaşılmıştır.

İdare tarafından 07.05.2024 tarihinde sözleşmeye davet yazısının gönderildiği, anılan istekli tarafından 16.05.2024 tarihinde sözleşme imzalama süresinin uzatılması talebinde bulunulduğu, ancak idarece aynı tarihte (16.05.2024 tarihinde) EKAP üzerinden gönderilen yazı ile bu talebin kabul edilmediği, yine aynı gün (16.05.2024 tarihinde) ihaleye teklif veren başka bir istekli olan Maksima Elektrik İnşaat Ticaret A.Ş. tarafından idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu,

Başvuru sahibi tarafından 17.05.2024 tarihinde sözleşme imzalanması için gerekli belgelerin idareye sunulduğu, idarece özel ortak Gönüç İnşaat Anonim Şirketi’ne ilişkin vergi borcu sorgulamasında vergi borcu olduğunun görüldüğü, bunun üzerine başvuru sahibi istekli tarafından özel ortağının vergi borcu olmadığına ilişkin idareye başvuruda bulunulduğu, idarece bu hususta 20.05.2024 tarihli yazı ile Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan Gönüç İnşaat Anonim Şirketi’nin ihale tarihi (18.12.2023) itibariyle mahsuba esas iadeye hak kazanılan alacağının olup olmadığının incelenerek 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi uyarınca kesinleşmiş vergi borcunun olup olmadığının idarelerine bildirilmesinin istendiği, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yazılan 24.05.2024 tarihli cevabi yazıda Gönüç İnşaat Anonim Şirketi’nin toplam 303.136,75 TL vergi borcu bulunduğunun bildirildiği,

Öte yandan başvuru sahibi istekli tarafından 21.05.2024 ve 22.05.2024 tarihlerinde idareye verilen dilekçeler ile geçici teminat olarak verdikleri M101012395909458R referans numaralı 100.000.000,00 TL tutarındaki teminat mektubunun yerine DSİ Strateji Geliştirme Başkanlığı hesabına 94.000.000,00 TL'nin nakit olarak yatırıldığı belirtilerek geçici teminat mektubunun serbest bırakılmasının talep edildiği, idare tarafından başvuru sahibi istekliye 24.05.2024 tarih ve 4652456 sayılı yazı ile verilen cevabi yazıda idarelerinin hesabına yatırılan 94.000.000,00 TL nakit teminatın istenilen geçici teminat miktarını karşıladığının tespit edildiği, elektronik teminat mektubunun iade işleminin gerçekleştirildiğinin belirtildiği,

İdarece başvuru sahibi Kıbrıs İnşaat Taahhüt Madencilik Enerji San. ve Tic. A.Ş. - Gönüç İnşaat A.Ş. İş Ortaklığı’nın özel ortağı Gönüç İnşaat A.Ş.nin toplam 303.136,75 TL vergi borcu bulunması nedeniyle 03.06.2024 tarihinde geçici teminatının gelir kaydedilerek ihale dışı bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve tespitleri bir arada değerlendirildiğinde, idarece, ihale üzerinde kalan istekliden, 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenildiği, akabinde ihale tarihi itibarı ile başvuru sahibi isteklinin özel ortağının mevzuatta öngörülen 5.000,00 TL üzerinde vergi borcu bulunduğunun tespit edildiği, başvuru sahibi tarafından yeterli araştırma ve yazışma yapılmadan özel ortağı Gönüç İnşaat A.Ş.nin vergi borcu bulunduğu gerekçesiyle geçici teminatının irat kaydedilmesi ile ihale dışı bırakılmasının ihale mevzuatına aykırı olduğu iddia edilmekte ise de idarenin başvuru sahibi isteklinin Gönüç İnşaat A.Ş.nin vergi borcu bulunup bulunmadığının açıklığa kavuşturulması amacıyla bu hususta yetkili olan Gelir İdaresi Başkanlığı ile yaptığı yazışma neticesinde özel ortağı Gönüç İnşaat A.Ş.nin mevzuatta öngörülen 5.000,00 TL tutarın üzerinde vergi borcu bulunduğunun teyit edildiği, isteklilerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlarının bulunduğunun anlaşılması (sosyal güvenlik prim veya vergi borcu bulunması gibi) halinde, bu durumda olanların ihale dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedileceği mevzuatta hüküm altına alındığından bu durumda olduğu tespit edilen başvuru sahibinin ihale dışı bırakılarak geçici teminatının gelir kaydedilmesi işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan 17 Mayıs 2024 tarih ve 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan tasarruf tedbirlerine ilişkin 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde,

“…GENEL İLKELER

…Kamu kurum ve kuruluşları kendi kuruluş mevzuatında belirtilen faaliyet alanları ile doğrudan ilgili olmayan herhangi bir harcama veya taahhütte bulunmayacak, ihale şartname ve sözleşmelerine idare tarafından kullanılmak üzere araç, makine, ekipman temini gibi alım ya da yapım konusuyla ilgisi olmayan unsurları dâhil etmeyeceklerdir.

…

TAŞINMAZ EDİNİLMESİ, KİRALANMASI VE KULLANILMASI

Kamu kurum ve kuruluşları tarafından 3 yıl süreyle yurt içinde ve yurt dışında hiçbir şekilde yeni hizmet binası alınmayacak, kiralanmayacak, yapılmayacak veya bu amaçla arsa veya arazi satın alınmayacak, kamulaştırılmayacaktır.

…

DİĞER HUSUSLAR

…

Bu Genelgenin uygulanması ile ilgili olarak tüm kamu kurum ve kuruluşları tarafından gereken tedbirler alınacak, her kademedeki yönetici tasarruf ilkelerinin uygulanmasından sorumlu olacaktır.

…

Bu Genelgede belirtilen hükümler hilafına ortaya çıkabilecek zorunlu ihtiyaçların karşılanabilmesi veya izin gerektiren durumlar için bakanlıklar, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlar ile diğer idareler bakımından Cumhurbaşkanlığından, il özel idareleri bakımından İçişleri Bakanlığından, belediyeler bakımından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izin alınacaktır. Ancak kamu idareleri Cumhurbaşkanlığından izin talebinde bulunmadan önce Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığından görüş alacaktır. Bakanlıkların merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatlan, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşları bakımından istenecek izin talepleri münhasıran bakan veya Genelgenin uygulanmasından sorumlu bakan yardımcısı tarafından hassasiyetle değerlendirildikten sonra gönderilecektir. İl özel idareleri ve belediyeler bakımından izin ilgili bakan veya Genelgenin uygulanmasından sorumlu bakan yardımcısı tarafından verilecektir.

Bu Genelgenin yayımlandığı tarih itibarıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından sözleşmesi imzalanmamış tüm mal ve hizmet alımları ile yapım işleri ihaleleri gözden geçirilecek ve bu Genelge hükümlerine uygun olmayan ihaleler iptal edilecektir.

Genelgenin yayımından önce yürürlükte bulunan mevzuat çerçevesinde, bu Genelge kapsamına giren hususlarla ilgili münferit olarak izin alınmış iş ve işlemler için bu Genelgenin yayımı tarihinden itibaren 3 ay içerisinde yeniden izin alınacaktır...” düzenlemesi,

27.05.2024 tarih ve 2024/DK.D-91 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında “…2- İhale dokümanlarında (idari şartname, sözleşme tasarısı, işin projesini de kapsayan teknik şartname ile birim fiyat tarifleri dahil gerekli diğer belge ve bilgilerde) sözleşme konusu işlerin kontrolü, takibi vb. amaçlarla idarenin kullanımı için alım ya da yapım konusu ile ilgisi olmayan araç, makine ve ekipmanın (kontrollük, makam hizmetleri gibi yerlerde kullanılacak araçlar, bilgisayar, telefon, tablet v.b.) yüklenici tarafından temin edileceğine ilişkin düzenleme yapılmış olan ve devam eden ihalelerde;

a) 4734 sayılı Kanunun 29 uncu maddesine göre zeyilname düzenlenerek bu yöndeki düzenlemelerin ihale dokümanlarından çıkarılmasına,

b) Zeyilname yapılması imkânının bulunmaması halinde söz konusu Genelgede yer alan “…Bu Genelgenin yayımlandığı tarih itibarıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından sözleşmesi imzalanmamış tüm mal ve hizmet alımları ile yapım işleri ihaleleri gözden geçirilecek ve bu Genelge hükümlerine uygun olmayan ihaleler iptal edilecektir …” düzenlemesi uyarınca ihalenin iptaline karar verilmesine,” düzenlemesi yer almaktadır

Sözleşme Tasarısının yukarıda aktarılan “Diğer Hususlar” başlıklı 33’üncü maddesinde yüklenici tarafından, kontrol teşkilatının işyeri mahalline gelmesi, işyeri mahallini dolaşması ve gerekli kontrollük hizmetlerini ifa edebilmesi için yer teslim tarihinden, işin geçici kabulüne kadar her türlü giderleri (yakıt hariç, sigorta, vergi vb. masraflar) yükleniciye ait olmak üzere, yer teslimi tarihinden itibaren en geç 15 gün içerisinde 1 adet en az 2023 model 4x2 binek araç, şoförsüz ve 2 adet en az 2018 model 4x2 pickup, şoförsüz aracın idarenin hizmetine tahsis edileceği düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.

17 Mayıs 2024 tarih ve 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesinde yer verilen düzenlemelerden;

Genelgenin yayımlandığı tarih itibarıyla kamu kurum ve kuruluşları tarafından sözleşmesi imzalanmamış tüm mal ve hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinin gözden geçirileceği ve Genelge hükümlerine uygun olmayan ihalelerin iptal edileceği,

Genelgede belirtilen hükümler hilafına ortaya çıkabilecek zorunlu ihtiyaçların karşılanabilmesi veya izin gerektiren durumlar için bakanlıklar, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlar ile diğer idareler bakımından Cumhurbaşkanlığından, il özel idareleri bakımından İçişleri Bakanlığından, belediyeler bakımından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izin alınacağı,

Bakanlıkların merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatları, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşları bakımından istenecek izin taleplerinin münhasıran bakan veya Genelgenin uygulanmasından sorumlu bakan yardımcısı tarafından hassasiyetle değerlendirildikten sonra gönderileceği, İl özel idareleri ve belediyeler bakımından ise izin talebinin ilgili bakan veya Genelgenin uygulanmasından sorumlu bakan yardımcısı tarafından verileceği,

Genelgenin uygulanması ile ilgili olarak tüm kamu kurum ve kuruluşları tarafından gereken tedbirlerin alınacağı, her kademedeki yöneticinin tasarruf ilkelerinin uygulanmasından sorumlu olacağı,

Genelge hükümlerinin bakanlıklarda bakan veya bu konuda görevlendirilen bakan yardımcısı, kurumlarda üst yöneticiler, il özel idarelerinde ve illerde valiler, belediyelerde ise belediye başkanları tarafından hassasiyetle izleneceği ve denetleneceği, aksine hareket edenler hakkında ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem yapılacağı, bu yöneticilerin Genelgenin uygulanmasından öncelikle sorumlu olacağı anlaşılmaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre gerçekleştirilen ihalelerde, ihaleye konu edilen ihtiyacın uygunluğu, yerindeliği veya gerekliliği noktasında yetki ve sorumluluğun ihaleyi yapan idarelere ait olduğu açıktır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre gerçekleştirilen ihalelerin Genelge hükümlerine uygunluk yönünden değerlendirilerek ihalelere ilişkin işlem tesis etme yükümlülüğü ve sorumluluğun ilgili idarelerde bulunduğu, Cumhurbaşkanlığı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi’nin yayınlandığı tarih itibarı ile ihale süreci devam eden işlerde, bu işlere ilişkin sürece devam edilip edilmemesi hususunda idarelerce gerekli değerlendirmelerde bulunulması zorunlu olup, Genelgeye uygun olmadığı tespit edilen ve zeyilname yapılmasına imkân bulunmayan ihalelerin iptal edilebileceği, ihale sürecine devam edilmesine karar verilmesinin ise Genelge’de belirtildiği şekilde ilgisine uygun yetkilinin yapacağı gözden geçirme sonucunda gerçekleştirilebileceği değerlendirilmektedir.

İhaleyi yapan idarenin Kuruma gönderdiği ihale işlem dosyasının gönderilmesine ilişkin üst yazısında “…İdaremizce ihale süreci değerlendirilerek “…henüz ihale ilanında olan ancak zeyilname için yeterli süresi olmayan veya ihalesi gerçekleştirilmiş ancak sözleşmeye bağlanmamış ekli listede bulunan işlerde; sözleşme konusu işlerin kontrolü, takibi vb. amaçlarla idarenin kullanımı için alım ya da yapım konusu ile ilgisi olmayan araç makine ve ekipmanın (kontrollük makam hizmetleri gibi yerlerde kullanılacak araçlar, bilgisayar, tablet, telefon vb.) sözleşme tatbikatı aşamasında yükleniciden kesilmesi şartıyla ihale sürecinin devam ettirilmesi ve sonrasında sözleşme imzalanması hususu…”nda 07.06.2024 tarihli ve 4686913 sayılı Tarım ve Orman Bakanlığı Olur’u alınmış, Olur ekinde yer alan bu iş için ihale sürecine devam edilmiştir.” ifadelerine yer verildiği görülmüş olup, 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi hükümlerinin uygulanmasında öncelikli olarak Genelge’de belirtilen yöneticilerin sorumlu olacağı, mevcut durumda da ilgili Bakanlık tarafından ihale sürecinin gözden geçirildiği ve değerlendirmede bulunularak ihale sürecine devam edilmesine karar verildiğinden başvuru sahibinin iddiasının bu kısmının da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 17’nci maddesinin altıncı fıkrasının üçüncü bendinde isteklilerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlarının bulunduğunun anlaşılması (sosyal güvenlik prim veya vergi borcu bulunması gibi) halinde, ihaleye katılan isteklinin teklifinin başka bir sebeple değerlendirme dışı bırakılıp bırakılmadığı, bu isteklinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olup olmadığı veya ihalenin iptal edilip edilmediğine bakılmaksızın, isteklilerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlarının bulunduğunun anlaşılması (sosyal güvenlik prim veya vergi borcu bulunması gibi) halinde, bu durumda olanların ihale dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedileceği açıklandığından başvuru sahibinin bu konudaki iddiası da yerinde bulunmamıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.