KİK Kararı: 2024/UY.I-710

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/022
Gündem No : 15
Karar Tarihi : 29.05.2024
Karar No : 2024/UY.I-710 Mahkeme Kararını Göster
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Cm Yol İnşaat Petrol Turizm Madencilik Emlak Gıda San. Tic. Ltd. Şti. - Başkan Yol Maden İnşaat Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/381931 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 15 (Kastamonu) Bölge Müdürlüğü Sınırları İçerisindeki Muhtelif Yollarda Mıcır Temini, Yıkanması, Mıcır Sericiye Nakli ve Alttemel, Temel Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü tarafından 17.04.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 15 (Kastamonu) Bölge Müdürlüğü Sınırları İçerisindeki Muhtelif Yollarda Mıcır Temini, Yıkanması, Mıcır Sericiye Nakli ve Alttemel, Temel Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Cm Yol İnşaat Petrol Turizm Madencilik Emlak Gıda San. Tic. Ltd. Şti. - Başkan Yol Maden İnşaat Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 26.04.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.05.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.05.2024 tarih ve 143707 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.05.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/558 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü tarafından 17.04.2024 tarihinde açık ihale usulü ile ihale edilen 2024/381931 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 15. (Kastamonu) Bölge Müdürlüğü Sınırları İçerisindeki Muhtelif Yollarda Mıcır Temini, Yıkanması, Mıcır Sericiye Nakli ve Alttemel, Temel Yapılması” ihalesinde, ihale üzerine bırakılan Arc Taah. İnş. Pet. Nak. Turz. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Arpacı İnş. Nak. Turz. Taah. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anlaşmalı teklif verildiği, irade birliği içinde hareket edildiği, anılan isteklilerin aynı binada faaliyet gösterdiği, tekliflerin aynı IP adresi üzerinden verildiğinin değerlendirildiği, yetkilileri arasında birinci derece akrabalık bağı bulunduğu, Arpacı Ltd. Şti.’nin müdürü Salim Arpacıoğlu’nun, geçmişte ARC Ltd. Şti.’nin ortaklarından biri olduğu gözetildiğinde ARC Ltd. Şti. ve Arpacı Ltd. Şti. arasında organik bağ bulunduğu, ARC Ltd. Şti. Arpacı Ltd. Şti. ve Mehmet Oktay Arıcan’ın birbirleriyle birinci derece akrabalık yanı sıra ticari birliktelik ilişkisinin olduğu, bu durumun hayatın olağan akışına göre şirketlerin birbirinin tekliflerinden haberdar olduğuna kuvvetli karine teşkil ettiği, ARC Ltd. Şti. ve Arpacı Ltd. Şti.nin bankacılık uygulamaları nezdinde grup şirketler olup aralarında çapraz kefalet ilişkisi bulunduğu, ihale tarihi itibariyle ve hala ARC Ltd. Şti. ve Arpacı Ltd. Şti.’in aktif hesaplarının bulunduğu Halk Bankası Kastamonu şubesi nezdinde grup şirketi olarak tanımlandığı ve aralarında çapraz kefalet ilişkisi olduğu, ayrıca bu ilişkinin Türkiye Bankalar Birliği tarafından oluşturulan “TBB Risk Merkezi-https://www.riskmerkezi.org/tr” veri tabanında da Bankacılık Kanunu gereği kayıt altında tutulduğu somut bilgisinin sunulduğu, isteklilerin tamamına yakınının tekliflerinin anlaşmalı ve sıralı teklif niteliğinde olduğu, söz konusu ihalenin ARC Ltd. Şti.’nde kalması için tüm tekliflerin birlikte bir arada özenle hazırlandığı, ortalamayı tutturma gayretlerinin olduğu, ihaleye teklif veren isteklilerin anlaşmalı olarak sıralı teklif verilmesi sonrasında sınır değerin 113.854.027,69.-TL olarak tekliflerle ayarlama usulüyle belirlendiği, bu birlikteliğin sonucu olarak da ARC Ltd. Şti.’nin kendi aralarında tespit ettikleri sınır değerin hemen üzerinde teklif sunarak 114.950.025,00.TL ile ihalenin anlaşmalı olarak kendilerinde kalmasının sağlandığı, ayrıca isteklilerin tümünün geçici teminat aldıkları bankaların bir çoğunun aynı olduğu ve incelenmesi aşamasında aynı bankadan sıralı teminat aldıkları, bu firmalar arasında da çapraz kefalet ilişkisinin olduğu, söz konusu firmaların bölgedeki diğer kurum ve kuruluşların diğer tüm ihalelerinde de benzer teklif tarama usulüyle ayarlamaların yapıldığı, geçmiş ihaleler incelendiğinde firmalar arasındaki birlikteliklerin aynı olduğunun görüleceği, açıklanan gerekçelerle, ihale üzerine bırakılan ARC Ltd. Şti.’nin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu‘nun “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17'nci maddesinin (b) bendindeki yasak fiil ve davranışları gerçekleştirdiği değerlendirildiğinden, teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…

j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.

b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.

c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.

d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.

e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Mezkûr Kanun’un “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilir.

Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir.

İhale sırasında veya sonrasında bu fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler, idarelerce o ihaleye iştirak ettirilmeyecekleri gibi yasaklama kararının yürürlüğe girdiği tarihe kadar aynı idare tarafından yapılacak sonraki ihalelere de iştirak ettirilmezler.

Yasaklama kararları, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen en geç kırkbeş gün içinde verilir. Verilen bu karar Resmi Gazetede yayımlanmak üzere en geç onbeş gün içinde gönderilir ve yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Bu kararlar Kamu İhale Kurumunca izlenerek, kamu ihalelerine katılmaktan yasaklı olanlara ilişkin siciller tutulur.

İhaleyi yapan idareler, ihalelere katılmaktan yasaklamayı gerektirir bir durumla karşılaştıkları takdirde, gereğinin yapılması için bu durumu ilgili veya bağlı bulunulan bakanlığa bildirmekle yükümlüdür.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 56’ncı maddesinde “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.

…

(4) Teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez. İstekli tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi yeterlidir.

(5) Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren otuz günden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

(6) Kesin teminat mektuplarının süresi, ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir….” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 60/A maddesinde “(1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.

(2) Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin uygun olan hükümleri, yoksa bu Yönetmelik hükümleri uygulanır. Ancak e-anahtarlar teklif ile birlikte ihale tarih ve saatine kadar gönderilir ve teklifler ihale tarih ve saatinde ihale komisyonu tarafından EKAP üzerinde açılır.

(3) Bu ihalelerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin ekinde bulunan “Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan ve Tekliflerin Elektronik Ortamda Alındığı İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname” ve ilgili yönetmelikler ekinde bulunan diğer standart formlar kullanılır ve EKAP üzerinden e-teklif şeklinde gönderilmeyen teklifler kabul edilmez.

(4) (Mülga fıkra: 30/11/2021-31675 R.G./2. md.; yürürlük: 20/12/2021)

(5) e-teklifler EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortakların tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur. Kısmi teklife açık ihalelerde teklif mektubu eklerinin her bir kısım için, ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde ise yeterlik bilgileri tablosunun her bir ortak tarafından ayrı ayrı doldurulması gerekmektedir.

(6) Geçici teminat mektupları Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınır ve mektuba ilişkin ayırt edici numara yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilir. Bu maddeye uygun olarak alınmayan geçici teminat mektupları geçerli kabul edilmez. Geçici teminat mektubu dışındaki teminatların saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine yatırıldığına ilişkin bilgiler de aynı şekilde yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilir.

(7) (Mülga fıkra: 29/12/2022-32058 R.G./4.md., yürürlük: 13/1/2023)

(8) Tekliflerin açılması ve değerlendirilmesine ilişkin tutanaklar EKAP üzerinde hazırlandıktan sonra, çıktısı alınarak ihale komisyonu üyeleri tarafından imzalanır ve her oturum kapatılmadan önce bilgiler EKAP’a kaydedilir.

…

(10) İhale komisyonu tarafından 60 ıncı madde kapsamında seçilen yönteme bağlı olarak ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespitinde aşağıdaki esaslar dikkate alınır:

a) Aşırı düşük tekliflerin açıklama istenmeksizin reddedileceği ihalelerde, geçerli tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerine; yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri, belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunmaları için makul bir süre verilir. Beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir, sunduğu belgeler ile katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlayamayan isteklilerin teklifleri ise değerlendirme dışı bırakılır.

…” hükmü,

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “e-tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 19’uncu maddesinde“1) e-teklifler, istekliler tarafından EKAP üzerinden hazırlanır. İlan ve ihale dokümanında, EKAP üzerinden sorgulanması mümkün olmayan katılım ve yeterlik belgelerinin Kurum tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun şekilde bilgisayarda taratılarak e-teklif kapsamında sunulacağı yönünde düzenleme yapılır.

(2) e-teklifler, istekliler tarafından EKAP üzerinden hazırlandıktan sonra e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortak girişim ortaklarının tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur. EKAP, e-imza ile imzalanmış e-teklifi Kuruma göndermeden önce şifreleme işlemi yapar. Şifreleme sonucunda EKAP tarafından oluşturulan e-anahtar, istekli tarafından kaydedilir. e-teklifin ihale dokümanında belirtilen tekliflerin açılma saatine kadar EKAP üzerinde Kurum tarafından belirlenecek şifreleme ve saklama yöntemleri ile saklanarak açılmaması sağlanır. Teklife ilişkin e-anahtar ihale tarih ve saatinden sonra, tekliflerin açılacağı saate kadar EKAP üzerinden gönderilir. Tekliflerin açılacağı saate kadar e-anahtarları gönderilmeyen teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

Yaklaşık maliyetin %120’sinin üzerindeki ve %40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır…” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Karayolları 15(Kastamonu) Bölge Müdürlüğü Sınırları İçerisindeki Muhtelif Yollarda Mıcır Temini, Yıkanması, Mıcır Sericiye Nakli Ve Alttemel, Temel Yapılması

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2024E04-230018 ( - Astarlı Sathi Kap. Yap. ve Agrega İhzaratı)

d) Kodu:

e) Miktarı:

110.000 ton ocak taşından kırılmış ve Elenmiş asfalt mıcırı temini ve nakli, 77.000 ton Temel Yapılması ve birim fiyat cetvelindeki miktarlar kadar diğer işler.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Karayolları 15.(Kastamonu) Bölge Müdürlüğü Sınırları İçerisindeki Muhtelif Yollar” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.

26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde toplam geçici teminat miktarı, ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir. Ancak ortaklardan herhangi biri tarafından Kanun kapsamındaki idarelere taahhüt edilenler dışında yurt dışında gerçekleştirilen işlerden elde edilen iş deneyiminin kullanılması durumunda, belgeyi kullanan ortak tarafından ilgisine göre iş ortaklıklarındaki hissesi oranında veya konsorsiyumlarda işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarının toplam teklif tutarına karşılık gelen oranda geçici teminat verilmesi zorunludur.

26.3. Geçici teminat olarak kullanılan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 13.09.2024 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Geçici teminatı ihalede istenilen katılma şartlarını sağlamayan teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Sınır değerin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri açıklama istenilmeksizin reddedilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu 2024/381931 İhale Kayıt Numaralı Karayolları 15 (Kastamonu) Bölge Müdürlüğü Sınırları İçerisindeki Muhtelif Yollarda Mıcır Temini, Yıkanması, Mıcır Sericiye Nakli ve Alttemel, Temel Yapılması ihalesinde 18 adet doküman indirildiği, 9 isteklinin teklif verdiği, 1 isteklinin teklifinin yeterlik bilgileri tablosunda bilanço ve ciro bilgilerine ilişkin beyanda bulunulmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, 18.04.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile, fiyat tekliflerine ve fiyat dışı unsurlar puanına göre en avantajlı teklifi veren Arc Taah. İnş. Pet. Nak. Turz. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde ihalenin bırakıldığı, başvuru sahibi Cm Yol İnş. Petrol Turizm Mad. Emlak Gıda San. Tic. Ltd. Şti. - Başkan Yol Maden İnş. Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ise en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyası, Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) veri tabanında kayıtlı bilgiler ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayımlanan ilanlar kapsamında yapılan incelemede;

- 073**** VKN'li ARC Taah. İnş. Petrol Nak. Turizm Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ortaklarının ve yöneticilerinin Salih Arpacıoğlu ve Adem Arpacıoğlu olduğu, şirketi münferiden temsile yetkili müdürü Adem Arpacıoğlu tarafından teklifin gönderildiği, şirket adresinin “Cebrail Mah. Plevne Cad. No:22/3 37100 Merkez/Kastamonu” olduğu, şirket ortaklarından 246**** TCKN'li Salih Arpacıoğlu’nun adresinin “Çevreli Köyü Ahlanlı Mevkii Küme Evleri No:2 Merkez/Kastamonu” olduğu, şirket ortaklarından 246**** TCKN'li Adem Arpacıoğlu’nun adresinin “Saraçlar Mah. Güven Sok. No:32 İç Kapı No:1 Merkez/Kastamonu” olduğu,

- 080**** VKN'li Arpacı İnş. Nak. Turizm Taah. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ortakları ve yöneticilerinin Salim Arpacıoğlu ve Nazım Arpacıoğlu olduğu, şirketi münferiden temsile yetkili müdürü Salim Arpacıoğlu tarafından teklifin gönderildiği, şirket adresinin “Cebrail Mah. Plevne Cad. No:22/2 Merkez/Kastamonu” olduğu, 246**** TCKN'li Salim Arpacıoğlu’nun adresinin “Saraçlar Mah. Ankara Cad. Özge Apt. No:24 İç Kapı No:21 Merkez/Kastamonu” olduğu, şirket ortaklarından 246**** TCKN'li Nazım Arpacıoğlu’nun adresinin “Çevreli Köyü Alhanlı Mevkii Alhanlı Küme Evleri No:9 Merkez/Kastamonu” olduğu,

- 572**** TCKN’li Mehmet Oktay Arıcan’ın adresinin “İsmail Bey Mah. Kışla Cad. Arslan Apt. No:33/4 Merkez/Kastamonu” olduğu,

EKAP’ta yer alan Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi (MERNİS) entegrasyonu aracılığıyla yapılan sorgulamada;

ARC Taah. İnş. Petrol Nak. Turizm Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ortakları Salih Arpacıoğlu, Adem Arpacıoğlu ve Arpacı İnş. Nak. Turizm Taah. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ortakları Salim Arpacıoğlu, Nazım Arpacıoğlu arasında akrabalık bağı bulunduğu anlaşılmıştır.

Ayrıca 04.03.2010 tarih ve 7514 sayılı Ticaret Sicili Gazetesinden, Arpacı İnş. Nak. Turizm Taah. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ortağı Salim Arpacıoğlu’nun, ARC Taah. İnş. Petrol Nak. Turizm Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin kurucu ortaklarından olduğu, 10.02.2011 tarihli ve 7749 sayılı Ticaret Sicili Gazetesinde şirketin kurucu ortaklarından Salim Arpacıoğlu’nun şirkette sahip olduğu tüm hissesini Salih Arpacıoğlu’na devrederek şirket ortaklığından ayrıldığı, öte yandan 21.04.2010 tarih ve 7548 sayılı Ticaret Sicili Gazetesinde Salim Arpacıoğlu’nun 10 yıl için şirket müdürü (ARC Taah. İnş. Petrol Nak. Turizm Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.) olarak tayin edildiğinin anlaşıldığı ve 21.04.2021 tarihi itibarıyla adı geçen şirkette bu sıfatının da kalmadığı anlaşılmıştır.

Arc Taah. İnş. Pet. Nak. Turz. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti., Arpacı İnş. Nak. Turizm Taah. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Mehmet Oktay Arıcan tarafından ihale dokümanın indirildiği IP adresi ile tekliflerin gönderildiği IP adresleri aşağıda yer verildiği şekildedir.

TCKN/VKN

İsteklinin Adı

Dokümanın İndirildiği IP Adresi

Teklifin Gönderildiği IP Adresi

073***

ARC TAAH. İNŞ. PET. NAK. TURZ. PAZ. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.

46.***

46.***

211***

147***

CM YOL İNŞ. PETROL TURİZM MAD. EMLAK GIDA SAN. TİC. LTD. ŞTİ., BAŞKAN YOL MADEN İNŞ. PETROL SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.

85.***

149.***

85.***

572***

MEHMET OKTAY ARICAN

78.***

78.***

649***

OYRAK İNŞ. OTO. TURİZM SAN. TİC. LTD. ŞTİ.

78.***

78.***

948***

807***

KIVRAK YOL YAPI TİC. A.Ş., ŞENLİOĞLU İNŞ. TİC. LTD. ŞTİ.

78.***

78.***

310***

ADNAN ÖZKAN

95.***

46.***

195***

080***

ABDURRAHMAN ÖZBAY, ÖMA YAPI LTD. ŞTİ.

85.***

85.***

080***

ARPACI İNŞ. NAK. TUR. TAAH. PAZ. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.

85.***

95.***

439***

KASTEK İNŞ. SAN. TİC. A.Ş.

95.***

95.***

Geçici teminatlara ilişkin olarak;

Arc Taah. İnş. Pet. Nak. Turz. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından 2 adet geçici teminat sunulduğu, birinin 04.04.2024 tarihinde saat 14:45’de Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Kastamonu şubesinden alındığı, teminat referans numarasının “M101012423163162R” olduğu, diğer teminat mektubunun 05.04.2024 tarihinde saat 15:29’da Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. nin Kastamonu şubesinden alındığı, teminat referans numarasının “M101012423163162R” olduğu,

Arpacı İnş. Nak. Turizm Taah. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından geçici teminatın 15.04.2024 tarihinde saat 10:07’de Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. nin Kastamonu şubesinden alındığı, teminat referans numarasının “M101012437903882R” olduğu,

572*** TCKN’li Mehmet Oktay Arıcan tarafından geçici teminatın 15.04.2024 tarihinde saat 17:36’da Türkiye Halk Bankası A.Ş.nin Kastamonu şubesinden alındığı, teminat referans numarasının “M101012469566651R” olduğu,

Oyrak İnş. Oto. Turizm San. Tic. Ltd. Şti. tarafından geçici teminatın 16.04.2024 tarihinde saat 12:24’de Ziraat Katılım Bankası A.Ş. Kastamonu şubesinden alındığı, teminat referans numarasının “M101012472286467R” olduğu,

Kıvrak Yol Yapı Tic. A.Ş., Şenlioğlu İnş. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından geçici teminatın 15.04.2024 tarihinde saat 14:29’da Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. Kahramankazan/Ankara şubesinden alındığı, teminat referans numarasının “M101012470816953R” olduğu,

310**** TCKN’li Adnan Özkan tarafından geçici teminatın 17.04.2024 tarihinde saat 11:40’da T.C. Ziraat Bankası Kastamonu şubesinden alındığı, teminat referans numarasının “M101012432582253R” olduğu,

Kastek İnş. San. Tic. A.Ş. tarafından geçici teminatın 15.04.2024 tarihinde saat 14:53’de Türkiye Garanti Bankası A.Ş. Kastamonu şubesinden alındığı, teminat referans numarasının “M101012436910748R” olduğu,

Başvuru sahibi Cm Yol İnş. Petrol Turizm Mad. Emlak Gıda San. Tic. Ltd. Şti. - Başkan Yol Maden İnş. Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından ise 5 adet geçici teminatın sunulduğu (1 adet Cm Yol İnş. Petrol Turizm Mad. Emlak Gıda San. Tic. Ltd. Şti. adına, 4 adet Başkan Yol Maden İnş. Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. adına) 16.04.2024 tarihinde saat 16:39’da Türkiye Halk Bankası A.Ş. Etlik/Ankara şubesinden alınan geçici teminatın referans numarasının “M101012441892104R” olduğu, 16.04.2024 tarihinde saat 12:18’de Türkiye Halk Bankası A.Ş. Beşevler/Bursa şubesinden alınan teminatın referans numarasının “M101012449232414R” olduğu, 16.04.2024 tarihinde saat 15:55’de Türkiye Vakıflar Bankası T.A.O. Beşevler/Bursa şubesinden alınan teminatın referans numarasının “M101012449232414R” olduğu, 16.04.2024 tarihinde saat 17:42’de Akbank T.A.Ş. İzmiryolu/Bursa şubesinden alınan teminatın referans numarasının “M101012449232414R” olduğu, 16.04.2024 tarihinde saat 12:00’de QNB Finansbank A.Ş. Hürriyet şubesinden alınan teminatın referans numarasının “M101012449232414R” olduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (j) bendinde, anılan Kanun’un 17’nci maddesinde belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen isteklilerin ihale dışı bırakılacağı ifade edilmiş; aynı Kanun’un 17’nci maddesinin (a), (b) ve (d) bentlerinde rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak, ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek, alternatif teklif verebilme halleri dışında ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak asaleten ya da vekâleten birden fazla teklif vermek yasak fiil ve davranışlar arasında sayılarak söz konusu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında mezkûr Kanun’un dördüncü kısmında belirtilen hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir.

Bununla birlikte ihalelerde, isteklilerce gerçekleştirilen eylemlerin söz konusu bentler kapsamında yasak fiil ve davranış olarak nitelendirilebilmesi için gerçekleştirilen eylemlerin birlikte değerlendirilmesi ve irade birliği çerçevesinde birlikte hareket edildiğine dair güçlü kanıtların bulunması gerekmektedir.

Kanun’un 38’inci maddesinden, ihale komisyonu tarafından verilen teklifler değerlendirildikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların tespit edileceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, Kurumun, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkili olduğu anlaşılmaktadır.

Öte yandan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.1’inci maddesinde yer alan açıklamalardan, ihalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklif tutarlarının sınır değer hesabına dâhil edilmesi gerektiği, yaklaşık maliyetin %120’sinin üzerindeki ve %40’ının altındaki tekliflerin dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanarak sınır değerin hesaplanacağı anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin iddiaları kapsamında ve ihale işlem dosyasında yer alan ve ihale süreci içerisinde beyan edilen/sunulan bilgi ve belgeler çerçevesinde yapılan incelemede;

ARC Taah. İnş. Petrol Nak. Turizm Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Arpacı İnş. Nak. Turizm Taah. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ortakları arasında akrabalık bağı bulunduğu ve Arpacı İnş. Nak. Turizm Taah. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ortağı Salim Arpacıoğlu’nun ARC Taah. İnş. Petrol Nak. Turizm Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin kurucu ortaklarından olduğu, ancak şirketlerin son durumunu gösteren ortaklık yapısında aynı kişilerin yer almadığı, şirket adreslerinin ve ortakların adreslerinin aynı olmadığı, ihale dokümanının indirildiği IP adreslerinin ve tekliflerin gönderildiği IP adreslerinin farklı olduğu, teklif mektuplarını e-imza ile imzalayan kişilerin farklı olduğu, tüm istekliler tarafından sunulan geçici teminatların incelenmesi neticesinde, aynı bankalardan alınan teminatlar olduğu, ancak tarihler arasında bir uyum bulunmadığı, aynı bankadan aynı tarihte sıralı teminat alındığına dair bir bilgiye ulaşılamadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde, anılan isteklilerin ortakları arasındaki akrabalık bağının, isteklilerin irade birliği içinde hareket ettiği ve birbirlerine ait teklif bilgilerinden haberdar olabilecekleri yönünde yeterli karine oluşturacak nitelikte olmadığı,

Ayrıca mevzuat gereğince aşırı düşük tekliflerin tespitinde esas alınan sınır değerin teklif mektubu ve geçici teminatı uygun olan isteklilerin teklif tutarları ve işin yaklaşık maliyeti esas alınmak suretiyle belirleneceği, mevcut ihalede sınır değer tutarının altındaki tekliflerin aşırı düşük teklif açıklaması istenmeden reddedileceği anlaşılmakla birlikte, ihaleye teklif sunan tüm isteklilerin geçici teminatlarının ve teklif mektuplarının idarece uygun bulunduğu ve sınır değer hesabına katıldığı, mevcut durumda sınır değer tutarının altında teklif sunan istekli de bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

İhaleye katılan isteklilerden Adnan Özkan’ın ihale dokümanını indirdiği IP adresi (95.) ile Arpacı İnş. Nak. Tur. Taah. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin teklif verdiği IP adresinin (95.) aynı olduğu tespit edilmiş olup, anılan isteklilerin irade birliği içinde örtülü hareket ettiklerine dair karine oluştuğu anlaşıldığından, Kanun’un 17’nci maddesinin (a), (b) ve (d) bendi hükümlerine aykırı hareket ettiği tespit edilen istekliler hakkında idare tarafından 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (j) bendi kapsamında işlem tesis edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin tüm iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Arpacı İnş. Nak. Tur. Taah. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Adnan Özkan’ın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.