KİK Kararı: 2024/UY.I-1031

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/033
Gündem No : 28
Karar Tarihi : 21.08.2024
Karar No : 2024/UY.I-1031
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Asil İnş. San. ve Tic. A.Ş.

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri 1. Bölge Müdürlüğü

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/1277833 İhale Kayıt Numaralı “Bursa Karacabey Gölecik Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Projesi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri 1. Bölge Müdürlüğü tarafından 20.12.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Bursa Karacabey Gölecik Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Projesi” ihalesine ilişkin olarak Asil İnş. San. ve Tic. A.Ş.nin 09.07.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.07.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.07.2024 tarih ve 154270 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.07.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/846 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartnamenin “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 24’üncü maddesinde “Tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 120 (YüzYirmi) takvim günüdür.” düzenlemesinin yer aldığı, tekliflerin geçerlilik sürelerinin 18.04.2024 tarihinde bittiği, idare tarafından isteklilerden teklif geçerlilik süresinin uzatılmasına ilişkin talepte bulunulmadığı, ihalenin teklif geçerlilik ve geçici teminat süresi dolmuş istekliler üzerinde bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, idarenin isteklilerden süre uzatımı talebinde bulunması, süre uzatımını kabul etmeyenler ile süre uzatımını kabul edip usulüne uygun olarak geçici teminat süresini uzatmayan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, sınır değerin ve fiyat dışı unsur puanlamalarının buna göre yeniden değerlendirilmesi gerektiği,

2. Fiyat dışı unsur puanlamasının hatalı yapıldığı, “0-70 mm boyutlarında kırmataş temin edilerek malzemenin nakletme, makine ile figüre etme, makine ile serme, sulama ve sıkıştırılma yapılması”, “arazi toplulaştırma projelerinde arazi etüdü, işletme mülakatlarının yapılması”, “tarla içi yol yapımı (4,00 m genişlik) şarampolsüz”, “tarla içi yol yapımı (6,00 m genişlik) şarampolsüz”, “arazi toplulaştırmasına giren paftaların taranarak, parsellerin sayısallaştırılması, tapu kayıtlarının bilgis. girilmesi, tapuya şerh verilmesi, alan kontrolü ve çizimi, kadastro kontrolünün yapılması, tapu kayıtlarının cad/cbs ortamında eşleştirilmesi” ve “makina ile ağaç kesme ve sökme (30-50 cm çapında)” iş kalemleri için istekliler tarafından verilmiş olan teklifler, İdari Şartname’nin 35’inci maddesinde yer alan fiyat dışı unsur değerlendirme yöntemine göre hesaplandığında söz konusu fiyat dışı unsur puanını elde etmelerinin mümkün olmadığı,

3. İhale üzerinde bırakılan Akaray Grup İnş. Tic. İth. ve İhr. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Atılım İnş. Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. - İkikat İnş. Taah. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından tüzel kişiliklerinin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösteren ticaret sicili gazeteleri ile nev'i ve isim değişikliklerini gösteren tüm ticaret sicili gazetelerinin ve ortakların TC kimlik numarası/vergi numarası ile ortakların ortaklık oranlarını tevsik edici belgelerin sunulmadığı veya sunulan belgelerin mevzuata aykırı olduğu, teklif ekinde sunulan vekâletnamenin, imza sirkülerinin ve imzaların geçerli olmadığı, ortaklık durum belgesinde yer alan bilgilerin Ticaret Sicil Gazetesi'nde yer alan bilgiler ile uyumlu olmadığı, teklif mektubu ve ekinde yer alan belgelerin yetkili kişilerce imzalanmadığı, sunulan imza sirkülerinin, vekaletnamenin veya teklif mektubundaki imzaların aynı olmadığı, vekaletnamede yetkili olduğu belirtilen kişilerin yetki sürelerinin sona erdiği,

4. Anılan isteklilerin bilanço oranları ve iş hacmine ilişkin yeterlik kriterlerini sağlamadığı, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler ile sunulan belgelerdeki tutarların farklı olduğu, bilanço oranlarında yuvarlama yapıldığı, belgelerde meslek mensubu kaşesinin bulunmadığı, ortak girişim olarak yapılan işlere ilişkin ciro bilgilerini içeren standart forma uygun belge sunulmadığı iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 32’nci maddesinde “Tekliflerin geçerlilik süresi ihale dokümanında belirtilir. İdarece ihtiyaç duyulması halinde bu süre, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir.” hükmü,

Anılan Kanun’un “Teminat mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde “…32 nci maddeye göre belirlenen tekliflerin geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmak kaydıyla, geçici teminat mektuplarında süre belirtilir. Teklif geçerlilik süresinin uzatılması halinde, geçici teminat mektuplarının süresi de aynı süre ile uzatılır. Kesin teminat mektuplarının süresi ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir…” hükmü,

Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 55’inci maddesinde “(1) Tekliflerin geçerlilik süresi; tekliflerin tahmini değerlendirme süresi, şikayete ilişkin süreler, ihale kararının onaylanması ile sözleşme imzalanmasına kadar geçecek süre ve benzeri hususlar dikkate alınarak belirlenir ve bu süre ihale dokümanında belirtilir.

(2) İdarece ihtiyaç duyulması halinde bu süre, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Teminatlar” başlıklı 56’ncı maddesinde “…Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren otuz günden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenir…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teklif geçerlilik süresinin dolmasından sonra sözleşme yapılması” başlıklı 16.7’nci maddesinde “Kesinleşen ihale kararı bildirildikten sonra şikayet başvurusunda bulunulması veya dava açılması nedeniyle ihale sürecinin uzaması sonucunda; teklif geçerlilik süresinin ihale dokümanında öngörülen süre kadar uzatıldığı ve bu sürenin de dolduğu, buna rağmen sözleşmenin imzalanamadığı durumlarda; İhale Uygulama Yönetmeliklerinde yer alan sözleşmenin imzalanması ile ilgili hükümlere göre, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ile kabul etmeleri şartıyla, sözleşme imzalanabilir. İdarece bu durumda ihale üzerinde kalan istekliye sözleşme imzalayıp imzalamayacağı hususu sorulmaksızın sadece teklif geçerlilik süresinin dolduğu gerekçe gösterilerek ihalenin iptal edilmemesi gerekmektedir. Ancak tekliflerin geçerlilik süresinin dolmuş olması nedeniyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin sözleşmeyi imzalama zorunluluğu bulunmadığından, sözleşmeyi imzalamayan istekliler hakkında geçici teminatın irat kaydedilmesine ve yasaklamaya ilişkin hükümler uygulanmayacaktır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: BURSA KARACABEY GÖLECİK AT VE TİGH PROJESİ

b) Türü: Yapım işleri

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): 2010A02-1188 (2010A020100 - Arazi Toplulaştırma ve TİGH)

d) Kodu:

e) Miktarı:

A-Grubu (30.000 ha düzenleme alanı içerisinde arazi toplulaştırma mühendislik işleri)

B-Grubu (400 km stabilize kaplamalı tarla içi yol ve birim fiyat teklif cetvelinde verilen diğer tarla içi geliştirme hizmetleri inşaat işleri)

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Bursa İli, Karacabey İlçesi; DANİŞMENT, TOPHİSAR, SULTANİYE, DAĞKADI, ARIZ, FEVZİPAŞA, KEŞLİK, KARASU, ŞAHİNKÖY, HOTANLI, KIRANLAR, GÖLECİK ve HÜDAVENDİGAR Mahalleleri” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 24’üncü maddesinde “24.1. Tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 120 - YüzYirmi (rakam ve yazıyla) takvim günüdür.

24.2. İhtiyaç duyulması halinde, teklif geçerlilik süresinin en fazla yukarıda belirlenen süre kadar uzatılması istekliden talep edilebilir. İstekli, İdarenin bu talebini kabul veya reddedebilir. İdarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebini reddeden isteklinin geçici teminatı serbest bırakılır/iade edilir.

24.3. Teklifinin geçerlilik süresini uzatan istekli, teklif ve sözleşme koşullarını değiştirmeden, geçici teminatını kabul ettiği yeni teklif geçerlilik süresi ile geçici teminata ilişkin hükümlere uygun hale getirir.

24.4. Bu konudaki istek ve cevaplar yazılı olarak EKAP üzerinden yapılır.” düzenlemesi,

Aynı Şartname’nin “Geçici Teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “…26.3. Geçici teminat olarak kullanılan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 17.05.2024 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.

26.4. Geçici teminatı ihalede istenilen katılma şartlarını sağlamayan teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğü tarafından açık ihale usulüyle ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle 20.12.2023 tarihinde gerçekleştirilen “Bursa Karacabey Gölecik Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Projesi” yapım ihalesi olduğu, söz konusu ihalede toplam 64 adet ihale dokümanı edinildiği ve 29 istekli tarafından teklif sunulduğu, ihalede sınır değerin altında teklif sunan 14 istekliye aşırı düşük teklif sorgulaması yapıldığı ve 05.02.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile Gismark İnş. Ltd. Şti. - Alya Grup Yapı Ener. Hay. Tur. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği,

Aynı ihale komisyonu kararında “Genel Müdürlüğümüzce yürütülen sulama proje sahalarında Arazi Toplulaştırma ve TİGH Projelerinin de bulunması durumunda, Sulama Projesi ile Arazi Toplulaştırma ve TİGH projelerinin birlikte yürütülmesi genel bir uygulamadır.

Bölge Müdürlüğümüzce inşaatı devam etmekte olan Karacabey Gölecik Barajı inşaatında %50 mertebesinde fiziki gerçekleşme sağlanmış olup inşaatı devam etmektedir. Gölecik Barajı sulama sahasında ise henüz herhangi bir imalat yapılmamıştır. Gölecik Barajı sulama sahasında, Sulama Projesi ile Arazi Toplulaştırma ve TİGH projesinin Genel Müdürlüğümüzün 28.12.2023 tarih ve 4169627 sayılı yazısı ve ekindeki (Toplulaştırma Genel Teknik Şartnamesi, Toprak Sınıfı Genel Teknik Şartnamesi, Makam Olur’u, Örnek Sözleşme Tasarısı, Örnek İdari Şartname) dokümanlar esas alınarak, birlikte ihale edilmesi her iki projenin eşgüdüm içerisinde yürütülmesine hem de kamu yararına olacağı kanaatine varılmıştır.

…

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen hususlar çerçevesinde 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 39. Maddesine istinaden bütün teklifler reddedilmek suretiyle ihalenin iptal edilmesi komisyonumuzca uygun müteala edilerek Makam’ın onayına sunulmuştur.” ifadelerine yer verilerek ihalenin iptal edildiği anlaşılmıştır.

05.02.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenen Gismark İnş. Ltd. Şti. - Alya Grup Yapı Enerji Hayvancılık Turizm Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından ihalenin iptali kararında belirtilen gerekçelerin uygun olmadığı yönünde doğrudan Kurum’a itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, Kamu İhale Kurulu’nun 06.03.2024 tarihli ve 2024/UY.I-403 sayılı kararı ile ihalenin iptali kararının iptaline karar verildiği, anılan Kurul kararının yerine getirilmesi kapsamında alınan 05.04.2024 tarihli ikinci ihale komisyonu kararı ile ihalenin Gismark İnş. Ltd. Şti. - Alya Grup Yapı Enerji Hayvancılık Turizm Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, Kad-Tem Müh. Müteah. İnş. Oto. Turizm Tic. ve San. A.Ş. - Kadıoğlu Müh. İnş. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığının ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,

Geçerli teklif sahibi Akaray Grup İnş. Tic. İth. ve İhr. Ltd. Şti. tarafından söz konusu karara karşı şikayet ve itirazen şikayet başvurularında bulunulduğu, Kamu İhale Kurulu’nun 05.06.2024 tarihli ve 2024/UY.I-734 sayılı kararı ile ihale üzerinde bırakılan Gismark İnş. Ltd. Şti. - Alya Grup Yapı Enerji Hayvancılık Turizm Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Kad-Tem Müh. Müteah. İnş. Oto. Turizm Tic. ve San. A.Ş. - Kadıoğlu Müh. İnş. ve Tic. A.Ş. İş Ortaklığı’nın tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği, anılan Kurul kararının yerine getirilmesi kapsamında alınan 01.07.2024 tarihli üçüncü ihale komisyonu kararı ile anılan istekliler değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin Akaray Grup İnş. Tic. İth. ve İhr. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Atılım İnş. Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. - İkikat İnş. Taah. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Başvuru sahibi tarafından, gelinen aşamada isteklilerin teklif geçerlilik süresinin dolduğu ve söz konusu sürelerin uzatılmasına ilişkin idarece herhangi bir talepte bulunmaksızın ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği, süre uzatım talebinde bulunulması ve teklif geçerlik süresinin ve buna bağlı olarak geçici teminatın uzatılıp uzatılmamasına göre değerlendirme yapılması gerektiği iddia edilmiştir.

Yapılan incelemede, başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname düzenlemelerine göre ihale tarihinin 20.12.2023 olduğu ve tekliflerin geçerlilik süresinin ihale tarihinden itibaren 120 (yüzyirmi) takvim günü olarak belirlendiği, geçici teminat mektuplarının geçerlilik süresinin ise 17.05.2024 tarihinden önce olmamak üzere istekliler tarafından belirleneceği, İdari Şartname’de belirlenen tekliflerin geçerlilik süresinin 18.04.2024 tarihinde dolduğu, idare tarafından teklif geçerlilik süresi uzatım talebi işlemi gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamalarında, tekliflerin geçerlilik süresinin ihale dokümanında belirtileceği, idarece ihtiyaç duyulması halinde bu sürenin, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabileceği, teklif geçerlilik süresinin ihale dokümanında öngörülen süre kadar uzatıldığı ve bu sürenin de dolduğu ve buna rağmen sözleşmenin imzalanamadığı durumlarda, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ile kabul etmeleri şartıyla sözleşme imzalanabileceği,

Ancak, mevcut durumda idarece verilen üçüncü ihale komisyonu kararının alındığı 01.07.2024 tarihi itibarı ile isteklilerin teklif geçerlilik süresinin dolduğu, buna karşın isteklilere teklif geçerliliklerinin devam edip etmediği hususu sorulmaksızın ihale sürecine devam edilmesinin mevzuata uygun olmayacağı, idarece ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde idare tarafından bu hususta işlem yapılmaksızın ihale komisyonu kararı alındığı göz önünde bulundurulduğunda, söz konusu işlemlerin anılan Yönetmelik’in 55’nci maddesi ile İdari Şartname’nin 26’ncı maddesine uygun şekilde isteklilerden teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebinde bulunulduktan sonra gelen cevaplar dikkate alınarak ihale süreci hakkında karar verilmesi gerektiği değerlendirildiğinden başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır…” hükmü,

“Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.

(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;

…

(10) İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinde “…(2) İdareye şikayet başvurusunda bulunulmadan veya idareye yapılan şikayet başvurusu hakkında idarece bir karar alınmadan ve on günlük karar verme süresi beklenilmeden doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde, Yönetmeliğin 15 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince bu başvurular ilgili idareye gönderilir. Ayrıca, başvuru sahibine de bilgi verilir. İdareye yapılan şikayet başvurusundan farklı bir konu ile Kuruma yapılan başvurularda şikayet süresinin henüz dolmadığı hallerde, itirazen şikayet konusuna ilişkin idarenin cevabının alınmamış olması nedeniyle bu başvurular da ilgili idareye gönderilir. İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması yer almaktadır.

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklamada şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.

Dolayısıyla, söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.

Bu çerçevede, şikâyet başvurusu, Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.

Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların, şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Bu itibarla, başvuru sahibinin iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer taraftan uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir.

Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.

Başvuru sahibinin 2’nci iddiasının 09.07.202024 tarihli idareye şikâyet başvurusuna konu edilmediği, söz konusu iddiaların ilk kez 29.07.2024 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı tespit edilmiştir.

Bu itibarla, başvuru sahibinin fiyat dışı unsur puanlamasına ilişkin iddiasının uyuşmazlığa konu hususun öğrenilmiş olduğu düzeltici ihale komisyonu kararının tebliğ edilmiş olduğu 02.07.2024 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde başvuruya konu edilmesi ve somut durumda en geç 12.07.2024 tarihine kadar iddia konusuna yönelik olarak başvuruda bulunulması gerekirken, anılan iddiaya bu süre geçtikten sonra 29.07.2024 tarihinde itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3 ve 4’üncü iddialarına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine alınanlar itirazen şikâyete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.

Kurum itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikâyet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Yargısal inceleme” başlıklı 57’nci maddesinde “Şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararlar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebilir ve bu davalar öncelikle görülür.” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurul kararlarına karşı başvuru” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 4734 sayılı Kanunun 57’nci maddesi uyarınca Kurul kararları idari yargı mercilerinde dava konusu edilebileceğinden, hak kaybına uğranılmaması bakımından Kurul kararının yeniden incelenmesi talebiyle Kuruma başvuruda bulunulmaması önem arz etmektedir.” açıklaması yer almaktadır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 56’ncı maddesinde, Kamu İhale Kurulu’nun, Kuruma gelen itirazen şikâyet başvurularıyla ilgili olarak gerekçesini belirtmek suretiyle karar vereceği hüküm altına alınmış olup, kamu ihale mevzuatında Kurul tarafından karara bağlanan hususların yeniden incelemeye alınmasına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.

Anılan Kanun’un 57’nci maddesi uyarınca, itirazen şikâyet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulunca verilen nihai kararlara karşı itiraz, ancak dava açılması suretiyle mümkün olup, herhangi bir sebeple Kurul kararlarına karşı itiraz niteliğindeki başvuruların Kurumca incelenmesi ve bu başvuru nedeniyle başvuruya konu Kurul kararını değiştiren veya onayan nitelikte yeni bir Kurul kararı alınması mümkün bulunmamaktadır. Bu bakımdan Kurul kararına itiraz niteliği taşıyan iddialara ilişkin olarak anılan Kanun hükümleri çerçevesinde Kurum tarafından yapılacak bir işlem bulunmamaktadır.

Diğer yandan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 17’nci maddesinde yer alan “4734 sayılı Kanunun 57’nci maddesi uyarınca Kurul kararları idari yargı mercilerinde dava konusu edilebileceğinden, hak kaybına uğranılmaması bakımından Kurul kararının yeniden incelenmesi talebiyle Kuruma başvuruda bulunulmaması önem arz etmektedir.” açıklaması ile Kurul tarafından karara bağlanan hususlar hakkında yargısal denetim yolunun işletilmesi gerektiği hususu da ayrıca vurgulanmıştır.

Yapılan incelemede, başvuru sahibinin “…tüzel kişiliklerinin ortakları, üyeleri veya kurucuları ile tüzel kişiliğin yönetimindeki görevlileri belirten son durumu gösteren ticaret sicili gazeteleri ile nev'i ve isim değişikliklerini gösteren tüm ticaret sicili gazetelerinin ve ortakların TC kimlik numarası/vergi numarası ile ortakların ortaklık oranlarını tevsik edici belgelerin sunulmadığı veya sunulan belgelerin mevzuata aykırı olduğu, teklif ekinde sunulan vekâletnamenin, imza sirkülerinin ve imzaların geçerli olmadığı, ortaklık durum belgesinde yer alan bilgilerin Ticaret Sicil Gazetesi'nde yer alan bilgiler ile uyumlu olmadığı, teklif mektubu ve ekinde yer alan belgelerin yetkili kişilerce imzalanmadığı, sunulan imza sirkülerinin, vekaletnamenin veya teklif mektubundaki imzaların aynı olmadığı, vekaletnamede yetkili olduğu belirtilen kişilerin yetki sürelerinin sona erdiği…” ve “…bilanço oranları ve iş hacmine ilişkin yeterlik kriterlerini sağlamadığı, Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda beyan edilen bilgiler ile sunulan belgelerdeki tutarların farklı olduğu, bilanço oranlarında yuvarlama yapıldığı, belgelerde meslek mensubu kaşesinin bulunmadığı, ortak girişim olarak yapılan işlere ilişkin ciro bilgilerini içeren standart forma uygun belge sunulmadığı…” iddialarının 05.06.2024 tarihli ve 2024/UY.I-734 sayılı Kurul kararında eşit muamele kapsamında incelendiği görülmüştür. Bu çerçevede başvuru sahibinin 3 ve 4’üncü iddialarının 05.06.2024 tarihli ve 2024/UY.I-734 sayılı Kurul kararına itiraz mahiyetinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Netice itibarıyla, başvuru sahibinin Kurul kararına itiraz niteliği taşıyan 2’nci iddiası yönünden, yukarıda yer verilen Kanun hükümleri çerçevesinde Kurum tarafından yapılacak bir işlem bulunmadığından, anılan hususlara yönelik başvurunun görev yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, isteklilerden teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebinde bulunulması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.