KİK Kararı: 2024/UM.II-1135

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/035
Gündem No : 55
Karar Tarihi : 11.09.2024
Karar No : 2024/UM.II-1135
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Coregen Diagnostik Sis. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Hatay İl Sağlık Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/720196 İhale Kayıt Numaralı “Sıvı Bazlı Otomatik Sitoloji Boyama Kiti Alımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Hatay İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 19.07.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Sıvı Bazlı Otomatik Sitoloji Boyama Kiti Alımı” ihalesine ilişkin olarak Coregen Diagnostik Sis. A.Ş.nin 06.08.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 07.08.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.08.2024 tarih ve 157418 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.08.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/931 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1- İtirazen şikayete konu ihalede yerli malı teklif eden istekli Logos Medikal San. ve Tic. Ltd. Şti. lehine yerli malı fiyat avantajı uygulanması sonucunda ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı, fakat anılan kararın hukuka aykırı olduğu, alım konusu malların tek bir üründen oluşmadığı, çeşitli ürünlerden (bileşenlerden) oluşan bir sistem olduğu ve birden fazla mal kaleminden oluştuğu, bu hususun idarenin cevap yazısında kabul ve ikrar edildiği, idare tarafından ihale kapsamında alım konusu işin, sadece yerli malı belgesi sunulan kit alımı olduğunun ileri sürülmesinin hatalı olduğu, nitekim Teknik Şartname’nin 1’inci maddesi hükmü ile kitin cihaz olmadan kullanılabilmesinin mümkün olmaması birlikte değerlendirildiğinde kit, cihaz ve diğer sarf malzemelerinin birbirini tamamlayan ve teknik zorunluluklar nedeniyle birlikte alınması gereken mal kalemleri olduğu konusunda şüphe bulunmadığı, ancak idare tarafından kit ile birlikte alımı yapılan cihaz ve diğer sarf malzemelerinin “aksesuar” olduğu ileri sürülerek bu ürünlerin birbiri olmadan çalışmayan ve teknik zorunluluklar gereği birlikte alınması gereken ürünler olduğu hususunun göz ardı edildiği, Tıbbi Cihaz Yönetmeliğinde tıbbi cihaz aksesuarının tanımlandığı, bu tanımlara göre ihale konusu kitlerle birlikte alımı yapılan cihaz ve diğer sarf malzemelerin kitin işlevine katılmaması söz konusu olmadığından -zira kitler cihaz olmadan tek başına bir işlev yerine getiremez- bunların aksesuar olmadığının da açık olduğu, ihtiyaç halinde bu hususta uzman görüşü alınması gerektiği, idarenin bu şekildeki tanımlamasının, diğer ürünlerin önemsiz ve gereksiz olduğu algısı oluşturarak bu ürünlerin yerli malı değerlendirmesinde dikkate alınmamasını sağlamayı amaçladığı, dolayısıyla ihale konusunun yukarıda sayılan mal kalemlerinin tamamı olarak kabul edilmesi ve tüm mal kalemleri arasında yerli malı belgesi sunulan ürünün katkı oranının tespit edilmesi gerektiği, diğer bir deyişle fiyat avantajı uygulamasının ihaleye konu tüm mallar üzerinden tespit edilmesi gerektiği, bu durumda ürün katkı oranının yerli malı fiyat avantajı uygulanmasını sağlamaya yeterli olmadığının ortaya çıkacağı,

Diğer taraftan idare tarafından “… Kamu İhale mevzuatında ve KİK kararlarında teklif cetvelinde belirtilen mal dışındaki ürünlerin de yerli malı olması gerektiğine dair hiçbir hüküm bulunmadığı” ileri sürülmüşse de bu hususta da hatalı değerlendirme yapıldığı, kendileri tarafından ihale konusu kit ile birlikte alımı yapılan diğer cihaz ve malzemelerin yerli malı belgesi bulunması gerektiğinin ileri sürülmediği, bunun aksine yerli malı belgesi sunulan kitlerin (solüsyonların), bütünleşik bir sistem oluşturduğu diğer cihaz ve malzemeler arasındaki ağırlığının araştırılarak, yerli katkı oranının tespit edilmesi gerektiği hususunun ileri sürüldüğü, dolayısıyla idare tarafından bu konudaki iddialarına ilişkin hatalı değerlendirme ile hukuka aykırı karar verildiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ise alım konusu sistemi oluşturan sadece bir tek ürün için yerli malı belgesi sunulduğu, anılan istekli tarafından sadece kite ait yerli malı belgesi sunulmasının yerli malı fiyat avantajından yararlandırılması için yeterli olmadığı, İdari Şartname’nin 20’nci maddesine göre başvuruya konu ihalenin kısmi teklife kapalı, bütünleşik bir mal alım ihalesi olduğu, bu nedenle idare tarafından yapılması gerekenin alım konusu sistemi oluşturan her bir bileşenin sistem içerisindeki ağırlık oranları, maliyeti ve ürün katkı oranı ayrı ayrı hesaplanarak, toplam sistemin yerli katkı oranının hesaplanması gerektiği, Yerli Malı Tebliği’nin ilgili hükmüne göre teklif edilen sistemin yerli malı olarak kabul edilebilmesi için yerli katkı oranının en az %51 olması gerektiği, oysaki yerli malı fiyat avantajından yararlandırılan istekli tarafından sadece solüsyonlara ilişkin olarak yerli malı belgesi sunulmuş olması karşısında, bu ürünün tüm sistem içerisindeki katkı oranının %51’i geçemeyeceği, yerli malına ilişkin mevzuat hükümleri ve ihale şartname hükümlerinin birlikte amaçsal olarak yorumlanması ile somut ihalede yerli malı fiyat avantajı uygulanabilmesi için yerli malı belgesi sunulan solüsyonların sistem içerisindeki katkı oranının tespit edilerek buna göre değerlendirme yapılması gerektiği,

2- Anılan ihalede yerli malı fiyat avantajının uygulanabilmesi için ihaleye teklif edilen ürünlerin yerli malı belgelerinin de ÜTS’de kayıtlı olmasının (ÜTS’ye bildirilmesi) zorunlu olduğu, bu nedenle ÜTS’ye kaydı yapılmayan yerli malı belgeleri ile yerli malı fiyat avantajı sağlanamayacağı, somut ihalede ise ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihaleye teklif edilen ürünlerin ÜTS kayıtları incelendiğinde, ÜTS kaydının “Tanımlayıcı bilgiler yerli malı belgesi var mı?” kısmında “Hayır” ibaresi olduğunun görüleceği,

3- İhale komisyonu kararında anılan istekli tarafından sunulan yerli malı belgesinin uygun görüldüğünün belirtildiği ancak idarece, yerli malı belgesinin mevzuata uygunluğunun denetiminin nasıl yapıldığı ve yerli malı belgesinin sorgulamasının yapılıp yapılmadığına ilişkin herhangi bir değerlendirmeye yer verilmediği, ayrıca kararda yerli malı belgesine ait bilgilere yer verilmemesinin de hukuka aykırı olduğu, verilen kararlarda ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yerli malı belgesinin ihale konusu malların tamamına ilişkin olup olmadığı, yerli malı belgesinde hangi tanımlamaya yer verildiği, yerli malı belgesinin hangi firma adına verildiği, yerli malı belgesi başka bir firma adına verildiyse ihale üzerinde bırakılan isteklinin yerli malı belgesinin kullanıldığı firmanın yetkili satıcısı/bayisi vb. olunduğuna ilişkin belgenin de teklif dosyasında sunulup sunulmadığı, üretim konusu vb. hususlara yer verilmediği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yerli malı belgesinin anılan şartları sağlayıp sağlamadığı hususunun denetime elverişli bir şekilde belirtilmediği, söz konusu yerli malı belgelerinin ihaleyi yapan idare tarafından EKAP üzerinden teyidinin yapıldığına ilişkin belgelerin de ihale işlem dosyası kapsamında yer almadığı,

4- İdari Şartname’nin 7.5.6’ncı maddesinde teklif edilen ürünlere ilişkin Teknik Şartname’ye uygunlukları gösteren katalogların sunulmasının yeterlik kriteri olarak belirlendiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yerli malı belgesine sahip olduğu ürünün kataloğunun sunulmaması durumunda isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, anılan düzenlemede kataloğun yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesi değil, teklifle birlikte idareye sunulmasının şart koşulduğu iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yerli istekliler ile ilgili düzenlemeler” başlıklı 63’üncü maddesinde “İhalelere sadece yerli isteklilerin katılması ile yerli istekliler ve yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınmasına ilişkin olarak aşağıdaki düzenlemeler esas alınır:

…
c) Mal alımı ihalelerinde yerli malı teklif eden istekliler lehine, %15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir. Ancak Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri arasından belirlenen ve Kurum tarafından ilan edilen listede yer alan malların ihalelerinde, yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranında fiyat avantajı sağlanması mecburidir. Yerli yazılım ürünü teklif eden istekliler lehine de %15 oranında fiyat avantajı sağlanması mecburidir.

…

e) Yerli malı belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak belirlenir. İsteklilerce teklif edilen malın yerli malı olduğu, bu usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir...” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 61’inci maddesinde “(1) Yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalan mal alımı ihalelerine sadece yerli isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir. Ayrıca sadece yerli isteklilerin katılımına açık ihalelerde yerli malı teklif eden yerli istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.

(2) Mal alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetine bakılmaksızın, tüm isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir ve bu ihalelerde yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.

(3) İhale veya ön yeterlik ilanı ve idari şartnamede, yerli malı teklif edenler lehine tanınan fiyat avantajı oranı belirtilir.

(4) Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınan ve birden fazla mal kaleminden oluşan ihalelerin, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmesi ve fiyat avantajı tanınan her bir kısmın tek bir mal kaleminden oluşması zorunludur. Ancak, birbirini tamamlayan veya teknik zorunluluklar nedeniyle birlikte alınması gereken mal kalemlerine bir kısımda yer verilebilir. Kısmi teklife açık ihalelerde, kısımların birinde, birkaçında veya tamamında yerli malı teklif eden istekliler lehine aynı veya farklı oranlarda fiyat avantajı sağlanabilir. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı, yerli malı teklif etmeyen diğer isteklilerin söz konusu mal kalemi için teklif ettikleri bedele, kendi teklif bedelleri üzerinden ihale dokümanında belirlenen fiyat avantajı oranı esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesi suretiyle bulunur.

…

(6) Her yıl Ocak ayında Kurum tarafından ilan edilen orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri listesinde yer alan malların ihalelerinde, yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranında fiyat avantajı sağlanması zorunludur. Söz konusu zorunlu fiyat avantajı uygulaması, ilanı veya duyurusu bu listenin yayımlanmasından sonra yapılan mal alımı ihalelerinde uygulanacaktır. Yerli yazılım ürünü teklif eden istekliler lehine de %15 oranında fiyat avantajı sağlanması mecburidir.

(7) Teklif edilen malın yerli malı olduğu Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir.” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Sıvı Bazlı Otomatik Sitoloji Boyama Kiti Alımı

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

…

e) Miktarı: Sıvı Bazlı Otomatik Sitoloji Boama Kiti Alımı. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: Hatay Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Dörtyol Devlet Hastanesi, İskenderun Devlet Hastanesi, Defne Devlet Hastanesi” düzenlemesi,

“İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

g) Yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajı tanınması durumunda, bu avantajdan yararlanmak isteyenlerce sunulacak yerli malı belgesi…” düzenlemesi,

“Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır.

…

35.2 Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde ilgili uygulama yönetmeliğinde düzenlenen usule göre ihale sonuçlandırılacaktır.

35.2.1. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin birden fazla istekli tarafından verilmiş olması halinde; Birden fazla istekli tarafından teklif edilen fiyatın en düşük fiyat olması ve bu fiyatların da birbirine eşit olması durumunda ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sırasıyla;

1. İstekli tarafından sunulan malın yerli malı olmasına,

2. İhale konusu iş veya benzer işe ilişkin olarak istekli tarafından sunulan iş deneyimini gösteren belgedeki belge tutarına göre belirlenecektir.” düzenlemesi,

“Fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 35.3’üncü maddesinde “35.3.1. Yerli malı teklif eden isteklilere ihalenin tamamında % 15 (yüzde on beş) oranında fiyat avantajı uygulanacaktır. Yerli malı teklif eden isteklilerin fiyat avantajından yararlanabilmesi için teklif edilen mala/mallara ilişkin yerli malı belgesine/belgelerine ilişkin belgelerin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesi zorunludur. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 61 inci maddesi esas alınarak hesaplanacaktır…” düzenlemesi,

Sıvı Bazlı Jinekolojik ve Non-Jinekolojik Sitoloji Kiti Teknik Şartnamesi’nde “1-Sıvı bazlı jinekolojik ve non-jinekolojik sitoloji kiti, preparat hazırlama cihazı, hücre koruyucu patentli solüsyonlar (jinekolojik ve non-jinekolojik), örnek alma fırçası, patentli membran filtre, şarjlı lam ve diğer sarf malzemelerden oluşmalıdır. Kitin tüm bileşenleri aynı marka veya sisteme valide olmalıdır.

2-Hücre koruyucu solüsyon, jinekolojik ve non-jinekolojik numunelerdeki hücreleri, oda ısısında 3 hafta korunmasını sağlamalıdır.

3-Gerekli olan tüm sarf malzemeler dahildir. (cihaz, filtre, solüsyon, fırça, lam)

4-Koruyucu solüsyonlardaki numunelerden en az 2 örnek çalışılabilmelidir.

5-Hazırlanan hücre süspansiyonları, histokimyasal boyamaların yanında, ISH, FITC, IHC ve nükleik asit amplifikasyon yöntemleri için de kullanılabilir olmalıdır.

6-Cihaz, jinekolojik ve non-jinekolojik numuneleri otomatik olarak lam üzerine, overpose olmadan, tek tabaka halinde ve en az 5000 hücre düşürecek şekilde yaymalıdır.

7-Sistem, maliyet avantajı açısından, silindir membran filtrasyon esaslı olmalıdır.

8-Basit sitosantrifüj tabanlı cihazlar, bu alımın dışındadır.

9-Santrifüj yapılarak çalışılan numunelerdeki dibe çöken materyalin homojenizasyon işlemi, membran filtreden lama cihaz tarafından yapılmalıdır.

10-Verilecek olan lamlar, cihaz veya ihaleye iştirak edecek firma logosu taşımalı, hücrelerin düşeceği alan, dairesel olarak işaretlenmiş olmalıdır.

11-Mukuslu, kanlı numuneler de rahatlıkla çalışılabilmeli, gerekli ise seyreltici, parçalayıcı solüsyonlar verilmelidir.

12-Hazırlanan preparatlardaki tarama alanı 13-20 mm olmalı, bu sayede konvansiyonel tekniğe göre daha hızlı ve etkili çalışılabilmelidir.

13-Sistem HSIL+ tanısında konvansiyonel preparata göre daha iyi sonuç vermelidir.

14-Laboratuvara teslim edilen cihaz/cihazlar, kitler bitene kadar kalmalıdır.

15-Tüm kimyasal malzemelerin orijinal ambalajları ve bunlar üzerinde firma isimleri ve son kullanma tarihleri bulunmalıdır.

16-Tüm cihazların bakım, onarım yükümlülüğü ihale sürecince ilgili firmaya aittir.

17-İhale öncesinde, istekli firmaların kurumda demontrasyon yapması ve uygunluk alması zorunludur.

18-İlgili cihaz ve kimyasalların, ÜTS kaydı olmalıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki şekilde olduğu görülmüştür:

A1

B2

Mal Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat (Para birimi belirtilerek)

Tutarı (Para birimi belirtilerek)

SIVI BAZLI OTOMATİK SİTOLOJİ BOYAMA KİTİ

test

41.000

Toplam Tutar (K.D.V Hariç)

İtirazen şikayete konu ihalenin Hatay İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Sıvı Bazlı Otomatik Sitoloji Boyama Kiti Alımı” işi olduğu, açık ihale usulü ile ihaleye çıkarıldığı, bahse konu ihalede 6 adet ihale dokümanı indirildiği, 19.07.2024 tarihinde yapılan ihaleye 4 isteklinin katıldığı, 29.07.2024 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin yerli malı teklif eden istekli lehine fiyat avantajı uygulanması suretiyle yapılan değerlendirme sonucunda Logos Med. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görülmüştür.

İdari Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, teklif edilen fiyatların en düşük olanı olduğu, “Fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 35.3’üncü maddesinde yerli malı teklif eden isteklilere ihalenin tamamında % 15 (yüzde on beş) oranında fiyat avantajı uygulanacağı, yerli malı teklif eden isteklilerin fiyat avantajından yararlanabilmesi için teklif edilen mala/mallara ilişkin yerli malı belgesi/belgelerinin yeterlik bilgileri tablosunda beyan etmelerinin zorunlu olduğu, yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajının, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 61.2’nci maddesinin esas alınarak hesaplanacağı düzenlemesine yer verildiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli Logos Med. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Yeterlik Bilgileri Tablosunda “Sıvı Bazlı Otomatik Sitoloji Boyama Kiti” ürününe ilişkin olarak “1147221-1600-000001” sayılı yerli malı belgesinin beyan edildiği, söz konusu belgenin
Ege Bölgesi Sanayi Odası tarafından düzenlenen 09.07.2024 veriliş tarihli, 09.07.2025 geçerlilik tarihli ve 20241080132079 belge numaralı yerli malı belgesi olduğu, söz konusu belgede üretici unvanı kısmında, “Dr. Schumacher Kimya Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi” ifadesinin, ürün adı kısmında “Sıvı Bazlı Sitoloji Hücre Koruyucu Solüsyon” ifadesinin, teknik özellikleri (marka adı, modeli, seri numarası, cinsi) kısmında “Path Store. Sıvı Bazlı Sitoloji Hücre Koruyucu Solüsyon” ifadesinin, yerli katkı oranı kısmında, “%100” ifadesinin, ürünün teknolojik düzeyi kısmında “Orta-Yüksek” ifadesinin yer aldığı görülmüştür.

İdare tarafından, ihale komisyonu kararında “…yerli malı belgesi sunulan kalemlerde yerli malı belgesi sunmayan isteklilerin tekliflerine tekliflerinin ihale dokümanında öngörülen fiyat avantajı oranı olan) % 15'i eklenmek suretiyle hesapIama yapılmıştır. Logos Medikal San, ve Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu yerli malı belgesi uygun görülmüştür. Yerli malı fiyat avantajı uygulanması sonucunda en avantajlı firma Logos Med. San. ve Tic. Ltd. Şti. haline gelmiştir.” ifadelerine yer verilerek söz konusu yerli malı belgesinin yeterli ve uygun olarak değerlendirildiği anlaşılmıştır

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, mal alımı ihalelerinde yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabileceği, yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınan ve birden fazla mal kaleminden oluşan ihalelerin, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmesi ve fiyat avantajı tanınan her bir kısmın tek bir mal kaleminden oluşmasının zorunlu olduğu, ancak, birbirini tamamlayan veya teknik zorunluluklar nedeniyle birlikte alınması gereken mal kalemlerine bir kısımda yer verilebileceği, ayrıca her bir ürün için ayrı ayrı belge verilebileceği gibi, birden fazla ürün için tek yerli malı belgesinin düzenlenebileceği anlaşılmıştır.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 61’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan “…birbirini tamamlayan veya teknik zorunluluklar nedeniyle birlikte alınması gereken mal kalemlerine bir kısımda yer verilebilir.” hükmü uyarınca, başvuruya konu ihale kapsamında sıvı bazlı jinekolojik ve non-jinekolojik sitoloji kitinin, preparat hazırlama cihazı, hücre koruyucu patentli solüsyonlar (jinekolojik ve non-jinekolojik), örnek alma fırçası, patentli membran filtre, şarjlı lam ve diğer sarf malzemelerden oluşması gerektiği belirtildiğinden, bu alıma ilişkin yerli malı fiyat avantajı uygulanmasının alıma konu olan ürünleri birlikte kapsayan tek bir yerli malı belgesinin veya anılan ürünler için ayrı ayrı düzenlenmiş yerli malı belgelerinin birlikte sunulması ile mümkün olabileceği anlaşılmıştır.

İhale konusu alımın “Sıvı Bazlı Otomatik Sitoloji Boyama Kiti Alımı” olduğu ve Teknik Şartname’de sıvı bazlı jinekolojik ve non-jinekolojik sitoloji kitinin, preparat hazırlama cihazı, hücre koruyucu patentli solüsyonlar (jinekolojik ve non-jinekolojik), örnek alma fırçası, patentli membran filtre, şarjlı lam ve diğer sarf malzemelerden oluşması gerektiği, kitin tüm bileşenlerinin aynı marka veya sisteme valide olması gerektiği, gerekli olan tüm sarf malzemelerinin (cihaz, filtre, solüsyon, fırça, lam) dahil olduğunun belirtildiği, itirazen şikayet başvurusuna konu mal alımında Teknik Şartname’de belirtilen ürün ve cihazların niteliği itibariyle birbirini tamamlayan ve teknik zorunluluklar nedeniyle birlikte alınması gereken ürünler niteliğinde olduğunun görüldüğü, bu alıma ilişkin yerli malı fiyat avantajı uygulanmasının alıma konu olan tüm ürünleri birlikte kapsayan tek bir yerli malı belgesinin veya anılan her ürün için ayrı ayrı düzenlenmiş yerli malı belgelerinin birlikte sunulması ile mümkün olabileceği, ihale üzerinde bırakılan istekli Logos Med. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan yerli malı belgesinin ürün adı kısmında “Sıvı Bazlı Sitoloji Hücre Koruyucu Solüsyon” ifadesinin yazılı olduğu, buna karşın ihale konusu alımın “Sıvı Bazlı Otomatik Sitoloji Boyama Kiti Alımı” olduğu, alıma konu olan diğer ürünler için yerli malı belgesi sunulmadığından, söz konusu isteklinin teklifine yerli malı fiyat avantajı uygulanmasında mevzuata uyarlık bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “4734 Sayılı Kanunun 63 üncü maddesinin uygulanması” başlıklı 6.2’nci maddesinde “…6.2.2. Yerli malı belgesi; 6.2.2.1. İstekli tarafından teklif ettiği malın yerli malı olduğu, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir.” açıklaması,

Yerli Malı Tebliği’nin “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Tebliğde geçen;

…

ğ) Yerli malı belgesi: 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre yapılacak mal alımı ihalelerinde istekliler tarafından teklif edilen malın yerli malı olduğunu gösteren belgeyi ifade eder.” açıklaması,

Anılan Tebliğ’in “Yerli malı” başlıklı 4’üncü maddesinde “(1) Sanayi ürünlerinin yerli malı olarak kabul edilebilmesi için aşağıdaki şartlar aranır:

a) Bakanlık tarafından düzenlenen Sanayi Sicil Belgesine sahip sanayi işletmeleri tarafından üretilmesi ve Sanayi Sicil Belgesindeki “Üretim Konusu” içeriğinde yer alması.

b) Tamamen Türkiye’de üretilen veya elde edilen ürünler ile üretim sürecinin önemli aşamalarının ve ekonomik yönden gerekli görülen en son esaslı işçilik ve eylemin Türkiye’de yapılmış olması.

c) Ürünün yerli katkı oranının en az %51 olması.” açıklaması yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen Kanun ve Yönetmelik hükümlerinden, mal alımı ihalelerinde yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabileceği, ancak orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri arasından belirlenen listede yer alan malların ihalelerinde, yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranında fiyat avantajı sağlanmasının mecburi olduğu, teklif edilen malın yerli malı olduğu Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirileceği anlaşılmaktadır.

İdari Şartname’de yerli malı teklif eden istekliye ihalenin tamamında %15 (yüzde on beş) oranında fiyat avantajı uygulanacağı ve yerli malı teklif eden isteklilerin fiyat avantajından yararlanabilmesi için teklif ettiği mala/mallara ilişkin yerli malı belgesi/belgelerinin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesi gerektiği, ÜTS sistemindeki kayıtlarda yer alan bilgilerin kamu ihale mevzuatı uyarınca yerli malı fiyat avantajı uygulanmasında dikkate alınması gereken bir bilgi olmadığı değerlendirilmiş olup, başvuru sahibinin ÜTS’ye kaydı yapılmayan yerli malı belgeleri ile yerli malı fiyat avantajı sağlanamayacağı yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

3. Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Kamu İhale Kanunu’nun “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.

…

İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır...” hükmü yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen kanun hükmünden, ihale komisyonu kararının gerekçeli olarak düzenleneceği, söz konusu kararda isteklilerin adlarının veya ticaret unvanlarının, isteklilerce teklif edilen bedellerin, ihale tarihinin ve ihalenin hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığının belirtilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

İhaleye ilişkin ihale komisyonu kararında, isteklilerin yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgilerin EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sitesinden sorgulanıp teyit edildiği, yeterli görülen bir isteklinin beyan ettiği bilgileri tevsik eden veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet siteleri üzerinden sorgulanamayan belgeler için 19.07.2024 tarih ve E.1 sayılı yazı ile 24.07.2024 mesai bitimine kadar ihale komisyonu başkanlığına sunmaları için tebligat yapıldığı, ihale üzerinde bırakılan istekliye ilişkin olarak “İdari Şartname’nin 35.3 maddesinde "İhale, yeterlik kriterlerini taşıyan yerli ve yabancı tüm isteklilere açıktır. Yerli malı teklif eden isteklilere ihalenin tamamında % 15 (yüzde on beş) oranında fiyat avantajı uygulanacaktır. Yerli malı teklif eden isteklilerin fiyat avantajından yararlanabilmesi için teklif edilen mala/mallara ilişkin yerli malı belgesine/belgelerine ilişkin belgelerin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesi zorunludur…" hükmüne yer verilmiş olup Mal Alımı İhaleleri Uygulama YönetmeIiği’nin 61. maddesinin 4. Fıkrası "(4) Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı, yerli malı teklif etmeyen diğer isteklilerin söz konusu mal kalemi için teklif ettikleri bedele, kendi teklif bedelleri üzerinden ihale dokümanında belirlenen fiyat avantajı oranı esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesi suretiyle bulunur." hükmü gereği yerli malı belgesi sunulan kalemlerde yerli malı belgesi sunmayan isteklilerin tekliflerine tekliflerinin ihale dokümanında öngörülen fiyat avantajı oranı olan) % 15'i eklenmek suretiyle hesapIama yapılmıştır.

Locos Medikal San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunmuş olduğu yerli malı belgesi uygun görülmüştür. Yerli malı fiyat avantajı uygulanması sonucunda en avantajlı firma Logos Med. San. ve Tic. Ltd. Şti. haline gelmiştir.” ifadelerine yer verilerek söz konusu yerli malı belgesinin yeterli ve uygun olduğunun belirtildiği, ayrıca kararda “Yapılan değerlendirmelerde İdari Şartname’de istenilen ve isteklilerce sunulması gereken belgelerin sunulduğu ve belgelerde herhangi bir aykırılık bulunmadığı anlaşılmış ve istekliIerin teklif dosyasında eksiklik olmadığından ve en avantajlı teklifler yaklaşık maliyetin altında olduğundan alınmasına karar veriImiştir.” açıklamasına da yer verildiği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen kanun hükmünden hareketle, ihaleye ilişkin ihale komisyonu kararı incelendiğinde mevzuat gereğince ihale komisyonu kararının taşıması gereken tüm unsurları taşıdığı, ayrıca isteklilerce beyan edilen bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinin ne şekilde gerçekleştirildiğine ilişkin açıklamalara da yer verildiği, yeterlik belgelerine ilişkin olarak ihale komisyonu kararında ayrıntılı bilgi verilmesi gerektiği yönünde bir mevzuat düzenlemesi de bulunmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

4. Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Elektronik ihale” başlıklı 58/A maddesinde “(1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.

(2) Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin uygun olan hükümleri, yoksa bu Yönetmelik hükümleri uygulanır. Ancak e-anahtarlar teklif ile birlikte ihale tarih ve saatine kadar gönderilir ve teklifler ihale tarih ve saatinde ihale komisyonu tarafından EKAP üzerinde açılır.

(3) Bu ihalelerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin ekinde bulunan “Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan ve Tekliflerin Elektronik Ortamda Alındığı İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname” ve ilgili yönetmelikler ekinde bulunan diğer standart formlar kullanılır ve EKAP üzerinden gönderilmeyen teklifler kabul edilmez.

(4) e-teklifler EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortakların tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur. Kısmi teklife açık ihalelerde teklif mektubu eklerinin her bir kısım için, ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde ise yeterlik bilgileri tablosunun her bir ortak tarafından ayrı ayrı doldurulması gerekmektedir.

…

(8) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ve istenilmişse teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır…” hükmü,

Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “e-tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 24’üncü maddesinde “…

(3) İhale dokümanında belirtilen katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile ilgili değerlendirme, e-teklif kapsamında yüklü olan belgelerin ve EKAP üzerinden ilgili kurum ve kuruluşların sistemlerinden sorgulama suretiyle elde edilen bilgilerin değerlendirilmesi suretiyle yapılır.

(4) Yeterlik kriterlerinin istekliler tarafından karşılanıp karşılanmadığına ilişkin değerlendirme ihale dokümanında yer alan hükümler çerçevesinde yapılır. Yeterlik kriterlerini karşılamayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve bu husus gerekçesi de açıkça belirtilmek suretiyle EKAP’a kaydedilir...” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5.6. Bu maddede istenen katalog, broşür, fotoğraf ve/veya diğer teknik belgeler ile teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin belgeler:

Belge Adı

Açıklama

Ortak Girişimlerde

Katalog

Teklif edilen ürünlere ilişkin teknik şartnameye uygunluklarını gösteren katalog sunulacaktır.

Tek ortağın sunması yeterlidir.

…” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler”, “Tedarik Edilecek Malların Katalogları, Fotoğrafları ile Teknik Şartnameye Cevapları ve Açıklamaları” kısmında “Katalog” “1147221-1101-00007-Cihaz ve ürün katalogları” EKAP’a yüklenen belgedir,” ifadesi ve “İdari Şartnamenin 7.5.6 maddesi “Teklif edilen ürünün/ürünlerin teknik şartnameye uygunluğunu belirlemek amacıyla sunulacak teknik bilgilerin yer aldığı katalog, broşür, fotoğraf ve/veya diğer teknik belgeler ile Teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalar belgeleri sunulacaktır.” açıklamasının yer aldığı, anılan istekli tarafından EKAP sistemine yüklenen ürün kataloğunun idarece kontrolünün sorgulanabildiği, idarece bu belgelerin fiziki olarak sunulmasına ihtiyaç duyulmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Logos Med. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifine idare tarafından yerli malı fiyat avantajı uygulanmaması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,

Oybirliği ile karar verildi.