KİK Kararı: 2024/UY.I-846

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/026
Gündem No : 28
Karar Tarihi : 03.07.2024
Karar No : 2024/UY.I-846
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Özer Atık Yönetimi Taşımacılık Temizlik İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/669636 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 153 (Safranbolu) ve 155 (Devrek) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarım İle Kar ve Buzla Mücadelesi Yapım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü tarafından 25.06.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 153 (Safranbolu) ve 155 (Devrek) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarım İle Kar ve Buzla Mücadelesi Yapım İşi” ihalesine ilişkin olarak Özer Atık Yönetimi Taşımacılık Temizlik İnş. Gıda San. Tic. Ltd. Şti.nin 12.06.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.06.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.06.2024 tarih ve 149500 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.06.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/719 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, benzer iş tanımına “A-V Grup: Karayolu İşlerinin (Altyapı+Üstyapı)” de dahil edilmesi gerekirken sadece "Rutin Yol Bakım, Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi yapım işleri" olarak belirlenmesinin temel ilkelere aykırılık teşkil ettiği, ihaleye katılımı daralttığı, benzer iş tanımına, bu işe en uygun grup olan A-V Grup: Karayolu İşlerinin (Altyapı+Üstyapı) bile dahil edilmemesi halinde, söz konusu işlerin işin nev’i gereği hizmet işi kapsamında ihale edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında;

…

b) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri,

…

d) İş deneyim belgesi: Adayın veya isteklinin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini gösteren; iş bitirme belgesi, iş durum belgesi, iş denetleme belgesi ve iş yönetme belgesini,

…

ifade eder.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler” başlıklı 39’uncu maddesinde “(1) Aday veya isteklilerden, yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt ettikleri, ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimlerini tevsik etmeleri için iş deneyim belgesi istenilmesi zorunludur.

…

(4) Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlerin belirlendiği tebliğde belirtilen esaslara uygun biçimde, hangi nitelikteki iş ya da işlerin benzer iş kabul edileceği idarece tespit edilir ve ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda belirtilir.” hükmü,

Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin 1’inci maddesinde “4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilen yapım işleri ihalelerinde, idareler tarafından işin niteliğine uygun ve rekabeti sağlayacak şekilde benzer iş belirlemesi yapılmasına esas olmak üzere (Ek-1)’de yer alan “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi” oluşturulmuştur. Bu listede “altyapı işleri”, “üstyapı (bina) işleri”, “sıhhi tesisat ve mekanik tesisat işleri”, “elektrik işleri” ve “elektronik ve iletişim işleri” olmak üzere beş ana başlık ve bu başlıkların altında çeşitli yapım işlerinden oluşan gruplar düzenlenmiştir. İdareler, ihale edecekleri yapım işinin “Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi”nde yer alan iş gruplarından hangisine dâhil olduğunu tespit edecekler ve bu grubu esas almak suretiyle ihale veya ön yeterlik dokümanı ile ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilanda veya davet mektubunda benzer iş belirlemesi yapacaklardır.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in 2’nci maddesinde “Yapım işlerinde benzer işlerin belirlenmesinde ve değerlendirilmesinde aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir:

…

2.7. İhale konusu işin (Ek-1)’de yer alan listede bulunan hiçbir gruba dâhil olmadığı ya da edilemediğinin tespiti halinde ise, benzer iş belirlemesi işin niteliğine göre, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinde yapılan benzer iş tanımına uygun olarak ve rekabeti engellemeyecek şekilde yapılacaktır.” açıklaması,

Aktarılan Tebliğ’in ekinde yer alan Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi’nin A.V. Grup: Karayolu İşleri (Altyapı+Üstyapı) içeriğinde “1.Otoyollar

2.Devlet, il ve köy yolları

3.Cadde ve sokak yapım işler” açıklaması yer almaktadır.

Şikayete konu ihaleye ait 27.05.2024 tarihli ihale ilanında “4.4.Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler ve benzer işlere denk sayılacak mühendislik ve mimarlık bölümleri:

4.4.1. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

Bu işte benzer iş; Yapım işlerinde iş deneyiminde değerlendirilecek benzer işlere dair tebliğde yer alan A/V. GRUP: KARAYOLU İŞLERİ (Altyapı+Üstyapı), grubu işler veya İhale konusu iş 11/06/2011 tarih ve 27961 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Yapım İşleri Benzer İş Grupları Tebliğinde bulunan herhangi bir gruba dahil olmaması sebebiyle bu tebliğin 2.7.maddesi ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 3.maddesine istinaden "Rutin Yol Bakım, Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi işleri" benzer iş olarak kabul edilecektir.

4.4.2. Benzer işe denk sayılacak mühendislik veya mimarlık bölümleri:

İnşaat Mühendisliği

Makine Mühendisliği” düzenlemesinin yer aldığı,

Söz konusu maddenin 04.06.2024 tarihli düzeltme ilanında “4.4.1. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler:

Bu işte benzer iş; İhale konusu iş 11/06/2011 tarih ve 27961 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Yapım İşleri Benzer İş Grupları Tebliğinde bulunan herhangi bir gruba dahil olmaması sebebiyle bu tebliğin 2.7.maddesi ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 3.maddesine istinaden "Rutin Yol Bakım, Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi yapım işleri" benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde düzenlendiği,

İdari Şartname’nin zeyilname ile düzenlenmiş “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde ise “7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:

Bu işte benzer iş; İhale konusu iş 11/06/2011 tarih ve 27961 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Yapım İşleri Benzer İş Grupları Tebliğinde bulunan herhangi bir gruba dahil olmaması sebebiyle bu tebliğin 2.7.maddesi ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 3.maddesine istinaden "Rutin Yol Bakım, Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi yapım işleri" benzer iş olarak kabul edilecektir.

7.6.1 Mezuniyet belgeleri/diplomalar :

Belge Adı Açıklama

İnşaat Mühendisliği İnşaat mühendisliği

Makine Mühendisliği Makina Mühendisliği” düzenlemesinin yer aldığı görülmüştür.

Yukarıda yer alan mevzuat maddelerinden, idarelerin yapım işi ihalelerinde isteklilerin ihale konusu iş veya benzer işlerdeki deneyimini değerlendirmek amacıyla ihale dokümanı içerisinde ihale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer inşaat tekniği gerektiren, tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman ile mali güç, ihtisas ve organizasyon gerekleri itibariyle benzer özellikteki işleri kapsayan bir benzer iş tanımı yapması gerektiği, öncelikli olarak Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği’nin ekinde yer alan Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi’nde yer alan gruplar içerisinden seçim yapılması gerektiği, yapılacak seçimde Kanun’un temel ilkeleri arasında sayılan rekabet ilkesinin göz önünde bulundurulması gerektiği, ihale konusu işin Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Listesi’nde yer alan hiçbir gruba dâhil olmadığı ya da edilemediğinin tespiti halinde ise, benzer iş belirlemesi işin niteliğine göre, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 3’üncü maddesinde yapılan benzer iş tanımına uygun olarak ve rekabeti engellemeyecek şekilde yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.

İdarece EKAP üzerinden gönderilen ihale işlem dosyasının incelenmesi neticesinde, ihaleye ait 27.05.2024 tarihli ihale ilanında benzer iş tanımının “A/V. Grup: Karayolu İşleri (Altyapı+Üstyapı), grubu işler veya İhale konusu iş 11/06/2011 tarih ve 27961 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Yapım İşleri Benzer İş Grupları Tebliğinde bulunan herhangi bir gruba dahil olmaması sebebiyle bu tebliğin 2.7.maddesi ve Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 3.maddesine istinaden "Rutin Yol Bakım, Onarım ile Kar ve Buz Mücadelesi işleri" benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde belirlendiği,

Sonrasında 15. Bölge Müdürlüğünün 30.05.2024 tarihli ve 2727277 sayılı, zeyilname konulu yazısı ile, “Genel Müdürlüğün 28.05.2024 tarihli 2721482 sayılı yazısına istinaden iş deneyim belgesi olarak benzer iş tanımında belirtilen A-V.Grup: Karayolları İşleri (Altyapı+Üstyapı) işleri yerine sadece “Rutin Yol Bakım Ve Onarım İle Kar Ve Buz Mücadelesi Yapım İşi İhaleleri” olacak şekilde güncellendiğinin bildirildiği,

İdarece 31.05.2024 tarihinde EKAP üzerinden zeyilname bildirimlerinin yapıldığı ve 04.06.2024 tarihinde düzeltme ilanının yayınlandığı anlaşılmıştır.

Karayolları Genel Müdürlüğü Tesisler ve Bakım Dairesi Başkanlığı’nın 28.05.2024 tarihli 2721482 sayılı yazısında ise “Kurumumuz sorumluluk ağında bulunan yollarda yapılan “Rutin Yol Bakım Ve Onarım İle Kar Ve Buz Mücadelesi Yapım İşi İhaleleri” 2011 yılından itibaren Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre gerçekleştirilmekte olup gelinen süreçte Bölge Müdürlüklerimizce yaklaşık 200 adet iş deneyim belgesi düzenlenmiştir.

06.05.2024 - 10.05.2024 tarihleri arasında yapılan Tesisler ve Bakım Başmühendisleri Toplantısında söz konusu işlerin uzmanlık ve özel ekip/ekipman gerektirdiği, trafik güvenliğini doğrudan etkilediği ve yeterli rekabet ortamının oluştuğu değerlendirildiğinden yeni yapılacak ihalelerde ilgili iş deneyim belgesinin istenmesiyle ilgili çalışma yürütülmesi kararı alınmıştır.

İlgi yazı ile Program ve İzleme Dairesi Başkanlığı'nın uygun görüşü alınmış olup yapılan değerlendirmeler sonucu, Devlet ve İl Yollarımız ile Otoyollarımızda yeni yapılacak “Rutin Yol Bakım Ve Onarım İle Kar Ve Buz Mücadelesi Yapım İşi İhaleleri”nde iş deneyim belgesi olarak benzer iş tanımının; Yapım İşlerinde Benzer İş Grupları Tebliği V. Grup: Karayolu İşleri (Altyapı+Üstyapı) yerine "Rutin Yol Bakım Onarım İle Kar Ve Buz Mücadelesi" Yapım İşleri olacak şekilde ihale dokümanının düzenlenmesi gerekmektedir.” bilgisinin verildiği görülmüştür.

Şikayete konu ihalenin “Karayolları 153 (Safranbolu) ve 155 (Devrek) Şube Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım ve Onarım İle Kar ve Buzla Mücadelesi Yapım İşi” olduğu, ihale dokümanının incelenmesi neticesinde ihale konusu işin; rutin yol bakım ve onarım işlerinin yapılması, yol bakım ve onarımlarında işe başlamadan önce yapılacak geçici trafik işaretlemeleri ile sinyalizasyonların yapılması, kar ve buzla mücadele işlerini kapsadığı, idarece benzer iş tanımının “Rutin Yol Bakım Ve Onarım İle Kar Ve Buz Mücadelesi Yapım İşi İhaleleri” şeklinde belirlendiği, bu belirlemenin Genel Müdürlüğün “2011 yılından itibaren gelinen süreçte Bölge Müdürlüklerince yaklaşık 200 adet iş deneyim belgesi düzenlendiği, söz konusu işlerin uzmanlık ve özel ekip/ekipman gerektirdiği, trafik güvenliğini doğrudan etkilediği ve yeterli rekabet ortamının oluştuğunun değerlendirildiği” görüşüne dayanılarak yapıldığı,

Bu kapsamda benzer iş tanımının ihale konusu iş ile aynı olacak şekilde düzenlendiği görülmekle birlikte, birim fiyat teklif cetveli içerisinde yer alan iş kalemleri ile ihale dokümanı içerisinde yer alan Teknik Şartname’nin incelenmesi neticesinde şikayete konu ihalenin esaslı unsurlarının benzer iş tanımı ile örtüştüğü, benzer iş tanımının gerek mevzuatın ilgili maddelerine gerekse ihale dokümanı içerisindeki işin konusuna uygun olduğu, başvuru konusu ihalede 34 doküman indirildiği, 16 isteklinin teklif verdiği de dikkate alındığında rekabetin sınırlandığından da bahsedilemeyeceği, kaldı ki benzer iş tanımının belirlenmesinin temel ilkeler çerçevesinde idarenin takdirinde olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde idarece yapılan düzenlemede bir aykırılık bulunmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.