KİK Kararı: 2024/UM.II-693

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/020
Gündem No : 30
Karar Tarihi : 22.05.2024
Karar No : 2024/UM.II-693
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Yıldırım Plastik Makine ve Kalıp İmalat İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Tarım ve Orman Bakanlığı Artvin İl Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/129033 İhale Kayıt Numaralı “Çift Katlı Fenni Arı Kovanı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Tarım ve Orman Bakanlığı Artvin İl Müdürlüğü tarafından 22.03.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çift Katlı Fenni Arı Kovanı” ihalesine ilişkin olarak Yıldırım Plastik Makine ve Kalıp İmalat İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 04.04.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.04.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.04.2024 tarih ve 140714 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.04.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/489 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, İdari Şartname ile Teknik Şartname arasında uyumsuzluk bulunduğu, şöyle ki; Teknik Şartname’nin 2’nci maddesinde “Alımı yapılacak polen tuzaklı modern kovanların tümü Langstroth standartlarına uygun olmalıdır.” düzenlemesinin yer aldığı, zeyilname öncesinde ihale dokümanı ile temin edilecek ürünün TSE standart ve ölçülerine uygun olmasının istendiği, ancak ihale tarihine iki gün kala yapılan zeyilname ile TSE belgesinden vazgeçildiği, zeyilname sonrası hazırlanan Teknik Şartname kapsamında ilgili belgelenin istenmemesinin şaibeli ürün alımına sebep olacağı, ayrıca ürünün Langstroth standardına sahip olup olmadığının kabul komisyonu tarafından nasıl tespit edeceği hususunun net olmadığı, ilgili hususun belge ile tevsik edilmesi gerektiği, ilgili ürüne ait TSE 3409-2012 standardının bulunduğu, dolayısıyla bahse konu belge ile ispat yapılması gerektiği, aksi durumun standart dışı ürün alımına, arıcının ürün verimliliğinin düşmesine ve nihai tüketiciler için hijyen sorunlarına neden olacağı,

Taraflarına ait ürünlerin Langstroth ölçülerine haiz ürünler olduğu, TSE belgelerinin bulunduğu, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin TSE sorgusu yapıldığında ilgili standarda uygunluk belgelerinin olmadığının görüldüğü, ihalenin TSE belgesi olmayan firmaya bırakıldığı ve ikinci sırada da istenen standarda haiz olmayan bir firmanın belirlendiği, bu durumun ihaleye katılan istekliler arasında haksız rekabet yarattığı iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde “İlân yapıldıktan sonra ihale dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilânlar geçersiz sayılır ve iş yeniden aynı şekilde ilân olunur.

Ancak, ilân yapıldıktan sonra, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi veya isteklilerce yazılı olarak bildirilmesi halinde, ihale dokümanında değişiklikler yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olan zeyilname, son teklif verme gününden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ihale dokümanı alanların tamamına gönderilir. Zeyilname ile yapılan değişiklikler nedeniyle tekliflerin hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün zeyilname ile ertelenebilir. Zeyilname düzenlenmesi halinde, teklifini bu düzenlemeden önce vermiş olan isteklilere tekliflerini geri çekerek, yeniden teklif verme imkanı sağlanır…” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İstenecek belgeler” başlıklı 27’nci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere istenecek belgeler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:

…

i) İdareler tarafından, alımın niteliği ve bu Yönetmelikteki düzenlemeler esas alınarak, istenilmesi idarenin takdirinde bulunan ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterlik belgelerine yönelik düzenleme yapılabilir…” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Kalite ve standart ile ürünlerin piyasaya arzına ilişkin belgeler” başlıklı 42’nci maddesinde “…(2) Alım konusu malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğu ve bu uygunluğu gösteren belge veya belgelere yönelik olarak ön yeterlik veya ihale dokümanında düzenleme yapılabilir. Yapılacak düzenlemede aşağıdaki hususlar esas alınır:

a) Alım konusu malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belge veya belgeler, ihaleye katılımda yeterlik belgesi olarak istenebilir. Bu durumda, aday veya isteklinin teklif ettiği malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belgelerden birini sunması yeterlidir.

…

c) Alım konusu malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belge veya belgelerin, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak öngörülmemesi halinde; sözleşmenin uygulanması aşamasında yüklenici tarafından bu belge veya belgelerin muayene ve kabul komisyonuna sunulmasına yönelik teknik şartnamede veya sözleşme tasarısında düzenleme yapılabilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir...” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;

…

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

…

izleyen günden itibaren başlar…” hükmü,

Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;

…

c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,

…

yönlerinden sırasıyla incelenir.

…

(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmü,

İhaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Çift Katlı Fenni Arı Kovanı Alımı

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

2100 Adet

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: Artvin İl Tarım ve Orman Müdürlüğü” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:

7.5.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

…

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

{Belirtilmemiştir}

7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz…” düzenlemesi,

Sözleşme Tasarısı’nın “Denetim, muayene ve kabul işlemleri” başlıklı 30’uncu maddesinde “30.1. Teknik Şartname ve Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmelikte belirtildiği şekil ve şartlarda gerçekleştirilecektir.

1-Kabul komisyonu tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte yapılacak muayene ve incelemeden sonra işin durumu uygun görüldüğü takdirde bir kabul tutanağı düzenlenir bunu yüklenici veya vekili de imzalar.

2-Muayene ve Kabul komisyonu işin kabulüne ilişkin kusur ve eksikliklerin varlığını tespit ederse söz konusu eksiklik ve noksanlıkları belirteceği takvim günü içerisinde giderilmesini talep edilecektir…” düzenlemesi,

Anılan Tasarı’nın “Diğer hususlar” başlıklı 44’üncü maddesinde “44.1. Sözleşme aşamasında yükleniciden aşağıdaki belgeler istenecektir ;

- Plastik taban ve kapakların gıda kodeksine uygun olduğuna dair Tarım ve Orman Bakanlığından almış olduğu İşletme Kayıt Belgesi idareye sunacaktır…” düzenlemesi,

11.03.2024 tarihli zeyilname kapsamında yer alan Teknik Şartname’nin “Çift Katlı Fenni Langstroth Tipi Kovanın Teknik Şartları” başlıklı 2’nci maddesinde “Yapılacak ihale kapsamında 2.100 adet çift katlı Langstroth tipi kovan alımı yapılacaktır.

1. Alımı yapılacak polen tuzaklı modern kovanların tümü Langstroth standardına uygun olmalıdır. Kovanlarda polen tuzağı, kuluçkalık ballık ve kovan kapağı bulunmalıdır. Kapak ve katları birbirine sabitlemek ve taşımak için 4 adet paslanmaz, taşıma kulplu mandal olmalıdır…” düzenlemesi yer almaktadır.

25.03.2024 onay tarihli ihale komisyonu kararına göre, 8 adet ihale dokümanı indirilen ihaleye 7 isteklinin katıldığı, Nilhas Gıda İnş. Hay. Kuy. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, Nisa Sali’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından, zeyilname sonrası alımı yapılacak ürüne ilişkin TSE belgesinin istenmesinden vazgeçildiği, ancak bu durumun şaibeli ürün alımına sebep olacağı, ürünün Langstroth standardına sahip olup olmadığının TSE 3409-2012 standardı ile tevsik edilmesi gerektiği, ayrıca ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklilerin ilgili standarda haiz olmadığı iddia edilmektedir.

Zeyilname öncesindeki ihale dokümanı kapsamında yer alan Teknik Şartname’nin “Çift Katlı Fenni Langstroth Tipi Kovanın Teknik Şartları” başlıklı 2’nci maddesinde “Yapılacak ihale kapsamında 2.100 adet çift katlı Langstroth tipi kovan alımı yapılacaktır.

1. Alımı yapılacak polen tuzaklı modern kovanların tümü Langstroth TS 3409:2012 standardına uygun olmalıdır. Kovanlarda polen tuzağı, kuluçkalık ballık ve kovan kapağı bulunmalıdır…” düzenlemesi ile “Hususi Şartlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…Ek Belgeler

-TSE Belgesi

-Tarım ve Orman Bakanlığı Tarafından Üretim İzin Belgesi...” düzenlemelerinin yer aldığı görülmüştür.

İlgili düzenlemeden bahse konu ihale kapsamında Langstroth tipi kovan alınacağı ve kovanların TS 3409:2012 standardına uygun olması gerektiği anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, zeyilname öncesindeki ihale dokümanı kapsamında yer alan İdari Şartname incelendiğinde, itiraza konu TS 3409:2012 standardının yeterlik kriteri olarak belirlenmediği tespit edilmiştir.

İdarece 11.03.2024 tarihinde zeyilname düzenlendiği, Teknik Şartname’nin “Çift Katlı Fenni Langstroth Tipi Kovanın Teknik Şartları” başlıklı 2’nci maddesinden “TS 3409:2012 standardı” ifadesinin çıkarıldığı anlaşılmıştır. Öte yandan, zeyilname öncesindeki İdari Şartname’ye benzer şekilde yeni İdari Şartname kapsamında herhangi bir belgenin yeterlik kriteri olarak belirlenmediği görülmüştür.

Sonuç olarak, zeyilname sonrasındaki İdari ve Teknik Şartname birlikte değerlendirildiğinde, kovanların Langstroth standardına uygun olması gerektiği, ancak ilgili hususun yeterlik kriteri olarak belirlenmediği anlaşılmıştır.

Zeyilname bildiriminin başvuru sahibine EKAP üzerinden 11.03.2024 tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür.

Öte yandan, yukarıda aktarılan İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in ilgili maddelerinden, idareye şikâyet süresinin ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren başlayacağı, zeyilnameye yönelik başvurularda sürenin zeyilnamenin bildirildiği tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı ve bu sürenin 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün olduğu anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibinin, “Zeyilname sonrası alımı yapılacak ürüne ilişkin TSE belgesinin istenmesinden vazgeçildiği, ancak ürünün Langstroth standardına sahip olup olmadığının TSE 3409-2012 standardı ile tevsik edilmesi gerektiği” yönündeki iddialarının 11.03.2024 tarihinde düzenlenen zeyilnameye ilişkin olduğu, bahse konu zeyilnamenin başvuru sahibine aynı tarihte bildirildiği, bu açıdan söz konusu tarihten itibaren 10 gün içerisinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiği, ancak başvuru sahibi tarafından bu süre geçtikten sonra 04.04.2024 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu anlaşıldığından, ilgili iddiaların süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Başvuru sahibinin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklilerin TSE 3409-2012 standardına haiz olmadığı” iddiası incelendiğinde, zeyilname sonrasındaki Teknik Şartname’den kovanların Langstroth standardına uygun olması gerektiğinin anlaşıldığı, ancak İdari Şartname kapsamında ilgili hususun yeterlik kriteri olarak belirlenmediğinin görüldüğü, dolayısıyla tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında söz konusu standart açısından tekliflerin uygun olup olmadığına ilişkin bir belirleme yapılamayacağı, teklif edilen ürünlerin teknik şartnameye uygunluk denetiminin idarenin yetki ve sorumluluğunda olmak kaydıyla muayene ve kabul aşamasında yapılması gerektiği anlaşılmış olup, ilgili iddianın da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.