KİK Kararı: 2024/UY.I-1249

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/038
Gündem No : 38
Karar Tarihi : 02.10.2024
Karar No : 2024/UY.I-1249
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Aslı Berk Yapı İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Saitoğulları İnşaat Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

İstanbul Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (İGDAŞ),

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/661511 İhale Kayıt Numaralı “Avrupa (260) İstanbul Ydkş Bölgesi Çelik, Polietilen ve Servis Hattı İnşaatı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

İstanbul Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (İGDAŞ) tarafından 09.07.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Avrupa (260) İstanbul YDKŞ Bölgesi Çelik, Polietilen ve Servis Hattı İnşaatı” ihalesine ilişkin olarak Aslı Berk Yapı İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Saitoğulları İnşaat Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı’nın 16.09.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 20.09.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.09.2024 tarih ve 162864 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.09.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1148 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun kabul edilen Nes Enerji Müh. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ancak ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı, şöyle ki;

a) Sorgulamaya konu iş kalemleri içerisinde yer alan “Her çeşit hdpe ve çelik boruların nakli”, “Kum ve kırmataş iş sahasına nakli”, “Katyonik asfalt emisyonu(crs-1 tipi) iş sahasına nakli”, “Plent altı asfalt iş sahasına nakli”, “Hafriyatın düzenli depolama sahasına taşınması” ve “Asfalt molozu hafriyatının düzenli depolama sahasına taşınması” girdilerine ilişkin yapılan açıklamaların hukuka aykırı olduğu,

- 10.110.1003 - K katsayısının 2024 güncel değeri 1400 olmasına rağmen istekli tarafından farklı bir değer üzerinden açıklama yapılarak savunma hazırlandığı,

- İdare tarafından gönderilen analizler içerisinde istekliye verilmiş olan nakliye formüllerinde hesap hatası yapıldığı, idare tarafından analiz içerisinde yer verilen formülün değiştirildiği, K katsayısı, mesafe, taşıma gücü katsayısı ve yoğunluk değerleri farklılaştırılmak suretiyle maliyet avantajı elde edildiği, bu hususa yönelik belgelerin sunulmadığı,

- İdare tarafından poz numarası verilmesine rağmen nakliye analiz girdilerinin fiyat teklifi ile tevsik edilmesinin mevzuata aykırı olduğu,

- Asfalt plentinin nereye kurulacağının, plentin taş ocaklarına mesafesi ile üretilen bitümlü sıcak temel, binder ve taş mastik asfaltın serim yerine taşıma mesafelerinin detaylı olarak gösterilmediği, bu alanlarla ilgili tevsik edici belgenin sunulmadığı,

- Sorgulamaya konu iş kalemleri içerisinde yer alan beton harçları yönünden anılan ve istekli tarafından sunulan fiyat teklifindeki fiyata beton harcının iş başına getirilmesi için gerekli nakliye giderinin dahil olduğuna ilişkin herhangi bir ifade bulunmadığı, ayrıca beton nakli için hesaplama yapılmaması nedeniyle teklifin reddi gerektiği,

- Kamu İhale Genel Tebliğinin 45.1.13.16’ncı maddesi gereğince idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif sorgulama yazısında belirtilmiş olan mesafeden daha uzak bir mesafede bulunan 3’üncü kişi firmadan alınan beton fiyat teklifi nedeniyle isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,

b) Sorgulamaya konu iş kalemleri içerisinde yer alan mazot girdilerine ilişkin yapılan açıklamaların Tebliğ açıklamalarına aykırı olduğu,

c) Sorgulamaya konu iş kalemleri içerisinde yer alan yapım işi kapsamında kullanılacağı anlaşılan mobil vinç (9 ton 80 HP), arazöz, ekskavatör, greyder, kazıcı yükleyici, beton vibratörü, titreşimli silindir, 5 kw. generatör grubu, asfalt kesme makinası 10 hp, elektrofüzyon pe100 kaynak makinası, Motopomp, traktör buldozer, yükleyici, lastik tekerlekli silindir, beton vibratörü için yapılan açıklamaların mevzuata aykırı olduğu,

d) Sorgulamaya konu iş kalemlerinde yer alan işçilik giderleri için yapılan açıklamaların hukuka aykırı olduğu,

- Birim fiyat tarifleri çerçevesinde değerlendirildiğinde işin vasıflı ve vasıfsız işçilikle gerçekleştirileceğinin görüldüğü, anılan istekli tarafından yapılan açıklamada analizlerde yer verilen işçiliklere ait rayiçlere yer verilmesi gerekmekle birlikte bu pozların Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı birim fiyatları yerine saatlik asgari ücret öngörülmek suretiyle hesaplama yapılmasının mevzuata aykırı olduğu,

- İşin gerçekleştirilebileceği işçilik saatleri yerine maliyet avantajı elde etmek amacıyla eksik miktarlar üzerinden saatlik asgari ücret tutarı olan 88,90 TL'nin altında değerler üzerinden açıklama yapılmasının hukuka aykırı olduğu, isteklinin teklifinin yaklaşık maliyete göre değerlendirildiğinde kabul edilebilir sınırların altında kaldığı,

- İsteklinin idare tarafından verilen analizde yer alan işçilik miktarlarını düşürmek suretiyle maliyet avantajı elde ettiği,

e) Sorgulamaya konu iş kalemlerinde yer alan ve üçüncü kişilerden aldığı fiyat teklifleri ile açıkladığı Plent altı Asfalt Temini (Tip 2 Aşınma Tabakası), Kum (elenmesi gerekmeyen ince agrega), Su, Mazot, 32 mm'ye kadar kırmataş, C20/25 beton gri renkte, normal hazır beton harçları(TS EN 206-1+A1) malzeme girdilerine ilişkin açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.1’inci maddesi gereğince satış fiyat tekliflerinde bulunması zorunlu ibarenin bulunmadığı, maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak sunduğu fiyat tekliflerinde zorunlu ibarenin bulunmadığı,

- Fiyat tekliflerinin ilgili iş kaleminin imalatı için gerekli olan iş kalemi ve gruplarını içermediği, malzeme, yakıt ve işçilik kalemleri yönünden ayrı ayrı açıklama yapılması gerektiği, analiz girdilerinde ve ilgili kamu pozunun analiz girdilerinde bulunmasına rağmen pek çok kalemin fiyat tekliflerinde açıklanmadığı, analiz girdilerine ilişkin miktarların azaltıldığı ve metrajların yanlış hesaplandığı,

- Malzemelerin cinslerinde adet, m³, m², m, kg ve ton olarak yanlış birimlerin yazıldığı, fiyat teklifleri ile satış ve maliyet tespit tutanakları arasında da malzemelerin cinsleri yönünden uyumsuzluk bulunduğu,

- Fiyat teklifleri içerisinde aritmetik hatalar bulunmasının hukuka aykırı olduğu, alınan fiyat teklifindeki tutarların analizlere farklılaştırılarak ve tutarlar azaltılmak suretiyle yansıtıldığı,

- Fiyat tekliflerinde alınmış bulunan fiyatların hesap cetveline ve analizlere değerleri düşürülmek suretiyle eksik bir şekilde geçirildiği,

- Fiyat tekliflerinde belirtilen tutanak tarihlerinin fiyat tekliflerinin düzenlendiği tarihten sonraki bir tarihe ait olduğu,

- Fiyat tekliflerinin YMM veya SMMM tarafından imzalanması ve TÜRMOB kaşesi ile kaşelenmesi gerektiği, ancak aşırı düşük teklif açıklaması içerisinde sunulan fiyat tekliflerinin bu özellikleri taşımadığı,

- Fiyat tekliflerine konu edilen malzeme ve hizmetlerin Teknik Şartname’de ve birim fiyat tariflerinde aranan nitelikleri sağladığının belge üzerinden anlaşılmasının zorunlu bulunmasına rağmen genel ifadelerle verilen fiyat tekliflerinin kabulünün mümkün bulunmadığı,

- Sorgulamaya konu edilen iş kaleminin idare tarafından verilen analizlerinde işçilik hizmeti ile satışa hazır hale getirilen iş kalemleri için hazırlanan maliyet tespit tutanaklarında salt mala yönelik tabloların doldurulduğu, oysaki söz konusu analiz girdisine konu malzemelerin birim fiyat tariflerinden, malzeme ve işçilikten oluştuğunun anlaşıldığı, bu durumda söz konusu toplam birim maliyetin, birim işçilik maliyeti ve birim malzeme maliyetinin toplanarak bulunması ve fiyat teklifinde öngörülen fiyatın da bu toplam birim maliyetin altında olmaması gerektiği, salt mala yönelik tablolar doldurulmak suretiyle tanzim edilen maliyet tespit tutanağının reddi gerektiği,

- Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.1’inci maddesi gereğince fiyat teklifine konu malzemelerin satışının faaliyet alanı içerisinde bulunmasının zorunlu olduğu, fiyat tekliflerini veren firmanın bu fiyat tekliflerine konu malzemelerle ilgili herhangi bir faaliyetlerinin bulunmadığı,

- Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi gereğince isteklinin 3’inci kişiden fiyat teklifi ile açıklama yaptıkları durumlarda fiyat teklifi ekine tespit tutanağını eklemesi gerektiği, ancak fiyat teklifi ekinde tespit tutanağının eklenmediği, ayrıca tespit tutanağı ekinde şirket yetkilisini gösterir ticaret sicil gazetesinin, imza beyannamesinin ve mali müşavirin faaliyet belgesinin bulunması gerektiği, bu belgelerin tespit tutanağına eklenmediği, imza beyannamesinin şirket müdürüne ait olmadığı, ticaret sicil gazetesinin şirket müdürü yerine ortakları gösterdiği, mali müşavirin faaliyet belgesinin süresinin geçtiği ve faaliyet belgesine yer verilmediği,

- Fiyat teklifinde tarih ve sayısı açıkça belirtilen tespit tutanağının teklif ekinde bulunması gerektiği, anılan firmalar tarafından sunulan tespit tutanaklarının tarih ve sayılarının fiyat teklifi ile uyuşmadığı,

- Tespit tutanağı ekinde imza beyannamesinin ve şirket yetkilisini gösterir ticaret sicil gazetesinin bulunması gerektiği halde bu belgelere yer verilmediği,

- İhale ilan tarihinin 13.06.2024 olması nedeniyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.4’üncü maddesi gereğince tutanaklar düzenlenirken 2023 Aralık - 2024 Mayıs aralığına ait faturalar kullanılması gerekirken Eylül-Ekim-Kasım 2023 ve Haziran-Temmuz-Ağustos-Eylül 2024 aylarına ait faturaların kullanıldığı,

- Firma tarafından 01.12.2023 ile 31.12.2023 tarihleri arasında yer alan faturalara ilişkin olarak 2023 yılı yevmiye ve envanter defterlerinin tasdik bilgilerinin savunmasında sunulmadığı,

- Sunulan analizlerde %10 oranında kar ve genel gider öngörülmediği,

- Tespit tutanağının 3 numaralı kısmında yevmiye, işletme ve envanter defterlerinin tasdik makamı, tarih ve sayısına yer verilmediği, vergi sistemimizde envanter defterlerinin “e-defter” olarak tutulamamasına rağmen firma tarafından bu defterlerin “e-defter” olduğunun beyan edildiği,

- Fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarının fiyat teklifi sunan şirketi temsile yetkisi bulunmayan kişilerce imzalandığı, ayrıca müşterek imza ile şirketin temsil edildiği durumlarda tek imza ile verilmesinin fiyat teklifi ve tespit tutanaklarının reddini gerektirdiği,

- Firmanın yetkilisi tarafından imzalanması gereken kısmın vekili tarafından imzalandığı, fiyat teklifleri ve tespit tutanaklarında ekte sunulan vekaletnamelerde teklif sunmaya yetkisinin bulunmadığı, vekaletnamesi sunulan vekillerin imza beyannamelerine yer verilmediği,

- Tespit tutanağının son kısmında yer alan “Fatura Bilgileri Tablosu”ndaki tutar ve miktar toplamlarının tutanağa konu edilen mal/mamullerin ortalamasının hesaplandığı 152 ve 153 hesaplara ait ortalama maliyet tablolarına birim maliyeti azaltacak şekilde hatalı olarak yansıtılmasının ortalamaların hatalı hesaplanmasına yol açtığı, tespit tutanağında birim maliyetlerin hatalı hesaplanarak fiyat teklifinde olması gerekenden düşük birim maliyetler üzerinden fiyat teklif edildiği,

- Satış tutarı tespit tutanağının son kısmında yer alan “Fatura Bilgileri Tablosu”ndaki tutar ve miktar toplamlarının tutanağa konu edilen malların birim satış fiyatı ortalamasının hesaplandığı 600’lü hesaplara ait ortalama tablosuna birim satış tutarını azaltacak şekilde hatalı olarak yansıtılmasının ortalamaların hatalı hesaplanmasına yol açtığı, fiyat teklifindeki fiyatın ortalama fiyatın %80’inin altında kaldığı,

- Fiyat teklifinde teklif edilen birim fiyatların maliyet tespit tutanağında hesaplanan ortalama birim maliyet ortalamasından düşük olduğu,

- Fiyat teklifine konu edilen malzemelere ilişkin olarak düzenlenen fiyat teklifi ekinde yer alan tespit tutanaklarında “Fatura Bilgileri Tablosu” içerisinde yer verilen ortalamaya esas faturaların tarihlerinin tespit tutanağının 3 numaralı kısmında belirtilen “Tutanağa Esas Üç Aylık Süre” ile uyuşmadığı,

- Maliyet üzerinden yapılan açıklamaya ilişkin olarak tespit tutanağında mal/mamullerin ortalama birim maliyetlerine ilişkin tablolar ve fatura bilgileri tablosu doldurulmuş olmasına rağmen fiyat teklifi üzerine yazılan mali müşavir beyanının “… sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde olması gerekirken “…sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” şeklinde beyan edildiği,

- Sorgulamaya konu edilen iş kaleminin idare tarafından verilen analizlerinde malzeme ve montajın Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.7’nci düzenlemesi gereğince ayrı ayrı işler olduğu ve ayrı ayrı fiyatlara sahip olduğu, idarenin bu tipteki iş kalemlerinin analizlerini malzeme – montaj şeklinde düzenlediği ve aşırı düşük teklif açıklamasının ve belgelendirmesinin de bu farklılık dikkate alınarak yapılması gerektiği, ancak anılan istekli tarafından tespit tutanağında her iki maliyet için tek bir fatura bilgileri tablosu ve tek bir ortalama hesap tablosu üzerinden hem malzeme hem de montaj bedellerinin ortalamasının hesaplandığını ileri sürerek elde ettiği sonuçları tek bir satır üzerinden fiyat teklifine ve analize konu ederek hesap cetveline yansıttığı,

- Kamu İhale Genel Tebliği’nde 45.1.13.1’inci maddesi gereğince tespit tutanağına konu edilen mamul/mal faturalarına konu miktarın en az firmanın hesap cetvelinde bu iş kalemi için belirttiği miktarın 1/20’si kadar olmak zorunda olduğu, ancak söz konusu iş kalemleri ve analiz girdileri için bu inceleme yapıldığında pek çok iş kaleminde 1/20 şartının sağlanmadığı,

- Satış tutarı tespit tutanağı içerisinde yer alan “Fatura Bilgileri Tablosu”nda yer alan “Faturaya Konu Malın veya İşin Nevi” hücresinde yazılan yani faturanın konusunu oluşturan mal ile fiyat teklifi içerisinde fiyatı teklif edilen mal ile idare tarafından sorgulamaya konu edilen iş kaleminin analizinde yer alan malın aynı olması gerektiği, ancak firma tarafından yapılan belgelendirmelerde bu uyumun bulunmadığı, farklı malzemeler için kesilmiş faturaların açıklamaya konu iş kalemlerine tespit tutanağı oluşturulması için kullanıldığı,

- Anılan istekli tarafından açıklamalar kapsamında sunulan fiyat tekliflerine konu iş ile tespit tutanaklarına ve fatura bilgileri tablosuna konu hizmetin aynı olmadığı,

f) Yapım işi kapsamında çıkan asfalt molozunun ve hafriyatın düzenli depolama sahasına taşınarak dökülmesi gerektiği, bu çerçevede ton başına belediyeye ödenmesi gereken döküm bedelinin de Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde belirtilen belgelendirme yöntemlerine uygun şekilde ispatlanması gerektiği, istekli tarafından belediyeden ilgili döküm sahasının ton başına döküm bedelini gösterir şekilde ıslak imzalı olarak herhangi bir belgeye yer verilmediği,

g) Analizlerde bulunan rayiçlere ilişkin olarak; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının rayiç fiyatlarının altında fiyatlar kullanılmak suretiyle açıklama yapılmasının hukuka aykırı olduğu,

- Firmanın analiz üzerinden gerçekleştirdiği tüm açıklamaların mevzuata aykırı olduğu,

- Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan rayiç listesi içerisine eklenen pozların kamu birim fiyatları ve rayiçleri ile uyumlu olmadığı, istekliye maliyet avantajı sağlayacak şekilde hatalı fiyatların hesaplamalara aktarıldığı, analizlerde maliyet avantajı sağlayacak şekilde aritmetik hatalar bulunduğu ve alınmış olan fiyat tekliflerinin analizlere hatalı bir şekilde yansıtıldığı,

- Açıklamaların idare tarafından oluşturulan analizlerdeki girdi cinsleri ile miktarlarını karşılamadığı, isteklinin aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunduğu analizlerde, birim fiyat tarifleri ile analizlerdeki girdi miktarlarının bazılarını hiç kullanmayarak ve bazı girdi miktarlarını düşürerek ayrıca ölçü birimlerini farklılaştırarak avantaj sağladığı,

- Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesinde “Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez.” düzenlemesi bulunmasına rağmen istekli tarafından savunmasında bir kuruşun altında tutarlar belirtilmek suretiyle hesaplamalar yapıldığı,

- Analiz girdilerinin miktarları ve birim fiyatlarının çarpımında aritmetik hatalar bulunduğu, analiz girdileri toplamının ve alt toplamın hatalı şekilde yansıtıldığı,

- İsteklinin birim fiyat teklif cetvelinde sorgulamaya konu edilen iş kalemleri için teklif ettiği birim fiyatlarla açıklamasında analizlerde yer verdiği birim fiyatların istekli lehine olmak üzere farklılık arz ettiği, teklif birim fiyatını açıklayamayan isteklinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,

İhale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.

(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.

a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;

1. Yapım yönteminin ekonomik olması,

2. Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

3. Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir.

(3) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine eşit veya bu değerin üzerinde olan ihalelerde, ikinci fıkranın (a) bendinin kullanılması zorunludur.

(4) Yaklaşık maliyeti Kanunun 8 inci maddesinde öngörülen eşik değerin üçte birine kadar olan ihalelerde ikinci fıkranın (a) veya (b) bendindeki seçeneklerden birisinin kullanılması zorunludur.

(5) Kurum tarafından yayımlanan aşırı düşük teklif açıklama istenilmeksizin reddedilecek tekliflere ilişkin alımlar listesinde yer alan işlerin ihalelerinde ikinci fıkranın (b) bendinin kullanılması zorunludur.” hükmü,

Anılan Yönetmeliği'nin “Elektronik ihale” başlıklı 60/A maddesinde “(1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.

…

(10) İhale komisyonu tarafından 60 ıncı madde kapsamında seçilen yönteme bağlı olarak ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespitinde aşağıdaki esaslar dikkate alınır:

…

b) Aşırı düşük teklif açıklamasının isteneceği ihalelerde, teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları istenir. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri veya aşırı düşük teklif açıklamasını sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Sunulan bilgi ve belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamaları çerçevesinde;

1. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır.

2. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağladığı anlaşılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları incelenir ve açıklamaları uygun görülmeyenlerin teklifleri reddedilir.

3. Sınır değerin altındaki tüm tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması veya aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülmeyerek tekliflerin tümünün reddedilmesi halinde, teklif fiyatı sınır değerin üzerinde olan ve ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerinden, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri sunmaları istenerek (a) bendindeki esaslar çerçevesinde değerlendirme yapılır…” hükmü,

İhale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.

…

45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.

İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.

…

45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;

…

b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri sunacaklardır. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.

Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir.

45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;

a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,

(Ek-Y.2)’de yer alan örneğe uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.

İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.

Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.

45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.

…

İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.

İlan veya davet tarihinde cari yıl birim fiyatın yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından önceki yılın yayımlanmış birim fiyatları kullanılabilir.

45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.

45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.

45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.

45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.

…

45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.

İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;

a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,

b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,

c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,

ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,

d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,

e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,

f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.

İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.

Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.

45.1.13.1.Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.

Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapılmış olması gerekir.

Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.

Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.

Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.

...

45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.

45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)

45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)

45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.

45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (EK.O.7) ile açıklama yapılabilir.

Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir.

Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir.

...

45.1.13.11. Ek-O.5, Ek-O.6, Ek-O.7 ve Ek-O.8 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.

Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.

...

45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.

45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir.

45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz.

45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir.

İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak;

a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar,

b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar,

kullanılabilecektir.

45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.

…

45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur.…” açıklamaları yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Avrupa (260) İstanbul YDKŞ Bölgesi Çelik, Polietilen ve Servis Hattı İnşaatı

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Avr(260)

d) Kodu:

e) Miktarı:

9.500 m Çelik Hat, 61.000 m Polietilen Hat, 3.600 adet Gazlı/Gazsız Servis Kutusu

Doğal gaz dağıtım hatlarının döşenmesinde kullanılacak olan işin teknik şartnamesinde belirtilen kalıcı şebeke elemanları (boru, kutu, fittings vs.) İdare tarafından verilecektir. Diğer tüm malzemeler, ekip-ekipman ve tüm işçilikler Yüklenici tarafından temin edilecektir.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İmalatlar İGDAŞ Birim Fiyat Tarifleri ekinde yer alan tip kesitlere göre İstanbul Yapı Denetim Koordinasyon Şefliği Bölgelerinde muhtelif cadde ve sokaklarda yapılacaktır. İhtiyaç durumunda; İdarenin uygun görmesi halinde Yüklenici İstanbul il sınırları dahilindeki her lokasyonda çalıştırılabilir. Bu durumda yüklenici herhangi bir ek talepte bulunmayacaktır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;

a) Yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen işin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “İşe başlama ve bitirme tarihi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 10 (On ) gün içinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre yer teslimi yapılarak işe başlanır.

9.2. Yüklenici taahhüdün tümünü, işyeri teslim tarihinden itibaren 360 (ÜçyüzAltmış) gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden şikâyete konu ihalenin İstanbul Gaz Dağıtım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (İGDAŞ) tarafından gerçekleştirilen Avrupa (260) İstanbul YDKŞ Bölgesi Çelik, Polietilen ve Servis Hattı İnşaatı işine ilişkin olduğu, ihalenin 09.07.2024 tarihinde elektronik ortamda birim fiyat teklif alınmak suretiyle gerçekleştirildiği, işin süresinin işin başlama tarihinden itibaren 360 (ÜçyüzAltmış) gün olduğu, başvuruya konu ihalede EKAP üzerinden 14 adet ihale dokümanının indirildiği ve ihaleye 7 isteklinin e-teklif verdiği, ihale komisyonunca yapılan değerlendirme neticesinde ilk oturumda teklif mektubu ve teminatı uygun bulunan isteklilerin tekliflerinin esas alınarak aşırı düşük teklif sınır değerinin 135.817.614,03 TL olarak belirlendiği, ihaleye teklif isteklilerden Nes Enerji Mühendislik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin sınır değerin altında olması nedeniyle idare tarafından 18.07.2024 tarihinde aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, idarece yapılan değerlendirme sonucunda ihalenin aşırı düşük teklif açıklaması uygun görülen Nes Enerji Mühendislik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi üzerine bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin ise sınır değerin üzerinde teklif veren başvuru sahibi istekli Aslı Berk Yapı İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Saitoğulları İnşaat Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı olarak belirlendiği ve buna ilişkin ihale komisyonu kararının 06.09.2024 tarihinde onaylandığı tespit edilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının ihale üzerinde kalan Nes Enerji Mühendislik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin aşırı düşük teklif olduğu, ancak anılan istekli tarafından yapılan açıklamaların mevzuata uygun olmadığına yönelik olduğu anlaşılmıştır.

İdarece teklifi sınır değerin altında kalan Nes Enerji Mühendislik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne EKAP üzerinden gönderilen 18.07.2024 tarihli ve “Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazı ile “Aşırı düşük teklif açıklama ” talebinde bulunulduğu, söz konusu yazıda “Avrupa (260) İstanbul YDKŞ Bölgesi Çelik, Polietilen ve Servis Hattı İnşaatı işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 25.07.2024 tarihine kadar İdaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 25.07.2024 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.

AÇIKLAMA:

Vermiş olduğunuz teklif bedelini oluşturan ekte gösterilen iş kalemlerine ve/veya iş gruplarına ait aşırı düşük açıklamanızı Kamu İhale Genel Tebliği’nde belirtildiği şekilde ve ekinde yer alan standart formlar kullanılarak tebliğ tarihini izleyen beş (5) iş günü içerisinde İGDAŞ Genel Müdürlüğü Kazım Karabekir Cad. No:4 Alibeyköy - Eyüpsultan/İSTANBUL adresindeki Muhaberat Servisi’ne kapalı zarf içerisinde ve zarfın üzerine “işin adı, isteklinin adı ve açıklama” ifadeleri yazılarak teslim edilmesi ve İhaleli Alımlar Şefliği’ne bilgi verilmesi gerekmektedir.

Aşırı düşük teklifin önemli bileşenlerine ilişkin açıklama ekte yer alan belgelerde bulunmaktadır.” ifadelerine yer verilerek, aşırı düşük teklif açıklaması sunulmasının istenildiği görülmüş olup,

Bu bağlamda idare tarafından aşırı düşük teklif açıklama talebi kapsamında anılan istekliye gönderilen yazı ekinde;

- IGD.ASF/7 7 cm. kalınlığında tranşe üzeri asfalt kaplama yapılması

- IGD.BF/SH.G gazlı hatta servis hattı ferşi

- İGD.BF/110 Ø 110 pe boru ferşi

- İGD.BF/125 Ø 125 pe boru ferşi

- İGD.BF/6 6" st boru ferşi

- İGD.BF/63 Ø 63 pe boru ferşi

iş kalemlerinin açıklanması istenen iş kalemleri olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Kamu ihale mevzuatı hüküm ve açıklamaları, ihale dokümanında yer alan düzenlemeler, idare tarafından gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısı ve ekleri ile ihale üzerinde bırakılan Nes Enerji Mühendislik İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan belgeler, başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde yapılan inceleme neticesinde aşağıdaki tespitlere ulaşılmıştır.

a) İstekli tarafından açıklama kapsamında sunulan analizlerde açıklama istenilen nakliye kalemlerine ilişkin idarenin belirlemiş olduğu nakliye formülleri ve mesafeler birebir dikkate alınmak suretiyle hesaplama yapıldığı, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan isteklinin nakliye tutarlarının idarenin yaklaşık maliyetteki miktar ve mesafelerinin altında olmadığı, bu şartlarda idarenin mesafe ve formüllerinin kullanılmış olmasından hareketle başkaca tevsik edici herhangi bir belge sunulmasına gerek bulunmadığı, K katsayısı olarak Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 2024 yılı rayicinin kullanıldığı, nakliye açıklamalarının fiyat teklifi ile değil idarenin nakliye formülü kullanılarak yapıldığı görülmüş olup, bu itibarla başvuru sahibinin bahse konu iddiası yerinde bulunmamıştır.

b) Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında mazot (motorin) analiz girdisinin açıklama istenilecek iş kalemleri arasında yer verildiği, istekli tarafından yapılan açıklamada söz konusu analiz girdisinin 2024 yılına ait Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yayımlanan rayiç fiyatı ile tevsik edildiği, dolayısıyla yapılan açıklamanın uygun olduğu ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

c) İstekli tarafından açıklama kapsamında makine ve ekipman girdileri ve araçlar için yapılan açıklamanın Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı cari yıl (2024) rayiç fiyatları ile yapıldığı ve söz konusu analiz girdileri için fiyat teklifi alınmadığı, yapılan açıklamaların idarece belirlenen analizlerdeki makinaların ve araçların teknik özelliklerine uygun şekilde belirtildiği görülmüş olup, bu itibarla başvuru sahibinin bahse konu iddiası yerinde bulunmamıştır.

d) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.9’uncu maddesinde, iş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatlarının ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamayacağı düzenlendiği ve işçilik ücretlendirmesinde işçilerin vasıflarına göre herhangi bir ayrım yapılmadığı, bu doğrultuda anılan istekli tarafından sunulan açıklamalarda yer alan bütün işçilik kalemlerinin ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin saatlik tutarının (88,90 TL) altında olmadığı, işçilik miktarlarının da idarenin miktarlarıyla uyumlu olduğu görülmüş olup, bu itibarla başvuru sahibinin bahse konu iddiası yerinde bulunmamıştır.

e) İstekli tarafından 6 adet analiz girdisi için 3 ayrı fiyat teklifi alındığı, fiyat tekliflerine konu edilen başka bir girdinin yer almadığı,

Yapılan inceleme neticesinde; fiyat tekliflerinin fiyat teklifine konu alanda faaliyet gösteren firmalardan alındığı, alınan fiyat teklifinde meslek mensubu tarafından ilgili ibarenin belirtildiği ve meslek mensubuna ait iletişim bilgilerine yer verilmek suretiyle kaşelenip imzalandığı, ayrıca fiyat teklifi üzerinde fiyat teklifini veren firmaya ait imza ve kaşenin yer aldığı,

Fiyat teklifine dayanak olarak düzenlenen satış tutarı tespit tutanaklarının (Ek-O.6) ve eki imza beyannameleri ile meslek mensuplarına ait faaliyet belgesinin sunulduğu, tutanakta yer verilmesi gerekli olan bilgilerin doldurulduğu, meslek mensubu faaliyet belgelerinin sunulduğu, alınan fiyat teklifi ile satış tutarı tespit tutanağı arasında tarih, sayı, ürün ve içerdiği bilgiler bakımından uyumluluk bulunduğu, fiyat tekliflerindeki tutarın ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığı, firmalara ait fiyat tekliflerinde ve ilgili tutanaklarda yer alan imzaların birbiri ve imza beyannamelerinde yer alan imza ile uyumlu olduğu,

Fiyat tekliflerinde belirtilen tutanak tarihlerinin fiyat tekliflerinin düzenlendiği tarihten sonraki bir tarihe ait olmadığı, fiyat teklifinin düzenlendiği tarih ile ekinde yer alan satış tutarı tespit tutanaklarının (Ek-O.6) düzenlendiği tarihin aynı olduğu,

Satış tutarı tespit tutanaklarının (Ek-O.6) fatura bilgileri tablosunda fatura bilgilerine yer verildiği, bahsi geçen tabloda doldurulması gereken bilgilerin belirtildiği, fatura bilgilerinin fiyat teklifine konu ürünlere ait olduğu,

Fiyat tekliflerine konu miktarların ilgili girdilerin 1/20’sinin altında olmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin bahse konu iddiası yerinde bulunmamıştır.

Ayrıca başvuru sahibinin Satış tutarı tespit tutanaklarında (Ek-O.6) İhale ilan tarihinin 13.06.2024 olması nedeniyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.4’üncü maddesi gereğince tutanaklar düzenlenirken 2023 Aralık – 2024 Mayıs aralığına ait faturalar kullanılması gerekirken Eylül-Ekim-Kasım 2023 ve Haziran-Temmuz-Ağustos-Eylül 2024 aylarına ait faturaların kullanıldığı hususuna ilişkin olarak yapılan incelemede; anılan iddiada belirtilen hususun 15.06.2024 tarihinde yürürlüğe giren Tebliğ açıklamalarına dayandırıldığı, ancak başvuruya konu ihalenin ilan tarihinin 13.06.2024 olduğu dikkate alındığında ilan tarihinde yürürlükte bulunmayan Tebliğ açıklamaları esas alınarak inceleme yapılamayacağından bahse konu iddiası yerinde bulunmamıştır.

f) İdare tarafından açıklanması istenilen iş kalemlerinde “döküm bedeli”nin analiz girdisi olarak belirlenmediği görüldüğünden başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

g) İstekli tarafından aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan analiz formatlarının aşırı düşük sorgulama yazısı ekinde gönderilen analiz formatlarına uygun olduğu, analiz girdi ve miktarları ile birimlerinin değiştirilmediği, sunulan analizlerde hata veya eksiklik tespit edilmediği ve açıklama istenen analiz girdileri için belgelendirmenin yapıldığı, sorgulamaya tabi tutulan iş kalemlerindeki girdilerin değiştirilmediği ve verildiği şekliyle açıklandığı,

İstekli tarafından açıklama istenilmeyen analiz girdilerine 0,01 TL ve daha az fiyat teklif edilmediği, bu analiz girdileri için söz konusu tutarların üzerinde teklif edildiği, dolayısıyla açıklama istenilmeyecek her bir analiz girdisi için bir fiyat öngörüldüğü,

İstekli tarafından sunulan analizler incelendiğinde, analizlerde aritmetik hata yapılmadığı görüldüğünden başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Ayrıca başvuru sahibi isteklinin sunulan analizlerde %10 oranında kar ve genel gider öngörülmediği hususuna ilişkin olarak yapılan incelemede; anılan iddiada belirtilen hususun 15.06.2024 tarihinde yürürlüğe giren Tebliğ açıklamalarına dayandırıldığı, ancak başvuruya konu ihalenin ilan tarihinin 13.06.2024 olduğu dikkate alındığında ilan tarihinde yürürlükte bulunmayan Tebliğ açıklamaları esas alınarak inceleme yapılamayacağından bahse konu iddiası yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.