KİK Kararı: 2024/UY.I-676

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/020
Gündem No : 12
Karar Tarihi : 22.05.2024
Karar No : 2024/UY.I-676
Toplantya Katlan yeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Yasin COŞKUN,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Sosyal Güvenlik Kurumu İnşaat ve Emlak Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/302985 İhale Kayıt Numaralı “SGK Hasanoğlan Arşiv ve Depo Binası Kısmi Çatı Onarım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Sosyal Güvenlik Kurumu İnşaat ve Emlak Daire Başkanlığı tarafından 26.03.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “SGK Hasanoğlan Arşiv ve Depo Binası Kısmi Çatı Onarım İşi” ihalesine ilişkin olarak Yasin Coşkun’un 03.05.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.05.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.05.2024 tarih ve 144567 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.05.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/578 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Hafsa İnş. Gıda Hırdavat Hayv. Petrol Nakliye Zahiriye Sarrafiye Beyaz Eşya Tem. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti., ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Haydar Ağar ve Kaftaş Yapı İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

a- Açıklamada kullanılan metrajların projelerde hesaplanan metrajlarla uyumlu olmadığı, metrajlar azaltılarak açıklama yapıldığı,

b- Açıklamada sunulan analizlerin, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmadığı,

c- İşçilik ücretlerine ilişkin açıklamanın ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olduğu,

ç- Yapım yönteminin ekonomikliğine ilişkin maliyet avantajlarının uygun şekilde açıklanmadığı,

d- Sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin sunulmadığı,

e- Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösteren firmalardan alınmadığı, bu kapsamda;

- Maliyet tespit tutanağının (Ek-O.5) fiyat teklifi ile beraber sunulmadığı, tutanakta meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarenin bulunmadığı ve meslek mensubunca iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmediği, teklif tarihinin tutanak tarihinden sonra olduğu, fiyat teklifi üzerindeki tarih ve sayı ile tutanağın düzenlenme tarih ve sayısının birbirleri ile uyumlu olmadığı, tutanakta mükellefin tespit yapılan geçici vergi beyanname dönemine ait yasal defter tasdik bilgilerinin belirtilmediği, faturalara ilişkin “Mamuller” ve “Ticari Mallar” hesabında yevmiye defteri kayıt adedinin doğru yazılmadığı, “Birim Mamul/Mal Maliyeti” tutarının doğru hesaplanmadığı, birim işçilik maliyetlerinin belirtilmediği, “Diğer Birim Diğer Maliyetler” ve “Toplam Birim Maliyet” bilgisinin doldurulmadığı, fatura bilgileri tablosunda belirtilen faturaların açıklama yapılan ürüne ilişkin olmadığı, fatura bilgileri tablosunda belirtilen faturaların son veya bir önceki vergi dönemine ait olmadığı, fatura bilgileri tablosunda firma defterindeki ilgili tüm fatura bilgilerinin girilmediği, fatura bilgileri tablosunda belirtilen fiyat ortalamalarının fiyat teklifinde beyan edilen fiyatın altında olduğu, teklif veren firma tarafından, teklif verdiği mallara ilişkin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde teklif verdiği mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekmesine rağmen defter kayıtlarında bu bilginin gösterilemediği, tutanağın ekinde, fiyat teklifi veren mükellefe ait, mükellef adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesi ile mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösterir ticaret sicil tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin aslı ya da suretinin eklenmediği, formu hazırlayan meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin aslı ya da suretinin sunulmadığı,

- Satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) fiyat teklifi ile beraber sunulmadığı, tutanakta meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarenin bulunmadığı ve meslek mensubunca iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmediği, teklif tarihinin tutanak tarihinden sonra olduğu, fiyat teklifi üzerindeki tarih ve sayı ile tutanağın düzenlenme tarih ve sayısının birbirleri ile uyumlu olmadığı, tutanakta mükellefin tespit yapılan geçici vergi beyanname dönemine ait yasal defter tasdik bilgilerinin belirtilmediği, ağırlıklı ortalama birim satış tutarı tablosunda yevmiye defteri kayıt adedinin doğru yazılmadığı, fatura bilgileri tablosunda belirtilen faturaların açıklama yapılan ürüne ilişkin olmadığı, fatura bilgileri tablosunda belirtilen faturaların son veya bir önceki vergi dönemine ait olmadığı, fatura bilgileri tablosunda firma defterindeki ilgili tüm fatura bilgilerinin girilmediği, teklif edilen fiyatların tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olduğu, teklif veren firma tarafından, teklif verdiği mallara ilişkin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde teklif verdiği mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekmesine rağmen defter kayıtlarında bu bilginin gösterilemediği, tutanağın ekinde, fiyat teklifi veren mükellefe ait, mükellef adına tutanağı imzalayanın imza beyannamesi ile mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösterir ticaret sicil tasdiknamesi veya Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin aslı ya da suretinin eklenmediği, formu hazırlayan meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin aslı ya da suretinin sunulmadığı,

- Maliyet / Satış Tutarı Tespit Tutanağı’nın (EK-O7) mevzuata uygun olarak düzenlenmediği,

- Stok Tespit Tutanağı’nın (EK-O8) mevzuata uygun olarak düzenlenmediği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’nci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

Kamu İhale Genele Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. …” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: SGK Hasanoğlan Arşiv ve Depo Binası Kısmi Çatı Onarım İşi

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2024K13-222445 (Bakım Onarım ve Çevre Düzenleme)

d) Kodu: SGK Hasanoğlan Arşiv ve Depo Binası Kısmi Çatı Onarım İşi

e) Miktarı: Bir Adet Bina Kısmi Onarım İşi - 123.485,06 m² ( Bodrum + Zemin + 4 Kat+ Çatı Kat)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Elmadağ / ANKARA” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin “Sgk Hasanoğlan Arşiv ve Depo Binası Kısmi Çatı Onarım İşi” işini ihtiva ettiği, 45 adet ihale dokümanının indirildiği ihaleye 22 isteklinin katıldığı, 6 isteklinin teklifinin aşırı düşük olarak belirlendiği ve ihalenin açıklama sunan Hafsa İnş. Gıda Hırdavat Hayv. Petrol Nakliye Zahiriye Sarrafiye Beyaz Eşya Tem. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. uhdesinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin yine açıklaması uygun bulunan Haydar Ağar olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif usulü ile gerçekleştirilen incelemeye konu ihalede, idare tarafından, teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilere gönderilen açıklama talebine ilişkin yazıda, açıklama istenilen iş kalemleri listesi (inşaat) ile açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdilerine yer verildiği, bu kapsamda idare tarafından açıklama istenilen iş kaleminin “Çelik veya ön yapımlı betonarme kiriş üzerine 0.50 mm kalınlıkta sıcak daldırma galvanizli oluklu/trapez sac ile çatı örtüsü yapılması” olarak belirlendiği görülmüştür.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Hafsa İnş. Gıda Hırdavat Hayv. Petrol Nakliye Zahiriye Sarrafiye Beyaz Eşya Tem. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

Açıklama istenen analiz girdisi olan “Sıcak daldırma galvanizli oluklu/trapez sac (TS 822)” girdisinin, T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayınlanan birim fiyatları kullanılarak ilgili kamu pozuna uygun analiz formatı ile açıklandığı,

Bahse konu girdi için istekli tarafından açıklamada kullanılan metrajın (13.100,00) idare tarafından belirlenen metrajdan (13.337.10) düşük olduğu,

İşçilik ücretlerinin, ihale tarihinde yürürlükte bulunan 2024 yılı brüt asgari ücretten (88,90 TL/saat) daha yüksek ücretle (90,00 TL/saat) açıklandığı,

Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Haydar Ağar tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

Açıklama istenen analiz girdisi olan “Sıcak daldırma galvanizli oluklu/trapez sac (TS 822)” girdisinin, T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayınlanan birim fiyatlar kullanılarak ilgili kamu pozuna uygun analiz formatı ile açıklandığı,

Bahse konu girdi için istekli tarafından açıklamada kullanılan metrajın (12.896,00) idare tarafından belirlenen metrajdan (13.337.10) düşük olduğu,

İşçilik ücretlerinin, ihale tarihinde yürürlükte bulunan 2024 yılı brüt asgari ücretten (88,90 TL/saat) daha yüksek ücretle (89,00 TL/saat) açıklandığı anlaşılmıştır.

İhale komisyonu kararı incelendiğinde; başvuru sahibi tarafından şikayete konu edilen Kaftaş Yapı İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin “… açıklama dosyasında firma metraj hesabı ile Kurumumuz metraj hesabının farklı olduğu tespit edilmiştir. İstekli firma tarafından teklif edilen birim fiyatın Kurumumuz metraj hesabı ile hesaplandığında sadece açıklama istenilen iş kalemi için hesaplanan bedelin isteklinin teklifinden yüksek olacağı görülmüştür. Belirtilen sebep ve henüz hesaba katılmayan açıklama istenmeyen diğer imalatlar, genel giderler ve yüklenici karının da dikkate alınması sonucunda isteklinin açıklaması uygun bulunmamıştır.” gerekçesiyle reddedildiği, başvuru sahibi tarafından, anılan isteklinin bahse konu değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi de şikayete konu edilerek, ihale uhdesinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarına ilişkin iddiaların aynı şekilde Kaftaş Yapı İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması için de ileri sürüldüğü anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, Kaftaş Yapı İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;

Açıklama istenen analiz girdisi olan “Sıcak daldırma galvanizli oluklu/trapez sac (TS 822)” girdisinin, T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayınlanan birim fiyatlar kullanılarak ilgili kamu pozuna uygun analiz formatı ile açıklandığı,

Bahse konu girdi için istekli tarafından teklif edilen metraj (13.088.54) ile idare tarafından belirlenen metraj (13.337.10) farkının % 10’un altında olduğu,

İşçilik ücretlerinin, ihale tarihinde yürürlükte bulunan 2024 yılı brüt asgari ücretten (88,90 TL/saat) daha yüksek ücretle (89,00 TL/saat) açıklandığı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme neticesinde, başvuruya konu edilen istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayınlanan birim fiyatlar kullanılarak ilgili kamu pozuna uygun analiz formatı ile yapıldığı, ayrıca teklife konu edilen işçilik ücretinin ihale tarihinde yürürlükte bulunan 2024 yılı brüt asgari ücretin altında olmadığı anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan yapım işi ihalelerinde; iş kapsamındaki imalat miktarları idare tarafından istekli olabileceklere verilmemekte; ihale dokümanı kapsamında yer alan projeler, mahal listeleri, özel ve genel teknik şartnameler vb. dokümanlar üzerinden idarece ve istekliler tarafından metrajlar ayrı ayrı hesaplanmaktadır. İhale konusu iş kapsamındaki imalatların niteliği, projenin karmaşıklığı ve büyüklüğü, metraj hesabı yapan kişilerin kabulleri gibi unsurlar nedeniyle isteklilerce belirlenen miktarların idarenin belirlediği miktarlarla birebir örtüşmesi beklenmemektedir. Bununla birlikte, idarece hesaplanan metrajlar ile istekliler tarafından hesaplanan metrajlar arasındaki farklılıkların makul ve kabul edilebilir mertebelerde olması ve açıklama istenen iş kalemlerinin tamamı üzerinden sağlanan fiyat avantajının, ihaleye teklif veren diğer isteklilerin teklif bedellerine göre sıralamada değişikliğe sebep olup olmadığı, diğer bir ifade ile kendileri lehine bir avantaj sağlayıp sağlamadığı hususunun da dikkate alınması gerekmektedir.

Başvuruya konu edilen istekliler tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan bilgi ve belgeler incelendiğinde; açıklama istenen 1 adet iş kalemine ilişkin miktar, birim fiyat ve toplam tutarlar ile açıklama istenmeyen iş kalemlerinin toplam tutarının gösterildiği hesap cetvelinin sunulduğu görülmüş olup, söz konusu hesap cetvelinde belirtilen metraj miktarlarının, yaklaşık maliyet hesabında idare tarafından öngörülen metraj miktarlarından farklı olduğu ancak söz konusu farkın % 10’dan az olduğu, teklife konu birim fiyatların idare tarafından belirlenen metrajlar ile çarpılması halinde anılan istekliler arasında teklif sıralamasının değişmeyeceği, dolayısıyla bahse konu farklılığın işin ifasının doküman gerekliliklerince yerine getirilmesine engel olmayacak nitelikte makul seviyede bir farklılık olduğu anlaşılmıştır.

Netice olarak; iddiaya konu edilen hususlara ilişkin olarak anılan istekliler tarafından mevzuata uygun aşırı düşük teklif açıklaması yapıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddialarının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, ihale komisyonu kararı incelendiğinde; Kaftaş Yapı İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.ye ilişkin olarak “… açıklama dosyasında firma metraj hesabı ile Kurumumuz metraj hesabının farklı olduğu tespit edilmiştir. İstekli firma tarafından teklif edilen birim fiyatın Kurumumuz metraj hesabı ile hesaplandığında sadece açıklama istenilen iş kalemi için hesaplanan bedelin isteklinin teklifinden yüksek olacağı görülmüştür. Belirtilen sebep ve henüz hesaba katılmayan açıklama istenmeyen diğer imalatlar, genel giderler ve yüklenici karının da dikkate alınması sonucunda isteklinin açıklaması uygun bulunmamıştır.” şeklinde gerekçe belirtilerek teklifinin reddedildiği görülmekle beraber götürü bedel teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen incelemeye konu ihalede metrajların idare tarafından isteklilere verilmediği nitekim istekliler tarafından imalata konu edilen metrajların idare metrajlarıyla birebir uyumlu olmasının beklenemeyeceği, dolayısıyla idare tarafından belirlenen metrajlar ile isteklinin teklif tutarının karşılaştırılması yoluyla değerlendirme yapılamayacağı, yapılan incelemede anılan istekli tarafından teklife konu edilen metrajların idare tarafından belirlenen metrajlardan düşük olduğu görülmekle birlikte söz konusu farkın makul bir seviyede olduğu anlaşıldığından anılan isteklinin teklifinin aktarılan gerekçe ile reddedilmesinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Kaftaş Yapı İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.