KİK Kararı: 2024/UY.I-1632 (11 Aralık 2024)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/047
Gündem No : 35
Karar Tarihi : 11.12.2024
Karar No : 2024/UY.I-1632
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Yücesoy Öztürk İnş. Taah. Tur. Emlak Oto. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Gökhan Uslu İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Mersin Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/575038 İhale Kayıt Numaralı “Anamur Huzurevi Yaşlı Bakım Rehabilitasyon Merkezi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Mersin Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından 30.05.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Anamur Huzurevi Yaşlı Bakım Rehabilitasyon Merkezi” ihalesine ilişkin olarak Yücesoy Öztürk İnş. Taah. Tur. Emlak Oto. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Gökhan Uslu İş Ortaklığının 24.10.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.11.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.11.2024 tarih ve 169676 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.11.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1375 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Güveniş Müh. Mad. Enerji Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları ile bu kapsamda sunulan bilgi ve belgelerin ihale mevzuatına aykırı olduğu, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak başvuruya konu ihalenin kendileri üzerinde bırakılması gerektiği, şöyle ki;

a) Anılan istekli tarafından “ÖF07 120 dakika dayanımlı panik barlı yangın kapısı”, “ÖZEL ROOFTOP-1-4 projede yazılan şartnameye göre; ısıtma kapasitesi 56,4 kw, eurovent soğutma kapasitesi: 52,7 kw”, “ÖZEL ROOFTOP-2 projede yazılan şartnameye göre; ısıtma kapasitesi 133 kw, eurovent soğutma kapasitesi: 125 kw”, “ÖZEL ROOFTOP-3 projede yazılan şartnameye göre; ısıtma kapasitesi 93,1 kw, eurovent soğutma kapasitesi: 86,1 kw”, “ÖZEL VRF-1 soğutma kapasitesi (nom): 12 hp,1. sınıf kalite heat recovery vrf dış ünite (projede belirtilen teknik şartnameye göre)”, “ÖZEL VRF-2 soğutma kapasitesi (nom): 16hp, 1. sınıf kalite heat recovery vrf dış ünite (projede belirtilen teknik şartnameye göre)”, “ÖZEL VRF-3 soğutma kapasitesi (nom): 18 hp, 1. sınıf kalite heat recovery vrf dış ünite (projede belirtilen teknik şartnameye göre)” ve “ÖZEL VRF-9 switch box, 12 port” iş kalemlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile yapıldığı, ancak yapılan açıklamaların ihale mevzuatına aykırı olduğu, şöyle ki;

- Fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarenin yazılmadığı,

- Fiyat tekliflerinin ilgili iş kaleminin imalatı için gerekli olan girdileri içermediği, malzeme, yakıt ve işçilik girdileri yönünden ayrı ayrı açıklamanın yapılması gerektiği, idarece hazırlanan analiz girdileri ve ilgili kamu pozlarının analiz girdilerinde yer alan birçok iş kaleminin alınan fiyat teklifleri ile açıklanmadığı ve metrajların yanlış hesaplandığı,

- Fiyat tekliflerinde aritmetik hataların olduğu, bununla birlikte fiyat tekliflerindeki tutarların farklılaştırılmak ve azaltılmak suretiyle analizlere/hesap cetveline yansıtıldığı,

- Fiyat tekliflerinde belirtilen tutanak tarihlerinin fiyat tekliflerinin düzenlendiği tarihten sonraki bir tarih olduğu,

- Fiyat tekliflerinin meslek mensubu tarafından imzalanmadığı ve TÜRMOB kaşesi ile kaşelenmediği,

- Söz konusu iş kalemlerinin birim fiyat tariflerinden analiz girdilerinin malzeme ve işçilikten oluştuğunun anlaşıldığı, ancak maliyet tespit tutanağının sadece mala yönelik tablolar doldurulmak suretiyle düzenlendiği, bu nedenle aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi gerektiği,

- Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınmadığı,

- Bahse konu edilen iş kalemlerine ilişkin üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin ekinde tespit tutanağına yer verilmediği,

- Tutanağın ekinde şirket yetkilisini gösteren Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ve imza beyannamesi ile meslek mensubuna ait faaliyet belgesine yer verilmediği, imza beyannamesinin şirket müdürüne ait olmadığı, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde şirket müdürü yerine şirket ortaklarına ilişkin bilgilere yer verildiği, meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin süresinin dolduğu, fiyat teklifleri ile fiyat tekliflerinin dayanağı olarak düzenlenen tutanakların şirketi temsile yetkili olmayan kişilerce imzalandığı, fiyat teklifi alınan firmanın müşterek imza ile temsil edilmesinin söz konusu olduğu durumda ise fiyat teklifi ile tutanağın tek bir kişi tarafından imzalandığı, ayrıca fiyat teklifi ile tutanağın vekil tarafından imzalandığı, ancak fiyat teklifi ve tutanağın ekinde yer alan vekaletnamede vekil tarafından teklif verilebileceğine dair bir yetkinin bulunmadığı, bununla birlikte vekile ait imza beyannamesine de yer verilmediği,

- İhale tarihi göz önünde bulundurulduğunda anılan tutanağın son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemi olan 2024/1 veya 2023/3 dönemine göre düzenlenmesi gerektiği, ancak söz konusu tutanağın 2024/2 geçici vergi beyanname dönemine göre düzenlendiği,

- Tespit tutanaklarının “Fatura Bilgileri Tablosu” bölümünde yer alan ve ortalamaya esas alınan faturaların tarihlerinin geçici vergi beyanname dönemi ile uyumlu olmadığı, ilgili bölümde yer alan faturaların konusunun fiyat teklifinin konusunu oluşturan mal/hizmetin konusu ile uyumlu olmadığı, anılan tutanakta farklı mal/hizmetler için düzenlenen faturalara yer verildiği, bahse konu faturalardan, faturaya konu edilen mal/hizmetin adı veya nevi ile fiyat ve miktar bilgilerinin anlaşılamadığı, dolayısıyla söz konusu faturalar ile açıklama yapılmasının mümkün olmadığı, ayrıca tutanağın “Ağırlıklı Ortalama Birim Satış Tutarı” bölümü ile “Fatura Bilgileri Tablosu” bölümünde yer alan faturaların miktar ve tutar bilgileri arasında uyumsuzluk bulunduğu, diğer bir ifadeyle, “Fatura Bilgileri Tablosu” bölümünde yer alan bilgilerin “Ağırlıklı Ortalama Birim Satış Tutarı” bölümüne hatalı bir şekilde yansıtıldığı, bu durumun ortalamanın yanlış bir şekilde hesaplanmasına neden olduğu, teklif edilen birim fiyatların satış tutarı tespit tutanağındaki ortalama fiyatın % 80’inin altında olduğu,

- Tespit tutanağının 3 numaralı kısmında yevmiye defteri, işletme defteri ve envanter defterine ilişkin tasdik makamı, tarih ve sayı bilgilerine yer verilmemesinin hukuka aykırı olduğu, ayrıca 2024 yılı fatura kayıtlarına ilişkin defter onay tarihinin 2022 yılı; 2023 yılına ait faturaların kayıtlarına yönelik defter onay tarihinin ise 2021 yılı olarak gösterildiği, bu nedenle aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği, vergi sistemine göre envanter defterlerinin “e-defter” olarak tutulmasının mümkün olmadığı, ancak anılan istekli tarafından bu defterlerin “e-defter” şeklinde tutulduğunun beyan edildiği, bu nedenle aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilmesi gerektiği,

- Maliyet tespit tutanağının “Fatura Bilgileri Tablosu” bölümünde yer alan miktar ve tutar toplamlarının tutanağa konu edilen mal/mamullerin ortalamasının hesaplandığı 152 ve 153 numaralı hesaplara ait ortalama maliyet tablolarına birim maliyeti azaltacak şekilde hatalı olarak yansıtıldığı, bu durumun ortalamanın yanlış bir şekilde hesaplanmasına neden olduğu, tespit tutanağındaki birim maliyetlerin hatalı hesaplanması nedeniyle olması gerekenden daha düşük birim maliyetler üzerinden fiyat teklif edildiği,

- Bahse konu edilen iş kalemlerine ilişkin fiyat teklifi veren üçüncü kişilerce fiyat teklifinin konusunu oluşturan mal miktarının en az 1/20’si kadar satışın yapılmadığı,

b) Yüksek tutarlı iş kalemlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının kamu fiyatları kullanılarak yapılması gerektiği, ancak anılan istekli tarafından bahse konu edilen iş kalemlerinin analiz yapılmak suretiyle açıklandığı, bu doğrultuda “15.460.1009”, “15.150.1006”, “15.160.1004”, “15.180.1003”, “15.280.1009”, “15.160.1003”, “15.550.1202”, “15.540.1269”, “15.365.1503” ve “15.390.1070” numaralı iş kalemleri/gruplarına yönelik yapılan açıklama ve analizlerin hukuka aykırı olduğu,

Anılan istekli tarafından açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesinde yer almayan girdilere ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yayımlanan rayiç fiyatlar üzerinden yapılması gerektiği, ancak söz konusu istekli tarafından bu yöntem kullanılmadan açıklamanın yapıldığı ve yapılan açıklamaya dair herhangi bir belgelendirmeye yer verilmediği,

c) Anılan istekli tarafından söz konusu iş kalemleri ile birlikte “ÖF02 Çelik Taşıyıcılı Cam Blok Giriş Saçağı Yapılması” ve “ÖF05 Bahçe ve Teras Alanlarına Pergola Yapılması” iş kalemlerine ilişkin idarece hazırlanan analiz formatlarındaki girdilerin cins ve miktar bilgileri ile ölçü birimlerinin değiştirildiği ve bu iş kalemlerine dair aşırı düşük teklif açıklamalarının değiştirilen veriler üzerinden yapıldığı,

ç) Açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin miktar ve birim fiyatlarının çarpımları neticesinde elde edilen tutarların 0,00 TL olarak yazıldığı, bu durumun anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi ve isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektirdiği,

d) Analiz girdilerindeki miktar ve birim fiyatların çarpımlarında aritmetik hataların bulunduğu, ayrıca analiz girdileri toplamının hatalı bir şekilde yansıtıldığı,

e) Akaryakıt girdisine ilişin olarak ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında EPDK tarafından yayımlanan fiyatların %90’ının altında bir fiyat sunulmak suretiyle açıklamanın yapıldığı,

f) Motorin fiyatının litre biriminden tevsik edildiği, motorinin litreden kilograma dönüşümünde kullanılacak katsayının 0.820 kg/lt - 0.845 kg/lt arasında olduğu, bu kapsamda 0.845 katsayısının kullanılarak hesaplamanın yapılması gerektiği, ancak anılan istekli tarafından maliyet avantajı sağlayacak şekilde farklı bir katsayı kullanılarak açıklamanın yapıldığı,

g) Anılan istekli tarafından idarece hazırlanan analiz formatlarındaki işçilik miktarlarının değiştirildiği ve işçilik girdisinin saatlik asgari ücret tutarı olan 88,90 TL’nin altında bir bedel ile açıklandığı,

ğ) Anılan istekli tarafından söz konusu iş kalemleri için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve diğer kamu kurumlarınca ilan edilen birim fiyatlar ve rayiçlerin kullanıldığı, ancak kullanılan bu fiyatların ilan edilen güncel fiyatlar ile uyumlu olmadığı, diğer bir ifadeyle, hatalı bir şekilde geçmiş yıl fiyatlarının kullanıldığı,

h) Mersin TEİAŞ’ın 2. Bölge’de olduğu, dolayısıyla “22.5.1.04-008” numaralı iş kalemi için farklı bölgelere ait fiyatların kullanılmasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ihalelerde ikinci fıkranın (a) veya (b) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur.

(5) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif açıklama istenilmeksizin reddedilecek tekliflere ilişkin alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü,

“Elektronik ihale” başlıklı 60/A maddesinde “(1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.

…

(10) İhale komisyonu tarafından 60 ıncı madde kapsamında seçilen yönteme bağlı olarak ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespitinde aşağıdaki esaslar dikkate alınır:

…

b) Aşırı düşük teklif açıklamasının isteneceği ihalelerde, teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları istenir. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri veya aşırı düşük teklif açıklamasını sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Sunulan bilgi ve belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamaları çerçevesinde;

1. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır.

2. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağladığı anlaşılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları incelenir ve açıklamaları uygun görülmeyenlerin teklifleri reddedilir.

3. Sınır değerin altındaki tüm tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması veya aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülmeyerek tekliflerin tümünün reddedilmesi halinde, teklif fiyatı sınır değerin üzerinde olan ve ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerinden, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri sunmaları istenerek (a) bendindeki esaslar çerçevesinde değerlendirme yapılır…” hükmü,

İhale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.1. Yapım işleri ihalelerinde, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan geçerli teklifler tespit edildikten sonra;

Yaklaşık maliyetin % 120’sinin üzerindeki ve % 40’ının altındaki teklifler dikkate alınmaksızın, geçerli tekliflerin aritmetik ortalaması ve standart sapması hesaplanır.

…

45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.

45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.

Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.

45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.

Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının %3’üneeşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.

Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.

Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.

Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,

…

sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

…

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.

45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.

45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

…

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir.

İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın (Ek-O.8) sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.

45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.

Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.

45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir.

…

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: HUZUREVİ İNŞAATI YAPIM İŞİ

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde):

d) Kodu:

e) Miktarı:

1 ADET 12400 M2 İNŞAAT ALANINA SAHİP HİZMET BİNASI YAPIM İŞİ

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: MERSİN İLİ ANAMUR İLÇESİ” düzenlemesi,

“Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde, başvuruya konu ihalede EKAP üzerinden 35 adet ihale dokümanının indirildiği ve 30.05.2024 tarihinde yapılan ihaleye 15 isteklinin e-teklif verdiği, bu isteklilerden ihale üzerinde bırakılan Güveniş Müh. Mad. Enerji Ltd. Şti. dahil olmak üzere 3 isteklinin teklifinin sınır değerin altında olduğu, bu nedenle idare tarafından söz konusu isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamalarının istenildiği, idarece yapılan değerlendirme neticesinde, Raja Yapı İnş. Taah. ve San. ve Tic. Ltd. Şti. - Akın İnş. Mim. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamalarının belirlenen süre içerisinde idareye sunulmaması nedeniyle teklifinin reddedildiği, ihalenin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülen Güveniş Müh. Mad. Enerji Ltd. Şti. üzerine bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise sınır değerin altında teklif veren başvuru sahibi Yücesoy Öztürk İnş. Taah. Tur. Emlak Oto. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Gökhan Uslu İş Ortaklığı olarak belirlendiği ve buna ilişkin ihale komisyonu kararının 17.07.2024 tarihinde onaylandığı,

Akabinde, Sapan Yapı Harf İnş. Elekt. Nak. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. ve Yücesoy Öztürk İnş. Taah. Tur. Emlak Oto. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Gökhan Uslu İş Ortaklığı tarafından itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, başvuru sahiplerinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda sırasıyla 11.09.2024 tarihli ve 2024/UY.I-1114 sayılı ile 11.09.2024 tarihli ve 2024/UY.I-1115 sayılı Kamu İhale Kurulu kararlarının alındığı, bahse konu Kurul kararlarında “… Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği,

Söz konusu Kurul kararları üzerine, idare tarafından aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklamalarının istenildiği, idarece yapılan değerlendirme neticesinde, Raja Yapı İnş. Taah. ve San. ve Tic. Ltd. Şti. - Akın İnş. Mim. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın aşırı düşük teklif açıklamalarının belirlenen süre içerisinde idareye sunulmaması nedeniyle teklifinin reddedildiği, ihalenin aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülen Güveniş Müh. Mad. Enerji Ltd. Şti. üzerine bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise sınır değerin altında teklif veren başvuru sahibi Yücesoy Öztürk İnş. Taah. Tur. Emlak Oto. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Gökhan Uslu İş Ortaklığı olarak belirlendiği ve buna ilişkin ihale komisyonu kararının 16.10.2024 tarihinde onaylandığı tespit edilmiştir.

İdare tarafından teklifleri sınır değerin altında olan isteklilere 07.10.2024 tarihinde EKAP üzerinden “Aşırı Düşük Savunma Düzeltme” konulu yazının gönderildiği, bahse konu yazıda, aşırı düşük teklif açıklamalarının 14.10.2024 tarihine kadar idareye sunulması gerektiğinin ifade edildiği, ayrıca söz konusu yazının ekinde, analiz formatı, açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları listesi, açıklama istenilmeyecek girdiler listesi, inşaat ve mekanik ile elektrik tesisatına ilişkin sıralı analiz girdileri tabloları ve nakliye mesafe tutanağına yer verildiği tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin (a) bendinde yer alan iddialarına ilişkin olarak:

İhale üzerinde bırakılan Güveniş Müh. Mad. Enerji Ltd. Şti. tarafından “ÖF07 120 dakika dayanımlı panik barlı yangın kapısı” iş kalemine yönelik aşırı düşük teklif açıklamasının üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile yapıldığı, bununla birlikte “ÖZEL ROOFTOP-1-4 projede yazılan şartnameye göre; ısıtma kapasitesi 56,4 kw, eurovent soğutma kapasitesi: 52,7 kw”, “ÖZEL ROOFTOP-2 projede yazılan şartnameye göre; ısıtma kapasitesi 133 kw, eurovent soğutma kapasitesi: 125 kw”, “ÖZEL ROOFTOP-3 projede yazılan şartnameye göre; ısıtma kapasitesi 93,1 kw, eurovent soğutma kapasitesi: 86,1 kw”, “ÖZEL VRF-1 soğutma kapasitesi (nom): 12 hp,1. sınıf kalite heat recovery vrf dış ünite (projede belirtilen teknik şartnameye göre)”, “ÖZEL VRF-2 soğutma kapasitesi (nom): 16hp, 1. sınıf kalite heat recovery vrf dış ünite (projede belirtilen teknik şartnameye göre)”, “ÖZEL VRF-3 soğutma kapasitesi (nom): 18 hp, 1. sınıf kalite heat recovery vrf dış ünite (projede belirtilen teknik şartnameye göre)” ve “ÖZEL VRF-9 switch box, 12 port” iş kalemlerinin malzeme ve montaj bedellerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının da ayrı ayrı olmak üzere üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ile yapıldığı, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alındığı anlaşılmıştır.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin üzerine meslek mensubu tarafından yazılması gereken ibarenin yazıldığı, fiyat tekliflerinin meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe ve/veya TÜRMOB kaşesi ile kaşelenip imzalandığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesinde, aşırı düşük teklif sahipleri tarafından yapılan yazılı açıklamanın, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmaması durumunda isteklilerin tekliflerinin reddedileceği açıklanmıştır. Bu noktada anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan yapım işi ihalelerinde, iş kapsamındaki imalat miktarları idare tarafından istekli olabileceklere verilmemekte; ihale dokümanı kapsamında yer alan projeler, mahal listeleri, özel ve genel teknik şartnameler vb. dokümanlar üzerinden idarece ve istekliler tarafından metrajlar ayrı ayrı hesaplanmaktadır. Dolayısıyla, ihale konusu iş kapsamındaki imalatların niteliği, projenin karmaşıklığı ve büyüklüğü gibi unsurlar nedeniyle isteklilerce belirlenen miktarların idarenin belirlediği miktarlarla birebir örtüşmesi beklenmemektedir. Ancak idarece hesaplanan metrajlar ile istekliler tarafından hesaplanan metrajlar arasındaki farklılıkların makul ve kabul edilebilir mertebelerde olması gerektiği, bu durumda da sorgulamaya tabi tutulan iş kalemlerinin tamamı üzerinden sağlanan fiyat avantajının, ihaleye teklif veren diğer istekli/isteklilerin teklif bedellerine göre sıralamada değişikliğe sebep olup olmadığı, diğer bir deyişle kendileri lehine bir avantaj sağlayıp sağlamadığı hususunun dikkate alınması gerektiği anlaşılmıştır.

Buradan hareketle, anılan istekli tarafından sorgulamaya tabi tutulan 71 adet iş kalemine ilişkin hesaplanan miktarların, 28 adet iş kaleminde idarece hesaplanan miktarlardan düşük, 11 adet iş kaleminde eşit ve 32 adet iş kaleminde yüksek olduğu, metraj farkı % 10’u aşan düşük iş kaleminin bulunmadığı, sorgulamaya tabi tutulan 71 adet iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlar ile miktar farklarının çarpılması sonucunda elde edilen toplamda, adı geçen isteklinin kendisine bir avantaj sağlamadığı, diğer bir ifadeyle, anılan istekli tarafından sorgulamaya tabi tutulan bu iş kalemleri için idarece hesaplanan miktarlarının esas alınması durumunda, teklifinin hali hazırda ihaleye sunulan teklifinin daha da altında olacağı anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından “ÖZEL VRF-3 soğutma kapasitesi (nom): 18 hp, 1. sınıf kalite heat recovery vrf dış ünite (projede belirtilen teknik şartnameye göre)” iş kaleminin malzeme bedeline ilişkin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinde “Miktar”ın “1”, “Birim Fiyat”ın “442.500,00 TL”, “Toplam Fiyat”ın ise “442.500,00 TL” olarak belirtildiği, bahse konu iş kaleminin montaj bedeline ilişkin alınan fiyat teklifinde ise “Miktar”ın “1”, “Birim Fiyat”ın “330.000,00 TL”, “Toplam Fiyat”ın “330.000,00 TL” şeklinde belirtildiği, söz konusu veriler doğrultusunda anılan iş kaleminin malzeme ve montaj bedellerinin karsız toplam tutarının 772.500,00 TL (= 442.500,00 TL + 330.000,00 TL) olması gerektiği, ancak adı geçen istekli tarafından söz konusu tutarın “772.000,00 TL” olarak yazıldığı, bu tutara “46.320,00 TL”lik kar ve genel giderlerin eklendiği ve bahse konu iş kalemi için toplam “818.320,00 TL” birim fiyat teklif edildiği, bu tutarın miktar (11 adet) ile çarpılması neticesinde söz konusu iş kalemine ilişkin toplam teklif bedelinin “9.001.520,00 TL” (= 818.320,00 TL X 11 adet) olarak yazıldığı, ancak anılan istekli tarafından iş kaleminin malzeme ve montaj bedellerinin karsız toplam tutarının 772.500,00 TL olarak yazılması halinde, kar ve genel giderler dahil olmak üzere teklif edilecek toplam birim fiyatın 818.820,00 TL (= 772.500,00 TL + 46.320,00 TL); bu tutarın, miktar (11 adet) ile çarpılması neticesinde söz konusu iş kalemine yönelik toplam teklif bedelinin ise 9.007.020,00 TL (=818.820,00 TL X 11 adet) olması gerektiği anlaşılmıştır.

Netice itibarıyla, bahse konu iş kalemi için teklif edilen toplam bedelde hesaplama hatasının bulunduğu, bu durumun açıklama istenen 71 adet iş kalemi için verilen toplam teklif bedelini değiştirdiği, diğer bir ifadeyle, açıklama istenen iş kalemleri için teklif edilen toplam tutarın 283.462.113,54 TL yerine 283.467.613,54 TL olması gerektiği, 283.467.613,54 TL’lik tutara açıklama istenmeyen iş kalemleri için teklif edilen 7.963.605,98 TL ile açıklama istenen iş kalemlerinin nakliyesi için teklif edilen 3.674.336,48 TL’lik bedel eklendiğinde isteklinin ihale konusu işin tamamı için teklif ettiği toplam bedelin 295.105.556,00 TL (= 283.467.613,54 TL + 7.963.605,98 TL + 3.674.336,48 TL ) olduğu, bu tutarın anılan istekli tarafından başlangıçta teklif edilen toplam teklif bedelini (295.100.056,00 TL) geçtiği, bu sebeple yapılan aşırı düşük teklif açıklamasının ihale mevzuatına aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin dayanağı olarak meslek mensubu tarafından teklife konu mal veya hizmet için satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) düzenlendiği, fiyat tekliflerinde belirtilen tutanak tarihlerinin fiyat tekliflerinin düzenlendiği tarihten sonraki bir tarihe ait olmadığı, fiyat tekliflerinin düzenlendiği tarih ile ekinde yer alan satış tutarı tespit tutanaklarının (Ek-O.6) düzenlendiği tarihin aynı olduğu anlaşılmıştır.

Diğer taraftan, anılan istekli tarafından söz konusu iş kalemlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında maliyet tespit tutanağı sunulmadığından başvuru sahibinin maliyet tespit tutanağına ilişkin iddialarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından “ÖF07 120 dakika dayanımlı panik barlı yangın kapısı” iş kalemine ilişkin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağının ekinde mükellef adına tutanağı imzalayanın imza sirküleri ile mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösteren belgeye ve meslek mensubunun Mersin Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler Odasına kayıtlı olduğunu gösteren “Oda Kayıt Belgesi”ne yer verildiği anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından “ÖZEL VRF-1 soğutma kapasitesi (nom): 12 hp,1. sınıf kalite heat recovery vrf dış ünite (projede belirtilen teknik şartnameye göre)”, “ÖZEL VRF-3 soğutma kapasitesi (nom): 18 hp, 1. sınıf kalite heat recovery vrf dış ünite (projede belirtilen teknik şartnameye göre)” ve “ÖZEL VRF-9 switch box, 12 port” iş kalemlerinin malzeme bedeline ilişkin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağının ekinde mükellef adına tutanağı imzalayanın imza sirküleri ile mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösteren Türkiye Ticaret Sicili Gazetesine ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesine yer verildiği anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından “ÖZEL VRF-1 soğutma kapasitesi (nom): 12 hp,1. sınıf kalite heat recovery vrf dış ünite (projede belirtilen teknik şartnameye göre)”, “ÖZEL VRF-2 soğutma kapasitesi (nom): 16hp, 1. sınıf kalite heat recovery vrf dış ünite (projede belirtilen teknik şartnameye göre)”, “ÖZEL VRF-3 soğutma kapasitesi (nom): 18 hp, 1. sınıf kalite heat recovery vrf dış ünite (projede belirtilen teknik şartnameye göre)”, “ÖZEL VRF-9 switch box, 12 port”, “ÖZEL ROOFTOP-1-4 projede yazılan şartnameye göre; ısıtma kapasitesi 56,4 kw, eurovent soğutma kapasitesi: 52,7 kw”, “ÖZEL ROOFTOP-2 projede yazılan şartnameye göre; ısıtma kapasitesi 133 kw, eurovent soğutma kapasitesi: 125 kw” ve “ÖZEL ROOFTOP-3 projede yazılan şartnameye göre; ısıtma kapasitesi 93,1 kw, eurovent soğutma kapasitesi: 86,1 kw” iş kalemlerinin montaj bedeline ilişkin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağının ekinde mükellef adına tutanağı imzalayanın imza sirküleri ile mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösteren Türkiye Ticaret Sicili Gazetesine ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesine yer verildiği anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından “ÖZEL ROOFTOP-1-4 projede yazılan şartnameye göre; ısıtma kapasitesi 56,4 kw, eurovent soğutma kapasitesi: 52,7 kw”, “ÖZEL ROOFTOP-2 projede yazılan şartnameye göre; ısıtma kapasitesi 133 kw, eurovent soğutma kapasitesi: 125 kw”, “ÖZEL ROOFTOP-3 projede yazılan şartnameye göre; ısıtma kapasitesi 93,1 kw, eurovent soğutma kapasitesi: 86,1 kw” ve “ÖZEL VRF-2 soğutma kapasitesi (nom): 16hp, 1. sınıf kalite heat recovery vrf dış ünite (projede belirtilen teknik şartnameye göre)” iş kalemlerinin malzeme bedeline ilişkin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağının ekinde mükellef adına tutanağı imzalayanın imza sirküleri ile mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösteren Türkiye Ticaret Sicili Gazetesine ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesine yer verildiği, sunulan imza sirkülerinin incelenmesi neticesinde, fiyat teklifini veren firma adına yapılacak işlemlerin “Birinci Dereceden İki İmza İle Yapılacak İşlemler”, “Birinin Birinci Diğerinin İkinci Dereceden İki İmza İle Yapılacak İşlemler” ve “İkinci Dereceden İki İmza İle Yapılacak İşlemler” şeklinde sınıflandırıldığı, buradan hareketle söz konusu işlemlerin tek imza ile yapılmasının mümkün olmadığının anlaşıldığı, verilen fiyat teklifi ile fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağında tek bir kişiye ait imzanın bulunduğu, ancak imza sahibi söz konusu kişinin tek başına fiyat teklifi verebilmesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla firmanın müşterek imza ile temsil edilmesi zorunluluğuna uyulmadığı, bu nedenle söz konusu iş kalemlerine yönelik yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının bu yönüyle ihale mevzuatına aykırı olduğu anlaşılmıştır.

Anılan istekli tarafından söz konusu iş kalemlerine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında sunulan satış tutarı tespit tutanaklarının son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine göre düzenlendiği, başvuru sahibinin iddiasında belirttiğinin aksine bahse konu tutanakların 2024/2 geçici vergi beyanname dönemine göre düzenlenmediği, dolayısıyla istekli tarafından sunulan satış tutarı tespit tutanaklarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.11’inci maddesindeki kriteri karşıladığı anlaşılmıştır.

Satış tutarı tespit tutanaklarının “Fatura Bilgileri Tablosu” bölümünde yer alan ve ağırlıklı ortalama birim satış tutarının tespitinde esas alınan faturaların tarihlerinin geçici vergi beyanname dönemleri ile uyumlu olduğu, ilgili bölümde yer alan faturaların konusunun fiyat teklifinin konusunu oluşturan mal/hizmetin konusu ile uyumlu olduğu, anılan tutanaklarda farklı mal/hizmetler için düzenlenen faturalara yer verilmediği, bahse konu faturalardan, faturaya konu edilen mal/hizmetin adı veya nevi ile fiyat ve miktar bilgilerinin anlaşılabildiği, tutanakların “Ağırlıklı Ortalama Birim Satış Tutarı” bölümü ile “Fatura Bilgileri Tablosu” bölümünde yer alan faturaların miktar ve tutar bilgilerinin birbirleriyle uyumlu olduğu, fiyat tekliflerindeki birim fiyatların satış tutarı tespit tutanaklarındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının % 80’inin altında olmadığı anlaşılmıştır.

Satış tutarı tespit tutanaklarının “Mükellefin tespit yapılan geçici vergi beyanname dönemine ait yasal defter tasdik bilgileri” başlıklı 3’üncü bölümünde yevmiye defteri, işletme defteri ve envanter defterinin tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verildiği, tespit tutanaklarının defter tasdik bilgileri kısmında, yevmiye defteri ve işletme defteri için “e-defter” ve/veya “GİB” ifadesi, envanter defteri için de tasdik makamı, tarih ve sayısına ilişkin bilgilerin bulunduğu anlaşılmıştır.

Satış tutarı tespit tutanaklarında, sorgulamaya tabi tutulan iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen ve fiyat teklifinin konusu oluşturan mamul ve/veya mal miktarının en az 1/20’si kadar satışın yapıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (b), (c) ve (ğ) bentlerinde yer alan iddialarına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13’üncü maddesinde, teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerektiği, isteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin neler olduğunun sayma yöntemiyle belirtildiği, isteklilerin tekliflerine ilişkin olarak sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunması gerektiği düzenlenmiş olup aşırı düşük teklif sahibi isteklilerce sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin açıklamaların sadece kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyatların kullanılması suretiyle yapılacağına dair bir zorunluluğun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, idare tarafından açıklama istenilecek iş kalemleri/grupları listesinin düzenlendiği, söz konusu listede 71 adet iş kalemi/grubuna yer verildiği, anılan istekli tarafından bu listede yer alan 60 adet iş kalemine yönelik aşırı düşük teklif açıklamalarının Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, T.C. Posta ve Telgraf Teşkilatı (PTT) ve TEDAŞ Elektrik Üretim Tesisleri 2. Bölge tarafından yayımlanan 2024 yılı güncel birim fiyatlar kullanılarak yapıldığı, hangi kamu kurum ve kuruluşunun kar ve genel gider hariç birim fiyatlarının kullanıldığının liste halinde gösterildiği, söz konusu birim fiyatların üzerine istekli tarafından %7 oranında belirlenen kar tutarının eklendiği, 3 adet iş kalemine (“15.460.1009 (Y.23.244/K) Renkli-parlak kumlanmış ve eloksallı ısı yalıtımlı alüminyum doğrama imalatı yapılması ve yerine konulması”, “ÖF02 Çelik Taşıyıcılı Cam Blok Giriş Saçağı Yapılması” ve “ÖF05 Bahçe ve Teras Alanlarına Pergola Yapılması”) ilişkin aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece hazırlanan analiz formatına uygun olarak yapıldığı, analiz formatlarındaki girdilerin cins ve miktar bilgileri ile ölçü birimlerinin değiştirilmediği, 8 adet iş kalemine yönelik aşırı düşük teklif açıklamalarının ise analiz formatına uygun olarak üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmak suretiyle yapıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (ç) bendinde yer alan iddialarına ilişkin olarak:

Anılan istekli tarafından idarece açıklanması istenilmeyen iş kalemleri için toplu olarak 7.963.605,98 TL tutarında bedel öngörüldüğü anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (d) bendinde yer alan iddialarına ilişkin olarak:

Analiz girdilerindeki miktar ve birim fiyatların çarpımlarında aritmetik hatanın bulunmadığı ve analiz girdileri toplamının hatalı bir şekilde yansıtılmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (e) ve (f) bentlerinde yer alan iddialarına ilişkin olarak:

Mazot (motorin) girdisine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının 36,42 TL/kg olan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı rayici ile yapıldığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (g) bendinde yer alan iddialarına ilişkin olarak:

Anılan istekli tarafından idarece hazırlanan analiz formatlarındaki işçilik miktarlarının değiştirilmediği ve aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizlerde, işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin (88,90 TL) altında olmadığı anlaşılmıştır.

Başvuru sahibinin (h) bendinde yer alan iddialarına ilişkin olarak:

Anılan istekli tarafından “22.5.1.04-008” numaralı “36 kV, 1600 kVA Beton Köşk (Trafo dahil) Tip 1D (2 Yük Ayırıcısı + 1 Sigortalı Yük Ayırıcısı + 1 Kesici + Trafo + AG Panosu) (Hava Yalıtımlı)” iş kalemine ilişkin aşırı düşük teklif açıklamasının TEDAŞ Elektrik Üretim Tesisleri 2. Bölge tarafından yayımlanan birim fiyat kullanılarak yapıldığı, diğer bir anlatımla, söz konusu iş kalemine yönelik açıklamada farklı bölgelere ait fiyatların kullanılmadığı anlaşılmıştır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.8’inci maddesindeki açıklamalardan, isteklilerin aşırı düşük tekliflerine ilişkin olarak yaptıkları açıklamalarda sundukları analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya Teknik Şartname’ye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği, analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatasının ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltileceği, bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatının üzerinde olan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği anlaşılmıştır.

Yukarıdaki paragraflarda yer verilen inceleme ve tespitler neticesinde, anılan istekli tarafından “ÖZEL VRF-3 soğutma kapasitesi (nom): 18 hp, 1. sınıf kalite heat recovery vrf dış ünite (projede belirtilen teknik şartnameye göre)” iş kalemine ilişkin hesaplama hatasının yapıldığı, hesaplama hatası sonucunda ortaya çıkan fiyatın söz konusu iş kalemine yönelik teklif edilen fiyatın üzerinde olduğu, bu nedenle aşırı düşük teklif açıklamasının anılan Tebliğ’in 45.1.8’inci maddesindeki açıklamalara aykırı olduğu,

Ayrıca anılan istekli tarafından “ÖZEL ROOFTOP-1-4 projede yazılan şartnameye göre; ısıtma kapasitesi 56,4 kw, eurovent soğutma kapasitesi: 52,7 kw”, “ÖZEL ROOFTOP-2 projede yazılan şartnameye göre; ısıtma kapasitesi 133 kw, eurovent soğutma kapasitesi: 125 kw”, “ÖZEL ROOFTOP-3 projede yazılan şartnameye göre; ısıtma kapasitesi 93,1 kw, eurovent soğutma kapasitesi: 86,1 kw” ve “ÖZEL VRF-2 soğutma kapasitesi (nom): 16hp, 1. sınıf kalite heat recovery vrf dış ünite (projede belirtilen teknik şartnameye göre)” iş kalemlerinin malzeme bedeline ilişkin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağının ekinde yer alan imza sirkülerinden firma adına yapılacak işlemlerin müşterek imza ile yapılması gerektiği sonucuna ulaşıldığı, firma tarafından verilen fiyat teklifi ile fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağını imzalayanın tek bir kişi olduğu, ancak imza sahibi söz konusu kişinin tek başına fiyat teklifi verebilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle anılan istekli tarafından yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılık ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:

Başvuru sahibi Yücesoy Öztürk İnş. Taah. Tur. Emlak Oto. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Gökhan Uslu İş Ortaklığı tarafından “ÖZEL ROOFTOP-1-4 projede yazılan şartnameye göre; ısıtma kapasitesi 56,4 kw, eurovent soğutma kapasitesi: 52,7 kw”, “ÖZEL ROOFTOP-2 projede yazılan şartnameye göre; ısıtma kapasitesi 133 kw, eurovent soğutma kapasitesi: 125 kw”, “ÖZEL ROOFTOP-3 projede yazılan şartnameye göre; ısıtma kapasitesi 93,1 kw, eurovent soğutma kapasitesi: 86,1 kw” ve “ÖZEL VRF-2 soğutma kapasitesi (nom): 16hp, 1. sınıf kalite heat recovery vrf dış ünite (projede belirtilen teknik şartnameye göre)” iş kalemlerine ilişkin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağının ekinde mükellef adına tutanağı imzalayanın imza sirküleri ile mükellefe ait temsile yetkili olunduğunu gösteren Türkiye Ticaret Sicili Gazetesine ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesine yer verildiği, sunulan imza sirkülerinin incelenmesi neticesinde, fiyat teklifini veren firma adına yapılacak işlemlerin “Birinci Dereceden İki İmza İle Yapılacak İşlemler”, “Birinin Birinci Diğerinin İkinci Dereceden İki İmza İle Yapılacak İşlemler” ve “İkinci Dereceden İki İmza İle Yapılacak İşlemler” şeklinde sınıflandırıldığı, buradan hareketle söz konusu işlemlerin tek imza ile yapılmasının mümkün olmadığının anlaşıldığı, verilen fiyat teklifi ile fiyat teklifinin dayanağı olan satış tutarı tespit tutanağında tek bir kişiye ait imzanın bulunduğu, ancak imza sahibi söz konusu kişinin tek başına fiyat teklifi verebilmesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla firmanın müşterek imza ile temsil edilmesi zorunluluğuna uyulmadığı, bu nedenle söz konusu iş kalemlerine yönelik yapılan aşırı düşük teklif açıklamalarının bu yönüyle ihale mevzuatına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihale üzerinde bırakılan Güveniş Müh. Mad. Enerji Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Yücesoy Öztürk İnş. Taah. Tur. Emlak Oto. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Gökhan Uslu İş Ortaklığının tekliflerinin reddedilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.