KİK Kararı: 2024/UY.I-305 (14 Şubat 2024)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/007
Gündem No : 33
Karar Tarihi : 14.02.2024
Karar No : 2024/UY.I-305
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Solakoğlu Yol Yapım İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/409887 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü 104. Şube (Giresun) ve 105. Şube (Trabzon) Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Yapım ve Onarım ile Kar ve Buz Mücadele İşlerinin Yapılması İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü tarafından 23.05.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 10. Bölge Müdürlüğü 104. Şube (Giresun) ve 105. Şube (Trabzon) Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Yapım ve Onarım ile Kar ve Buz Mücadele İşlerinin Yapılması İşi” ihalesine ilişkin olarak Solakoğlu Yol Yapım İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti.nin 08.01.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.01.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.01.2024 tarih ve 129311 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.01.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/144 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İhale üzerinde bırakılan İbm İnşaat İthalat İhracat A.Ş. - Mefa Yol Yapım Madencilik Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. İş Ortaklığının özel ortağına ait iş deneyim belgesine konu işin ihalenin yapıldığı yıldan bir önceki yılın bilanço ile gelir tablosu sunulmadan ve banka referans mektubu bulunmadan devraldığının yapılan görüşmeler ve yazışmalar sonucu belgeyi düzenleyen idarece tespit edildiği, gelinen aşamada iş deneyim belgesinin iptal edilmesinin uygun görülmediğinin belirtildiği, iş deneyim belgesine konu işin devir işlemlerinin usulsüz olduğu tespit edilmesine rağmen teklifinin değerlendirme dışı bırakılmamasının mevzuata aykırı olduğu,

2. Aşırı düşük teklif açıklamaları yeterli görülen isteklilerin açıklamalarında aritmetik hata bulunduğu, kamu kurum ve kuruluşlarının rayiç listelerinin sunulmadığı, işçilik fiyatlarının asgari ücretin altında olduğu, nakliye formüllerinin yanlış hesaplandığı ve analiz miktarlarının değiştirildiği gerekçeleriyle tekliflerinin reddedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler. ...

Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak; ...

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir. …” hükmü,

Aynı Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. …” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler; ...

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi, ... izleyen günden itibaren başlar.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Alınacak kararlar” başlıklı 11’inci maddesinde “(1) Şikâyet üzerine idare tarafından yapılan inceleme sonucunda gerekçeli olarak; ...

c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşmenin imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde ihalenin iptalini veya düzeltici işlem belirlenmesini gerektirecek hukuka aykırılığın tespit edilememesi hallerinde başvurunun reddine, karar verilir.” hükmü yer almaktadır.

İhale komisyonu tarafından isteklilerin tekliflerinin ihalede istenilen yeterlik kriterleri ve aşırı düşük teklif açıklamaları açısından incelenmesi sonucunda isteklilere 07.07.2023 tarihinde bildirilen 07.07.2023 tarihli ve 1 sayılı ihale komisyonu kararında; ihalenin Ayka Global Enerji A.Ş. - Kaizen Orman Ürünleri İnşaat Demir Çelik A.Ş. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Mek Turizm İnşaat Taahhüt ve Ticaret Ltd. Şti. - Uday İnşaat Taahhüt Madencilik Nakliye Hayvancılık Akaryakıt Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. İş Ortaklığının belirlendiği ve aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan başvuru sahibinin teklifinin geçerli kabul edildiği anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak teklifi reddedilen İbm İnşaat İthalat İhracat A.Ş. - Mefa Yol Yapım Madencilik Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. İş Ortaklığının 14.07.2023 tarihli şikâyet başvurusu üzerine alınan ve isteklilere 27.07.2023 tarihinde bildirilen 26.07.2023 tarihli ve 2 sayılı ihale komisyonu kararında; ihalenin Ayka Global Enerji A.Ş. - Kaizen Orman Ürünleri İnşaat Demir Çelik A.Ş. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak İbm İnşaat İthalat İhracat A.Ş. - Mefa Yol Yapım Madencilik Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. İş Ortaklığının belirlendiği ve aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan başvuru sahibinin teklifinin geçerli kabul edildiği anlaşılmıştır.

Ayrıca, İbm İnşaat İthalat İhracat A.Ş. - Mefa Yol Yapım Madencilik Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından 26.07.2023 tarihinde Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikayet başvurusunda bulunulması sonucunda Kamu İhale Kurulu tarafından 23.08.2023 tarihli ve 2023/UY.I-1145 sayılı kararında; “Sade Grup İnş. A.Ş. ile Karar İnşaat Taah. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Metafor İnşat Taah. Mad. Tem. Nak. Oto. Tek. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığına makine ekipmana ilişkin fiyat dışı unsurdan puan verilmemesi, Ayka Global Enerji A.Ş.-Kaizen Orman Ürünleri İnş. Demir Çelik A.Ş. İş Ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ile teklifi sınır değerin altında kalan geçerli teklif sahibi isteklilerden yukarıda yer verilen açıklamalar göz önünde bulundurularak yeniden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi” yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararı gereklerinin yerine getirilmesini teminen alınan ve isteklilere 19.10.2023 tarihinde bildirilen 19.10.2023 tarihli ve 3 sayılı ihale komisyonu kararında; ihalenin İbm İnşaat İthalat İhracat A.Ş. - Mefa Yol Yapım Madencilik Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Mek Turizm İnşaat Taahhüt ve Ticaret Ltd. Şti. - Uday İnşaat Taahhüt Madencilik Nakliye Hayvancılık Akaryakıt Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. İş Ortaklığının belirlendiği ve aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan başvuru sahibinin teklifinin geçerli kabul edildiği anlaşılmıştır.

Aşırı düşük teklif sınır değeri üzerindeki geçerli ilk teklif sahibi Karar İnşaat Taahhüt Madencilik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. - Metafor İnşaat Taahhüt Madencilik Temizlik Nakliyat Otomotiv Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından 15.11.2023 tarihinde Kamu İhale Kurumu’na itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması sonucunda Kamu İhale Kurulu tarafından 29.11.2023 tarihli ve 2023/UY.I-1485 sayılı kararında; “teklifi sınır değerin altında kalan geçerli teklif sahibi isteklilerden yukarıda yer verilen açıklamalar göz önünde bulundurularak yeniden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi” yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiştir.

Anılan Kurul kararı gereklerinin yerine getirilmesini teminen alınan ve isteklilere 29.12.2023 tarihinde bildirilen 29.12.2023 tarihli ve 4 sayılı ihale komisyonu kararında; ihalenin İbm İnşaat İthalat İhracat A.Ş. - Mefa Yol Yapım Madencilik Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Mek Turizm İnşaat Taahhüt ve Ticaret Ltd. Şti. - Uday İnşaat Taahhüt Madencilik Nakliye Hayvancılık Akaryakıt Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. İş Ortaklığının belirlendiği ve aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan başvuru sahibinin teklifinin geçerli kabul edildiği anlaşılmıştır.

Bunun üzerine başvuru sahibi tarafından İbm İnşaat İthalat İhracat A.Ş. - Mefa Yol Yapım Madencilik Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. İş Ortaklığının özel ortağına ait iş deneyim belgesine yönelik iddiasının 08.01.2024 tarihli şikâyet başvurusunun 18.01.2024 tarihli karar ile idarece uygun bulunmaması üzerine 29.01.2024 tarihli mevcut itirazen şikâyet başvurusuna konu edildiği görülmüştür.

İhale sürecindeki hukuka aykırı işlemler nedeniyle hak kaybına uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin, şekil ve usul kurallarına uygun olarak idareye şikâyet başvurusunda bulunabileceği, şikâyet başvurusunun ihale sürecindeki işlemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla işlemin farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren açık ihale usulünde on gün içerisinde idareye yapılması gerektiği, başvurunun süresi içerisinde yapılmaması halinde başvurunun reddedileceği anlaşılmaktadır.

İbm İnşaat İthalat İhracat A.Ş. - Mefa Yol Yapım Madencilik Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifi geçerli kabul edilerek ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi belirlendiğinin başvuru sahibine ilk olarak 27.07.2023 tarihinde bildirildiği, ancak başvuru sahibi tarafından anılan isteklinin teklifinin ihalede istenilen yeterlik kriterleri açısından geçerli kabul edilmemesi gerektiğine yönelik 27.07.2023 tarihini izleyen 10 gün içerisinde idareye şikayet başvurusunda bulunulmadığı, Kamu İhale Kurulunun 23.08.2023 tarihli ve 2023/UY.I-1145 sayılı ile 29.11.2023 tarihli ve 2023/UY.I-1485 sayılı düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin kararları üzerine idarece alınan 19.10.2023 ve 29.12.2023 tarihli ihale komisyonu kararlarında da geçerli teklif sahibi olarak belirlenen anılan isteklinin hukuki durumu değişmediğinden anılan Kurul kararlarının başvuru sahibine yönelik hak doğurucu nitelikte olmadığı, dolayısıyla başvuru sahibi tarafından anılan isteklinin özel ortağının iş deneyim belgesine ilişkin olarak 27.07.2023 tarihini izleyen 10 gün içerisinde idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerekirken 08.01.2024 tarihinde şikayet başvurusuna konu edildiği anlaşılan başvuru sahibinin birinci iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde ihale komisyonunun; verilen teklifleri değerlendirdikten sonra diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyetine göre teklif fiyatı aşırı düşük olan isteklileri tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesine ilişkin Kamu İhale Kurumu tarafından yapılan düzenlemeleri esas alarak aşırı düşük teklif açıklamalarını değerlendireceği, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerini reddedeceği hükme bağlanmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

…

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b.dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir.

...

45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir.

İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak;

a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar,

b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar,

kullanılabilecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. ...” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde teklifi sınır değerin altında olduğu tespit edilen isteklilerden Kanun’un 38’inci maddesine göre açıklama isteneceği, açıklamaları yeterli görülmeyen veya açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceğine yönelik düzenlemeye yer verilmiştir.

İncelemeye konu ihalede nihai olarak Kamu İhale Kurulu tarafından 29.11.2023 tarihli ve 2023/UY.I-1485 sayılı kararı ile “teklifi sınır değerin altında kalan geçerli teklif sahibi isteklilerden yukarıda yer verilen açıklamalar göz önünde bulundurularak yeniden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi” yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmiştir.

Bunun üzerine ihale komisyonu tarafından 11.12.2023 tarihli yazı ekinde teklifi aşırı düşük teklif sınır değerinin altında kalan geçerli teklif sahibi 8 istekliye açıklama istenilecek iş kalemleri listesi ve açıklama istenilen 8 iş kaleminin analiz formatları gönderilerek aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı anlaşılmıştır.

Akabinde 29.12.2023 tarihli ve 4 sayılı ihale komisyonu kararı ile aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan 3 isteklinin tekliflerinin reddedildiği, aşırı düşük teklif açıklaması sunan başvuru sahibi dâhil 5 isteklinin açıklamalarının ise uygun bulunduğu görülmüştür.

Aşırı düşük teklif açıklamaları uygun bulunan istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları başvuru sahibinin iddiaları açısından incelendiğinde;

a) Açıklama kapsamında idarece sorgulama yazısı ekinde gönderilen 8 adet iş kaleminin analizlerinin kullanıldığı, analiz girdilerinin isimleri, ölçü birimleri ve miktarlarının idarenin aşırı düşük teklif sorgulamasında isteklilere gönderdiği analiz formatlarına uygun olduğu ve analizlerde hesaplama hatasının bulunmadığı anlaşılmıştır.

b) İhale üzerinde bırakılan İbm İnşaat İthalat İhracat A.Ş. - Mefa Yol Yapım Madencilik Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından açıklama istenilen analizlere ilişkin kullanılan kamu kurum ve kuruluşlarından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Orman Genel Müdürlüğünün 2023 yılı rayiçleri ile “Damperli Kamyon (120 HP Gücünde, 7 Ton Kapasiteli)” için demirbaş defteri tespit tutanağını gösterir liste sunulmuştur.

“Damperli Kamyon (120 HP Gücünde, 7 Ton Kapasiteli)” girdisi için kamu kurum ve kuruluşunca yayımlanan rayicindeki katsayıların aşağıdaki gibi olduğu görülmüştür.

Amortisman

0,000083

Yedek Parça

0,000044

Tamir Bakım

0,000011

Sermaye Faizi, Sigorta

0,000023

Nakil, Montaj, Demontaj

0,000010

Toplam

0,000171

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.17’nci maddesi gereği iş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) kullanılarak hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile açıklanabileceği anlaşılmaktadır.

Amortisman maliyeti dışında kalan maliyet katsayısının toplam katsayıya oranlanması (0,000088/0,000171) suretiyle elde edilen değerin anılan girdinin ihale tarihindeki 363.000,00 TL olan rayici ile çarpılması sonucunda elde edilen tutarın 186.807,02 TL olduğu, amortisman süresi dolmamakla birlikte, anılan istekli tarafından söz konusu tutarın altında olacak şekilde “Damperli Kamyon (120 HP Gücünde, 7 Ton Kapasiteli)” girdisi için 131.355,93 TL kullanılarak yapılan açıklamanın Tebliğ’in 45.1.13.17’nci maddesine uygun olmadığı anlaşılmıştır.

Diğer istekliler tarafından açıklama istenilen girdiler için kullanılan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Orman Genel Müdürlüğünün yayımlanmış 2023 yılı rayiçlerini gösterir listenin sunulduğu, kendi malı araç edinim bedellerinin kullanılmadığı anlaşılmıştır.

c) İhalenin 23.05.2023 tarihinde gerçekleştirildiği, KİK İşçilik Hesaplama Modülüne göre ihale tarihinde yürürlükte bulunan aylık brüt asgari ücretin 10.008,00 TL olduğu, saatlik brüt asgari ücretin (10.008,00TL/30gün/7,5saat) hesaplamasından 44,48 TL olduğu tespit edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan İbm İnşaat İthalat İhracat A.Ş. - Mefa Yol Yapım Madencilik Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Mek Turizm İnşaat Taahhüt ve Ticaret Ltd. Şti. - Uday İnşaat Taahhüt Madencilik Nakliye Hayvancılık Akaryakıt Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından iş kalemlerinin analizlerindeki aylık işçilik girdileri için ihale tarihinde yürürlükte bulunan 10.008,00 TL brüt asgari ücret fiyatının kullanıldığı anlaşılmıştır.

Sade Grup İnşaat A.Ş. ve Demgün İnşaat Harfiyat Madencilik Tarım Nakliye Petrol Taahhüt Sanayi ve Ticaret A.Ş. - Kadir Petrol Ürünleri İnşaat Taşımacılık Hafriyat Madencilik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından ise iş kalemlerinin analizlerindeki aylık işçilik girdileri için ihale tarihinde yürürlükte bulunan 10.008,00 TL brüt asgari ücretin altında olmayan 12.259,80 TL fiyatının kullanıldığı anlaşılmıştır.

Anılan istekliler tarafından analizlerde yer alan aylık işçilik girdileri için 10.008,00 TL ve 12.259,80 TL, saatlik işçilik girdileri için ise 44,48 TL fiyat öngörüldüğünden işçilikler için ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin altında fiyat kullanılmadığı anlaşılmıştır.

ç) Açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizlerde formül ve mesafe bilgileri bulunan nakliye girdilerinin yer aldığı, açıklama istenilen nakliye girdileri için istekli tarafından idarece verilen formül ve mesafe bilgileri esas alınarak ulaşılan fiyatların kullanıldığı anlaşılmıştır.

d) İstekli tarafından idarenin aşırı düşük teklif sorgulamasında isteklilere gönderdiği iş kalemlerinin analizlerindeki girdi miktarlarının kullanıldığı, analiz girdilerinde yer alan miktarlar bilgilerinin değiştirilmediği anlaşılmıştır.

Dolayısıyla, İbm İnşaat İthalat İhracat A.Ş. - Mefa Yol Yapım Madencilik Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik başvuru sahibinin ikinci iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü bulunmaktadır.

Başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği, yukarıdaki tespit ve değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için anılan Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin aktarılan hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, aşırı düşük teklif açıklaması uygun olmayan İbm İnşaat İthalat İhracat A.Ş. - Mefa Yol Yapım Madencilik Petrol Ürünleri İnşaat Taahhüt Ticaret ve Sanayi Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.