KİK Kararı: 2024/UY.I-1066

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/034
Gündem No : 25
Karar Tarihi : 04.09.2024
Karar No : 2024/UY.I-1066
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Cm Yol İnş. Petrol Turizm Mad. Emlak Gıda San. Tic. Ltd. Şti. - Başkan Yol Maden İnş. Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/381931 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 15(Kastamonu) Bölge Müdürlüğü Sınırları İçerisindeki Muhtelif Yollarda Mıcır Temini, Yıkanması, Mıcır Sericiye Nakli Ve Alttemel, Temel Yapılması” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü tarafından 17.04.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Karayolları 15 (Kastamonu) Bölge Müdürlüğü Sınırları İçerisindeki Muhtelif Yollarda Mıcır Temini, Yıkanması, Mıcır Sericiye Nakli ve Alttemel, Temel Yapılması” ihalesine ilişkin olarak Cm Yol İnş. Petrol Turizm Mad. Emlak Gıda San. Tic. Ltd. Şti. - Başkan Yol Maden İnş. Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 26.04.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.05.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 08.05.2024 tarih ve 143707 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 08.05.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Kamu İhale Kurulunun 24.07.2024 tarihli ve 2024/MK-76 sayılı kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/558-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Karayolları 15. Bölge Müdürlüğü tarafından 17.04.2024 tarihinde açık ihale usulü ile ihale edilen 2024/381931 İhale Kayıt Numaralı “Karayolları 15. (Kastamonu) Bölge Müdürlüğü Sınırları İçerisindeki Muhtelif Yollarda Mıcır Temini, Yıkanması, Mıcır Sericiye Nakli ve Alttemel, Temel Yapılması” ihalesinde, ihale üzerine bırakılan Arc Taah. İnş. Pet. Nak. Turz. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Arpacı İnş. Nak. Turz. Taah. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anlaşmalı teklif verildiği, irade birliği içinde hareket ettikleri, anılan isteklilerin aynı binada faaliyet gösterdiği, tekliflerin aynı IP adresi üzerinden verildiğinin değerlendirildiği, yetkilileri arasında birinci derece akrabalık bağı bulunduğu, Arpacı Ltd. Şti.nin müdürü Salim Arpacıoğlu’nun, geçmişte ARC Ltd. Şti.nin ortaklarından biri olduğu gözetildiğinde ARC Ltd. Şti. ve Arpacı Ltd. Şti. arasında organik bağ bulunduğu, ARC Ltd. Şti., Arpacı Ltd. Şti. ve Mehmet Oktay Arıcan’ın birbirleriyle birinci derece akrabalık yanı sıra ticari birliktelik ilişkisinin olduğu, her ihalede birlikte ortak hareket ettikleri, bu durumun hayatın olağan akışına göre şirketlerin birbirinin tekliflerinden haberdar olduğuna kuvvetli karine teşkil ettiği,

ARC Ltd. Şti. ve Arpacı Ltd. Şti.nin bankacılık uygulamaları nezdinde grup şirketler olup aralarında çapraz kefalet ilişkisi bulunduğu, grup şirketler olarak tanımlanan tüzel kişilerin kamu ihale mevzuatı açısından da birlikte hareket ettiklerinin kabulü gerektiği, ihale tarihi itibariyle ve hala ARC Ltd. Şti. ve Arpacı Ltd. Şti.nin aktif hesaplarının bulunduğu Halk Bankası Kastamonu şubesi nezdinde grup şirketi olarak tanımlandığı ve aralarında çapraz kefalet ilişkisi olduğu, ayrıca bu ilişkinin Türkiye Bankalar Birliği tarafından oluşturulan “TBB Risk Merkezi-https://www.riskmerkezi.org/tr” veri tabanında da Bankacılık Kanunu gereği kayıt altında tutulduğu somut bilgisinin sunulduğu, Halk Bankası Kastamonu Şubesine ve Türkiye Bankalar Birliğine yazı yazılması ve gelen cevaba göre iddianın karşılanması gerektiği,

İhaleye teklif sunan firmaların tamamına yakınının sunmuş oldukları tekliflerin anlaşmalı ve sıralı teklif niteliğinde olduğu, söz konusu ihalenin ARC Ltd. Şti.de kalması için tüm tekliflerin birlikte bir arada özenle hazırlandığı, diğer bir tabirle ortalamayı (sınır değer ayarlaması) tutturma gayretlerinin olduğu, ihaleye teklif veren isteklilerin anlaşmalı olarak sıralı teklif verilmesi sonrasında sınır değerin 113.854.027,69 TL olarak tekliflerle ayarlama usulüyle belirlendiği, bu birlikteliğin sonucu olarak da ARC Ltd. Şti.nin kendi aralarında tespit ettikleri sınır değerin hemen üzerinde teklif sunarak 114.950.025,00 TL ile ihalenin anlaşmalı olarak kendilerinde kalmasının sağlandığı,

Ayrıca anılan ihale ile alakalı tüm firmaların geçici teminat aldıkları bankaların bir çoğunun aynı olduğu ve incelenmesi aşamasında aynı bankadan sıralı teminat aldıkları, bu firmalar arasında da çapraz kefalet ilişkisinin olduğu, söz konusu firmaların bölgedeki diğer kurum ve kuruluşların diğer tüm ihalelerinde de benzer teklif tarama usulüyle ayarlamaların yapıldığı, geçmiş ihaleler incelendiğinde firmalar arasındaki birlikteliklerin aynı olduğunun görüleceği,

Açıklanan gerekçelerle, ihale üzerine bırakılan ARC Ltd. Şti.nin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun Yasak fiil veya davranışlar başlıklı 17'nci maddesinin (b) bendindeki yasak fiil ve davranışları gerçekleştirdiği değerlendirildiğinden, teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasını gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:

…

j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:

a) Hile, vaat, tehdit, nüfuz kullanma, çıkar sağlama, anlaşma, irtikap, rüşvet suretiyle veya başka yollarla ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek.

b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.

c) Sahte belge veya sahte teminat düzenlemek, kullanmak veya bunlara teşebbüs etmek.

d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek.

e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.

Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,

Mezkûr Kanun’un “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilir.

Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir.

İhale sırasında veya sonrasında bu fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler, idarelerce o ihaleye iştirak ettirilmeyecekleri gibi yasaklama kararının yürürlüğe girdiği tarihe kadar aynı idare tarafından yapılacak sonraki ihalelere de iştirak ettirilmezler.

Yasaklama kararları, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen en geç kırkbeş gün içinde verilir. Verilen bu karar Resmi Gazetede yayımlanmak üzere en geç onbeş gün içinde gönderilir ve yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Bu kararlar Kamu İhale Kurumunca izlenerek, kamu ihalelerine katılmaktan yasaklı olanlara ilişkin siciller tutulur.

İhaleyi yapan idareler, ihalelere katılmaktan yasaklamayı gerektirir bir durumla karşılaştıkları takdirde, gereğinin yapılması için bu durumu ilgili veya bağlı bulunulan bakanlığa bildirmekle yükümlüdür.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Karayolları 15(Kastamonu) Bölge Müdürlüğü Sınırları İçerisindeki Muhtelif Yollarda Mıcır Temini, Yıkanması, Mıcır Sericiye Nakli Ve Alttemel, Temel Yapılması

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2024E04-230018 ( - Astarlı Sathi Kap. Yap. ve Agrega İhzaratı)

d) Kodu:

e) Miktarı:

110.000 ton ocak taşından kırılmış ve Elenmiş asfalt mıcırı temini ve nakli, 77.000 ton Temel Yapılması ve birim fiyat cetvelindeki miktarlar kadar diğer işler.

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Karayolları 15.(Kastamonu) Bölge Müdürlüğü Sınırları İçerisindeki Muhtelif Yollar” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu 2024/381931 İhale Kayıt Numaralı Karayolları 15 (Kastamonu) Bölge Müdürlüğü Sınırları İçerisindeki Muhtelif Yollarda Mıcır Temini, Yıkanması, Mıcır Sericiye Nakli ve Alttemel, Temel Yapılması ihalesinde 18 adet doküman indirildiği, 9 isteklinin teklif verdiği, 1 isteklinin teklifinin yeterlik bilgileri tablosunda bilanço ve ciro bilgilerine ilişkin beyanda bulunulmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, 18.04.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile fiyat tekliflerine ve fiyat dışı unsur puanına göre en avantajlı teklifi veren Arc Taah. İnş. Pet. Nak. Turz. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde ihalenin bırakıldığı, başvuru sahibi Cm Yol İnş. Petrol Turizm Mad. Emlak Gıda San. Tic. Ltd. Şti. - Başkan Yol Maden İnş. Petrol San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının ise en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

Başvuru sahibinin 08.05.2024 tarihli itirazen şikâyet başvurusu üzerine, yapılan inceleme neticesinde alınan Kamu İhale Kurulunun 29.05.2024 tarihli ve 2024/UY.I-710 sayılı kararı ile “…A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

….

Başvuru sahibinin iddiaları kapsamında ve ihale işlem dosyasında yer alan ve ihale süreci içerisinde beyan edilen/sunulan bilgi ve belgeler çerçevesinde yapılan incelemede;

ARC Taah. İnş. Petrol Nak. Turizm Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Arpacı İnş. Nak. Turizm Taah. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ortakları arasında akrabalık bağı bulunduğu ve Arpacı İnş. Nak. Turizm Taah. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ortağı Salim Arpacıoğlu’nun ARC Taah. İnş. Petrol Nak. Turizm Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin kurucu ortaklarından olduğu, ancak şirketlerin son durumunu gösteren ortaklık yapısında aynı kişilerin yer almadığı, şirket adreslerinin ve ortakların adreslerinin aynı olmadığı, ihale dokümanının indirildiği IP adreslerinin ve tekliflerin gönderildiği IP adreslerinin farklı olduğu, teklif mektuplarını e-imza ile imzalayan kişilerin farklı olduğu, tüm istekliler tarafından sunulan geçici teminatların incelenmesi neticesinde, aynı bankalardan alınan teminatlar olduğu, ancak tarihler arasında bir uyum bulunmadığı, aynı bankadan aynı tarihte sıralı teminat alındığına dair bir bilgiye ulaşılamadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde, anılan isteklilerin ortakları arasındaki akrabalık bağının, isteklilerin irade birliği içinde hareket ettiği ve birbirlerine ait teklif bilgilerinden haberdar olabilecekleri yönünde yeterli karine oluşturacak nitelikte olmadığı,

Ayrıca mevzuat gereğince aşırı düşük tekliflerin tespitinde esas alınan sınır değerin teklif mektubu ve geçici teminatı uygun olan isteklilerin teklif tutarları ve işin yaklaşık maliyeti esas alınmak suretiyle belirleneceği, mevcut ihalede sınır değer tutarının altındaki tekliflerin aşırı düşük teklif açıklaması istenmeden reddedileceği anlaşılmakla birlikte, ihaleye teklif sunan tüm isteklilerin geçici teminatlarının ve teklif mektuplarının idarece uygun bulunduğu ve sınır değer hesabına katıldığı, mevcut durumda sınır değer tutarının altında teklif sunan istekli de bulunmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.

İhaleye katılan isteklilerden Adnan Özkan’ın ihale dokümanını indirdiği IP adresi (95.) ile Arpacı İnş. Nak. Tur. Taah. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin teklif verdiği IP adresinin (95.) aynı olduğu tespit edilmiş olup, anılan isteklilerin irade birliği içinde örtülü hareket ettiklerine dair karine oluştuğu anlaşıldığından, Kanun’un 17’nci maddesinin (a), (b) ve (d) bendi hükümlerine aykırı hareket ettiği tespit edilen istekliler hakkında idare tarafından 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (j) bendi kapsamında işlem tesis edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

…

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Arpacı İnş. Nak. Tur. Taah. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Adnan Özkan’ın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

…

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine…” karar verildiği,

Anılan kurul kararının idareye tebliği üzerine, 06.06.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile “…İhale kararı üzerine idaremize şikayet ve sonrasında Kamu İhale Kurumuna yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulunca 2024/UY.I-710 sayılı düzeltici işlem kararı alınmıştır.

Karara göre teklif veren isteklilerden Arpacı İnş. Nak. Tur. Taah. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Adnan Özkan’ın 4734 Sayılı Kanun’un 17’nci maddesinin (a), (b) ve (d) bendi hükümlerine aykırı hareket ettiği tespit edildiğinden Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (j) bendi kapsamında tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına ve aynı Kanunun 58. maddesi gereğince işlem tesis edilmesine karar verilmiştir.

İhalede bu aşamadan sonra yapılan değerlendirmede ilk ihale kararına göre en avantajlı 1. ve 2. isteklilerde değişiklik olmadığı ve istekliler tarafından beyan edilen belgelerden elektronik ortamda teyidi yapılamayan belge bulunmadığı tespit edilmiştir.

Verilen fiyat tekliflerine ve İdari Şartnamenin “Ekonomik Açıdan En Avantajlı Teklifin Belirlenmesi” başlıklı 35. maddesinde belirtilen kriterlere göre, geçerli teklifler için hesaplanan “Teklif Puanı” ve “Kalite ve Teknik Değer Nitelik” puanlamaları sonucunda işin yine en avantajlı teklif veren Arc Taah. İnş. Pet. Nak. Turz. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin üzerinde bırakılmasına…” karar verildiği,

29.05.2024 tarihli ve 2024/UY.I-710 sayılı Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle, CM Yol İnş. Pet. Turz. Mad. Eml. Gıda San. Tic. Ltd. Şti. – Başkan Yol Mad. İnş. Pet. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından açılan davada, Ankara 18. İdare Mahkemesinin 03.07.2024 tarihli ve E:2024/997, K: 2024/1259 sayılı kararı ile “… Ancak, davacı şirketler, bahse konu Kurul kararı ile isteklilerin teklifi değerlendirme dışı bırakılmış ise de, itirazen şikayet dilekçesinde yer verdiği diğer bir iddia olan "ihale üzerine bırakılan Arc. Taah. İnş. Pet. Nak. Turz. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Arpacı İnş. Nak. Turz. Taah. Paz. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anlaşmalı teklif verildiği, ... ARC Ltd. Şti. ve Arpacı Ltd. Şti.nin bankacılık uygulamaları nezdinde grup şirketler olup aralarında çapraz kefalet ilişkisi bulunduğu..." hususuna ilişkin olarak herhangi bir değerlendirme yapılmadığından yakınmaktadır.

…

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde. Kurul'un itirazen şikayet başvurularını karara bağlarken 4734 sayılı Kanun'un kendisine verdiği "araştırma ve inceleme yetkisi" çerçevesinde her türlü araştırma ve incelemeyi yapması kanuni bir zorunluluktur. Bu bağlamda Kurul'un ihale uyuşmazlıklarını çözme yetkisini kullanırken itirazen şikayet başvurularındaki iddiaları tereddüde mahal bırakmayacak şekilde çözüme kavuşturma görevi bulunmaktadır.

Bu bağlamda, yukarıda açıklanan dava konusu Kurul kararında davacı şirketler tarafından ihale uhdesinde bırakılan ARC Taah. İnş. Petrol Nak. Turizm Paz. San. ve Tic. Ltd. ile Arpacı İnş. Nak. Turizm Taah. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin çapraz kefalet ilişkisinin bulunduğu iddiasına yönelik herhangi bir araştırma ya da inceleme yapılmadığı görülmektedir.

Bu itibarla, Kurul'un, davacı şirketlerin iddia ettiği ihale üzerinde bırakılan ARC Taah. İnş. Petrol Nak. Turizm Paz. San. ve Tic. Ltd. ile Arpacı İnş. Nak. Turizm Taah. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin çapraz kefalet ilişkisinin bulunduğundan kaynaklı irade birliği içinde hareket edip etmedikleri noktasındaki belirsizliği gidermesi için gerekli her türlü araştırma ve incelemeyi yaparak itirazen şikâyet başvurusu hakkında karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu verilen Kurul kararının ilgili kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır…” şeklinde gerekçe belirtilerek dava konusu işlemin iptaline karar verildiği,

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerektiğinden, 24.07.2024 tarihli ve 2024/MK-76 sayılı Kurul kararı ile “Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin “ihale üzerine bırakılan Arc. Taah. İnş. Pet. Nak. Turz. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Arpacı İnş. Nak. Turz. Taah. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anlaşmalı teklif verildiği, ARC Ltd. Şti. ve Arpacı Ltd. Şti.nin bankacılık uygulamaları nezdinde grup şirketler olup aralarında çapraz kefalet ilişkisi bulunduğu…” iddiasının esasının yeniden incelenmesine” karar verildiği anlaşılmıştır.

Konu ile ilgili olarak başvuru sahibinin itirazen şikayetinde yer vermiş olduğu Halkbankası Kastamonu Şubesine yazılan 19.08.2024 tarihli ve 57847 sayılı yazı ile “Arc. Taah. İnş. Pet. Nak. Turz. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Arpacı İnş. Nak. Turz. Taah. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında çapraz kefalet ilişkisi bulunup bulunmadığı hususunda” görüş talep edildiği,

Halkbankası Kastamonu Şubesinin 28.08.2024 tarihli ve E.84372 sayılı yazısı ile “Arc. Taah. İnş. Pet. Nak. Turz. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Arpacı İnş. Nak. Turz. Taah. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında çapraz kefalet ilişkisi bulunmaktadır.” şeklinde cevap verildiği anlaşılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (j) bendinde, anılan Kanun’un 17’nci maddesinde belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen isteklilerin ihale dışı bırakılacağı ifade edilmiş; aynı Kanun’un 17’nci maddesinin (a), (b) ve (d) bentlerinde rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak, ihaleye ilişkin işlemlere fesat karıştırmak veya buna teşebbüs etmek, alternatif teklif verebilme halleri dışında ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak asaleten ya da vekâleten birden fazla teklif vermek yasak fiil ve davranışlar arasında sayılarak söz konusu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında mezkûr Kanun’un dördüncü kısmında belirtilen hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir.

Bununla birlikte ihalelerde, isteklilerce gerçekleştirilen eylemlerin söz konusu bentler kapsamında yasak fiil ve davranış olarak nitelendirilebilmesi için gerçekleştirilen eylemlerin birlikte değerlendirilmesi ve irade birliği çerçevesinde birlikte hareket edildiğine dair güçlü kanıtların bulunması gerekmektedir.

Yukarda aktarılan bankanın cevap yazısında, Arc. Taah. İnş. Pet. Nak. Turz. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Arpacı İnş. Nak. Turz. Taah. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. arasında çapraz kefalet ilişkisi bulunduğunun ifade edildiği, bu anlamda çapraz kefalet ilişkisinin ticari hayatın bir gereği olarak olağan bir durum olduğu ve tek başına anılan isteklilerin irade birliği içinde hareket ettiği ve birbirlerine ait teklif bilgilerinden haberdar olabilecekleri yönünde yeterli karine oluşturacak nitelikte olmadığı anlaşılmakla birlikte,

29.05.2024 tarihli ve 2024/UY.I-710 sayılı Kurul kararı ile Arc Taah. İnş. Petrol Nak. Turizm Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Arpacı İnş. Nak. Turizm Taah. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ortakları arasında akrabalık bağı bulunduğu tespitinin yapıldığı,

Söz konusu hususlar bir arada değerlendirildiğinde anılan isteklilerin birbirlerinin teklifleri hakkında bilgi sahibi olabilecekleri ve rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmuş olabilecekleri, bu itibarla Kanun’un 17’nci maddesinin (a), (b) ve (d) bendi hükümlerine aykırı hareket ettiği tespit edilen istekliler hakkında idare tarafından 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (j) bendi kapsamında işlem tesis edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Arc Taah. İnş. Petrol Nak. Turizm Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.