KİK Kararı: 2024/UM.II-1550 (27 Kasım 2024)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/045
Gündem No : 38
Karar Tarihi : 27.11.2024
Karar No : 2024/UM.II-1550
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Dudu Hanım Demir,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Jeoteknik Hizmetler Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1032453 İhale Kayıt Numaralı “Temel Sondaj Matkap Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Jeoteknik Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından 10.09.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Temel Sondaj Matkap Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Dudu Hanım Demir’in 18.10.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.10.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 01.11.2024 tarih ve 168930 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.11.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1351 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, itirazen şikayete konu ihalenin ilk ihale komisyon kararı ile kendi üzerlerinde bırakıldığı, anılan ihale komisyonu kararına karşı ihaleye katılan isteklilerden Bes Müh. Müş. Tic. Ltd. Şti. nin şikayet başvurusunda bulunması sonucunda ihalede teklif etmiş oldukları ürünlerden bazı kalemlerinin yerli malı olmadığı iddiası ile ihale komisyonunca Ankara Sanayi Odası’ndan görüş istenildiği, Ankara Sanayi Odası tarafından bahse konu ürünlerin yerli malı olduğunu içeren raporların sunulmasından sonra ihale komisyonu üyelerince art niyetli ve ısrarlı olarak ürünlerin yerli malı ürünler olup olmadığı hakkında ikinci kez görüş istenildiği ve ikinci kez istenen rapor neticesinde yerli malı kapsamına giren tek bir ürün adının belirtildiği, diğerleri için ise yerli malı ürün kapsamında olmadığı hakkında rapor düzenlenerek idareye gönderildiği, ihale komisyonunun bu konuda tecrübeli olduğu dolayısıyla gönderilen yazıda belirtilen ürünlerin de yerli malı kapsamında üretileceğini bileceği düşünülerek yapılan itirazda bu konuya girilmediği, Ankara Sanayi Odası tarafından ikinci kez hazırlanan rapor kapsamında ihale komisyonunca alınan karar gereğince bazı ürünlerin yerli malı belgesi içeriğinden çıkartılması ile yapılan sıralama değişikliği neticesinde ihalenin Bes Müh. Müş. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 61’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınan ve birden fazla mal kaleminden oluşan ihalelerin, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmesi ve fiyat avantajı tanınan her bir kısmın tek bir mal kaleminden oluşmasının zorunlu olduğu, ancak birbirini tamamlayan veya teknik zorunluluklar nedeniyle birlikte alınması gereken mal kalemlerine bir kısımda yer verilebileceğinin hüküm altına alındığı,

Ankara Sanayi Odasından yerli malı imalat ürünlerinden olan Temel Sondaj Matkap kalemlerini içeren yerli malı belgesinin alındığı ve imalat ürünlerinde kullanmış oldukları ham mamul – yarı mamul ve kullanıma hazır mamullerin tamamının yerli malı statüsünde olduğu, ihale komisyonunca ürünlerinin bazı kalemlerinin yerli malı belgesi statüsünü kapsamadığı gerekçesi ile ihalede yerli malı belge avantajının geçersiz sayılmasına sebebiyet verildiği, İdari Şartnamede yer alan düzenlemede ürün kodlarına ilişkin bir sınırlandırma getirilmediği, yerli malı belgelerinin Yerli Malı Tebliği’nin “yerli malı belgesi” maddesinde yer alan hükmünde yer alan yerli malı belgesi koşullarını sağladığı, kaldı ki İdari Şartname’de yer alan düzenlemede ürün kodlarına ilişkin bir sınırlandırma getirilmemesi nedeniyle ürünlerinin tamamının yerli malı belgesi olarak kabul edilmesi gerektiği, Yerli Malı Tebliği’nin 7.4’üncü maddesinde yerli malı belgesinde belirtilen ürünlerin kontrolünde yetkili kurumun ilgili oda/Borsa tarafından görevlendirilen exper marifetiyle tespit yapılabileceğinin açıkça belirtildiği, yine Tebliğ’in 7.5’inci maddesinde yerli malı belgesi her ürün için ayrı ayrı verileceği gibi birden fazla ürün için tek yerli malı belgesi düzenlenebileceği hükmü kapsamında kendileri tarafından tek başlık altında yerli malı belgesi başvurusunda bulunulduğu ve başvurularının Ankara Sanayi Odasınca onaylandığı,

İhalede sunulan yerli malı belgesinin belgede yer verilen değerlerden farklı olarak incelemeye konu ihalede istenen farklı ara değerleri de üretebilecek üretim kapasitesine sahip olduğunun ve ihtiyacın yerli malı sunulmak suretiyle tedarik edilebilmesi kabiliyetini tevsik eder nitelikte olduğunun kabul edilmesi gerektiği, sundukları yerli malı belgesinin başvurusu sırasında Ankara Sanayi Odası tarafından temel sondaj matkap ürünleri başvuru evrakları ve hesaplama cetvellerinin ayrıntılı olarak incelendiği ve sunulan başvuru dilekçesine istinaden Ankara Sanayi Odasınca düzenlenen yerli malı belgesinin değerleri için talep edildiği, sondaj matkap ürünleri için hazırlanan cetvelde bulunan girdilerin tümünün miktarlarının farklı olmasına rağmen aynı girdileri içerdiği ve %100 yerli olduğunun görüldüğü, buna istinaden firmanın bu değerlerden farklı olarak farklı ara değerlerde de üretim kapasitesine sahip olduğunun anlaşıldığı,

Başvuruya konu ihalede, yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı uygulamasının alım konusu mal kalemi bazında yapılması, istekliler tarafından hangi kalem/kalemler için yerli malı belgesi sunulmuş ise sadece o kalemde/kalemlerde yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı uygulaması yapılarak ihalenin sonuçlandırılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yerli istekliler ile ilgili düzenlemeler” başlıklı 63’üncü maddesinde “İhalelere sadece yerli isteklilerin katılması ile yerli istekliler ve yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınmasına ilişkin olarak aşağıdaki düzenlemeler esas alınır:

…

c) Mal alımı ihalelerinde yerli malı teklif eden istekliler lehine, %15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir. Ancak Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri arasından belirlenen ve Kurum tarafından ilan edilen listede yer alan malların ihalelerinde, yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranında fiyat avantajı sağlanması mecburidir. Yerli yazılım ürünü teklif eden istekliler lehine de %15 oranında fiyat avantajı sağlanması mecburidir.

…

e) Yerli malı belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak belirlenir. İsteklilerce teklif edilen malın yerli malı olduğu, bu usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir...” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 61’inci maddesinde “(1) Yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalan mal alımı ihalelerine sadece yerli isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir. Ayrıca sadece yerli isteklilerin katılımına açık ihalelerde yerli malı teklif eden yerli istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.

(2) Mal alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetine bakılmaksızın, tüm isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir ve bu ihalelerde yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.

(3) İhale veya ön yeterlik ilanı ve idari şartnamede, yerli malı teklif edenler lehine tanınan fiyat avantajı oranı belirtilir.

(4) Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınan ve birden fazla mal kaleminden oluşan ihalelerin, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmesi ve fiyat avantajı tanınan her bir kısmın tek bir mal kaleminden oluşması zorunludur. Ancak, birbirini tamamlayan veya teknik zorunluluklar nedeniyle birlikte alınması gereken mal kalemlerine bir kısımda yer verilebilir. Kısmi teklife açık ihalelerde, kısımların birinde, birkaçında veya tamamında yerli malı teklif eden istekliler lehine aynı veya farklı oranlarda fiyat avantajı sağlanabilir. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı, yerli malı teklif etmeyen diğer isteklilerin söz konusu mal kalemi için teklif ettikleri bedele, kendi teklif bedelleri üzerinden ihale dokümanında belirlenen fiyat avantajı oranı esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesi suretiyle bulunur.

…

(6) Her yıl Ocak ayında Kurum tarafından ilan edilen orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri listesinde yer alan malların ihalelerinde, yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranında fiyat avantajı sağlanması zorunludur. Söz konusu zorunlu fiyat avantajı uygulaması, ilanı veya duyurusu bu listenin yayımlanmasından sonra yapılan mal alımı ihalelerinde uygulanacaktır. Yerli yazılım ürünü teklif eden istekliler lehine de %15 oranında fiyat avantajı sağlanması mecburidir.

(7) Teklif edilen malın yerli malı olduğu Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Temel Sondaj Matkap Alımı İşi

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu: 24-JEO-02

e) Miktarı: Temel Sondaj Matkap Alımı İşi (30 Kalem 3830 Parça Ürün). Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: DSİ ETLİK YERLEŞKESİ VARLIK MAHALLESİ YENİMAHALLE/ANKARA” düzenlemesi,

“İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

g) Yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajı tanınması durumunda, bu avantajdan yararlanmak isteyenlerce sunulacak yerli malı belgesi,…” düzenlemesi,

“Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatlarının miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat şeklinde vereceklerdir. İhale sonucu, ihale üzerinde bırakılan istekliyle her bir iş kalemi için teklif edilen birim fiyatların miktarlarla çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.

19.2. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

“Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.

20.2. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,

“Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır.

35.1.1. Bu madde boş bırakılmıştır.

35.1.2. Bu madde boş bırakılmıştır.

35.2 Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde ilgili uygulama yönetmeliğinde düzenlenen usule göre ihale sonuçlandırılacaktır.

35.2.1. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde; Birden fazla istekli tarafından teklif edilen fiyatın en düşük fiyat olması ve bu fiyatların da birbirine eşit olması durumunda ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sırasıyla;

1. İstekli tarafından sunulan malın yerli malı olmasına,

2. İhale konusu iş veya benzer işe ilişkin olarak istekli tarafından sunulan iş deneyimini gösteren belgedeki belge tutarına göre belirlenecektir.” düzenlemesi,

“Fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 35.3’üncü maddesinde “35.3.1. Yerli malı teklif eden isteklilere ihalenin tamamında % 15 (yüzde on beş) oranında fiyat avantajı uygulanacaktır. Yerli malı teklif eden isteklilerin fiyat avantajından yararlanabilmesi için teklif edilen mala/mallara ilişkin yerli malı belgesine/belgelerine ilişkin belgelerin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesi zorunludur. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 61 inci maddesi esas alınarak hesaplanacaktır.

35.4. Bu madde boş bırakılacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.

Aynı Şartname’nin ekinde aşağıda aktarılan tabloya yer verilmiştir.

Sıra No

Açıklama

Birimi

Miktarı

1

NQ ELMASLI PORTKRON

adet

200

2

HQ ELMASLI PORTKRON

adet

180

3

BQ ELMASLI PORTKRON

adet

40

4

PQ ELMASLI PORTKRON

adet

40

5

NQ EMPRENYE MATKAP 3/4

adet

140

6

NQ EMPRENYE MATKAP 5/6

adet

170

7

NQ EMPRENYE MATKAP 7/8

adet

230

8

NQ EMPRENYE MATKAP 9

adet

210

9

HQ EMPRENYE MATKAP 3/4

adet

110

10

HQ EMPRENYE MATKAP 5/6

adet

140

11

HQ EMPRENYE MATKAP 7/8

adet

180

12

HQ EMPRENYE MATKAP 9

adet

170

13

PQ EMPRENYE MATKAP 3/4

adet

40

14

PQ EMPRENYE MATKAP 5/6

adet

40

15

PQ EMPRENYE MATKAP 7/8

adet

40

16

PQ EMPRENYE MATKAP 9

adet

40

17

NQ Zırh / Kaynak Takviyeli

adet

210

18

HQ Zırh / Kaynak Takviyeli

adet

190

19

NQ ZIRH ALTI

adet

170

20

HQ ZIRH ALTI

adet

110

21

BQ Vidye Matkap

adet

20

22

NQ Vidye Matkap

adet

140

23

HQ Vidye Matkap

adet

110

24

PQ Vidye Matkap

adet

40

25

NQ Vidye Çarık

adet

210

26

HQ Vidye Çarık

adet

200

27

PQ Vidye Çarık

adet

40

28

NQ Emprenye Vidye Çarık

adet

140

29

HQ Emprenye Vidye Çarık

adet

240

30

PQ Emprenye Vidye Çarık

adet

40

İtirazen şikayete konu ihale DSİ Jeoteknik Hizmetler Dairesi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “Temel Sondaj Matkap Alımı İşi” olup açık ihale usulü ile ihaleye çıkarıldığı, bahse konu ihalede 9 adet ihale dokümanı indirildiği, 10.09.2024 tarihinde yapılan ihaleye 6 isteklinin katıldığı, 12.09.2024 tarihli ilk ihale komisyonu kararı ile ihalenin yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı uygulanarak Dudu Hanım Demir üzerinde bırakıldığı ve Bes Müh. Müş. Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği, söz konusu karara ilişkin Bes Müh. Müş. Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan şikayet başvurusu sonucunda 10.10.2024 tarihli ikinci bir ihale komisyonu kararı alınarak ihalenin Bes Müh. Müş. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi istekli Dudu Hanım Demir’in ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin “Fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 35.3’üncü maddesinde yerli malı teklif eden isteklilere ihalenin tamamında % 15 (yüzde on beş) oranında fiyat avantajı uygulanacağı, yerli malı teklif eden isteklilerin fiyat avantajından yararlanabilmesi için teklif edilen mala/mallara ilişkin yerli malı belgesine/belgelerine ilişkin belgelerin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesinin zorunlu olduğu, yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajının, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 61 inci maddesinin esas alınarak hesaplanacağı düzenlemesine yer verilmiştir.

Başvuru sahibi istekliye ait yeterlilik bilgileri tablosu incelendiğinde “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin bilgiler” sütununun “Yerli malı belgesi” satırında ihale konusu 30 kalem için “443105-1600-00001 Yerli Malı Belgesi.pdf” ifadesine yer verildiği görülmüştür.

Anılan istekli tarafından sunulan yerli malı belgesi incelendiğinde belgenin Ankara Sanayi Odası tarafından düzenlendiği, belge numarasının “20241077135020”, geçerlik tarihinin 06.09.2025, ürün adının “MUHTELİF SONDAJ MAKİNASI PARÇA VE EKİPMANLARI (VİDYE VE POTKRON, KAROTİYER, SEKMAN, SPT, TIJ, MAŞON)”, ürün kodunun “(PRODCOM/GTİP): 28.92.61.30.00 Teknik Özellikleri (Marka Adı, Modeli, Seri Numarası, Cinsi): SONDAJ EKİPMANI KESİCİ UCU” ve ürünün yerli katkı oranının % 56,21 olarak belirtildiği görülmüştür.

Anılan istekli lehine tüm kalemlerde %15 oranında fiyat avantajı uygulanması sonucu 12.09.2024 tarihli ihale ilk komisyonu kararı ile ihalenin Dudu Hanım Demir üzerinde bırakıldığı ve Bes Müh. Müş. Tic. Ltd. Şti.nin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği, söz konusu karara ilişkin Bes Müh. Müş. Tic. Ltd. Şti. tarafından şikayet başvurusunda bulunulduğu, şikayet başvurusu konusunun sunulan yerli malı belgesi ve içeriğine ilişkin olduğu, Ankara Sanayi Odası ile yapılan yazışmalar sonucunda idarece tekrar yapılan değerlendirmede Dudu Hanım Demir tarafından teklif edilen bazı kalemlere ilişkin yerli malı fiyat avantajı uygulanmayarak teklif bedelinin tekrar hesaplandığı ve 10.10.2024 tarihli ikinci ihale komisyonu kararı ile ihalenin Bes Müh. Müş. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.

İdare tarafından 12.09.2024 tarihli ihale ilk komisyonu kararına ilişkin Bes Müh. Müş. Tic. Ltd. Şti. tarafından şikayet başvurusu üzerine 23.09.2024 tarih ve E-93371013-934.01.16-5050274 sayılı yazı ile “İlgi ihalede firmamızca verilmiş olan teklif en avantajlı olmasına rağmen katılımcı firmalardan birinin ‘YERLİ ÜRETİCİ’ belgesi olması nedeniyle %15 ilave edilmesi sonucu avantajlı duruma geldiği ve ihalenin bu firmada kaldığı tarafımıza bildirilmiştir.

Gerek sermaye gerekse ortaklar bakımından %100 yerli olan firmamızın aynı belgeyi sunmayışının sebebi ihale konusu ‘ELMASLI SONDAJ MATKAPLARI’ imalatında kullanılan elmas taneleri ve matriks tozunun yurt içi imalatının olmaması ve yurtdışından ithali zorunlu olan bu iki kalemin toplam maliyetin %60-70’ini oluşturmasından ötürü herhangi bir firmanın ‘YERLİ ÜRETİCİ’ belgesi almasının mümkün olmamasındandır.

Ancak ihalenize böyle bir evrakın verilmiş olduğu da bir gerçektir. Bu nedenle belgeyi vermiş olan Ankara Sanayi Odası’na yaptığımız başvuru sonucunda yaptıkları incelemede firma tarafından verilen bilgilerin gerçeği yansıtmadığı ve ilgili üst kurum olmanız nedeniyle konu ile ilgili başvuru yapmanız halinde derinleştirilmiş inceleme sonucu oluşacak raporu kurumunuza verebilecekleri tarafımıza bildirilmiştir. Ayrıca talebimiz üzerine böyle bir raporun yönetmelikler gereği tarafımıza verilemeyeceği de bildirilmiştir.” ifadelerini içeren şikayet başvurusu dilekçesine de yer verilerek Dudu Hanım Demir tarafından sunulan yerli malı belgesi hakkında Ankara Sanayi Odası’ndan görüş talep edildiği görülmüş olup anılan yazıda “09.09.2024 tarihinde 2024/1032453 EKAP Numaralı "Temel Sondaj Matkap Alımı İşi İhalesi" Daire Başkanlığımızca yapılmış ve sonuç kararı 16.09.2024 tarihinde ihaleye katılan isteklilere tebliğ edilmiştir.

Bu sonuçların tebliğ edildiği firmalardan "BES MÜHENDİSLİK MÜŞAVİRLİK TİC.LTD.ŞTİ."EKAP'a Ek-1 de yer alan şikayet başvurusunu yapmıştır. Şikayetin "Ankara Sanayi Odası" tarafından "06.09.2024 tarih ve 202410771135020 numarası ile verilen "Yerli Malı Belgesi" hakkında olması sebebi ile şikayetteki unsurların incelenip bu konudaki uzman görüşünüzün ihale sürecinin günlü olması sebebi ile 27.09.2024 tarihine kadar Başkanlığımıza bildirilmesi hususunda; Gereğini arz ederim.” ifadelerine yer verildiği görülmüştür.

Ankara Sanayi Odası tarafından verilen 27.09.2024 tarih ve 00000004/45.3-2829 sayılı cevabi yazıda “İlgili yazınızda Odamızca "Dudu Hanım Demir SFT Sondaj Alım Satım İmalatı" firmasına düzenlenmiş olan 06.09.2024 tarihli 20241077135020 sayılı Yerli Malı Belgesi ile ilgili Odamız görüşü talep edilmektedir.

Bu kapsamda, ilgili firma tarafından "Sondaj Ekipmanı Kesici Ucu" için yapılan Yerli Malı Belgesi müracaat evrakları Odamızca tekrar incelenmiştir. Yazınız ekinde gönderilmiş olan ürün listesi incelendiğinde ürünlerin birçok alt kırılımı (cins, model, tip vb.) olduğu görülmektedir. Odamızca "Sondaj Ekipmanı Kesici Ucu" için düzenlenmiş olan Yerli Malı Belgesi müracaatında, firma tarafından herhangi bir cins, model, tip ayrımı belirtilmemiş olup genel olarak bir analiz yapıldığı anlaşılmaktadır. Yapılan analizlerde kullanılan hammadde miktarları göz önüne alındığında, düzenlenen Yerli Malı Belgesinin yazı ekinde yer alan ürünleri kapsayıp kapsamadığı hakkında yorum yapılamamaktadır.

Ayrıca Yerli Malı Tebliği (SGM 2014/35) ile TOBB Yerli Malı Belgesinin Düzenlenmesine İlişkin Uygulama Esasları'nın ticari sır niteliğindeki bilgilerin kanunen yetkili mercilerden başkasına açıklama yapılamayacağı hükmünü içermesi nedeniyle, Odamıza sunulan teknik detayların açıklanması da mümkün olamamaktadır.

Bu veriler ışığında düzenlenen Yerli Malı Belgesi'nin Yerli Malı Tebliği (SGM 2014/35) ile TOBB Yerli Malı Belgesinin Düzenlenmesine İlişkin Uygulama Esasları'na uygun olarak düzenlenmiştir.

Ayrıca Odamızca düzenlenmiş Yerli Malı Belgesinin, yazınız ekinde yer alan ürünleri kapsayıp kapsamadığına yönelik bir değerlendirme yapabilmek için yazınız ekindeki mal kalemlerinin içeriklerinin tarafımıza gönderilmesi gerekmektedir. Bu mümkün olmaz ise söz konusu kararın ihale makamı tarafından verilmesi gerektiği düşünülmektedir.” ifadelerine yer verilmiştir.

İdare tarafından 01.10.2024 tarih ve E-93371013-934.01.16-5078743 sayılı yazı ile Ankara Sanayi Odasından ikinci kez değerlendirilmek üzere konu hakkında detaylı görüşleri talep edildiği, anılan yazıda “Daire Başkanlığımız tarafından yazılan 23.09.2024 tarih E-93371013-943.01.16-5050274 sayılı yazı ile Odanızdan talep ettiğimiz bilgiler için, ilgide ekli olan 27/09/2024 tarih ve 00000004/45.3-2829 sayılı yazınız ile Ankara Sanayi Odası olarak görüşleriniz tarafımıza ulaşmıştır.

İlgi yazınızda tarafımızdan bilgi talep edilen ve ihalemizde şikayete konu olan 20241077135020 sayılı "Yerli Malı Belgesi" ile ilgili olarak; "Odamızca "Sondaj Ekipmanı Kesici Ucu" için düzenlenmiş olan Yerli Malı Belgesi müracaatında, firma tarafından herhangi bir cins, model, tip ayrımı belirtilmemiş olup genel olarak bir analiz yapıldığı anlaşılmaktadır. Yapılan analizlerde kullanılan hammadde miktarları göz önüne alındığında, düzenlenen Yerli Malı Belgesinin yazı ekinde yer alan ürünleri kapsayıp kapsamadığı hakkında yorum yapılamamaktadır." denilmiştir. Ayrıca "Yerli Malı Belgesinin, yazınız ekinde yer alan ürünleri kapsayıp kapsamadığına yönelik bir değerlendirme yapabilmek için yazınız ekindeki mal kalemlerinin içeriklerinin tarafımıza gönderilmesi gerekmektedir" denilmiştir.

Bu kapsamda, ihalemizde alınan ürünlerin kullanım amaçları, içerikleri çizimleri hakkında bilgiler ve resimleri ekte verilmiştir. Yerli Malı Tebliği (SGM 2014/35) Belgelendirme Başlığı altında yer alan Madde 7, Bent (5) de “Her ürün için ayrı ayrı belge verilebileceği gibi, birden fazla ürün için tek yerli malı belgesi düzenlenebilir. Bu durumda her bir ürün ile ilgili bilgiler yerli malı belgesinde yer alır.” ibaresi bulunmaktadır. Anılan tebliğ doğrultuda ASO tarafından düzenlenmiş olan yerli malı belgesinde belirtilen ve çok çeşitli ürünü tarif edebilen "Ürün adı: Muhtelif Sondaj Makinası Parça ve Ekipmanları" başlığı altında yer alan ürünler ile "Teknik Özellikler başlığı altında yer alan “Sondaj Ekipmanı Kesici Ucu” ile çeliştiği görülmüştür. Tebliğde ürün ile ilgili bilgiler belgede yer alır denmesine rağmen ürünler hakkında teferruatlı bilgi ASO tarafından düzenlenen belge üzerinde yer almamakta, bu nedenle değerlendirmede çelişkiye düşülmektedir. Bu kapsamda Ek-1,2 ve 3'de yer alan çizim, resim ve detay bilgileri verilen ürünlerinden hangileri için anılan belgedeki gibi yerli katkı oranı sağladığı hususunda oda görüşünüzün belirtilmesi önem arz etmektedir.

Ayrıca, anılan yerli malı belgesinde; Ürün Adi: MUHTELİF SONDAJ MAKİNASI PARÇA VE EKİPMANLARl (VİDYE VE PORTKRON, KAROTİYER, SEKMAN, SPT, TİJ, MAŞON). Ürün Kodu (PRODCOM/GTİP): 28.92.61.30.00 /Teknik Özellikleri (Marka Adı, Modeli, Seri Numarası, Cinsi): SONDAJ EKİPMANI KESİCİ UCU olarak başlıklar belirtilmiş olup ihale kalemlerimizden olan "portkron" adlı ürününün; Ürün sondaj ekipmanı literatüründe kesici sondaj ekipmaları arasında bulunmamasına rağmen "Adı" kısmında parantez içerisinde yer verilmesi sebebi ile yerli malı belgesi kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hakkında görüşünüzün de belirtilmesi önem arz etmektedir.

Parantez içerisinde yer alan ürünlerinden (VİDYE VE PORTKRON, KAROTİYER, SEKMAN, SPT, TİJ, MAŞON) sadece Vidye Sondaj Ekipmanı Kesici Ucu olarak kullanılmakta diğerleri sondaj takım dizisinin kesici uç olmayan parçalarıdır.

EKAP ihale tekliflerinde yerli malı indirim oranı açısından fiyat hesaplaması her ürün kalemi için ayrı ayrı yapılıp toplam meblağ bulunmaktadır. Bu sebeple yukarıda sıralanan konular çerçevesinde Ek-1,2,3'de sunulan ürünlerin (Elmaslı Portkron, Emprenye Matkap, Emprenye Çarık, Vidye Matkap ve Vidye Çarık) ayrı ayrı incelenip, Odanız tarafından verilen 20241077135020 sayılı "Yerli Malı Belgesi" EKAP ihale kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hakkındaki uzman görüşünüzün sisteminde şikayete cevap aşamasının günlü oluşu nedeni ile 04.10.2024 tarihine kadar Daire Başkanlığımıza bildirilmesi hususunda, Gereğini arz ederim.

Ek- 1- Elmaslı Portkron Ek- 2- Emprenye Matkap/Çarık Ek- 3- Vidye Matkap/Çarık Ek-4- Yerli Malı Belgesinde Ürün Adı İçeriğinde Yer Alan Diğer Parçalar Hakkında Kısa Bilgiler” ifadelerine yer verilmiştir.

Anılan yazıya istinaden Ankara Sanayi Odası tarafından 08.10.2024 tarih ve 00000004/41.19-2908 sayılı yazı ile ikinci kez cevap verildiği, söz konusu yazıda “İlgi (a) yazınızda "Temel Sondaj Matkap Alımı İşi İhaleleri" kapsamında düzenlenmiş olan 202410771135020 sayılı Yerli Malı Belgesi ile ilgili şikayet başvurusu olduğu, şikayet unsurları ile ilgili görüşümüz talep edildiği, Odamız ilgi (b) yazımızla belge ile ilgili detay görüşümüz için yazı ekinde gönderilmiş olan ürün kalemi içeriklerinin bildirilmesi talep edilmiştir. İlgi (c) yazınızda ise ürün adı olarak geçen "Muhtelif Sondaj Makinası Parça ve Ekipmanları" başlığı altında yer alan "Sondaj Ekipmanı Kesici Ucu"nun başlık ile çeliştiği, "Portkron" ürününün ise literatürde kesici uç kapsamında bulunmamasına karşın üst başlık olarak yer aldığından bahisle bu konular çerçevesinde yeni bir değerlendirme yapılması talep edilmiştir.

İlgi (b) yazımızda belirttiğimiz üzere, düzenlenen 20241077135020 sayılı Yerli Malı Belgesinin, yazınız ekinde yer alan ürünleri kapsayıp kapsamadığına yönelik değerlendirme yapılabilmesi için, ürün içeriklerinin bildirilmesi gerekmektedir. İlgi (c) yazınız ekinde yer alan ve Odamızdan istenen bilgiler genel içerikte ve Odamızca talep edilen verileri tam olarak karşılamamakta olup, ürünlerin içerdiği tungsten gibi hammaddelerin kullanım oranlarını kapsamadığı için herhangi bir yorum yapılamamaktadır.

Odamızca yapılan analizde; "Sondaj Ekipmanı Kesici Ucu" Muhtelif Sondaj Makinası Parça ve Ekipmanları grubunda değerlendirilmektedir.

Ayrıca ürünün teknik özellikleri bölümünde ürün, sondaj sektöründe bir sarf malzemesi olduğu için Sondaj Ekipmanı Kesici Ucu olarak belirtilmiştir. Firmaların Odamıza yaptığı müracaatlarda, düzenlenecek Yerli Malı Belgesinin hangi kurum veya hangi ihale konusu ürün için verileceği bilinememektedir. Dolayısıyla ihale konusu ürünler için, resmi makamlara sunulan Yerli Malı Belgelerinin, teknik özellikler bölümlerinin ihale makamları tarafından incelenmesi ve ihale konusu ürün isimlerinin belge üzerinde geçip geçmediği hususu büyük önem arz etmektedir.

Söz konusu Yerli Malı Belgesinde yer alan ürün kodu (PRODCOM): 28.92.61.30.00 olup TOBB PRODCOM kodlama sistemine göre karşılığı Delme veya sondaj makinelerinin parçalarıdır. Bu bağlamda herhangi bir çelişki bulunmamaktadır. Aynı şekilde portkron ve vidye ürünlerinin de PRODCOM 28.92.61.30.00 ürün kodu altında yer almasında bir sakınca olmadığı değerlendirilmektedir.

Talebiniz sonrasında, Odamızca "Dudu Hanım Demir Sft Sondaj Alım Satım İmalatı" firması ile görüşmeler yapılmış olup, söz konusu görüşmeler sonucunda Yerli Malı Belgesinin Emprenye Matkap ürünleri grubunda NQ model için geçerli olduğu kanaati oluşmuştur.” ifadelerine yer verildiği anlaşılmıştır.

İdare tarafından alınan 10.10.2024 tarihli ikinci komisyon kararı incelendiğinde “Yukarıdaki hususlar ihale komisyonumuzca detaylı olarak ele alınıp değerlendirilmiştir. İhale de alınan 30 kalem ürün için “Dudu Hanım DEMİR” firması tarafından sunulan “Yerli Malı Belgesi” incelendiğinde belgede yer alan parça isimleri ve teknik özellikleri detaylıca ASO tarafından gönderilen Ek-6 yazısı ile birlikte değerlendirilmiştir. Belge içeriğinde:

Ürün Adi: MUHTELİF SONDAJ MAKİNASI PARÇA VE EKİPMANLAR! (VİDYE VE PORTKRON, KAROTİYER, SEKMAN, SPT, TİJ, MAŞON)

Ürün Kodu (PRODCOM/GTİP): 28.92.61.30.00/Teknik Özellikleri (Marka Adı, Modeli, Seri Numarası, Cinsi): SONDAJ EKİPMANI KESİCİ UCU” denilmektedir.

İhalede yer alan ürün kalemlerinin içeriklerine göre komisyonumuzca gruplandırılmış olup, yerli malı belgesi ve ASO görüş yazıları açısından değerlendirmesi yapılmıştır. Altta komisyonumuzca alınan kararlar ver almaktadır.

1. Portkronların isminin ürün içeriğinde olması fakat sondaj literatüründe “SONDAJ EKİPMANI KESİCİ UCU” ürünleri arasında olmadığından bahsedilerek ASO'ya Ek-5 yazısı ile görüşü sorulmuş ASO bu konuda; "Söz konusu Yerli Malı Belgesinde yer alan ürün kodu (PRODCOM): 28.92.61.30.00 olup TOBB PRODCOM kodlama sistemine göre karşılığı Delme veya sondaj makinelerinin parçalarıdır. Bu bağlamda herhangi bir çelişki bulunmamaktadır. Aynı şekilde portkron ve vidye ürünlerinin de PRODCOM 28.92.61.30.00 ürün kodu altında yer almasında bir sakınca olmadığı değerlendirilmektedir." denilmiştir. Bu sebeplerden dolayı ihale de yer alan portkron ürünlerinin tamamının yerli malı kapsamında değerlendirilmesine komisyonumuzca
Oybirliği ile karar verilmiştir.

2. Emprenye Matkap ve Emprenye Çarık parçalarının ismi ürün adı içeriğinde bulunmadığı fakat belgede teknik özellikler kapsamında belirtilen "SONDAJ EKİPMANI KESİCİ UCU" içeriğinde kabul edilebileceği için ASO'ya Ek-5 yazısı ile görüşü sorulmuş ASO bu konuda; "Talebiniz sonrasında, Odamızca "Dudu Hanım Demir Sft Sondaj Alım Satım imalatı" firması ile görüşmeler yapılmış olup, söz konusu görüşmeler sonucunda Yerli Malı Belgesinin Emprenye Matkap ürünleri grubunda NQ model için geçerli olduğu kanaati oluşmuştur." demiştir. Bu sebep ile ihalede yer alan Emprenye Matkap ve Emprenye Çarıklardan sadece NQ çapta talep edilen ürünlerin yerli malı kapsamında değerlendirilmesine komisyonumuzca
Oybirliği ile karar verilmiştir.

3. Zırh/Kaynak Takviyeli ve Zırh altı parçalarının Yerli Malı Belgesinde hem ürün içeriğinde olmaması hem de sondaj ekipmanı literatüründe “"SONDAJ EKİPMANI KESİCİ UCU" arasında olmaması, ayrıca ASO yazısında "Firmaların Odamıza yaptığı müracaatlarda, düzenlenecek Yerli Malı Belgesinin hangi kurum veya hangi ihale konusu ürün için verileceği bilinememektedir. Dolayısıyla ihale konusu ürünler için, resmi makamlara sunulan Yerli Malı Belgelerinin, teknik özellikler bölümlerinin ihale makamları tarafından incelenmesi ve ihale konusu ürün isimlerinin belge üzerinde geçip geçmediği hususu büyük önem arz etmektedir." denilmesi komisyonumuzca değerlendirilmiştir. Bu sebeplerden dolayı ihalede yer alan zırh ve zırh altı ürünlerinin hiçbirisinin yerli malı kapsamında değerlendirilmemesine komisyonumuzca
Oybirliği ile karar verilmiştir.

4. Vidye matkap ve Vidye Çarıkların ürünlerinin isminin hem ürün içeriğinde olması hem de belgede teknik özellikler kapsamında belirtilen "SONDAJ EKİPMANI KESİCİ UCU" içeriğinde kabul edilebileceği için ASO'ya Ek-5 yazısı ile görüşü sorulmuş ASO bu konuda; "Söz konusu Yerli Malı Belgesinde yer alan ürün kodu (PRODCOM): 28.92.61.30.00 olup TOBB PRODCOM kodlama sistemine göre karşılığı Delme veya sondaj makinelerinin parçalarıdır. Bu bağlamda herhangi bir çelişki bulunmamaktadır. Aynı şekilde portkron ve vidye ürünlerinin de PRODCOM 28.92.61.30.00 ürün kodu altında yer almasında bir sakınca olmadığı değerlendirilmektedir." denilmiştir. Bu sebeplerden dolayı ihale de yer alan Vidye matkap ve Vidye Çarıkların tamamının yerli malı kapsamında değerlendirilmesine komisyonumuzca
Oybirliği ile karar verilmiştir.

Yukarıda anılan nedenler doğrultusunda 2024/1032453 EKAP numaralı “Temel Sondaj Matkap Alımı işi” ihalesinde komisyonumuzca ov birliği ile altta yer alan listedeki ürün kalemleri için %15 yerli malı indirimi uygulanarak sonucun EKAP sisteminde yeniden hesaplanmasına karar verilmiştir.

Sıra No Mal Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

1 NQ ELMASLI PORTKRON

2 HQ ELMASLI PORTKRON

3 BQ ELMASLI PORTKRON

4 PQ ELMASLI PORTKRON

5 NQ EMPRENYE MATKAP 3/4

6 NO EMPRENYE MATKAP 5/6

7 NQ EMPRENYE MATKAP 7/8

8 NO EMPRENYE MATKAP 9

21 BQ Vidye Matkap

22 NO Vidye Matkap 2

3 HQ Vidye Matkap

24 PQ Vidye Matkap

25 NO Vidye Çarık

26 HO Vidye Çarık

27 PQ Vidye Çarık

28 NQ Emprenye Vidye Çarık

Komisyonumuzca alınan kararlar doğrultusunda EKAP’ta üstteki kalemlere “DUDU HANIM DEMİR SFT SONDAJ ALIM VE SATIM İMALATI” lehine %15 yerli malı indirimi uygulanmasına karar verilmiştir.

İsteklilerce teklif edilen ve yaklaşık maliyetin (19.115.254,83 TL) altında bedellerden;

Birinci avantajlı teklif sahibi; “BES MÜHENDİSLİK MÜŞAVİRLİK TİC. LTD. ŞTİ.” 12.479.862,50 TL (geçerli kalemlerde yerli istekliler lehine fiyat avantajı uygulanıp %15 arttırılmış hali)

İkinci avantajlı teklif sahibi; “DUDU HANIM DEMİR SFT SONDAJ ALIM VE SATIM İMALATI” 12.537.500,00 TL verilmiş olan teklifler kabul edilmiştir.

Birinci avantajlı teklif sahibi olan “BES MÜHENDİSLİK MÜŞAVİRLİK TİC. LTD. ŞTİ.” lehine fiyat avantajı uygulanıp %15 arttırılmış hali 12.479.862,50 TL teklifin en avantajlı teklif olduğuna ve sözleşmenin “BES MÜHENDİSLİK MÜŞAVİRLİK TİC. LTD. ŞTİ.” ile 11.662.550,00 TRY üzerinden imzalanmasına Komisyonumuzca
Oybirliği ile karar verilmiştir. 12.09.2024 tarihinde alınan komisyon karan iş bu karar ile yürürlükten kaldırılmış ve ihale yetkilisin tasdikine sunulmuştur.” ifadelerine yer verilerek ihalenin Bes Müh. Müş. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi istekli Dudu Hanım Demir’in ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görülmüştür.

Yapılan incelemede, incelemeye konu hususlar hakkında idarece söz konusu yerli malı belgesinin alıma konu ürünleri karşılayıp karşılamadığı ve söz konusu belgenin itirazen şikayete konu ihalede kullanılıp kullanılamayacağı hususlarında, belgeyi düzenleyen Ankara Sanayi Odası’ndan iki kez ayrıntılı görüş talep edildiği, Ankara Sanayi Odası tarafından verilen görüşler çerçevesinde idarece yerli malı belgesinde yer alan parça isimleri ve teknik özelliklerin ihale konusu iş kapsamında içeriklerine göre gruplandırılma yapılarak detaylıca tekrar değerlendirildiği, başvuru sahibi Dudu Hanım Demir tarafından teklif edilen 30 kalem içerisinden 16 kaleme ilişkin yerli malı fiyat avantajı uygulanarak teklif bedelinin tekrar hesaplandığı, değerlendirmeye esas alınan gerekçelerin ihale komisyonu kararında ayrıntılı olarak açıklandığı anlaşılmış olup, idarece yapılan işlemlerin mevzuata aykırı olmadığı değerlendirildiğinden başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.