KİK Kararı: 2024/UM.II-832

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/026
Gündem No : 14
Karar Tarihi : 03.07.2024
Karar No : 2024/UM.II-832
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Osmanoğulları Enerji Lojistik Petrol Kuyumculuk İnşaat San. ve Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Çınar Belediye Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/1257153 İhale Kayıt Numaralı “Çınar Belediyesi Akaryakıt Ürünleri Mal Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Çınar Belediye Başkanlığı tarafından 03.01.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çınar Belediyesi Akaryakıt Ürünleri Mal Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Osmanoğulları Enerji Lojistik Petrol Kuyumculuk İnşaat San. ve Tic. A.Ş.nin 19.01.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.02.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.02.2024 tarih ve 130041 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.02.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Kamu İhale Kurulunun 05.06.2024 tarih ve 2024/MK-57 sayılı kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/162-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalede sunmuş oldukları Yeterlik Bilgileri Tablosu'nda kalite ve standarta ilişkin belgeler bölümünü doldurmadıkları, ilgili belgenin tarih, sayı ve geçerlik tarihini yazmadıkları, bu nedenle tekliflerinin geçersiz sayılması gerektiği, idarece Yeterlik Bilgileri Tablosu'nda beyan edilen ve teyit edilemeyen belgelerin 10.01.2024 tarihine kadar sunulmasının istenildiği, belgelerini kontrol ettiklerinde 21-HYB-4223 belge numaralı TSE Hizmet Yeterlilik Belgesinin geçerlik tarihinin 15.08.2023 olduğu, Yeterlik Bilgileri Tablosu'nda sehven bu kısmı boş bıraktıkları için belgenin geçerlik tarihini dikkate almadıkları, bu hususun idarenin de gözünden kaçtığı ve ihalenin üzerlerine bırakıldığı, ancak tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddiasına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kanun’un “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Elektronik ihale” başlıklı 58/A maddesinde “(1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.

(2) Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin uygun olan hükümleri, yoksa bu Yönetmelik hükümleri uygulanır. Ancak e-anahtarlar teklif ile birlikte ihale tarih ve saatine kadar gönderilir ve teklifler ihale tarih ve saatinde ihale komisyonu tarafından EKAP üzerinde açılır.

(3) Bu ihalelerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin ekinde bulunan “Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan ve Tekliflerin Elektronik Ortamda Alındığı İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname” ve ilgili yönetmelikler ekinde bulunan diğer standart formlar kullanılır ve EKAP üzerinden gönderilmeyen teklifler kabul edilmez.

…

(8) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ve istenilmişse teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır. …” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Çınar Belediyesi Akaryakıt Ürünleri Mal Alım İşi

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı:

Motorin Euro Dizel 300.000 Litre

95 Oktan Kurşunsuz Benzin 5.000 Litre

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: Belediyemizin ihtiyaç duyduğu motorin Belediyemiz Makine İkmal Bakım ve Onarım Müdürlüğündeki Akaryakıt deposuna en az 30.000 Litrelik tankerle peyderpey boşaltılacaktır. Benzin çim biçme makinaları, jeneratör ve araçlarımıza peyderpey verilmek üzere ilçe merkezi imar sınırları dahiline getirilecektir.” düzenlemesi,

7.5.3.4’üncü maddesinde “Teklif edilen petrol ürünleri; EPDK tarafından belirlenen evsaflara, TSE standartlarına, Tüpraş Spesifikasyonlarına uygun olacaktır. Yeterli şart ve seviyede ulusal marker tatbik edilmiş olacaktır. Ulusal marker tatbik edilmemiş ürünler kabul edilmeyecektir. Bu konuda başbakanlığın 15.10.2007 tarih ve 26671 sayılı genelgedeki esaslara göre işlem yapılacaktır.” düzenlemesi,

7.9.7.1’inci maddesinde “Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Laboratuar Akreditasyon İşbirliği Karşılıklı Tanınma Anlaşmasında yer alan akreditasyon kurumları tarafından düzenlenen kalite ve standarda ilişkin belgelerin, Türk Akreditasyon Kurumundan alınan teyit yazısıyla birlikte sunulması zorunludur…” düzenlemesi,

“Tekliflerin sunulma şekli” başlıklı 22’nci maddesinde “… 22.2. Yeterlik bilgileri tablosunda ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlar, teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalar standart formunda ise açıklama istenen teknik özellikler için ayrı satırlar açılmış olup, istekliye ait hangi belgeler esas alınarak ihaleye katılım sağlanmış ise o belgelere ilişkin tarih, sayı, yevmiye numarası gibi bilgiler ile istenen kriterlere ve açıklamalara ilişkin belgelerde yer alan gerekli bilgiler eksiksiz olarak açık ve anlaşılır bir şekilde belirtilmek suretiyle ekli standart formalara uygun şekilde doldurulacaktır. Yabancı istekli tarafından ihaleye teklif verilmesi halinde, bu şartnamede istenilen belgelere veya isteklinin kendi ülkesindeki mevzuat uyarınca düzenlenmiş olan dengi belgelere ilişkin bilgilerin beyan edilmesi gerekir. …” düzenlemesi,

“Tekliflerin Değerlendirilmesi” başlıklı 31’inci maddesinde “… 31.3. İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ve istenilmişse teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Yeterlik sertifikası üzerinden yeterlik tespiti yapılan ihalelerde ise, ihale dokümanında belirtilen katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, yeterlik sertifikası kapsamındaki geçerlik süresi dolan belgeler dahil yeterlik sertifikası üzerindeki bilgiler; yeterlik sertifikası üzerinden değerlendirme yapılamayan her belge veya kriter için ise yeterlik bilgileri tablosunda istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır. ” düzenlemesi,

“İhalenin karara bağlanması” başlıklı 36’ncı maddesinde “36.1. Aşırı düşük tekliflerin açıklama istenmeksizin reddedileceği ya da diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre aşırı düşük tekliflerin bulunmadığı ihalelerde, geçerli tekliflerden ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif olması öngörülen teklif sahiplerine; yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlar ile teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları, ayrıca ihale dokümanında öngörülmesi halinde numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerini vermeleri/kurulumlarını yapmaları için makul bir süre verilir. Beyan edilen bilgi/belgeler ve teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmayan istekliler ile numune ve/veya demonstrasyon işlemlerine ilişkin yükümlülüklerini yerine getirmeyen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir, sunduğu belgeler ile katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlayamayan istekliler ile numune ve/veya demonstrasyon değerlendirmesi başarısız sonuçlanan isteklilerin teklifleri ise değerlendirme dışı bırakılır. Bu işlemlere ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve belirlenecek ise ikinci teklif sahibi tespit edilene kadar devam edilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yeterlik Bilgileri Tablosu’na ilişkin standart formun ilgili kısmı aşağıda yer verildiği şekilde düzenlenmiştir.

Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler

Kalite ve Standarda İlişkin Diğer Belgeler

Belgenin ve Standardın Adı (Varsa Kodu)

İdari Şartnamenin 7.9.7.1 maddesi

İhalede yeterlik kriteri olarak standarda ilişkin belge istenmesi durumunda doldurulacaktır.

Düzenleyen Kurum/Kuruluş, Belgenin Tarihi, Sayısı ve Geçerlik Tarihi

…

…

…

Yetkili kurum ve kuruluşlara kayıtla ilgili belgeler

Belge Adı ve Düzenleyen Kurum/Kuruluş

İdari Şartnamenin 7.5.3.4 maddesi

İhalede yeterlik kriteri olarak yetkili kurum ve kuruluşlara kayıtla ilgili belge istenmesi halinde doldurulacaktır.

Belgenin Tarihi, Sayısı ve Geçerlik Tarihi

DİĞER BELGELER

[Belge adı/ kriter]

Açıklamalar

İhalenin Çınar Belediyesi akaryakıt ürünleri mal alım işi olduğu, ihale kapsamında 300.000 Litre Motorin Euro Dizel ve 5.000 Litre 95 Oktan Kurşunsuz Benzin alımı yapılacağı, ihalede 6 adet ihale dokümanı indirildiği, 03.01.2024 tarihinde yapılan ihaleye 2 isteklinin katıldığı, 10.01.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin başvuru sahibi istekli üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusu üzerine alınan 21.02.2024 tarihli ve 2024/UM.IV-318 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile başvurunun reddine karar verildiği, anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 6. İdare Mahkemesi’nin 30/04/2024 tarihli ve E:2024/461, K:2024/620 sayılı kararı üzerine alınan 05.06.2024 tarihli ve 2024/MK-57 sayılı Kurul kararı ile “1) Kamu İhale Kurulu’nun 21.02.2024 tarih ve 2024/UM.IV-318 sayılı kararının iptaline,

2. Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda başvuru sahibinin iddialarının esasının incelenmesine geçilmesine” karar verildiği görülmüştür.

Başvuru sahibinin iddiasına konu, İdari Şartname’nin 7.5.3.4’üncü maddesinde teklif edilen petrol ürünlerinin, EPDK tarafından belirlenen evsaflara, TSE standartlarına, Tüpraş Spesifikasyonlarına uygun olacağı, ürünlere yeterli şart ve seviyede ulusal marker tatbik edilmiş olacağı, ulusal marker tatbik edilmemiş ürünlerin kabul edilmeyeceği ve bu konuda Başbakanlığın 15.10.2007 tarihli ve 26671 sayılı Genelgesi’ndeki esaslara göre işlem yapılacağı şeklinde düzenleme yapıldığı, yine iddiaya konu İdari Şartname’nin 7.9.7.1’inci maddesinde, Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Laboratuar Akreditasyon İşbirliği Karşılıklı Tanınma Anlaşmasında yer alan akreditasyon kurumları tarafından düzenlenen kalite ve standarda ilişkin belgelerin, Türk Akreditasyon Kurumundan alınan teyit yazısıyla birlikte sunulmasının zorunlu olduğunun düzenlendiği görülmüştür.

İdare tarafından hazırlanan Yeterlik Bilgileri Tablosu’na ilişkin standart formun İdari Şartname’nin 7.5.3.4’üncü maddesine ilişkin açıklama kısmında “İhalede yeterlik kriteri olarak yetkili kurum ve kuruluşlara kayıtla ilgili belge istenmesi halinde doldurulacaktır.” düzenlemesine ve yine iddiaya konu İdari Şartname’nin 7.9.7.1’inci maddesine ilişkin açıklama kısmında “İhalede yeterlik kriteri olarak standarda ilişkin belge istenmesi durumunda doldurulacaktır.” düzenlemesine yer verildiği tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 7.5.3.4’üncü maddesinde teklif edilen ürünlerin sahip olması gereken teknik özelliklere ilişkin hususlara yer verildiği, ulusal marker tatbik edilmemiş ürünlerin kabul edilmeyeceği ve bu konuda ilgili Genelge’nin esas alınacağının belirtildiği ancak beyan edilmesi gereken herhangi bir belgeden bahsedilmediği ve istekliler tarafından sunulacak Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda beyan edilmesi gereken bilgilere ilişkin bir düzenleme yapılmadığı ve İdari Şartname’de anılan hususların yeterlik kriteri olarak belirlenmemiş olduğu anlaşılmıştır.

Yine İdari Şartname’nin iddiaya konu 7.9.7.1’inci maddesinde, ilgili akreditasyon kurumları tarafından düzenlenen kalite ve standarda ilişkin belgelerin, Türk Akreditasyon Kurumundan alınan teyit yazısıyla birlikte sunulmasının zorunlu olduğunun düzenlendiği ancak beyan edilmesi gereken herhangi bir belgeden bahsedilmediği ve istekliler tarafından sunulacak Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda beyan edilmesi gereken bilgilere ilişkin bir düzenleme yapılmadığı ve İdari Şartname’de anılan hususların yeterlik kriteri olarak belirlenmemiş olduğu tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından sunulan Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda, İdari Şartname’nin 7.5.3.4’üncü ve 7.9.7.1’inci maddelerine ilişkin kısımlarının boş bırakıldığı, benzer şekilde ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlenen Tunç Güneş Petr. Otom. İnş. Nak. Tur. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda da ilgili kısımlarının boş bırakıldığı, ihale sürecinde idarenin 04.01.2024 tarihli yazısı ile başvuru sahibi istekliden beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulmasının istendiği, başvuru sahibi tarafından 10.01.2024 tarihinde EPDK bayilik yazısı, İşyeri Açma Çalışma Ruhsatı, bayilik yazıları, alt yüklenici taahhütnamesi, TSE taahhütnamesi ve Türkak onaylı TSE belgesinin sunulduğu, sunulan belgelerin idare tarafından uygun bulunduğu ve ihale üzerinde kalan istekli ile sözleşmenin imzalandığı tespit edilmiştir.

Yapılan tespit ve incelemeler neticesinde; İdari Şartname’nin başvuru sahibinin iddiasına konu 7.5.3.4’üncü ve 7.9.7.1’inci maddelerindeki düzenlemelerde, beyan edilmesi gereken herhangi bir belgeden bahsedilmediği ve istekliler tarafından sunulacak Yeterlik Bilgileri Tablosu’nda beyan edilmesi gereken bilgilere ilişkin bir düzenleme yapılmadığı ve İdari Şartname’de anılan hususların yeterlik kriteri olarak belirlenmemiş olduğu, bu husus doğrultusunda Yeterlik Bilgileri Tablosu’na ilişkin standart formun anılan kısımlarında da ihalede yeterlik kriteri olarak yetkili kurum ve kuruluşlara kayıt durumu ve standarda ilişkin belge istenmesi durumunda ilgili kısımların doldurulacağının belirtildiği görüldüğünden, başvuru sahibi istekli tarafından sunulan Yeterlik Bilgileri Tablosu’nun iddiaya konu kısımlarının boş bırakılmasının anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına gerekçe oluşturmayacağı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddiasında haklı olmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iade edilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.