KİK Kararı: 2024/UM.II-342 (21 Şubat 2024)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/008
Gündem No : 31
Karar Tarihi : 21.02.2024
Karar No : 2024/UM.II-342
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Toyka Elektromekanik Mühendislik Müşavirlik İnşaat Makina San. ve Tic. Ltd. Şti. - Mukan Danışmanlık Gıda Temizlik Kırtasiye İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Satın Alma ve Stok Kontrol Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/1051679 İhale Kayıt Numaralı “Marmaray Cr3 Sözleşmesi Kapsamında Cnc Kontrollü Zemin Altı Tekerlek Torna Tezgahı Temini” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü Satın Alma ve Stok Kontrol Dairesi Başkanlığı tarafından 01.12.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Marmaray Cr3 Sözleşmesi Kapsamında Cnc Kontrollü Zemin Altı Tekerlek Torna Tezgahı Temini” ihalesine ilişkin olarak Toyka Elektromekanik Mühendislik Müşavirlik İnşaat Makina San. ve Tic. Ltd. Şti. -Mukan Danışmanlık Gıda Temizlik Kırtasiye İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 08.01.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 17.01.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.01.2024 tarih ve 129270 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.01.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/142 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1)Yeterlik bilgileri tablosunda yetkili satıcılık veya yetkili temsilciliğe ilişkin olarak özel ortak Mukan Danışmanlık Gıda Temizlik Kırtasiye İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin belgesinin beyan edildiği, idarece tekliflerinin İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde istenilen yetki belgesinin İdari Şartname’nin 7.9.5’nci maddesine uygun şekilde sunulmadığı, belgeyi düzenleyen Genel Müdür Bhojraj Hemraj Teli'nin imzasına ilişkin Hint-Latin Amerika Ticaret Odası tarafından yapılan tasdik işleminde, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun tasdik edilmediği, aynı şekilde Hint-Latin Amerika Ticaret Odası yetkilisi olarak müdür yardımcısının imzasına ilişkin, imza yetkilisi olarak doğruluğunun ve hangi sıfatla imzaladığının tasdik edilmediği gerekçeleriyle değerlendirme dışı bırakıldığı, bu işlemin mevzuata aykırı olduğu,

2. İdari Şartname’nin 7.5.3.2. maddesine istinaden sunulan ISO 9001:2015 belgesinin Türkçe tercümesiyle birlikte sunulmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, belgenin tercümesinin Türkiye’de yeminli tercüman tarafından yapılarak noter tarafından onaylandığı, söz konusu belgelerin idare tarafından “aslı gibidir” yapılarak teslim alındığı, diğer taraftan bu belge ilgili kurum ve kuruluşlardan sorgulanabilen bir belge olduğu,

3. İdari Şartname’nin 7.5.4. maddesine istinaden sunulan belgelerin (yer görme belgesi hariç) imzasız ve mühürsüz olarak sunulduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen belgelerin idare tarafından istenilmesi üzerine idareye sunulduğu, İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde yer verilen bu belgelerin sunulan dizi pusulasında maddeler halinde belirtildiği ve tek tek hangi belgeler olduğu açık ve net bir şekilde ifade edildiği, belgelerin iş ortaklığı tarafından kaşelenerek ve imzalanarak sunulduğu, bu belgelerde imza ve kaşe olmasa bile bahse konu belgeler herhangi bir kamu kurum ve kuruluşundan alınan ve belgelerin sunuluş şekline göre düzenlenmesi gereken belgeler olmayıp isteklilerce beyan edilen belgeler olduğu, idarenin tekliflerini değerlendirme dışı bırakma gerekçesinin yerinde olmadığı,

4. İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu yerli malı belgesinin uygun olmadığı, mevzuat gereği Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri arasından belirlenen ve Kurum tarafından ilan edilen orta ve yüksek teknolojili ürünler listesinde yer alan malların ihalelerinde, yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranında fiyat avantajı sağlanmasının zorunlu olduğu, idare tarafından gerçekleştirilen ihaledeki ürünün CNC Kontrollü Zemin Altı Tekerlek Torna Tezgâhı olduğu, yayımlanan liste incelendiğinde demiryolu ile ilgili herhangi bir torna yer almadığı, Kurum tarafından yayımlanan listede olmadığından yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 fiyat avantajı uygulanmasının mümkün olmadığı,

Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı sağlanması için kamu alımlarında 4734 sayılı Kanun kapsamında fiyat avantajı sağlanması zorunlu olan ürün listesi, CPV kodu ve teknoloji sınıfının ihale dokümanında belirtilmesi şartıyla uygulanması gerektiği halde ihale dokümanında bu konuyla ilgili herhangi bir düzenleme yapılmadığı, ihale üzerinde kalan isteklinin sunmuş olduğu yerli malı belgesinin “Marmaray CR3 Sözleşmesi Kapsamında CNC Kontrollü Zemin Altı Tekerlek Torna Tezgahı (1 Adet) Temini İşi”ne ilişkin olmadığı, herhangi başka devlet işletmesi ya da özel işletmede ihale konusu Tandem Zeminaltı Tren Tekerlek Tornası kullanılmadığı veya yeni satın alınan ürün bulunmadığı, Bayraktar Makine İnşaat A.Ş. firmasının teklif ettiği ürünün üreticisi Dirinler Sanayi Makinaları Endüstri ve Ticaret A.Ş.nin ihalede teklif edilen Zeminaltı Tandem Torna ürününü üretmediği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 29’uncu maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.

…

(3) İdare tarafından ön yeterlik veya ihale dokümanında yapılan düzenleme çerçevesinde, ürünlerin ilgili teknik mevzuata ve standartlara uygun olarak imal edildiğini ve piyasaya arz edildiğini gösteren belgelerin mevzuatına uygun olarak çoğaltılmış suretleri ya da malın üzerinde veya ambalajında bulunan kalite ve standartlara ilişkin marka, işaret ve etiketleri de bu belgelerin aslına uygun sureti olarak kabul edilebilir.

(4) Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye’deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, “apostil tasdik şerhi” taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır. Apostil tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun; düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce teselsülen tasdik edilmiş olması ve apostil tasdik şerhinin tasdik silsilesindeki bir önceki merciye ilişkin olması halinde de belgenin usulüne uygun olarak sunulduğu kabul edilecektir.

b) Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi, bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

c) (a) veya (b) bendi kapsamında sunulmayan belgeler ise aşağıdaki yöntemlerden biri ile tasdik edilmelidir:

1. Belge, doğrudan düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı ya da düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerin tasdikini müteakip o ülkenin Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edildikten sonra o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından tasdik edilmelidir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde ise tasdik işlemi bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından yapılır. Düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerin tasdiki ile belgenin düzenlendiği ülke Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden; belgedeki bir önceki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tasdik işleminden ise; imzanın doğruluğunun ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

2. Belge, sırasıyla düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir. Düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliğinin tasdik işleminden; belgedeki bir önceki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden ise; imzanın doğruluğunun ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

ç) Teselsülen yapılan tasdik işlemlerinde teyit edilecek unsurlara ilişkin eksikliklerin veya hataların sonraki merciler tarafından tasdik kapsamında giderilmesi veya düzeltilmesi halinde de belgenin usulüne uygun olarak sunulduğu kabul edilir.

d) Yabancı ülkenin Türkiye’deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir. Bu tasdik işleminden belgedeki imzanın doğruluğunun ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

e) Fahri konsolosluklarca düzenlenen belgelere dayanılarak işlem tesis edilemez.

f) İdare tasdik işleminden muaf tuttuğu resmi niteliği bulunmayan belgeleri ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede belirtir.

(5) Başvuru veya teklif kapsamında sunulacak belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

b) Yabancı istekliler tarafından sunulan ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ile bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

1. Tercümelerin tasdik işleminden, tercümeyi gerçekleştiren yeminli tercümanın imzası ve varsa belge üzerindeki mührün ya da damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.

2. Belgelerin tercümelerinin düzenlendiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümesinde “apostil tasdik şerhi” taşıması halinde, bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz. Bu tercümelerin “apostil tasdik şerhi” taşımaması durumunda ise tercümelerdeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damga, bu ülkedeki ilgili Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.

3. Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, belgelerin tercümelerinin tasdik işlemi de bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

4. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, o ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olmakla birlikte “apostil tasdik şerhi” taşımaması durumunda ise; söz konusu tercümedeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damganın, sırasıyla bu ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmesi gereklidir.

5. Yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması halinde ise, bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz.

(6) Kalite ve standarda ilişkin belgelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Laboratuvar Akreditasyon İşbirliği Karşılıklı Tanınma Anlaşmasında yer alan akreditasyon kurumları tarafından yabancı ülkede düzenlenen belgeler, Türk Akreditasyon Kurumundan alınan teyit yazısı ile birlikte sunulması durumunda tasdik işleminden muaftır. Bu belgelerden yabancı dilde düzenlenenlerin tercümelerinin, Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

b) Türk Akreditasyon Kurumundan bir teyit yazısı alınmadan sunulabilen ve yabancı ülkede düzenlenen kalite ve standarda ilişkin belgelerin tasdik işlemi ve tercümelerinin yapılması dördüncü ve beşinci fıkralardaki esaslara tabidir.” hükmü,

“Yetkili satıcılığı veya imalatçılığı gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) Alımın özelliği göz önünde bulundurularak, aday veya isteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığı, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak düzenlenebilir. Bu hususun yeterlik kriteri olarak düzenlenmesi durumunda aşağıdaki bentlerde yer alan belgelerin birlikte istenmesi zorunludur. Aday veya istekli ise kendi durumuna uygun olan belge veya belgeleri sunar. Bu belgeler şunlardır:

a) Aday veya istekli imalatçı ise imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler,

b) Aday veya istekli yetkili satıcı veya yetkili temsilci ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler,

c) Aday veya istekli Türkiye’de serbest bölgelerde faaliyet gösteriyor ise yukarıdaki belgelerden biriyle birlikte sunduğu serbest bölge faaliyet belgesi.

(2) İş ortaklığında ortaklardan birinin, teklif edilen mala veya mallara ilişkin imalatçı veya yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belgelerden birini sunması yeterlidir. Konsorsiyumların katılabileceği ihalede, işin uzmanlık gerektiren kısımları göz önünde bulundurularak, her bir kısım için bu belgelere yönelik düzenleme ayrı ayrı yapılır. Konsorsiyum ortaklarından her biri, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği kısım için istenilen yeterlik kriterini sağlamak zorundadır.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Marmaray CR3 Kapsamında CNC Kontrollü Zemin Altı Tekerlek Torna Tezgahı Temini

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

Marmaray CR3 Sözleşmesi Kapsamında CNC Kontrollü Zemin Altı Tekerlek Torna Tezgahı (1 Adet) Temini İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: TCDD Taşımacılık A.Ş. Gebze Vagon Bakım Onarım Atölyesi Gebze/KOCAELİ” düzenlemesi,

“İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

7.5.2. İsteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığını belgelendirmesi gerekir. Bu çerçevede istekli aşağıdaki bentlerde yer alan belgelerden kendi durumuna uygun olan belge veya belgeleri sunabilir:

a) İstekli imalatçı ise imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler,

b) İstekli yetkili satıcı veya yetkili temsilci ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler,

c) İstekli Türkiye'de serbest bölgelerde faaliyet gösteriyor ise yukarıdaki belgelerden biriyle birlikte sunduğu serbest bölge faaliyet belgesi.

İş ortaklığında ortaklardan birinin, teklif edilen mala veya mallara ilişkin imalatçı veya yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belgelerden birini sunması yeterlidir.

…

7.5.3.2.

Uluslararası Kurallara Uygun Şekilde Akredite Edilmiş Kalite Kontrol Kuruluşları tarafından verilen sertifikalar,

İsteklilerin torna üretimi ve/veya tezgah üretimi konusunda sahip olduğu, ISO 9001:2015 belgesi,

İstekli yetkili satıcı ise, imalatçının sahip olduğu yukarıda belirtilen kalite belgesini verecektir.

CNC Kontrollü Zemin Altı Tekerlek Torna Tezgahının satış sonrası periyodik bakım, onarım ve arıza tamirlerinin yapılabilmesi için Türkiye'de anlaşmalı servisleri bulunacaktır. İstekliler, söz konusu servislerin isim, adres, telefon vb. bilgileri ve imalatçı firmadan alınmış servis yetki belge/belgelerini teklifle vereceklerdir.

…

7.9. Belgelerin sunuluş şekli:

…

7.9.5. Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye'deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi:

7.9.5.1. Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, "apostil tasdik şerhi" taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır. Apostil tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerinde mühür ve damganın aslı ile aynı olduğunun; düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce tesselsülen tasdik edilmiş olması ve apostil tasdik şerhinin tasdik silsilesindeki bir önceki merciye ilişkin olması halinde de belgenin usulüne uygun olarak sunulduğu kabul edilecektir.

7.9.5.2. Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi, bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.

7.9.5.3. 7.9.5.1 veya 7.9.5.2 nci madde kapsamında sunulmayan belgeler ise aşağıdaki yöntemlerden biri ile tasdik edilmelidir:…” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuruya konu ihalenin, tekliflerin elektronik ortamda alındığı “Marmaray CR3 Kapsamında CNC Kontrollü Zemin Altı Tekerlek Torna Tezgahı Temini” ihalesi olduğu,

İhale sürecinde isteklilerden yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgileri tevsik edici belgelerin sunulmasının istendiği, Bayraktar Makina İnşaat Anonim Şirketinin belgelerinin uygun bulunduğu, başvuru sahibinin ise şikâyete konu belgelerinin uygun görülmeyerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale komisyonu kararında teklifin değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi olarak “…1-7.5.2 maddesine istinaden yetkili satıcılık belgesi olarak sunulan, “Yetki Belgesinin” 7.9.5 maddesine istinaden yapılan tasdik işleminde; belgeyi düzenleyen Genel Müdür Bhojraj Hemraj Teli’nin imzasının Hint-Latin Amerika Ticaret Odası tarafından yapılan tastik işleminde, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun tasdik edilmediği, aynı şekilde Hint-Latin Amerika Ticaret Odası yetkilisinin (Müdür Yardımcısı Shalini Bansal) imzasının, Apostil Tasdik Şerhi tarafindan yapılan tasdik işleminde de Shalini Bansal’ın imzasının, imza yetkilisi olarak doğruluğunun ve hangi sıfatla imzaladığının tasdik edilmediği,

2-7.5.3.2 maddesine istinaden sunulan ISO 9001:2015 belgesinin; 7.8.1 ve 7.9.7.f maddesine uygun olarak Türkçe tercümesi ile beraber sunulmadığı,

3-7.5.4 maddesine istinaden sunulan belgelerin (Yer Görme belgesi hariç) imzasız ve mühürsüz olarak sunulduğu,” ifadelerine yer verildiği ve ihalenin Bayraktar Makina İnşaat Anonim Şirketi üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinde Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgelerin, “apostil tasdik şerhi” taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaf olduğu, apostil tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işleminin anlaşılacağı, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun; düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce teselsülen tasdik edilmiş olması ve apostil tasdik şerhinin tasdik silsilesindeki bir önceki merciye ilişkin olması halinde de belgenin usulüne uygun olarak sunulduğu hüküm altına alınmıştır.

İdari Şartname’nin 7’nci maddesi gereğince isteklilerin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığına ilişkin belgeleri yeterlik bilgileri tablosunda beyan etmesi gerektiği, bu çerçevede başvuru sahibi iş ortaklığının özel ortağı tarafından yeterlik bilgileri tablosunda “Yetkili Satıcılığı veya İmalatçılığı Gösteren Belgeler” kısmında “Yetkili Satıcılık ve Servis Belgesi, Hyt Engıneerıng Company Prıvate Limited” , “Belgenin Tarihi, Sayısı ve Geçerlik Tarihi” bilgilerinin “07.09.2023, 028210, 31.12.2024” olarak beyan edildiği, pilot ortak tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosundan ilgili kısmın boş olduğu tespit edilmiştir.

Başvuru sahibi tarafından, yetkili satıcı olduğuna dair sunulan yabancı dildeki belge incelendiğinde;

Mukan Danışmanlık Gıda Temizlik Kırtasiye İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin Hyt Engıneerıng Company Prıvate Limited adına Türkiye’de ürünlerini satmaya yetkili olduğuna dair belgenin Hyt Engıneerıng Company Prıvate Limited adına “managing director” sıfatıyla Bhojraj Hemraj Teli tarafından imzalandığı, ayrıca belge üzerinde Hint-Latin Amerika Ticaret Odası tarafından “assistant director” sıfatıyla Shalini Bansal ismi, imza ve oda kaşesinin bulunduğu,

Söz konusu belge incelendiğinde, Hint-Latin Amerika Ticaret Odası tarafından yapılan onayda belgeyi düzenleyen Genel Müdür Bhojraj Hemraj Teli'nin imzasının doğruluğunun ve hangi sıfatla imzaladığının, üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğuna ilişkin bir ibare bulunmadığı,

Ayrıca, belgeye ait Hindistan Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan apostil tasdik işlemi incelendiğinde, belgede “İş bu resmi belge, imza yetkilisi tarafından imzalanmıştır, Yeni Delhi Hint Amerikan Ticaret Odası mührü taşımaktadır” ibaresinin bulunduğu, dolayısıyla Hint-Latin Amerika Ticaret Odası adına müdür yardımcısı Shalini Bansal adının ve imzasını tasdik edilmediği tespit edilmiştir.

Yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, söz konusu belgenin Mal Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin 29’uncu maddesinde düzenlenen belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunulmadığı anlaşılmıştır. Anılan nedenlerden dolayı başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 29’uncu maddesinde “…(6) Kalite ve standarda ilişkin belgelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:

a) Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Laboratuvar Akreditasyon İşbirliği Karşılıklı Tanınma Anlaşmasında yer alan akreditasyon kurumları tarafından yabancı ülkede düzenlenen belgeler, Türk Akreditasyon Kurumundan alınan teyit yazısı ile birlikte sunulması durumunda tasdik işleminden muaftır. Bu belgelerden yabancı dilde düzenlenenlerin tercümelerinin, Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.

b) Türk Akreditasyon Kurumundan bir teyit yazısı alınmadan sunulabilen ve yabancı ülkede düzenlenen kalite ve standarda ilişkin belgelerin tasdik işlemi ve tercümelerinin yapılması dördüncü ve beşinci fıkralardaki esaslara tabidir.” hükmü,

“Kalite ve standart ile ürünlerin piyasaya arzına ilişkin belgeler” başlıklı 42’nci maddesinde “(1) Özel imalat süreci gerektiren mal alımı ihalelerinde, kalite yönetim sistem belgesi ve çevre yönetim sistem belgesi istenebilir. Bu belgelere yönelik düzenlemelerde aşağıdaki hususlar esas alınır:

a) Kalite yönetim sistem belgesinin ve çevre yönetim sistem belgesinin Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenmesi zorunludur. Bu belgelendirme kuruluşlarının, Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşu olduklarının ve bu kuruluşlarca düzenlenen belgelerin geçerliliğini sürdürdüğünün, Türk Akreditasyon Kurumundan alınacak bir yazı ile teyit edilmesi gerekir. Teyit yazısı ihale veya son başvuru tarihinde geçerli olması koşuluyla düzenlendiği tarihten itibaren bir yıl süreyle geçerlidir. Ancak Türk Akreditasyon Kurumu tarafından akredite edilen belgelendirme kuruluşları tarafından düzenlenen ve TÜRKAK Akreditasyon Markası taşıyan belge ve sertifikalar için Türk Akreditasyon Kurumundan teyit alınması zorunlu değildir.

…

c) İş ortaklıklarında, ortaklardan birinin istenilen belgeyi sunması yeterlidir. Konsorsiyumların katılabileceği ihalede, işin uzmanlık gerektiren kısımları göz önünde bulundurularak kalite belgesine yönelik düzenleme ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede her bir kısım için ayrı ayrı yapılır. Konsorsiyum ortaklarından her biri başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği kısım için istenilen belgeyi veya belgeleri sunması zorunludur.” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 8’inci maddesinde “…8.3. İdareler, ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamenin “Tekliflerin dili” başlıklı maddesini ihale konusu alımın niteliğini göz önünde bulundurmak suretiyle uygun seçeneği esas alarak düzenleyeceklerdir. İdareler, teklifi oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer dokümanların Türkçe olacağı ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin Türkçe tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli olacağına ilişkin bir düzenleme yapabilecekleri gibi, sadece belirli belgelerin yabancı dilde sunulmasına imkân verebilirler. İhale işlemlerinin etkin ve sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi ve hukuki sorunların yaşanmaması için yabancı dilde sunulmasına imkân verilen belgelerin teknik dokümanlar, kişisel beyanlar gibi belgelerle sınırlı tutulmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5.3.2.

Uluslararası Kurallara Uygun Şekilde Akredite Edilmiş Kalite Kontrol Kuruluşları tarafından verilen sertifikalar,

İsteklilerin torna üretimi ve/veya tezgah üretimi konusunda sahip olduğu, ISO 9001:2015 belgesi,

İstekli yetkili satıcı ise, imalatçının sahip olduğu yukarıda belirtilen kalite belgesini verecektir.

…

7.8. Tekliflerin dili

7.8.1. Teklifi oluşturan bütün belgeler ile tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında idarece talep edilmesi halinde isteklilerce sunulması gereken belgeler ve ekleri Türkçe olacaktır. Başka bir dilde sunulan belgeler, Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli sayılacaktır. Bu durumda teklifin veya belgenin yorumlanmasında Türkçe tercüme esas alınır. Tercümelerin yapılması ve tercümelerin tasdiki işleminde ilgili maddedeki düzenlemeler esas alınacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinde, idarelerin, teklifi oluşturan bütün belgeler ve ekleri ile diğer dokümanların Türkçe olacağı ve yabancı dilde düzenlenen belgelerin Türkçe tercümesi ile birlikte verilmesi halinde geçerli olacağına ilişkin bir düzenleme yapabilecekleri, Yönetmelik’in 29’uncu maddesinde Uluslararası Akreditasyon Forumu Karşılıklı Tanınma Antlaşmasında yer alan ulusal akreditasyon kurumlarınca akredite edilmiş belgelendirme kuruluşları veya Uluslararası Laboratuvar Akreditasyon İşbirliği Karşılıklı Tanınma Anlaşmasında yer alan akreditasyon kurumları tarafından yabancı ülkede düzenlenen belgelerin, Türk Akreditasyon Kurumundan alınan teyit yazısı ile birlikte sunulması durumunda tasdik işleminden muaf olduğu, bu belgelerden yabancı dilde düzenlenenlerin tercümelerinin, Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunlu olduğu düzenlenmiştir.

İdari Şartname’nin 7.5.3.2’nci maddesinde ise isteklilerin torna üretimi ve/veya tezgah üretimi konusunda sahip olduğu ISO 9001:2015 belgesini sunmalarının istendiği, istekli yetkili satıcı ise, imalatçının sahip olduğu ISO 9001:2015 belgesini vermesi gerektiği, İdari Şartname’nin 7.8’nci maddesinde ise tekliflerin dilinin Türkçe olduğu, başka bir dilde sunulan belgelerin Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte sunulması halinde geçerli sayılacağı düzenlenmiştir.

Bu çerçevede, başvuru sahibi tarafından İdari Şartname’nin 7.5.3.2’nci maddesinde istenilen belgeleri tevsiken yeterlik bilgileri tablosunda “kalite ve standarda ilişkin diğer belgeler” kısmında “belgenin ve Standardın Adı”nı “Intercert, ISO 9001:2015, ICI-QM-1706032”, “Düzenleyen Kurum/Kuruluş, Belgenin Tarihi, Sayısı ve Geçerlik Tarihi”ni “INTERCERT, 29.06.2017, ICI-QM-1706032, 22.06.2024” olarak beyan ettiği,

İdarece yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgilerin tevsik edilmesinin istediği, başvuru sahibi tarafından iddia konusu belgeleri tevsiken “Intercert, ISO 9001:2015, ICI-QM-1706032” belgesini ve ekinde Türk Akreditasyon Kurumundan alınan teyit yazısı ile belgeye ilişkin internet çıktısını sunduğu tespit edilmiştir.

Yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, başvuru sahibi tarafından imalatçıya ilişkin sunulan ISO 9001:2015 belgesinin orijinal dilinde (İngilizce) sunulduğu, herhangi bir tercümenin teklif kapsamında sunulmadığı, Türk Akreditasyon Kurumundan alınan teyit yazısının sunulduğu görülmekle birlikte, teyit yazısının ilgili belgenin tercümesinin de sunulması gerektiği yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığı, bu sebeple başvuru sahibinin teklifinin Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 29’uncu maddesine ve İdari Şartname’nin 7.8’inci maddesine uygun olmadığı tespit edildiğinden 2’nci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 29’uncu maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

BelgeAdı

Açıklama

Yedek Parça Listesi

CNC Kontrollü tandem zemin altı tekerlek torna tezgahına ait 2 yıl süreyle ihtiyaç olabilecek fiyatlandırılmış yedek parça listesini teklifleri ile birlikte vereceklerdir.

Açıklayıcı bilgi

Manevra aracı ile birlikte verilecek tüm ekipman ve donanımlar hakkında açıklayıcı bilgi içeren dokümanlarını teklifleri ile birlikte vereceklerdir.

Yer Görme Belgesi

Tesisin yapılacağı atölye istekliler tarafından incelenecek ve tesisin yapılacağı alan incelenip teklif ona göre verilecek ve teklif ekinde yer görme belgesi bulunacaktır.

Teknik Şartname Ek Formu

İstekliler teknik şartnamenin 2.2, 2.3, 4.10,6.7, 8.2 ve 8.4 maddelerinde istenilen belgeleri teklifleri ile birlikte vereceklerdir.

Teknik Bilgi Katalogları

İstekli, teklif ettiği CNC Kontrollü Zemin Altı Tekerlek Torna Tezgahının marka, model ve tipini teklifinde belirtecek, bunlara ait ayrıntılı teknik bilgilerin yer aldığı katalogları da teklifi ile birlikte verecektir.

Teknik şartnamede istenilen teknik detaylar

İstekli, teklif ettiği CNC kontrollü zemin altı tekerlek torna tezgahına ait uygulamaya yönelik, teknik şartnamede istenilen teknik detaylar, Uluslararası, Avrupa ve UIC standartlarına uygun olarak dizayn ve imal edildiğini gösteren ölçülü teknik resim ve avan projelerini teklifleri ile birlikte vereceklerdir..

Torna çukuru projesi

İstekli, teklif ettiği CNC kontrollü zemin altı tekerlek torna tezgahına ait torna çukuru dahil alt yapı ile tezgah ve ünitelerine ait yerleşim projelerini teklifleri ile birlikte verecektir.

Yedek Parça Listesi

Akülü manevra araçlarına ait 2 yıl süreyle ihtiyaç olabilecek fiyatlandırılmış yedek parça listesini verecektir.

…” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde isteklilerin Teknik Şartname’de belirtilen ve liste olarak sunulan belgeleri teklifleri kapsamında sunması gerektiği, idarece yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgilerin tevsiki amacıyla ilgili belgelerin istenildiği,

Başvuru sahibi tarafından söz konusu belgeler kapsamında Cnc Kontrollü Tandem zemin altı tekerlek torna tezgahına ait 2 yıl süreyle ihtiyaç olabilecek fiyatlandırılmış yedek parça listesi (ek-f sarf malzeme fiyat listesi), manevra aracı ile verilecek tüm ekipman ve donanımlar hakkında açıklayıcı bilgi içeren doküman (demiryolu manevra aracı tyk 700), yer görme belgesi, teknik şartnamenin 2.2’nci maddesine ilişkin belgeler (ek-d torna parça listesi), teknik şartnamenin 2.3’üncü maddesine ilişkin belgeler (ek-a hytyul-12t), teknik şartnamenin 4.10 maddesine ilişkin belgeler, teknik şartnamenin 6.7’nci maddesine ilişkin belgeler (ek-f sarf malzeme fiyat listesi, ek-e periyodik bakım parça listesi),teknik şartnamenin 8.2’nci maddesine ilişkin belgeler (ınterlock between latheshunter (002)), teknik şartnamenin 8.4’üncü maddesine ilişkin belgeler (demiryolu manevra aracı tyk 700), ayrıntılı teknik bilgi katalogları, teknik resim fotoğraf vb. doküman (ek-a hyt yul-12t), teknik şartnamede istenilen teknik detaylar, uluslararası Avrupa ve UIC standartlarına uygun olarak dizayn ve imal edildiğini gösteren ölçülü teknik resim ve avan projeleri (teknik çizimler skg 5251), torna çukuru dahil alt yapı ile tezgah ve ünitelerine ait yerleşim projeleri (skg-5248 ga, skg-5249 fdn), akülü manevra aracına ait 2 yıl süreyle ihtiyaç olabilecek fiyatlandırılmış yedek parça listesi (tyk 700 iki yıllık yedek parça listesi), teknik şartname cevapları ve açıklamaların sunulduğu, anılan belgelerde yer görme belgesi hariç herhangi bir imza yada kaşenin bulunmadığı tespit edilmiştir.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 29’uncu maddesinde, isteklilerin, sunulması istenen belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini sunması gerektiği yönünde düzenleme bulunduğu, söz konusu madde hükmünde isteklilere ilişkin bir yükümlülükten bahsedildiği, dolayısıyla belgelerin üzerinde anılan istekli tarafından hazırlandığına ilişkin veya sunulan belgelerin asıl nüsha olduğunu gösteren istekliye ait kaşenin ve imzanın bulunması gerektiği, ancak bahse konu belgelerin başvuru sahibi tarafından imzalanmadığı ya da kaşelenmediği, ayrıca istekli tarafından sunulduğunu ortaya koyacak herhangi bir onay da taşımadığı(imza veya kaşe), bu haliyle anılan belgelerin asılların sunulduğunun kabul edilemeyeceği, ayrıca belgeler üzerinde idareye ait “aslı idarece görülmüştür” kaşesi ya da bu anlama gelebilecek bir şerhin de bulunmadığı, bu çerçevede, bahse konu isteklinin teklifinin idare tarafından değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olduğu sonucuna varılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler…” hükmü,

Aynı Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.

İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. Şikâyet üzerine yapılan incelemede tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, gerekli düzeltme yapılarak 29 uncu maddede belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere ertelenir. Ancak belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde 26 ncı maddeye göre işlem tesis edilir.

İdare, şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikâyetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz. Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü,

İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.

(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.

(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1)Süreler;

a)İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,

b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın

EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,

c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,

ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,

d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,

izleyen günden itibaren başlar.

(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 61’inci maddesinde “(1) Yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalan mal alımı ihalelerine sadece yerli isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir. Ayrıca sadece yerli isteklilerin katılımına açık ihalelerde, yerli malı teklif eden yerli istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.

(2) Mal alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetine bakılmaksızın, tüm isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir ve bu ihalelerde yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.

(3) İhale veya ön yeterlik ilanı ve idari şartnamede, yerli malı teklif edenler lehine tanınan fiyat avantajı oranı belirtilir.

...

(5) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalede, öncelikle fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli bulunur. Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı, bu istekliler dışındaki isteklilerin değerlendirilmiş teklif bedellerine, kendi değerlendirilmiş teklif bedelleri üzerinden fiyat avantajı oranı esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesi suretiyle uygulanır. Ancak, birbirini tamamlayan veya teknik zorunluluklar nedeniyle birlikte alınması gereken mal kalemlerine bir kısımda yer verilen ihalede, önce yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanır ve avantaj uygulanmış fiyatlar üzerinden fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli bulunur.

(6) Her yıl Ocak ayında Kurum tarafından ilan edilen orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri listesinde yer alan malların ihalelerinde, yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranında fiyat avantajı sağlanması zorunludur. Söz konusu zorunlu fiyat avantajı uygulaması, ilanı veya duyurusu bu listenin yayımlanmasından sonra yapılan mal alımı ihalelerinde uygulanacaktır. Yerli yazılım ürünü teklif eden istekliler lehine de %15 oranında fiyat avantajı sağlanması mecburidir.

(7) Teklif edilen malın yerli malı olduğu Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “Fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 35’inci maddesinde “35.3.1. Yerli malı teklif eden isteklilere ihalenin tamamında % 15 (yüzde on beş ) oranında fiyat avantajı uygulanacaktır. Yerli malı teklif eden isteklilerin fiyat avantajından yararlanabilmesi için teklif edilen mala/mallara ilişkin yerli malı belgesine/belgelerine ilişkin belgelerin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesi zorunludur. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 61 inci maddesi esas alınarak hesaplanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından itirazen şikayet başvurusunda “…mevzuat gereği Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri arasından belirlenen ve Kurum tarafından ilan edilen orta ve yüksek teknolojili ürünler listesinde yer alan malların ihalelerinde, yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranında fiyat avantajı sağlanmasının zorunlu olduğu, İdare tarafından gerçekleştirilen ihaledeki ürün CNC Kontrollü Zemin Altı Tekerlek Torna Tezgahı olduğu, yayımlanan liste incelendiğinde demiryolu ile ilgili herhangi bir torna yer almadığı, Kurum tarafından yayımlanan listede olmadığından yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 fiyat avantajı uygulanması mümkün olmadığı,

Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı sağlanması için kamu alımlarında 4734 sayılı Kanun kapsamında fiyat avantajı sağlanması zorunlu olan ürün listesi, CPV kodu ve teknoloji sınıfının ihale dokümanında belirtilmesi şartıyla uygulanması gerektiği halde ihale dokümanında bu konuyla ilgili herhangi bir düzenleme yapılmadığı” iddialarına yer verildiği, söz konusu iddiaların dokümana itiraz niteliğinde olduğu, bulunulan aşama itibarıyla ihale dokümanı düzenlemelerinin mevcut haliyle kesinleştiği, iddia konusu hususun farkına varıldığı tarihin, dokümanın indirildiği 30.11.2023 tarihi olduğu ve dokümana yönelik olarak şikâyet süresi içinde herhangi bir başvuruda bulunulmadığı, dolayısıyla başvuru sahibi tarafından ihale dokümanının edinildiği tarihi izleyen 10 gün içinde (her halükarda ihale tarihinden 3 iş günü öncesinde) idareye şikâyet başvurusunda bulunulmadığından, başvuru sahibinin ihale dokümanına yönelik iddialarının süre yönünden reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.

Diğer taraftan idarece İdari Şartname’nin 35’inci maddesinde yerli malı teklif eden isteklilere ihalenin tamamında % 15 (yüzde on beş ) oranında fiyat avantajı uygulanacağının düzenlendiği, bu çerçevede Bayraktar Makina İnşaat Anonim Şirketi tarafından üretici Dirinler Sanayi Makinaları Endüstri ve Ticaret A.Ş. adına düzenlenmiş yerli malı belgesinin beyan edildiği, idarenin isteği üzerine sunulan yerli malı belgesi ile ekinde kapasite raporunun sunulduğu, yerli malı belgesinin incelenmesi neticesinde, söz konusu belgenin Ege Bölgesi Sanayi Odası tarafından düzenlendiği ve belgede ürün adının “Zeminaltı(Yeraltı) Tekerlek Tornası (Montaj Yoluyla),Zeminüstü (Yerüstü) Tekerlek Tornası (montaj Yoluyla), Tandem Zeminaltı (Yeraltı) Tekerlek Tornası (Montaj Yoluyla)”, ürünün teknolojik düzeyinin “orta-yüksek” belirtildiği tespit edilmiştir.

Başvuruya konu ihalenin “Zemin Altı Tekerlek Torna Tezgahı Temini” işi olduğu dikkate alındığında, yerli malı belgesine konu ürünün ihale konusu iş ile uyumlu olduğu, diğer taraftan söz konusu belgede, belgenin Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın 13.09.2014 tarihli ve 29118 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Yerli Malı Tebliği (SGM 2014/35) ve TOBB tarafından hazırlanan Yerli Malı Belgesinin Düzenlenmesi Uygulama Esasları’na göre düzenlendiğinin belirtildiği, sunulan kapasite raporunda da üretim konusunun “Torna tezgahı, CNC freze tezgahı, Yeraltı tekerlek tornası ve sütunlu matkap tezgahlarının montaj yoluyla imalatı” olarak belirtildiği, EKAP üzerinden yerli malı belgesi kısmından yapılan sorgulamada, Dirinler Sanayi Makinaları Endüstri ve Ticaret A.Ş. adına yerli malı belgesinin çıktığı, kaldı ki istekli tarafından Dirinler Sanayi Makinaları Endüstri ve Ticaret A.Ş.nin üretim yapmadığına dair herhangi bir belge de sunulmadığı dikkate alındığında başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde başvuru sahibinin 4’üncü iddiasının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.