KİK Kararı: 2024/UY.I-1169

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/036
Gündem No : 27
Karar Tarihi : 18.09.2024
Karar No : 2024/UY.I-1169
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Ataray Mimarlık Müh. İnş. San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü (TCDD) YHT Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/927301 İhale Kayıt Numaralı “Polatlı-Konya YHT Hattında 3 Noktada Çok Plakalı Koruge Çelik Menfez Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü (TCDD) YHT Bölge Müdürlüğü tarafından 15.08.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Polatlı-Konya YHT Hattında 3 Noktada Çok Plakalı Koruge Çelik Menfez Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Ataray Mimarlık Müh. İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin 19.08.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.08.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.09.2024 tarih ve 159582 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.09.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1015 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Açıklanan yaklaşık maliyetin hatalı olduğu, TCDD 5. Bölge Müdürlüğü tarafından 24.07.2024 tarihinde ihalesi yapılan “Yolçatı-Tatvan Hattı KM:147+044, KM:230+981 Bulunan Hasarlı Menfezlerin Yıkılarak Yeniden Yapılması” işinde “Her Ebatta Çok Plakalı Koruge Çelik Yapı İmalatı ve Montajı” iş kaleminin birim fiyatının 420.000,00 TL/ton iken, şikayete konu ihalede bu iş kaleminin birim fiyatının 480.000,00 TL/ton olarak alındığı, 480.000,00 TL/ton alınmasının hatalı olduğu, aynı TCDD Genel Müdürlüğüne bağlı bölge müdürlükleri arasında %15 fiyat farkı olmasının mümkün olmadığı, 5. Bölge Müdürlüğünün yaptığı ihaledeki birim fiyat tarifinin, şikâyete konu ihaledeki birim fiyat tarifinden daha kapsamlı olduğu, dolayısıyla 5. Bölge Müdürlüğünün yaptığı ihaledeki birim fiyatın daha fazla olması gerekirken bahse konu ihalede birim fiyatın daha fazla olduğu, idarece verilen cevabın doğru olmadığı, bu sebeple ihalenin iptal edilmesi gerektiği, ayrıca söz konusu iş kaleminin birim fiyatı idarece yüksek alındığından yaklaşık maliyet ve sınır değerin yükseldiği, dolayısıyla kamu zararı oluşturulduğu,

2. İdari Şartname’nin 35.1.1’inci maddesinde işin yapılacağı yer veya yerlerin gösterilmesine müteakip yer görme belgesi verileceğinin düzenlendiği, şartnamede yer görme belgesini yetkili kişilerin alabileceğinin düzenlendiği, idarenin asıl amacının yer görme belgesi isteyerek ve buna fiyat dışı unsur puanı vererek rekabet olmadan daha az isteklinin ihaleye girmesini sağlamak olduğu, yer görme belgesine fiyat dışı unsur puanı verileceğinden yetkilisini gönderemeyen isteklilerin puan kaçırınca işi alma olasılığının kalmayacağı, idarenin yer görme belgesi isteyerek e-ihale sistemini fiziki ihaleye dönüştürüp katılımı azalttığı, mevzuatta fiyat dışı unsur olarak değerlendirilecek kriterlerin belirlendiği, bunların arasında yer görme belgesinin olmadığı, yer görme belgesi istenip puan verilmesinin hatalı olduğu, yer görme belgesinin iş yerine gitmeden ve iş yeri gösterilmeden verildiği, idare işin yerini göstermeden yer görme belgesi verdiğinden ihalenin iptal edilmesi gerektiği,

3. İhaleye teklif veren son 23 isteklinin grup halinde hareket edip anlaşarak ihaleye fesat karıştırdıkları ve rekabeti engelleyip ihale kararını değiştirdikleri, idarenin de bu isteklilere yaklaşık maliyeti söylediği, grup halinde hareket edip sınır değeri yükselterek manipülasyonla düşük kırımla iş aldıkları, yaklaşık maliyeti bilmeden bu isteklilerin az bir farkla sınır değer hesabında kalamayacakları, bu 23 isteklinin 14 tanesinin yeterliliğinin olmadığı, ihaleye sınır değeri değiştirmek için girdikleri, ihaleye katılan isteklilerden 9’uncu sıradaki Bsgn Mühendislik Yapı İnş. Harita San. ve Tic. Ltd. Şti. ile 10’uncu sıradaki Emf Yapı Malzemeleri İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aynı tutarda (50.511.759,37 TL) teklif verdikleri, iki teklifin aynı olma olasılığının olmadığı, bu sebeple de ihalenin iptal edilmesi gerektiği, bu isteklilerin ihaleden önce anlaşarak sınır değeri yükseltmek için teklif attıkları başka işlerin de olduğu, ihaleden önce anlaşarak ihaleye fesat karıştırdıkları ve kamu zararı oluşturdukları iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…f) Yaklaşık maliyet: İhale onay belgesi düzenlenmeden önce idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak, katma değer vergisi (KDV) hariç olmak üzere hesaplanan ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilen, ihale konusu işin öngörülen bedelini…” hükmü,

“Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre miktar tespiti ve fiyat araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.

…

(4) İhale konusu işin bünyesine girecek veya yardımcı olarak kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur.

(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı teklifler ile birlikte açıklanır.

(6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, yaklaşık maliyet de bu kapsamda hesaplatılabilir.” hükmü,

“Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktarların tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) Yaklaşık maliyet hesabına esas miktarların tespiti için öncelikle aşağıda yer alan çalışmaların yapılması gereklidir:

a) Arazi ve zemin etüdünün yapılması; uygulama projesi üzerinden anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde arazi ve zemin etüt çalışmalarının; ön ve/veya kesin proje üzerinden birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise, mümkün olan arazi ve zemin etüt çalışmalarının yapılmış olması zorunludur.

b) Proje zorunluluğu; bina işlerinde uygulama projesi, diğer işlerin uygulama projesi yapılabilen kısımları için uygulama projesi, yapılamayan kısımları için kesin proje; doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan işler ile ihale konusu işin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ise ön ve/veya kesin projenin hazırlanması ve yaklaşık maliyetin söz konusu projelere dayanılarak hesaplanması gerekir.

c) Mahal listesi hazırlanması; ön, kesin veya uygulama projelerine dayalı olarak, işin bünyesindeki imalat kalemlerinin adını ve yapılacağı yerleri gösteren ve yaklaşık maliyetin hazırlanmasına esas teşkil eden mahal listeleri hazırlanır.

ç) Metraj listelerinin hazırlanması; ihale konusu işe ait proje ve mahal listelerindeki ölçü ve tariflere göre işin bünyesine giren imalatların hangi kısımda ve ne miktarda yapılacağının belirlenmesi amacıyla; anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde iş kalemi ve/veya iş grubu, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise iş kalemi şeklinde metraj listeleri düzenlenir.

d) Birim fiyat ve imalat tariflerinin hazırlanması; Ön ve/veya kesin projeye dayalı olarak birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde, idareler, iş kaleminin adını, yapım şartlarını, ölçü yeri ve şeklini, birimini, birim fiyata dahil ve hariç unsurları ihtilafa meydan vermeyecek biçimde teknik olarak açıklayan birim fiyat tarifleri hazırlar.

e) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; uygulama projeleri ve mahal listelerine dayalı olarak imalat iş kalemleri veya iş gruplarının teknik tarif ve özellikleri belirlenir.” hükmü,

“Yaklaşık maliyet hesabına esas fiyat ve rayiçlerin tespiti” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) İdarelerce, ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde;

a) İhaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlerin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar,

b) Kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler,

c) İlgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçler,

ç) Yüklenici veya alt yüklenici olarak faaliyet gösteren, konusunda deneyimli kişi ve kuruluşlardan alınacak, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetler,

d) İdarenin piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitleri,

esas alınır.

(2) İdareler, yaklaşık maliyete ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyat ve rayiçlerin birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.

(3) İşin bütünü, iş grubu, iş kalemi ve malzeme rayici bazında yapılacak piyasa araştırmasına dayalı fiyat tespitlerinde; iş, imalat ve/veya malzemenin yapımcılarından, üreticilerinden, ana bayilerinden, toptancılarından, yetkili satıcılarından ve satıcılarından fiyatlar veya proforma faturalar alınmak ve gerekli karşılaştırmalar yapılmak suretiyle uygun fiyatlar belirlenir. Tereddüt edilen fiyatların gerçek piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı hususu Ticaret ve/veya Sanayi Odalarından alınacak yazılı rayiçlerle netleştirilir.

(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu, iş kalemi veya malzemenin ayrıntılı özellikleri ve standardına yer verilir, fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar Katma Değer Vergisi hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan fiyat bildirimleri ve proforma faturaları dikkate alınmaz.” hükmü,

“Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 11’inci maddesinde “(1) İş kalemi ve/veya iş grubu şeklinde tespit edilen imalat miktarlarının, Yönetmeliğin 10 uncu maddesine göre belirlenen ve yüklenici karı ve genel gider ihtiva etmeyen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutar KDV hariç olarak hesaplanır ve bulunan bu tutara % 25 oranında yüklenici kar ve genel gider karşılığı eklenmek suretiyle yaklaşık maliyet tespit edilir.

(2) Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin hesap cetveli ve icmal tablosu hazırlayanlarca imzalanmak suretiyle ihale onay belgesine eklenir.

(3) Yaklaşık maliyet, güncelliğini kaybetmesi halinde, ilk ilan veya davet tarihine kadar güncellenir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Polatlı-Konya YHT Hattında 3 Noktada Çok Plakalı Koruge Çelik Menfez Yapılması

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2024E01-225790-235701 ( - Polatlı-Konya YHT Hattı 3 Noktada Çok Plakalı Koruge Çelik Menfez Yapılması)

…

e) Miktarı: 3 adet çok plakalı koruge çelik menfez yapılması

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Konya/Kadınhanı” düzenlemesi,

“Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İsteklinin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç, yapı kullanım izin belgesi giderleri ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri teklif fiyatına dahildir.

25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.

25.3. Bu madde boş bırakılmıştır.

25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.

25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almıştır.

İdari Şartname’nin ekinde ihale konusu hizmetin türüne ve miktarına aşağıda yer verilmiştir.

Sıra No

İş Kalemi No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

Analiz 1

Her ebatta çok plakalı koruge çelik menfez imalatı ve montajı

ton

110,95

2

Analiz 10

Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 25/30 basınç dayanım sınıfında, gri renkte, normal hazır beton dökülmesi (beton nakli dahil)

metreküp

1.152,48

3

Analiz 11

Sanat yapısı kazısı yapılması

metreküp

10.022,24

4

Analiz 12

200 mm çapında tünel tipi drenaj borusu temini ve döşenmesi

metre

185

5

Analiz 13

Barbakan yapılması

metre

192,3

6

Analiz 14

Granülometrik malzeme temini ve serilmesi

metreküp

520

7

Analiz 15

Çelik yapı çevresine 0-38 mm malzeme ile pmt sanat yapısı dolgusu

ton

9.796,93

8

Analiz 16

Plent miks temel yapılması (kırılmış ve elenmiş ocak taşı ile)

ton

3.876,91

9

Analiz 17

Hasır donatı çeliği temini ve işçiliği

ton

6,25

10

Analiz18

Katran badana yapılması

metrekare

1.295

11

Analiz 19

Beton santralinde üretilen veya satın alınan ve beton pompasıyla basılan, C 30/37 basınç dayanım sınıfında, gri renkte, normal hazır beton dökülmesi (beton nakli dahil)

metreküp

656,75

12

Analiz 2

Plywood ile düz yüzeyli kalıp yapılması

metrekare

2.704,21

13

Analiz 3

Betonarme için ø 8 - ø 12 mm'lik ince nervürlü çelik temini ve işçiliği (nakliye dahil)

ton

15,85

14

Analiz 4

Betonarme için ø 14 - ø 32 mm'lik kalın nervürlü çelik temini ve işçiliği (nakliye dahil)

ton

44,7

15

Analiz 5

500 gr/m² ağırlıkta geotekstil keçe serilmesi

metrekare

370

16

Analiz 6

Her çeşit profil, çelik çubuk ve çelik saçlarla karkas, (çerçeve) inşaat yapılması, yerine tespiti

ton

16,83

17

Analiz 7

Demiryolu platformunda 50 metretül genişliğe kadar her derinlikte ve her türlü malzeme ile palplanş imalatı yapılması (nakliye dahil)

takım

1

18

Analiz 8

Hattın askıya alınması (İdare mali kirişlerle)(nakliye dahil)

takım

3

19

Analiz 9

Mevcut demiryolu sökümü, hat dışına istifi veya vagonlara yüklenmesi ve sökülen demiryolu üstyapısının yeniden yapılması (ray-travers-balast)

metre

150

T.C Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü (TCDD) YHT Bölge Müdürlüğü tarafından “Polatlı-Konya YHT Hattında 3 Noktada Çok Plakalı Koruge Çelik Menfez Yapılması” işinin açık ihale usulü ile 15.08.2024 tarihinde ihalesinin yapıldığı, itirazen şikâyete konu ihalede 57 adet ihale dokümanı indirildiği, 15.08.2024 tarihinde yapılan ihaleye 42 isteklinin katıldığı, 23.08.2024 onay tarihli ihale komisyonu kararında, başvuru sahibi Ataray Mimarlık Müh. İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin teklifi dahil 65.839.673,21 TL belirlenen sınır değerin altında teklif veren 19 isteklinin teklifinin reddedildiği, 14 isteklinin yeterlik bilgileri tablosunda yer alan mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin bilgilerin yeterlik kriterlerini sağlamadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, 9 isteklinin teklifinin geçerli olduğu, söz konusu ihalenin fiyat dışı unsur puanı yüksek olan Ankaray İnşaat Tic. A.Ş. - O.K.N. İnşaat Tic. Taah. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin ise Asyaray İnşaat Tic. A.Ş.- Abdülhe Yıldız Doğalgaz Sis. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin şikâyet başvurusuna idarece “İlgili üretici firmadan alınan proforma faturalar hakkında açıklama talep edildiği, TCDD 5. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan ihale için verilen teklifin 21.02.2024 tarihini taşıdığı ve imalatta epoksi boya imalatının yer almadığı; TCDD YHT Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan ihale için verilen teklifin ise 05.06.2024 tarihini taşıdığı ve imalatta iç ve dış olarak epoksi boyanın yer aldığı, yapım aşaması için sunulan ürünler ve tekliflerin doğal olarak birbirinden farklı olduğu, YHT Bölge Müdürlüğüne ait imalatta ilave olarak epoksi boyanın yer aldığı ve ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik koşullarda alınan teklifler arasında 3,5 aylık süreç olduğu düşünüldüğünde ürün fiyatının %15 oranında fazla olmasının makul görüldüğü” şeklinde cevap verilmiştir.

Başvuru konusu ihalede idarece hazırlanan yaklaşık maliyet hesap cetveli ve ekinde yer alan belgeler incelendiğinde, idarece yaklaşık maliyetin 82.127.864,12 TL olarak açıklandığı, söz konusu işe ait birim fiyat teklif cetvelinde 19 adet iş kaleminin yer aldığı, idarece yaklaşık maliyetin analiz düzenlenerek ve proforma fatura alınarak hesaplandığı, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu ettiği birim fiyat teklif cetvelinin ilk kalemi olan Analiz 1 “Her Ebatta Çok Plakalı Koruge Çelik Menfez İmalatı ve Montajı” iş kaleminin yaklaşık maliyet hesabı için Viacon İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş.den 05.06.2024 tarihinde proforma fatura alındığı, söz konusu belgede ton birim fiyatının 384.000,00 TL olduğu, açıklamalar kısmında “Ürünlerinin her iki yüzeyinin de epoksi boya ile boyanması fiyata dahildir. Ürünlerin nakliyesi fiyata dahildir. Ürünlerin montajı fiyata dahildir. Yüklenici kârı fiyata dahil değildir. Fiyatlarımıza KDV dahil değildir.” ifadesinin yer aldığı, idarece söz konusu iş kaleminin yaklaşık maliyet analiz hesabında kârsız birim fiyat tutarına (384.000,00 TL) %25 yüklenici kârı eklenerek 480.000,00 TL hesaplanarak bahse konu kalemin yaklaşık maliyet hesabının yapıldığı görülmüştür.

Diğer yandan idarece, 20.08.2024 tarihinde proforma fatura düzenleyen Viacon İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş.den “YHT Bölge Müdürlüğümüz tarafından 15.08.2024 tarihinde "Polatlı-Konya YHT Hattı 3 Noktada Çok Plakla, Koruge Çelik Menfez Yapılması" ihalesi gerçekleştirilmiştir. İhale öncesi yaklaşık maliyet hazırlanması safhasında "Her ebatta çok plakalı koruge çelik menfez imalatı ve montajı" pozu için tarafınızdan proforma fatura talep edilmiştir. Tarafınızca 05.06.2024 tarihli proforma fatura müteahhit karı ve KDV hariç, ürünün her iki taraflı epoksi boyası, montajı, nakliyesi dahil olmak üzere tarafımıza iletilmiştir.

ihale ile ilgili olarak 19.08.2024 tarihinde idaremize yapılan "Şikayet Başvuru Dilekçesi"nde Ataray Mimarlık Mühendislik İnşaat San. ve Tic. A Ş. isimli firma "TCDD 5. Bölge Müdürlüğünde 24.07.2024 tarihinde ihalesi yapılan “ Yolçatı-Tatvan Hattı KM:147+044, KM:230+981 Bulunan Hasarlı Menfezlerin Yıkılarak Yeniden Yapılması” işinde Her Ebatta Çok Plakalı Koruge Çelik Yapı İmalatı Ve Montajı iş kaleminin birim fiyatı 420.000,00 TL/ton (müteahhit karı dahil) iken bu iş'te Her Ebatta Çok Plakalı Koruge Çelik Yapı İmalatı Ve Montajı birim fiyatı 480.000,00 TL/Ton (müteahhit karı dahil) olarak alınmıştır." şeklinde şikayette bulunarak yaklaşık maliyetin hatalı olarak oluşturulduğu ve kamu zararı oluştuğundan bahsetmiştir.

İdaremiz olan TCDD YHT Bölge Müdürlüğüne ve TCDD 5.Bölge Müdürlüğüne verilen teklifler hakkında bilgi ve açıklama talep etmekteyiz.” şeklinde bilgi belge talep edildiği görülmüştür.

Viacon İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş.nin cevabi yazısında “Ekteki proformalarda da görüleceği üzere 21.02.2024'te Malatya TCDD 5. Bölge ihalesi için verilen fiyat 417.000,00 TL olup ürünlerin her iki yüzeyinin de eposki boya ile boyanması işlemi birim fiyat açıklamasında yer almamaktadır. Ürünün galvaniz işlemi sonrasında boyasız olarak sevk edileceği için fiyat bu şekilde tarif edilmiştir.

Ayrıca Malatya TCDD 5. Bölgeye verilen bu fiyat ile günümüz arasında 6 aylık bir süreç geçmiş olup YHT'ye bu fiyat verilirken enflasyon verileri ve maliyetler göz önünde bulundurulmuş, güncel piyasa normlarına göre makul seviyelerde hatta enflasyon oranının bile altında fiyat artışı yapılmıştır.” şeklinde ifadeler yer almıştır.

Viacon İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş.nin cevabi yazısının ekinde yer alan 21.02.2024 tarihli proforma fatura incelendiğinde, “Çok Plakalı Çelik Koruge Menfez Veya Köprü Yapılması” iş kalemine 417.000,00 TL fiyat verildiği, açıklamalar kısmında “Ürünlerin nakliyesi fiyata dahildir. Ürünlerin montaj işçiliği fiyata dahildir. Yüklenici kârı fiyata dahildir. Fiyatlarımıza KDV dahil değildir.” ifadesinin yer aldığı görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, yaklaşık maliyetin tanımının ihale onay belgesi düzenlenmeden önce idarece her türlü fiyat araştırması yapılarak, katma değer vergisi (KDV) hariç olmak üzere hesaplanan ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilen, ihale konusu işin öngörülen bedeli şeklinde ifade edildiği, idarelerce, ihale konusu işin yaklaşık maliyetine ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde, ihaleyi yapan idarenin daha önce gerçekleştirdiği, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlerin sözleşmelerinde ortaya çıkan fiyatlar, kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenerek yayımlanmış birim fiyat ve rayiçler, ilgili meslek odaları, üniversiteler veya benzeri kuruluşlarca belirlenerek yayımlanmış fiyat ve rayiçler, yüklenici veya alt yüklenici olarak faaliyet gösteren, konusunda deneyimli kişi ve kuruluşlardan alınacak, ihale konusu işe benzer nitelikteki işlere ilişkin maliyetler, idarenin piyasa araştırmasına dayalı rayiç ve fiyat tespitlerinin esas alınacağı, idarelerin, yaklaşık maliyete ilişkin fiyat ve rayiçlerin tespitinde mevzuatta belirtilen fiyat ve rayiçlerin birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabileceği anlaşılmıştır.

Ayrıca işin bütünü, iş grubu, iş kalemi ve malzeme rayici bazında yapılacak piyasa araştırmasına dayalı fiyat tespitlerinde; iş, imalat ve/veya malzemenin yapımcılarından, üreticilerinden, ana bayilerinden, toptancılarından, yetkili satıcılarından ve satıcılarından fiyatlar veya proforma faturalar alınmak ve gerekli karşılaştırmalar yapılmak suretiyle uygun fiyatlar belirleneceği, tereddüt edilen fiyatların gerçek piyasa rayiçlerine uygun olup olmadığı hususunun Ticaret ve/veya Sanayi Odalarından alınacak yazılı rayiçlerle netleştirileceği, fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu, iş kalemi veya malzemenin ayrıntılı özellikleri ve standardına yer verileceği, fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulacağı ve fiyatların Katma Değer Vergisi hariç isteneceği, istenen özellikleri taşımayan fiyat bildirimleri ve proforma faturaların dikkate alınmayacağı hükme bağlanmıştır.

Bu çerçevede, idarece yaklaşık maliyetin analiz düzenlenerek ve proforma fatura alınarak 82.127.864,12 TL olarak hesaplandığı, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu ettiği Analiz 1 “Her Ebatta Çok Plakalı Koruge Çelik Menfez İmalatı ve Montajı” iş kaleminin yaklaşık maliyet hesabı için Viacon İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş.den 05.06.2024 tarihinde proforma fatura alındığı, söz konusu belgede ton birim fiyatının 384.000,00 TL olduğu, idarece söz konusu iş kaleminin yaklaşık maliyet analiz hesabında kârsız birim fiyata (384.000,00 TL) %25 yüklenici kârı eklenerek 480.000,00 TL hesaplanarak bahse konu kalemin yaklaşık maliyet hesabının yapıldığı, idarece yaklaşık maliyet hesabı için alınan 05.06.2024 tarihli proforma fatura ile TCDD 5. Bölge Müdürlüğü tarafından alınan 21.02.2024 tarihli proforma faturaların içeriklerinin ve alınış tarihlerinin farklı olduğu, idarece alınan proforma faturanın açıklamalar kısmında “Ürünlerinin her iki yüzeyinin de epoksi boya ile boyanması fiyata dahildir.” ifadesi varken, TCDD 5. Bölge Müdürlüğü tarafından alınan proforma faturada ise ürünlerinin her iki yüzeyinin de epoksi boya ile boyanmasının fiyata dahil olmadığı, dolayısıyla farklı ihaleler için farklı tarihlerde ve farklı maliyet bileşenleri olan iş kalemi için alınan fiyatın farklı olmasının doğal olduğu değerlendirilmiş ve başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

…İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.

Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,… izleyen günden itibaren başlar.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

a) Başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı,

b) Başvuru ehliyeti,

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

…yönlerinden sırasıyla incelenir…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir…” hükmü yer almaktadır.

23.07.2024 tarihinde yayımlanan İhale İlanı’nın 5’inci maddesinde “5. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif fiyatla birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

Hesaplamada Kullanılacak Formül: Toplam Puan=Teklif Fiyatı Puanı + Fiyat Dışı Unsur Puanı

İsteklinin Toplam Puanı hesaplanırken;

Toplam Puan= ( (En Düşük Teklif Fiyatı / İsteklinin Teklif Fiyatı) X İdarece girilen Teklif Fiyat Puanı ) + Fiyat Dışı Unsur Puanı

Teklif Fiyat Puanı:50

Fiyat Dışı Unsur (FDU) Puanı:50

Fiyat Dışı Unsur Değerlendirme Yöntemi: İş kalemleri bazında teklif fiyat nitelik puanlaması

(Alınabilecek Azami FDU Puanı : 42 )

…

Fiyat Dışı Unsur Değerlendirme Yöntemi: Var/Yok Durumu

(Alınabilecek Azami FDU Puanı : 3 )

Aşağıda belirlenen kriterin "Var" seçilmesi halinde mi, "Yok" seçilmesi halinde mi puan alınacağı belirlenmiş olup; istekli tarafından belirlenen kritere ilişkin "Var" veya "Yok" seçimlerinden biri yapılabilecek ve seçimin puan alınacağı belirtilen seçimle örtüşmesi durumunda istekliye belirlenen fiyat dışı unsur puanı verilecektir.

Fiyat Dışı Unsur Tanımı: İsteklilerin bu bölümden FDU Puanı alabilmesi için idareden ‘ Yer Görme Belgesi ’ alınması gerekmektedir. İş yerini görmek ve yer görme belgesi alabilmek için en geç 13.08.2024 tarihi mesai bitimine kadar dilekçe ile idaremize başvuru yapılması gerekmektedir. İhale dokümanında bulunan “Yer Görme Belgesi” istekliler tarafından doldurulacak ve başvuru dilekçesi verilirken alınan ‘evrak kayıt sayısı’ yer görme belgesine işlenecektir. Evrak kayıt sayısının yer görme belgesine işlenmesinden sonra aşağıda bilgileri verilen Demiryolu Bakım Müdürlüğüne gidilmesi gerekmektedir. İşin yapılacağı yer veya yerlerin gösterilmesine müteakip yer görme belgesi imzalanacaktır. İki nüsha olarak düzenlenen ve imza altına alınan yer görme belgesinin bir nüshası Demiryolu Bakım Müdürlüğünde, diğer nüshası EKAP’a yüklenmek üzere isteklide kalacaktır. • Başvuru Dilekçesi Verilecek Adres: Eti Mahallesi Celal Bayar Bulvarı No:78, ATG AVM 1. Kat, YHT Bakım Servis Müdürlüğü, Çankaya/Ankara İrtibat: 0 312 520 63 46 • Yer Görme Belgesinin Düzenleneceği Adres: 83 DBM Makine Yük. Müh. Hüseyin SARIKAYA 0 551 445 43 01

Numune Değerlendirmesinde Kullanılacak Mı?:Hayır

Demonstrasyon Değerlendirmesinde Kullanılacak Mı?:Hayır

Nispi Değeri: Var olanlara puan uygulanacak

Fiyat Dışı Unsur Tanımı

Fiyat Dışı
Unsur Puanı

İsteklilerin bu bölümden FDU Puanı alabilmesi için idareden ? Yer Görme Belgesi ? alınması gerekmektedir. İş yerini görmek ve yer görme belgesi alabilmek için en geç 13.08.2024 tarihi mesai bitimine kadar dilekçe ile idaremize başvuru yapılması gerekmektedir. İhale dokümanında bulunan ? Yer Görme Belgesi ? istekliler tarafından doldurulacak ve başvuru dilekçesi verilirken alınan ?evrak kayıt sayısı? yer görme belgesine işlenecektir. Evrak kayıt sayısının yer görme belgesine işlenmesinden sonra aşağıda bilgileri verilen Demiryolu Bakım Müdürlüğüne gidilmesi gerekmektedir. İşin yapılacağı yer veya yerlerin gösterilmesine müteakip yer görme belgesi imzalanacaktır. İki nüsha olarak düzenlenen ve imza altına alınan yer görme belgesinin bir nüshası Demiryolu Bakım Müdürlüğünde, diğer nüshası EKAP?a yüklenmek üzere isteklide kalacaktır.
?Başvuru Dilekçesi Verilecek Adres:
Eti Mahallesi Celal Bayar Bulvarı No:78, ATG AVM 1. Kat, YHT Bakım Servis Müdürlüğü, Çankaya/Ankara
İrtibat: 0 312 520 63 46
? Yer Görme Belgesinin Düzenleneceği Adres:
83 DBM Makine Yük. Müh. Hüseyin SARIKAYA 0 551 445 43 01

3

” düzenlemesi yer almaktadır.

23.07.2024 tarihinde yayımlanan İhale İlanı’nın 5’inci maddesinde “Yer Görme Belgesi”nin fiyat dışı unsur puanına esas kriter olarak düzenlendiği, aynı düzenlemeye İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde de yer verildiği, İhale İlanı’nın 5’inci maddesinde yer alan düzenleme ile İdari Şartname’nin itirazen şikâyete konu edilen 35’inci maddesinde yer alan düzenlemelerin birbiri ile örtüşen düzenlemeler olduğu görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen 55’inci maddesinin birinci fıkrasında, idareye şikâyet süresinin, ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün olduğu, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasında ilana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi izleyen günden itibaren şikayet başvuru süresinin başlayacağı anlaşılmaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, başvuruların süresinde yapılıp yapılmadığı yönünden inceleneceği, anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında ise, söz konusu Yönetmelik’in 16’ncı maddesinin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.

Bu itibarla, itirazen şikâyet başvurusunda dile getirilen söz konusu ikinci iddianın farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihin, ihalenin ilan tarihi olan 23.07.2024 olduğu, 4734 sayılı Kanun’un 55’inci maddesine göre söz konusu iddiaların farkına varıldığı tarihi izleyen 10 gün içinde idareye yapılacak şikâyet başvurusunda dile getirilmesi gerekirken, başvuru sahibinin bu süre geçtikten sonra bahsi geçen iddiaları, 19.08.2024 tarihinde yapmış olduğu şikâyet başvurusuna konu ettiği anlaşıldığından başvuru sahibinin 2’nci iddiasının süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. …” hükmü,

Aynı Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır: …

j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Yasak fiil ve davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek. b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak. c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.

d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.

e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,

Aynı Kanun’un dördüncü kısmında yer alan “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilir.

Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir…” hükmü,

Anılan Kanun’un yine dördüncü kısmında “İsteklilerin Ceza Sorumluluğu” başlıklı 59’uncu maddesinde, “Taahhüt tamamlandıktan ve kabul işlemi yapıldıktan sonra tespit edilmiş olsa dahi, 17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlardan Türk Ceza Kanununa göre suç teşkil eden fiil veya davranışlarda bulunan gerçek veya tüzel kişiler ile o işteki ortak veya vekilleri hakkında Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre ceza kovuşturması yapılmak üzere yetkili Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulur. Hükmolunacak cezanın yanısıra, idarece 58 inci maddeye göre verilen yasaklama kararının bitiş tarihini izleyen günden itibaren uygulanmak şartıyla bir yıldan az olmamak üzere üç yıla kadar bu Kanun kapsamında yer alan bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan mahkeme kararıyla 58 inci maddenin ikinci fıkrasında sayılanlarla birlikte yasaklanırlar.

Bu Kanun kapsamında yapılan ihalelerden dolayı haklarında birinci fıkra gereğince ceza kovuşturması yapılarak kamu davası açılmasına karar verilenler ve 58 inci maddenin ikinci fıkrasında sayılanlar yargılama sonuna kadar Kanun kapsamında yer alan kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılamaz. Haklarında kamu davası açılmasına karar verilenler, Cumhuriyet Savcılıklarınca sicillerine işlenmek üzere Kamu İhale Kurumuna bildirilir.

Bu Kanunda belirtilen yasak fiil veya davranışları nedeniyle haklarında mükerrer ceza hükmolunanlar ile bu kişilerin sermayesinin yarısından fazlasına sahip olduğu sermaye şirketleri veya bu kişilerin ortağı olduğu şahıs şirketleri, mahkeme kararı ile sürekli olarak kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanır. …” hükmü,

Aynı Kanun’un “Bilgi ve belgeleri açıklama yasağı” başlıklı 61’inci maddesinde “Bu Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanlar; ihale süreci ile ilgili bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve malî yönlerine ilişkin olarak gizli kalması gereken bilgi ve belgelerle işin yaklaşık maliyetini ifşa edemezler, kendilerinin veya üçüncü şahısların yararına kullanamazlar. Aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58 ve 60 ıncı maddelerde belirtilen müeyyideler uygulanır.” hükmü,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale dışı bırakılma ve yasak fiil veya davranışlar" başlıklı 10'uncu maddesinde "10.1. İsteklilerin, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmaması gerekmektedir. Anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu durumlarında değişiklik olan istekli, İdareye derhal bilgi verecektir. İhale üzerinde kalan istekli ise sözleşmenin imzalanmasından önce, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına ilişkin belgeleri verecektir.

10.2. Bu Şartnamenin 9 uncu maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca ihale dışı bırakılma nedenlerini taşıyan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.

10.3. 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 17 nci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışta bulunduğu tespit edilenler hakkında, ayrıca fiil veya davranışın özelliğine göre aynı Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

İddia konusu istekliler tarafından sunulan/beyan edilen birim fiyat teklif mektubu, yeterlik bilgileri tablosu, ortaklar ve yöneticilere ait bilgiler, elektronik geçici teminat mektupları, ihale dokümanının indirildiği IP adresi ile indiren kişi, teklifin gönderildiği IP adresi ve teklifi gönderen kişilere ilişkin EKAP üzerinden yapılan sorgulamada, sadece Makfen Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş. ile Bayındırlar Yapı A.Ş.nin aynı IP adresi üzerinden tekliflerini gönderdikleri, bunun dışında söz konusu tüm isteklilerin adresleri, ortakları, EKAP üzerinden ihale dokümanı indiren kişi ve IP adresleri, teklifi gönderen kişi ve IP adresleri, geçici teminat mektubunun ayırt edici numarasının farklı olduğu görülmüştür.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre isteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak, alternatif teklif verebilme halleri dışında ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek şeklindeki davranışların yasak fiil ve davranışlar olarak sayıldığı, söz konusu durumların tespiti halinde isteklilerin değerlendirme dışı bırakılacağı ve ihalelere katılıma ilişkin yasaklanma yaptırımının uygulanacağı hüküm altına alınmıştır. Bu yasağın amacının ihalede serbest bir rekabet ortamının bulunmasını sağlamak ve sözleşme fiyatının oluşması aşamasında herhangi iki hukuk kişisinin birbirlerinin teklifinden haberdar olarak danışıklı hareket etmelerini önlemek olduğu anlaşılmaktadır.

Ayrıca anılan Kanun'un 58'inci maddesinde ilgili Kanun'un 17'nci maddesinde belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, 2 ve 3'üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verileceği hükme bağlanmıştır.

Yukarıda yer verilen tespitler çerçevesinde, ihaleye katılan isteklilerden Makfen Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş. ile Bayındırlar Yapı A.Ş.nin aynı IP adresi üzerinden tekliflerini gönderdikleri tespit edildiğinden anılan isteklilerin tekliflerinin Kanunun 10’uncu maddesinin 4’üncü fıkrasının (j) bendi gereğince ihale dışı bırakılmaları gerektiği,

Ayrıca ihaleye katılan isteklilerden Bsgn Mühendislik Yapı İnş. Harita San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Emf Yapı Malzemeleri İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aynı tutarda (50.511.759,37 TL) teklif verdikleri, ihale konusu işe ait birim fiyat teklif cetvelinde 19 adet iş kaleminin yer aldığı, söz konusu istekliler tarafından her bir iş kalemine aynı tutarda teklif verildiği, ihale dokümanı incelendiğinde, söz konusu işin yapım işi olduğu, teklife konu iş kalemlerinin özel/paçal nitelikte olduğu ve her bir iş kaleminin içinde çok farklı maliyet bileşeni barındıran bir iş olduğu, bu kapsamda isteklilerin yaptığı maliyet hesaplarının da birbirinden farklı olacağı, dolayısıyla bu istekliler tarafından 19 farklı iş kaleminin her birine ve toplamda da aynı tutarda teklif verilmesinin ticari hayatın olağan akışına aykırı bir durum olduğu değerlendirildiğinden, anılan isteklilerin tekliflerinin Kanunun 10’uncu maddesinin 4’üncü fıkrasının (j) bendi gereğince ihale dışı bırakılmaları gerektiği,

Başvuru sahibinin itirazen şikayet başvurusunda belirttiği diğer istekliler tarafından sunulan/beyan edilen birim fiyat teklif mektubu, yeterlik bilgileri tablosu, ortaklar ve yöneticilere ait bilgiler, elektronik geçici teminat mektupları, ihale dokümanın indirildiği IP adresi ile indiren kişi, teklifin gönderildiği IP adresi ve teklifi gönderen kişilere ilişkin EKAP üzerinden yapılan sorgulamada, söz konusu isteklilerin adresleri, ortakları, EKAP üzerinden ihale dokümanı indiren kişi ve IP adresleri, teklifi gönderen kişi ve IP adresleri, geçici teminat mektubunun ayırt edici numarasının farklı olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan başvuru sahibinin “idarenin isteklilere yaklaşık maliyeti söylediği” yönündeki iddiasına ilişkin olarak;

4734 sayılı Kanun’un temel ilkelerine bakıldığında, idarelerin ihalelerde saydamlığı sağlamakla yükümlü olduğu gibi, aynı şekilde gizlilik ilkesinin gereklerini de yerine getirmekle yükümlü olduğu görülmektedir. Gizlilik ilkesi yine Kanunda hüküm altına alınan “Bilgi ve belgeleri açıklama yasağı” başlıklı 61’inci madde ile birlikte değerlendirildiğinde, görevlilerin ihale süreci ile ilgili bütün işlemleri, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve malî yönlerine ilişkin olarak gizli kalması gereken bilgi ve belgelerle işin yaklaşık maliyetini ifşa edemeyecekleri, kendilerinin veya üçüncü şahısların yararına kullanamayacakları ve aksi yönde davrananlar hakkında müeyyide uygulanacağı anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, Kurum tarafından itirazen şikayet başvurularının idarelerce gönderilen ihale işlem dosyası üzerinden incelendiği, başvuru sahibinin “idarenin isteklilere yaklaşık maliyeti söylediği” yönündeki iddiasının ise ihale işlem dosyası üzerinden incelenecek nitelikte olmadığı, başvuru sahibi tarafından da iddiasını destekleyen somut bir delilin ortaya konulamadığı, iddia edilen hususların ihale mevzuatının sınırları kapsamında, EKAP üzerinden idarece gönderilen ihale işlem dosyası üzerinden tespit edilebilmesinin ve ispatının imkan dahilinde olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Makfen Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş., Bayındırlar Yapı A.Ş., Bsgn Mühendislik Yapı İnş. Harita San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Emf Yapı Malzemeleri İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin tekliflerinin Kanunun 10’uncu maddesinin 4’üncü fıkrasının (j) bendi gereğince ihale dışı bırakılmaları ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.