KİK Kararı: 2024/UM.II-1433

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/043
Gündem No : 29
Karar Tarihi : 06.11.2024
Karar No : 2024/UM.II-1433
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Özdeniz Ayakkabıcılık Tekstil Lojistik Otom. İhr. İth. San. Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Ankara Büyükşehir Belediyesi Afet İşleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/739795 İhale Kayıt Numaralı “Ankara Büyükşehir Belediyesi Hizmetleri Kapsamında Afet ve Acil Durumda Kullanılacak Görev Kıyafeti, Tekstil Grubu Mal Alımı İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Ankara Büyükşehir Belediyesi Afet İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından 03.09.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ankara Büyükşehir Belediyesi Hizmetleri Kapsamında Afet ve Acil Durumda Kullanılacak Görev Kıyafeti, Tekstil Grubu Mal Alımı İşi” ihalesine ilişkin olarak Özdeniz Ayakkabıcılık Tekstil Lojistik Otom. İhr. İth. San. Tic. Ltd. Şti.nin 30.09.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.10.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.10.2024 tarih ve 165840 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.10.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1246 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Söz konusu ihalenin 1’inci kısmının Gümüştepe Kur. Hiz. Ltd. Şti. ‘nin üzerinde bırakıldığı, kendilerinin ise tekliflerinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği ancak söz konusu isteklinin numunesinin Teknik Şartname’ye uygun olmamasına rağmen idare tarafından uygun kabul edilmesinin yerinde olmadığı, ihale bünyesinde istenen ürünlerin, özellik isteyen ürünler olmasından dolayı görsel ve duyusal olarak kolay anlaşılabilir teknik özelliklere sahip olmadığı, numunelerin analizinin yapılarak karar verilmesi gerektiği,

2. Türk Ticaret Kanunu’na göre özel kanun niteliğini taşıyan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde istekli olabileceğin “ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişim” olarak tanımlandığı, bu bakımdan, ihale konusu alanda faaliyet gösterme şartının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 125’inci maddesi uyarınca kanuni istisna niteliğinde olduğu, anılan mevzuat hükmü uyarınca, istekli olabilecek sıfatını kazanmak için ihale konusu alanda faaliyet gösterilmesi gerektiği hususu dikkate alındığında, ihaleye teklif vererek istekli sıfatını kazanan kişi ya da kuruluşların öncelikle bu şartı sağlamaları gerektiği, ancak Gümüştepe Kurumsal Hizmetler Ltd. Şti‘nin faaliyet konuları arasında ihale konusu iş nev’inden herhangi bir görev kıyafeti, tekstil grubu ve kırtasiye malzemesi ile ilgili faaliyetinin bulunduğuna yönelik bir bilgiye ulaşılamadığı,

3. İhale üzerinde bırakılan Gümüştepe Kur. Hiz. Ltd. Şti.nin teklifinin yaklaşık maliyete göre %33,31 oranında daha düşük olduğu, bu nedenle istekliden aşırı düşük açıklama talep edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları, fotoğrafları ile teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman ve demonstrasyon” başlıklı 43’üncü maddesinde “(1) Teklif edilen malın teknik şartnamede yer alan teknik kriterlere uygunluğunu belirlemek amacıyla numune, teknik bilgilerin yer aldığı katalog, teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman ile fotoğraf istenebilir ve/veya demonstrasyon yaptırılabilir. Özel imalat süreci gerektiren mal alımları hariç, teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman istenmesi durumunda katalog istenmesi zorunludur. Katalog istenen ihalelerde, teknik şartnamede teknik kriter olarak düzenlenen ancak katalogda yer almayan hususlara yönelik kanıtlayıcı belge ve/veya açıklamalar aday veya istekliler tarafından başvuru veya teklifleri kapsamında sunulur.

(2)Numunelerin sunulması ve bunların değerlendirilmesine yönelik yapılan düzenlemelerde aşağıdaki hükümler esas alınır:

a)İdare tarafından hangi kalem/kalemler için ve kaç adet numune isteneceği, numunenin hangi aşamada ve kimler tarafından sunulacağı, numunelerin değerlendirilmesinde hangi yöntemin kullanılacağı ile diğer hususlara, ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. Son başvuru tarihi/ihale tarihi ve saatinden önce numunelerin idareye sunulacağına ya da bu tarih ve saatten önce numune değerlendirmesi yapılarak sadece numunesi uygun görülenlerin başvuruda bulunabileceğine veya teklif sunabileceğine ilişkin düzenleme yapılamaz.

b)Numune sunulması istenen kalem/kalemler için uygun sayı ve nitelikte numune alınması idarenin sorumluluğundadır. Malın niteliğinin birden fazla numune değerlendirmesi yapmaya uygun olup olmadığı ile malın kullanım ömrü dikkate alınarak en az bir adet numunenin idarede muhafaza edilmesi gerekir. Kurul ya da yargı kararları üzerine yeniden değerlendirme, muhafaza edilen numune üzerinden yapılır.

c)Numune değerlendirmesi, ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede düzenlenen aşağıdaki yöntemlerden biri vasıtasıyla yapılır:

1. İhale komisyonu, numuneyi doğrudan inceleyerek, üyelerinin tamamı tarafından düzenlenen numune inceleme raporu/tutanağı çerçevesinde değerlendirme yaparak karar verebilir.

2. İhale komisyonu, uzman üyelerinin tamamı tarafından düzenlenen numune inceleme raporu/tutanağı çerçevesinde değerlendirme yaparak karar verebilir.

3. İhale komisyonu, uzman üyelerinin tamamı ile alıma konu malı/malları kullanacak personel arasından görevlendirilen kişi veya kişilerin tamamı tarafından düzenlenen numune inceleme raporu/tutanağı çerçevesinde değerlendirme yaparak karar verebilir.

ç) Ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede istenen sayıda ve nitelikte numune, şartnamede yapılan düzenlemeler çerçevesinde idareye teslim edilir. Teslim edilen numunenin üzerinde; ihale bilgileri, numune sunulan kalem bilgileri ve aday veya istekli bilgilerine yer verilir. İdare tarafından numune bir tutanak ile teslim alınır ve talep edilmesi halinde tutanağın bir sureti aday veya istekliye verilir.

d) İdare tarafından gerekli görülen hallerde, numune değerlendirmesinin yapılacağı yer, tarih ve saat bilgisi aday veya isteklilere bildirilir. Numune değerlendirmesinde numunenin fiziksel nitelikleri ile teknik şartnamede yer alan teknik kriterlere uygun olup olmadığı kontrol edilir. Yapılan inceleme sonucunda düzenlenen numune inceleme raporunda/tutanağında numunenin uygunluk durumu belirtilir ve uygun bulunmaması durumunda buna ilişkin gerekçelere yer verilir. Numune inceleme raporu/tutanağı çerçevesinde numunelere yönelik nihai değerlendirme ihale komisyonu tarafından yapılır ve bu değerlendirmelere ihale komisyonu kararında yer verilir. …” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tekliflerin alınması ve değerlendirilmesi” başlıklı 16’ncı maddesinde “…Katalog, kılavuz, çizim, fotoğraf vb. belgeler ve/veya numune istenen ihalelerde, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında bu belgelerden ve/veya numune üzerinden teknik şartnameye uygunluk değerlendirmesi yapılır. Tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında anılan belgeler ve/veya numune üzerinden teknik değerlendirme yapılmasının öngörülmemesi halinde ise bu durumun ihale dokümanında belirtilmesi koşuluyla istenen belgelerin ve/veya numunenin sadece teklif ekinde sunulup sunulmadığına bakılır.” açıklaması,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Afet Durumunda Kullanılacak Görev Kıyafeti, Tekstil Grubu ve Kırtasiye Malzemesi Mal Alımı İşi

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

3 Kısım 41 Kalem Giyim Eşyası, Lamba ve Fener Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: Ankara il sınırları içerisinde İdarenin belirlediği adrese teslim edecektir.” düzenlemesi,

Aynı İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.7. Numune ve demonstrasyon değerlendirmesi:

7.7.1.

Teknik Şartnamenin EK-3 TE belirtilen numune gelecek ibaresi bulunan kalemlere ait numunelerin getirilmesi zorunludur. Numunelerin kontrolü Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine dair Yönetmeliğine göre yapılacaktır. Numuneler İdarenin firmalara tebliğini izleyen 3 iş günü içerisinde İdare’nin belirleyeceği Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisinde alana teslim edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Teknik Şartname’nin ekinde aşağıdaki düzenleme yer almaktadır.

EK-3 İhaleye Katılacak Gerçek/Tüzel Kişilerin İdareye Sunacakları Ürün Kalemlerine Ait Numune Listesi

1

SOFTSHELL YELEK

Adet

2

FOSFORLU İKAZ YELEĞİ

Adet

3

İMPERTEKS YAĞMURLUK

Adet

4

SOFTSHELL MONT

Adet

5

SOFTSHELL PANTOLON

Adet

6

YAZLIK PANTOLON

Adet

7

SWEATSHİRT

Adet

8

POLO YAKA TİŞÖRT

Adet

9

TERMAL İÇLİKLER

Adet

10

POLAR BERE

Adet

1 I

TERMAL ÇORAP

Adet

12

POLAR ELDİVEN

Adet

13

TACTİCAL BOT

Adet

14

ÇELİK BURUNLU ÇİZME

Adet

15

FFP2 KATLANABİLİRTİP TOZ MASKESİ

Adet

16

55 LİTRE SIRT ÇANTASI

Adet

17

KÖRÜKLÜ KANVAS BEZ ÇANTA

Adet

18

KÜÇÜK BOY SIRT ÇANTASI

Adet

19

70 LİTRE GÖREV ÇANTASI

Adet

20

NEVRESİM TAKIMI (TEK KİŞİLİK)

Adet

21

SÜNGER YATAK

Adet

22

TEK KİŞİLİK YORGAN VE YASTIK (1000 +1000)

Adet

23

BATTANİYE

Adet

24

UYKU TULUMU

Adet

25

UYKU TULUMU ÇANTASI

Adet

26

KAMPET

Adet

27

TEK KULLANIMLIK NEVRESİM TAKIMI

Adet

Yapılan incelemede başvuruya konu ihalenin “Afet Durumunda Kullanılacak Görev Kıyafeti, Tekstil Grubu ve Kırtasiye Malzemesi Mal Alımı İşi” olduğu, 24.09.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin 1’inci kısmının Gümüştepe Kur. Hiz. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Özdeniz Ayak. Teks. Loj. Otom. İhr. İth. San. Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden mal alımı ihalelerinde, teklif edilen malın teknik şartnamede yer alan teknik kriterlere uygunluğunu belirlemek amacıyla numune, teknik bilgilerin yer aldığı katalog, teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman ile fotoğraf istenebileceği, idare tarafından numune sunulmasının istenilmesi durumunda, hangi kalem/kalemler için ve kaç adet numune istenildiği, numunenin hangi aşamada ve kimler tarafından sunulmasının istenildiği, numunelerin değerlendirilmesinde hangi yöntemin kullanılacağı, numunenin sayısı ve gerekli görülen diğer hususların ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede belirtileceği, numune sunulması istenilen kalem/kalemler için yeter sayı ve nitelikte numune alınmasının idarenin sorumluluğunda olduğu, idare tarafından gerekli görülen hallerde numunenin teslim tarihi ve teslim adresinin ilgililere tebliğ edileceği, idare tarafından numunenin bir tutanak ile teslim alınarak, talep edilmesi halinde tutanağın bir sureti aday veya istekliye verileceği, numune değerlendirilmesinde yöntemlerden birinin, ihale komisyonun, numuneyi doğrudan inceleyerek, üyelerinin tamamı tarafından düzenlenen numune inceleme raporu/tutanağı çerçevesinde değerlendirme yaparak karar verebilmesi yöntemi olduğu, numunenin fiziksel nitelikleri ile ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığının kontrol edilerek yapılan inceleme sonucunda, hazırlanacak tutanakta numunenin uygunluk durumunun belirtileceği ve uygun bulunmaması durumunda buna ilişkin gerekçelere yer verileceği anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde Teknik Şartname’ye uygunluğunu belirlemek amacıyla Teknik Şartname’nin EK-3’te belirtilen numune gelecek ibaresi bulunan kalemlere ait numunelerin getirilmesinin zorunlu tutulduğu, numunelerin kontrolünün Mal Alımları Denetim Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmeliği’ne göre yapılacağı, numunelerin idarenin isteklilere tebliğini izleyen 3 iş günü içerisinde idarenin belirleyeceği Ankara Büyükşehir Belediyesi sınırları içerisindeki alana teslim edileceğinin düzenlendiği görülmüştür.

Bu kapsamda idare tarafından 09.09.2024 tarihli yazı ile isteklilerden numunelerin 12.09.2024 tarihine kadar idarenin söz konusu yazıda belirttiği adrese teslim edilmesinin talep edildiği, istekliler tarafından numunelerin idareye teslim edildiği buna ilişkin tutanağın düzenlendiği görülmüştür.

İhalenin 1’inci kısmı üzerinde bırakılan Gümüştepe Kur. Hiz. Ltd. Şti.nin numuneleri için yapılan numune değerlendirmesi işlemine ilişkin olarak 13.09.2024 tarihli numune değerlendirme tutanağının düzenlendiği, düzenlenen tutanakta teslim edilen 27 numunenin uygun bulunduğu, düzenlenen tutanağın ihale komisyonu üyelerinin tamamı tarafından imzalandığı görülmüştür.

İdare tarafından şikâyet başvurusu üzerine alınan kararda da “13.09.2024 tarihinde ihale komisyonu tarafından numunelerin kontrol edildiği ve malların fiziksel özelliklerinin görsel ve duyusal olarak kontrolünün yapıldığı ve uygunluğunun tespit edildiği, bu kapsamda yüklenici ve idare arasında imzalanacak olan sözleşmeden sonra malların teslimi aşamasında muayene ve kabul komisyonunca Teknik Şartnamede belirtilen testler ve analizler yapıldıktan sonra kabul işlemlerinin yapılacağı” ifadelerine yer verildiği anlaşılmıştır.

Bu çerçevede, söz konusu ihalede isteklilerin teklif etmiş olduğu ürünlere ilişkin ihale komisyonu tarafından, numunelerin doğrudan incelenerek numune değerlendirmesinin yapıldığı, yapılan değerlendirmede, ihalenin1’inci kısmı üzerinde bırakılan Gümüştepe Kur. Hiz. Ltd. Şti. tarafından teklif edilen ürünlerin Teknik Şartname’ye uygun olduğunun belirlendiği ve bu işleme ilişkin tutulan tutanağın ihale komisyonu üyelerinin tamamı tarafından imzalandığı, komisyon kararında da bunun belirtildiği yapılan işlemlerin ihale dokümanına ve mevzuata uygun gerçekleştirildiği, usulüne uygun olarak yapılmış numune değerlendirmesi işlemlerinde teklif edilen ürünlerin istenen teknik kriterleri sağlayıp sağlamadığına ilişkin teknik belirlemenin, ihale işlemlerini yürütmekle görevli ihale komisyonunun yetki ve sorumluluğunda olduğu dikkate alındığında başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Tüzel kişilik ve ehliyet” başlıklı 125’inci maddesinde “(1) Ticaret şirketleri tüzel kişiliği haizdir.

(2) Ticaret şirketleri, Türk Medenî Kanunu’nun 48’inci maddesi çerçevesinde bütün haklardan yararlanabilir ve borçları üstlenebilirler. Bu husustaki kanuni istisnalar saklıdır.” hükmü,

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…İstekli: Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesine teklif veren tedarikçi, hizmet sunucusu veya yapım müteahhidini,

İstekli olabilecek: İhale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişimi, … ifade eder.” hükmü,

Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:

a)Ekonomik ve malî yeterliğin belirlenmesi için;

…

b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;

…

İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,

a) Gerçek kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, noter tasdikli imza beyannamesinin,

b) Tüzel kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin,

teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/ üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır. EKAP’a kayıtlı olmayan yabancı aday/istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler ihalede sunulur. Aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekir...” hükmü yer almaktadır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 125’inci maddesinden, ticaret şirketlerinin ana sözleşmelerinde yer almayan faaliyet alanlarında da haklardan yararlanıp, borçları üstlenebilmeleri bakımından herhangi bir engelin kalmadığı anlaşılmakla birlikte Türk Ticaret Kanunu’na göre özel kanun niteliğini taşıyan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesine göre istekli olabilecek kişilerin ihale konusu alanda faaliyet göstermesi gerektiği bilinmektedir. Bu bakımdan, ihale konusu alanda faaliyet gösterme şartı, Türk Ticaret Kanunu’nun 125’inci maddesinde belirtilen “kanuni istisna” niteliğindedir.

4734 sayılı Kanun’un bahse konu hükmü uyarınca, istekli olabilecek sıfatını kazanmak için ihale konusu alanda faaliyet gösterilmesi gerektiği hususu dikkate alındığında, ihaleye teklif vererek istekli sıfatını kazanan kişi ya da kuruluşların da öncelikle bu şartı sağlamış olmaları gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda ihalenin 1’inci kısmı üzerinde bırakılan Gümüştepe Kur. Hiz. Ltd. Şti.ne ait 23.02.2016 tarihli ve 9017 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi incelendiğinde şirket ana sözleşmesinin “amaç ve konu” başlıklı 3’üncü maddesinde “…kamu kurum ve kuruluşları ile, özel hastane, poliklinik,…kurumlarında;…sedye taşıma hizmetleri, …itfaiye er hizmetleri, …teknik bakım ve servis hizmetleri sunmak,

…

-Her türlü Kamu Kurum ve kuruluşu, Belediye, Resmi müessese ekipmanları imal etmek, temin etmek, pazarlama ve satışını yapmak

…Şirket konusu ile ilgili her türlü hammadde, mamul, yan mamul üretimi, toptan ve perakende alımı satımı, dağıtımı, ithalat ve ihracatını yapmak.” şeklinde ifadenin yer aldığı, buna göre söz konusu işlerin, ihale konusu “Görev Kıyafeti, Tekstil Grubu Mal Alımı” işlerini de kapsayabileceği değerlendirilmiş olup bu nedenle başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmemiştir.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kanun’un “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde, “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.

Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 58’inci maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.

(2) İhale komisyonu;

a) İmalat sürecinin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal temininde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen malların özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Verilen tekliflerden diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların, ihale komisyonu tarafından tespit edilmesi halinde, bu teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu tarafından;

a) İmalat sürecinin ekonomik olması,

b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temininde kullanacağı avantajlı koşullar,

c) Teklif edilen malın özgünlüğü,

gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük teklifler değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Mal alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesine ilişkin olarak Kurum tarafından sınır değer ya da sorgulama kriterleri belirlenmemiştir. Bu çerçevede anılan Kanun hükmü uyarınca başvuruya konu ihalenin 1’inci kısmında idare tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaksızın ihalenin sonuçlandırılması işleminin idarenin takdir yetkisi kapsamında bulunduğu anlaşılmış ve aşırı düşük teklif sorgulaması yapılmaması işleminde mevzuata aykırılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.