KİK Kararı: 2024/UY.I-1087

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/034
Gündem No : 46
Karar Tarihi : 04.09.2024
Karar No : 2024/UY.I-1087
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Halil Çalık,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Seyhan Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/892655 İhale Kayıt Numaralı “Belediyemiz Sorumluluğundaki Muhtelif Mahallelerde Bitümlü Sıcak Karışım Asfalt Betonu ile Yol, Prefabrik Kilitli Parke Taş ile Yol ve Kaldırım ve Sathi Kaplama Yapılması ile Agrega Temini İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Seyhan Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 07.08.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Belediyemiz Sorumluluğundaki Muhtelif Mahallelerde Bitümlü Sıcak Karışım Asfalt Betonu ile Yol, Prefabrik Kilitli Parke Taş ile Yol ve Kaldırım ve Sathi Kaplama Yapılması ile Agrega Temini İşi” ihalesine ilişkin olarak Halil Çalık’ın 26.07.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.08.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.08.2024 tarih ve 156637 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.08.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/902 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale dokümanında yapılan fiyat dışı unsur düzenlemesinin “kalite ve teknik değer nitelik puanlaması” bölümünde belirlenen 16 adet iş kalemi için isteklilerce teklif edilen fiyatların; aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin %90 - %110 aralığında (%90 ve %110 dahil) kalması durumunda isteklilere puan verileceğinin öngörüldüğü, yapılan düzenlemede puan almak isteyen isteklilerce teklif fiyatı belirlenirken olası yaklaşık maliyetin esas alınması düzenlemesine yer verildiği, başka bir deyişle isteklinin teklif fiyatı ile yaklaşık maliyetin tutar bazında karşılaştırılması sonucuna götürecek bir değerlendirme yönteminin belirlendiği, dolayısıyla serbest piyasa koşullarında teklif fiyatı oluşturulmasının fiilen kısıtlandığı, söz konusu düzenlemeyle sağlıklı fiyat rekabetinin gerçekleşmesinin mümkün olmadığı, bu durumun 4734 sayılı Kanun’un felsefesini ifade eden temel ilkelerle bağdaşır bir yanı olmadığı, tamamen belirli firmalara, bahse konu ihalede ise halihazırda şikayete konu işi yapan firmaya avantaj sağlamak üzere icat edilmiş bir puanlama yöntemi olduğu, ayrıca Kamu İhale Genel Tebliği’ne göre en düşük geçerli teklif tutarına 50’den az puan verilmemesi gerektiği, ancak ihale dokümanında yapılan fiyat dışı unsur düzenlemesinin “teklif fiyatı puanlaması” bölümünde Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı bir şekilde en düşük geçerli teklif tutarına 50’den az 40 puan verileceğinin belirtildiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinin ikinci fıkrasında “Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 61’inci maddesinde “(1) Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir.” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Fiyat dışı unsurlar ve bu unsurlara yönelik düzenleme” başlıklı 62’nci maddesinde “(1) İhale konusu işin özelliği göz önünde bulundurularak işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer, süre gibi unsurlar fiyat dışı unsur olarak belirlenebilir.

(2) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurların da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde; fiyat dışı unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları ile hesaplama yöntemi ve bu unsurlara ilişkin değerlendirmenin yapılabilmesi için sunulacak belgeler idari şartnamede açıkça belirtilir.

(3) Fiyat dışı unsurlar, bir marka veya model esas alınarak rekabeti ortadan kaldırıcı bir şekilde belirlenemez.

(4) Fiyat dışı unsurlara, bu unsurların parasal değerlerine veya nispi ağırlıklarına ve hesaplama yöntemine yönelik düzenlemeyi yapan birim veya görevliler tarafından gerekçeli bir açıklama belgesi hazırlanır ve bu belge ihale onay belgesinin ekinde yer alır.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yapım işlerine ilişkin diğer hususlar” başlıklı 53’üncü maddesinde “…Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat ile birlikte fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenmesi ile ilgili hususlar

53.3.1. Kanunun 40 ıncı maddesi uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak belirlenebilmektedir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar kullanılarak belirlenmesi durumunda, fiyat ve fiyat dışı unsurlar dahil toplam değerlendirme puanının yüz tam puan üzerinden hesaplanması ve aşağıdaki esaslara uyulması gerekmektedir.

53.3.2. Fiyat dışı unsurların, Kanunun 5 inci maddesinde belirtilen ilkelere aykırı olmayacak şekilde idari şartnamede açık ve net olarak düzenlenmesi gerekmektedir.

53.3.3. İdari şartnamede fiyat dışı unsur olarak belirlenen hususların parasal değerlerinin veya nispi ağırlıklarının belirlenmesi gerekmektedir.

53.3.4. Fiyat dışı unsur olarak niceliksel ve niteliksel belirlemeler yapılabilir. Bu kapsamda;

a) İstekli hakkında ihale tarihinden önceki son beş yıl içinde kamu ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilmemiş olması,

b) 4735 sayılı Kanuna göre imzalanan sözleşmelerin, ihale tarihinden önceki son beş yıl içinde aynı Kanunun 16 ncı maddesine göre devredilmemiş ve/veya yükleniciden kaynaklanan nedenlerle feshedilmemiş olması,

c) 4735 sayılı Kanuna göre ihaleyi yapan idare ile imzalanan sözleşmelere konu işlerin, ihale tarihinden önceki son beş yıl içinde süre uzatımı dahil süresinde bitirilmiş olması,

ç) Kullanılacak olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın isteklinin kendi malı olması,

d) Yapım işleri cirosunun toplam ciroya oranı,

e) İsteklinin faaliyet süresini gösteren genel deneyimi,

f) Belli İstekliler Arasında İhale Usulü İle İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Tip Ön Yeterlik Şartnamesinin 7.9 uncu maddesinde belirlenen puanlama kriterleri,

g) İsteklinin ihaleyi yapan idareye karşı yükleniminde bulunan yapım işlerinin sayısı ve/veya tutarının düşük olması,

ğ) İhale konusu işi oluşturan bileşenler itibarıyla isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumu,

h) İhale konusu iş kapsamındaki iş kalemleri/iş gruplarının belirli bir miktarının daha önceki bir işte gerçekleştirilmiş olması,

hususları ile idare veya Kurum tarafından belirlenen benzeri diğer hususların biri, birkaçı ya da tamamı fiyat dışı unsur olarak kullanılabilir.

İsteklilerin ekonomik ve mali kapasitelerine ilişkin fiyat dışı unsurların değerlendirilmesinde yasal süresi içerisinde vergi dairesine verilen beyannameler haricindeki düzeltme beyannameleri dikkate alınmaz.

Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak belirlendiği birim fiyatlı işlerde, fiyat dışı unsur puanlamasında (ğ) bendinde yer alan unsurun kullanılması zorunlu olup bu unsurun asgari puanı toplam fiyat dışı unsur puanının yarısının altında olamaz. (ç) bendinde yer alan unsurun puanlanmasında Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 41 inci maddesi hükümleri uygulanır. Bunlar dışındaki diğer unsurların her biri için azami beş puan verilir.

53.3.5. Fiyat dışı unsur puanlamasında belirlenen unsurların niteliğine uygun düştüğü ölçüde;

a) Asgari ve azami değerler arasında kalan ara değerler için doğrusal orantı yapılır.

b) İş ortaklığının puanı, her bir ortağın hesaplanan puanlarının ortaklık oranları ile çarpılması suretiyle bulunan puanların toplamıdır. Ancak 53.3.4 üncü maddenin (ç) bendinde yer alan unsurun puanlamasında ortaklardan biri veya birkaçı tarafından aranan kriterin sağlanması yeterlidir.

Teklif fiyatı puanlaması; en düşük geçerli teklif tutarı veya 45 inci maddeye göre hesaplanan sınır değer ya da bu değerin üzerindeki ilk geçerli teklif tutarı referans değer alınarak yapılabilir. Bu durumda toplam değerlendirme puanı 100 olmak kaydıyla referans değere 50’den az olmamak üzere ihale dokümanında belirlenen tam puan verilir. Puanlama, teklif tutarları ile referans değer arasındaki farka bağlı olarak aşağıdaki formüle göre yapılır…” açıklaması yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: BELEDİYEMİZ SORUMLULUĞUNDAKİ MUHTELİF MAHALLELERDE BİTÜMLÜ SICAK KARIŞIM ASFALT BETONU İLE YOL, PREFABRİK KİLİTLİ PARKE TAŞ İLE YOL VE KALDIRIM VE SATHİ KAPLAMA YAPILMASI İLE AGREGA TEMİNİ İŞİ

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde):

d) Kodu:

e) Miktarı:

TOPLAM 16 KALEMDE BELEDİYEMİZ MUHTELİF MAHALLELERİNDE BİTÜMLÜ SICAK KARIŞIM ASFALT BETONU İLE YOL, PREFABRİK KİLİTLİ PARKE TAŞ İLE YOL VE KALDIRIM VE SATHİ KAPLAMA YAPILMASI İLE AGREGA TEMİNİ İŞİ

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer:

1-Seyhan İlçe Belediyesi sorumluluğundaki sokaklar

2- Seyhan İlçe Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü bünyesindeki Büyük Dikili Asfalt Üretim Şantiyesi” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirlenecektir.

35.1.1.

Fiyat Dışı Unsur Değerlendirme Yöntemi: Diğer (Manuel Giriş)

Fiyat Dışı Unsur Formülü, Tanımı ve Açıklamaları

A. Değerlendirme "teklif fiyatı" ile "kalite ve teknik değer nitelik" olmak üzere iki kısımda yapılacaktır.

A.1. Teklif fiyatı puanlaması

Teklif fiyatı puanlaması 40 tam puan üzerinden yapılacaktır. Geçerli teklif veren istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatı sahibi istekli 40 puan alacak olup, diğer isteklilere ait teklif puanları; TP = (TFmin x 40) / TF formülü ile hesaplanacaktır. Bu formülde;

TP: Teklif puanı,

TFmin: Geçerli teklifler içinden istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatı, TF: İsteklinin teklif fiyatı,

ifade eder.

A.2. Kalite ve teknik değer nitelik puanlaması*

Kalite ve teknik değer nitelik puanlaması 60 tam puan üzerinden yapılacaktır. Geçerli teklif veren isteklilere ait kalite ve teknik değer nitelik puanlamasına konu iş kalemleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

(1- BİTÜMLÜ SICAK KARIŞIM AŞINMA ASFALT BETONU İLE YOL YAPILMASI (Asfalt Betonu Üretilmesi İşyerine - Ortalama 50 Km - Nakli, Elektronik Duyargalı Finişerle Serme ve Silindirle Sıkıştırma Dahil )- TON- 4.000,00 - 6 PUAN)

(2- İDARE MALI BİTÜMLÜ SICAK KARIŞIM ASFALT BETONU İLE ASFALT YOL TAMİRATI YAPILMASI (Serme ve Sıkıştırma Dahil) - TON- 16.000,00- 14 PUAN)

(3- İKİ TABAKA ASTARLI BİTÜMLÜ SATHİ KAPLAMA YAPILMASI (TİP-1 ARTI TİP-3) (KIRILMIŞ VE ELENMİŞ OCAK TAŞI İLE) ( İşyerine Ortalama 50 km Nakli, Serici ile Serme ve Silindir ile Sıkıştırma Dahil)- DA- 70,00 - 8 PUAN)

(4- PLENT ALTI BİTÜMLÜ SICAK KARIŞIM AŞINMA ASFALT BETONU TEMİNİ (KIRILMIŞ VE ELENMİŞ OCAK TAŞI İLE ) (TİP-1)- TON- 10.000,00 - 11 PUAN)

(5- PLENT MİKS TEMEL YAPILMASI (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı İle) (İşyerine - Ortalama 50 Km - Nakli Dahil)-TON - 20.000,00 - 8 PUAN)

(7- 6 CM YÜKSEKLİĞİNDE NORMAL ÇİMENTOLU BUHAR KÜRLÜ BETON PARKE TAŞI İLE DÖŞEME KAPLAMASI YAPILMASI (Her Ebat, Renk ve Desende)- M2- 3.000,00- 1 PUAN)

(8- 8 CM YÜKSEKLİĞİNDE NORMAL ÇİMENTOLU BUHAR KÜRLÜ BETON PARKE TAŞI İLE DÖŞEME KAPLAMASI YAPILMASI (Her Ebat, Renk ve Desende)- M2- 7.000,00-2 PUAN)

(13- OCAK TAŞINDAN KONKASÖRLE KIRILMIŞ VE ELENMİŞ 25 mm (1") LİK TEMEL VE BANKET MALZEMESİ TEMİNİ VE BÜYÜKDİKİLİ MAHALLESİ ASFALT ŞANTİYESİNE NAKLİ - TON- 12.000,00- 4 PUAN)

(14- OCAK TAŞINDAN KONKASÖRLE KIRILMIŞ VE ELENMİŞ 19 MM (3/4'') VE 12.5 MM (1/2'') LİK AGREGA HAZIRLANMASI VE BÜYÜKDİKİLİ MAHALLESİ ASFALT ŞANTİYESİNE NAKLİ - TON- 6.000,00- 2 PUAN)

(15- OCAK TAŞINDAN KONKASÖRLE KIRILMIŞ VE ELENMİŞ 9,5 MM (3/8'') LİK AGREGA HAZIRLANMASI VE BÜYÜKDİKİLİ MAHALLESİ ASFALT ŞANTİYESİNE NAKLİ - TON- 6.000,00- 2 PUAN)

(16- OCAK TAŞINDAN KIRILMIŞ VE ELENMİŞ 4,75 MM (NO.4) VE DAHA KÜÇÜK AGREGA HAZIRLANMASI VE BÜYÜKDİKİLİ MAHALLESİ ASFALT ŞANTİYESİNE NAKLİ - TON- 6.000,00- 2 PUAN)

TOPLAM: 60 PUAN

Söz konusu iş kalemleri için isteklilerce teklif edilen fiyatların; aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin %90 - %110 aralığında (%90 ve %110 dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için yukarıdaki tabloda yer alan puanlar verilecektir. İsteklilerin teklifleri %90 - %110 aralığı dışında kalıyorsa iş kalemleri için puan alamayacaklardır. Kalite ve teknik değer nitelik puanı, her bir iş kalemi için verilen puanların toplamıdır.

A.3. Toplam puan

Toplam puan, teklif fiyat puanı ile kalite ve teknik değer nitelik puanının toplamıdır.

A.4. Fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli

Fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli; FDTF = (ETF x 100) / TTP formülü ile hesaplanacaktır. Bu formülde;

FDTF: İsteklinin fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli,

ETF: Toplam puanı en yüksek istekliye ait teklif bedeli,

TTP: İsteklinin toplam puanı,

ifade eder.

B. Ekonomik açıdan en avantajlı teklif

Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli en düşük olan istekliye ait teklif bedelidir.

35.1.2. Fiyat dışı unsurların değerlendirilmesine ilişkin bilgi ve belgeler yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilecektir.

35.2 Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde ilgili uygulama yönetmeliğinde düzenlenen usule göre ihale sonuçlandırılacaktır.

35.2.1. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde; Teklif fiyatı daha düşük olan istekli ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlenecektir. Fiyat tekliflerinin de eşit olması durumunda 35.1.1. maddesinde yer alan fiyat dışı unsurların öncelik sıralaması esas alınarak ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenecektir.

35.3. Fiyat avantajı uygulanması:

35.3.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale işlem dosyasında yer alan idare tarafından bahse konu ihalede fiyat dışı unsur uygulaması kullanılmasının gerekçesine ilişkin yazıda “İhale konusu iş, imalatların projelendirilmesi mümkün olmadığından teklif birim fiyat usulü ile ihaleye çıkarılmıştır. İşin özelliğinden dolayı isteklilerin iş kalemlerine gerçekçi ve piyasa koşullarına uygun birim fiyat teklifi vermeleri işin yapılabilmesi ve tamamlanabilmesi için önem arz etmektedir. Firmaların bazı iş kalemlerine çok düşük teklif birim fiyat vererek uygulamada düşük teklif birim fiyat verilen iş kalemlerini yapmama çabasına girmeleri işin tamamlanması için sorun teşkil etmektedir. Ayrıca firmaların bazı iş kalemlerine yüksek teklif birim fiyat verip yüksek teklif birim fiyat verilen iş kalemlerine öncelik vererek işin fiziki gerçekleşme durumu ile ödeme durumu arasında ciddi farkların oluşmaması için fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak ihalenin sonuçlandırılması amaçlanmıştır.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 40’ıncı maddesi uyarınca, ekonomik açıdan en avantajlı teklif; sadece fiyat esasına göre belirlenebileceği gibi fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar dikkate alınarak da belirlenebilmektedir. Kamu İhale Genel Tebliği’nin 53.3.4’üncü maddesinde de ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin hangi yöntem kullanılarak belirlenebileceği hususlarının açıklandığı, açıklanan hususlar ile idare veya Kurum tarafından belirlenen benzeri diğer hususların biri, birkaçı ya da tamamının fiyat dışı unsur olarak kullanılabileceği, belirlenen yöntemler arasında “ihale konusu işi oluşturan bileşenler itibarıyla isteklinin teklifi ile yaklaşık maliyet yapısının birbiri ile uyumu” hususunun bulunduğu, bu çerçevede ihaleye sunulan teklif fiyatları ile birlikte fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak ihaledeki ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin belirlenmesine yönelik İdari Şartname’nin 35’inci maddesindeki düzenlemelerin yapılmasının mümkün olduğu anlaşılmaktadır.

İtirazen şikâyete konu ihale dokümanında yapılan düzenlemeler incelendiğinde, söz konusu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyatla birlikte fiyat dışı unsurlar da dikkate alınarak belirleneceğinin ve ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenirken fiyat dışı unsurların nasıl puanlanacağının düzenlendiği anlaşılmıştır.

İhale dokümanı üzerinde yapılan incelemede, kalite nitelik puanlamasının 60 tam puan üzerinden yapılacağı, geçerli teklif veren isteklilere ait kalite nitelik puanlamasına konu 16 iş kalemi için isteklilerce teklif edilen fiyatların aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin %90 - %110 aralığında (%90 ve %110 dahil) kalması durumunda her bir iş kalemi için yukarıda belirtilen puanların verileceği, isteklilerin teklifleri %90 - %110 aralığı dışında kalıyorsa bahse konu iş kalemleri için puan alamayacakları belirtilmiştir.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin söz konusu maddesinde yer alan düzenleme ile amaçlanan, 4734 sayılı Kanun’un 40’ıncı maddesinde düzenlenen fiyat dışı unsurun, ihale konusu işin beklenen kaliteye uygun olarak gerçekleştirilmesini ve özellikle yapım işleri ihalelerinde işin erken tasfiye edilmesi suretiyle kaynakların verimli kullanılması ilkesinin muhtemel ihlallerini engelleyecek şekilde etkin kullanımını sağlamaktır. Bu bağlamda, yapım işi ihalelerinde bazı isteklilerin birim fiyat üzerinden teklif alınan iş kalemlerinden özellikle işin niteliği itibarıyla miktarı işin devamı sırasında büyük değişkenlik gösterebilecek olan kazı yapılması gibi alt yapıya ilişkin iş kalemlerinin birim fiyatını yaklaşık maliyete oranla çok yüksek, diğer iş kalemlerinin birim fiyatını ise çok düşük belirledikleri, bunun sonucunda ihalenin bu şekilde teklif veren isteklinin üzerinde kalması halinde, işin gerçekleştirilmesi aşamasında yüksek birim fiyat teklif edilen iş kalemlerindeki miktar artışı nedeniyle sözleşme bedelinin büyük kısmının bu iş kalemlerine karşılık olarak ödendiği, bu durumun sözleşme konusu iş kapsamındaki bazı imalatlar gerçekleştirilmeden işin tasfiye edilmesi sonucunu doğurduğu ve bu suretle kamu hizmetlerinin gecikmesine ve kaynakların verimli kullanılamamasına neden olduğu görüldüğünden, söz konusu Tebliğ düzenlemesi ile yaklaşık maliyet içerisindeki idarece belirlenen her bir iş kaleminin yaklaşık maliyetteki oranı ile isteklinin teklifindeki aynı iş kalemlerinin her birinin isteklinin teklif fiyatına oranının karşılaştırılmasının amaçlandığı anlaşılmaktadır.

Aksine bir kabulün, yani isteklinin teklif fiyatı ile yaklaşık maliyetin tutar bazında karşılaştırılması sonucuna götürecek bir değerlendirmenin, isteklilerin teklif fiyatlarını kendi şartlarına göre değil yaklaşık maliyete göre oluşturması sonucunu doğuracağı ve bu durumun gerek rekabet ilkesine gerekse kaynakların verimli kullanılması ilkesine aykırılık teşkil edeceği değerlendirilmiştir.

Bu çerçevede idarece yapılan düzenleme incelendiğinde, ihale dokümanında belirtilen 16 adet iş kalemi için “isteklilerce teklif edilen fiyatların; aynı iş kalemlerinin yaklaşık maliyetteki bedellerinin %90 - %110 aralığında (%90 ve %110 dahil) kalması” durumunda isteklilere puan verileceğinin öngörüldüğü, isteklilerce teklif edilecek fiyat dışı unsura konu iş kalemlerinin toplam teklif fiyatına uyumunun aranmasının ve isteklilerin idare tarafından belirlenen pozlardaki fiyat ağırlığının aynı iş için yaklaşık maliyetteki oranlamaya yaklaşması halinde fiyat dışı unsur puanı verileceğinin düzenlenmesinin gerektiği, bir başka ifadeyle değerlendirmede ilgili iş kaleminin teklifteki oranıyla yaklaşık maliyetteki oranının karşılaştırılmasının gerektiği, ancak yapılan düzenlemede ise puan almak isteyen isteklilerce teklif fiyatı belirlenirken olası yaklaşık maliyetin esas alınması düzenlemesine yer verildiği, dolayısıyla serbest piyasa koşullarında teklif fiyatı oluşturulmasının fiilen kısıtlandığı, bu itibarla söz konusu düzenlemeyle sağlıklı fiyat rekabetinin gerçekleşmesinin mümkün olmadığı,

Diğer taraftan yukarıda aktarılan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 53.3.5’inci maddesinde teklif fiyatı puanlamasının, en düşük geçerli teklif tutarı veya anılan Tebliğ’in 45’inci maddesine göre hesaplanan sınır değer ya da bu değerin üzerindeki ilk geçerli teklif tutarı referans değer alınarak yapılabileceği, bu durumda toplam değerlendirme puanı 100 olmak kaydıyla referans değere 50’den az olmamak üzere ihale dokümanında belirlenen tam puan verileceği hususlarının düzenlendiği, ihale dokümanı üzerinde yapılan incelemede ise, teklif fiyatı puanlamasının 40 tam puan üzerinden yapılacağı, geçerli teklif veren istekliler arasında teklif edilen en düşük teklif fiyatı sahibi isteklinin 40 puan alacağının belirtildiği, dolayısıyla söz konusu düzenlemenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 53.3.5’inci maddesine aykırı olarak düzenlendiği,

Yukarıda aktarılan değerlendirmeler çerçevesinde şikâyete konu Şartname düzenlemelerinin 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde belirtilen rekabet ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerini ihlal ettiği ve Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı düzenlendiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 118.286,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde 118.286,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin iptali gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.