KİK Kararı: 2024/UY.I-1707 (18 Aralık 2024)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/048
Gündem No : 57
Karar Tarihi : 18.12.2024
Karar No : 2024/UY.I-1707
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Öner Nakliyat İnşaat Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi - Metin Süne İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Muş İl Özel İdaresi,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1121834 İhale Kayıt Numaralı “Muş Merkez Hükümet Konağı Yapımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Muş İl Özel İdaresi tarafından 10.10.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Muş Merkez Hükümet Konağı Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Öner Nakliyat İnşaat Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi - Metin Süne İş Ortaklığının 28.10.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.11.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.11.2024 tarih ve 170567 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.11.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1410 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuruya konu ihaleye teklif verildiği, 24.10.2024 tarihli ihale komisyonu kararına göre ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Evren Müh. İnş. ve Tic. A.Ş.- Sdg İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, sınır değerin üzerinde olan kendi tekliflerinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi gerektiğine ilişkin idareye yapılan şikayet başvurularının, idare tarafından mevzuata uygun olarak ayrıntılı incelenmediği ve reddedildiği, anılan istekli tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3 - 45.1.13’üncü maddelerine uygun açıklama yapılmadığından reddedilmesi gerektiği, şöyle ki;

a) İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında, açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin oluşturulan analiz formatlarının, ilgili iş kaleminin resmi birim fiyatına ve girdi detaylarına uygun olarak hazırlanmadığı, analizlerde yer verilen girdi miktarlarının anılan istekli tarafından lehine olacak şekilde değiştirildiği, girdi miktarları düşürülerek fiyat tekliflerine ait analizlerin açıklandığı,

b) Anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarında, kar ve genel giderleri içermeyen birim fiyatların kullanıldığı, bu şekilde elde edilen birim fiyatların hesap cetvelinde de aynı şekilde kullanıldığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nde kar ve genel gider oranının belirtilmesi gerektiği açıkça ifade edildiğinden açıklamaların bu yönüyle de mevzuata aykırı olduğu,

c) İhale üzerinde bırakılan isteklinin hazırlamış olduğu hesap cetvelinde açıklama istenilen iş kalemleri için yer verilen metrajlar ile idare tarafından hazırlanan metrajlar arasında ciddi farkların bulunduğu, bazı iş kalemlerinde bu farkın %40-50 oranı gibi ciddi anlamda yüksek oranlarda olduğu, aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında hazırlanan hesap cetvelindeki imalat miktarlarının idare tarafından yaklaşık maliyetin tespiti amacıyla dikkate alınan miktarlara göre kabul edilebilir olmadığı, istekli tarafından iş kalemlerine ait miktarlar çok düşük gösterilerek kendi lehine avantaj sağlandığı,

d) İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklif fiyatı dikkate alındığında, isteklinin sözleşme öncesinde yapması gereken giderlerin, açıklama kapsamında öngörülen kar ve genel gider tutarının çok üzerinde olduğu bu yüzden anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’nci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,

Kamu İhale Genele Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “… 45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir. …

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

sunacaklardır.

Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz.

Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez.

Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

Örneğin; isteklinin, “150 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.001 poz numaralı birim fiyatını (2010 B.F: 97,86 TL) teklif etmesi, “200 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.002 poz numaralı birim fiyatının (2010 B.F: 104,00 TL) üzerinde 105,00 TL teklif vermesi, 250 dozlu demirsiz beton” iş kalemi için Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 16.003 poz numaralı birim fiyatının kar ve genel gider hariç tutarına, (110,13/1,25=88,10 TL) kendi belirlediği % 18 kar ve genel gider karşılığı eklemek suretiyle 103,96 TL (88,10 x 1,18) teklif etmesi ve teklif ettiği söz konusu birim fiyatları aşağıdaki örnek listede gösterildiği şekilde tablo halinde göstermesi durumunda; bu üç iş kalemi için analiz düzenlemesi zorunlu değildir. …

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır. …

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir. …” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Muş Hükümet Konağı Binası Yapımı

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği …

e) Miktarı: 1 Adet Bina Yapımı Muş Hükümet Konağı Binası Yapımı

1 Adet Binadan Oluşan B+Z+3 Katlı 15.665,99 m2 İnşaat Alanlı Bina Yapımı Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: MUŞ/Merkez” düzenlemesi,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin “Muş Hükümet Konağı Binası Yapımı” işi olduğu, 24.10.2024 tarihli ihale komisyonu kararına göre ihalede 38 adet ihale dokümanının indirildiği, 10.10.2024 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 13 isteklinin katıldığı, 1 isteklinin teklifinin aşırı düşük olarak belirlendiği ve ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan Evren Müh. İnş. Tic. A.Ş. - Sdg İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, sınır değerin üzerinde teklif sunan başvuru sahibi Öner Nak. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.- Metin Süne İş Ortaklığının teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

İdare tarafından ihaleye katılan isteklilere 22.11.2024 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazıda “İşe ait projede sözleşme bedelinin kanunun öngördüğü % 10'luk iş artışı sınırının çok üzerinde proje tadilatının olacağı görülmektedir. Projenin revize edilmesi ihtiyacı hasıl olmuştur. Ayrıca ihale dokümanında istekli dosyası içerisinde Fiyat Farkı Kat Sayısı Ağırlık Oranları ile İdari Şartname ve Sözleşmede verilen Fiyat Farkı Kat Sayısı Ağırlık Oranları birbirinden farklı olduğu tespit edilmiştir. Bu durumda ileride oluşabilecek maddi sorunların önüne geçmek için ihale iptal edilmiştir.” ifadelerine yer verilerek ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif usulü ile gerçekleştirilen incelemeye konu ihalede, idare tarafından, teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen Evren Müh. İnş. Tic. A.Ş. - Sdg İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığına gönderilen açıklama talebine ilişkin yazıda, açıklama istenilen iş kalemleri listesi (inşaat, elektrik tesisatı ve makine tesisatı), açıklama istenilen ve istenilmeyen analiz girdileri, sıralı analiz girdi tabloları ve sıralı iş kalemleri listesine yer verildiği, bu bağlamda idare tarafından açıklama istenilen iş kalemleri incelendiğinde; inşaat işleri için 57, elektrik tesisatı için 11, makine tesisatı için 9 iş kalemi olmak üzere toplam 77 iş kaleminin belirlendiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan Evren Müh. İnş. Tic. A.Ş. - Sdg İnş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde, sorgulamaya tabi tutulan 77 iş kalemine ilişkin miktar, birim fiyat ve toplam tutarlar ile açıklama istenilmeyen iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterildiği hesap cetvelinin sunulduğu, söz konusu hesap cetvelinde toplam imalat kalemleri için 307.801.815,66TL, yüklenici karı için 1.193.184,34 TL, diğer tüm giderler için 1.325.000,00TL öngörüldüğü, bu bağlamda ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemlerine ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizlerin sunulduğu görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında, açıklama istenilen 77 iş kalemi için 275.801.815,66TL, açıklama istenilmeyen iş kalemleri için 32.000.000,00TL olmak üzere imalat kalemleri için toplam 307.801.815,66TL bedel öngörüldüğü, dolayısıyla anılan istekli tarafından sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen bedelin (32.000.000,00TL) gösterildiği, bu bedelin anılan isteklinin teklif bedelinin (310.320.000,00) %10’undan az olmadığı görüldüğünden bahse konu hususlarla ilgili açıklamanın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesine uygun olarak yapıldığı anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sorgulamaya tabi tutulan 77 adet iş kaleminden 45 adet iş kalemine ilişkin analiz düzenlenmeden Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.5’inci maddesine uygun olarak kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları ile açıklama yapıldığı, kalan 32 adet iş kalemine ilişkin olarak ise idarenin gönderdiği analiz formatlarına uygun olacak şekilde analizler kullanılarak açıklama yapıldığı, söz konusu analiz girdilerinin isimleri ve ölçü birimlerinin idarenin aşırı düşük teklif sorgulaması ekinde isteklilere gönderdiği analiz formatlarına uygun olduğu, bahse konu analizlerin tamamında Tebliğ’in 45.1.3’üncü maddesine uygun olacak şekilde %10’un üzerinde yüklenici karının belirlendiği görülmüştür.

Anılan istekli tarafından analiz kullanılarak açıklama yapılan 32 adet iş kaleminden 24 tanesinde;

- Açıklama istenilen nakliye girdilerine ilişkin olarak, nakliye formülleri kullanılarak oluşturulan analizlerle açıklama yapıldığı, söz konusu nakliye formüllerinde idarenin belirlemiş olduğu nakliye mesafelerinin birebir dikkate alındığı,

- Söz konusu analizlerde işçilik girdilerine ilişkin olarak, ihale tarihinde yürürlükte bulunan 2024 yılı saatlik brüt asgari ücretten (88,90 TL/saat) daha yüksek ücretle (89,00 TL/saat) açıklama yapıldığı,

- Bahse konu analizlerde nakliye ve işçilik dışındaki analiz girdilerinin tamamının Tebliğ’in 45.1.5’inci maddesine uygun olarak kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları kullanılarak açıklandığı görülmüştür.

Açıklama yapılan 32 adet iş kaleminden ve özel poz niteliğinde olan 8 iş kaleminde ise fiyat teklifi kullanılarak açıklama yapıldığı , söz konusu fiyat tekliflerinin ve ekinde sunulan belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesindeki açıklamalara uygun olduğu, ayrıca söz konusu fiyat tekliflerinde malzeme ve montaj bedelleri ayrı ayrı gösterildiğinden söz konusu fiyat tekliflerinin Tebliğ’in 45.1.7’nci maddesine de uygun olduğu görülmüştür.

Bu kapsamda yapılan inceleme neticesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin aktarılan maddelerindeki açıklamalara uygun olarak yapıldığı anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin bahse konu hususlarla ilgili iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan yapım işi ihalelerinde; iş kapsamındaki imalat miktarları idare tarafından istekli olabileceklere verilmemekte; ihale dokümanı kapsamında yer alan projeler, mahal listeleri, özel ve genel teknik şartnameler vb. dokümanlar üzerinden idarece ve istekliler tarafından metrajlar ayrı ayrı hesaplanmaktadır. İhale konusu iş kapsamındaki imalatların niteliği, projenin karmaşıklığı ve büyüklüğü, metraj hesabı yapan kişilerin kabulleri gibi unsurlar nedeniyle isteklilerce belirlenen miktarların idarenin belirlediği miktarlarla birebir örtüşmesi beklenmemektedir. Ayrıca, idarece hesaplanan metrajlar ile istekliler tarafından hesaplanan metrajlar arasındaki farklılıkların makul ve kabul edilebilir mertebelerde olması ve açıklama istenilen iş kalemlerinin tamamı üzerinden sağlanan fiyat avantajının, ihaleye teklif veren diğer isteklilerin teklif bedellerine göre sıralamada değişikliğe sebep olup olmadığı, diğer bir ifade ile kendileri lehine bir avantaj sağlayıp sağlamadığı hususunun da dikkate alınması gerekmektedir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan hesap cetvelinde belirtilen metraj miktarları ile yaklaşık maliyet hesabında idare tarafından öngörülen metraj miktarları karşılaştırıldığında, anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasında yer verilen metrajların açıklama istenilen 77 adet iş kaleminden; 64 adedinde idarenin metrajından fazla olduğu, 12 adedinin idarenin metrajıyla aynı olduğu, 1 adedinin ise idarenin metrajından daha düşük olduğu, bu 1 adet iş kaleminde metraj farkının %10’dan fazla olduğunun görüldüğü, ancak 77 iş kaleminin tamamında idarece öngörülen miktarlar ile anılan istekli tarafından teklif edilen birim fiyatların çarpılması sonucunda istekli aleyhine tutar farkı oluştuğu, dolayısıyla söz konusu durumun anılan isteklinin lehine fiyat avantajı oluşturmadığı anlaşılmıştır.

Netice itibariyle başvuru sahibinin iddialarında konu ettiği hususlara ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihale mevzuatına uygun aşırı düşük teklif açıklaması yapıldığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddialarının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.