KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/028
Gündem No : 17
Karar Tarihi : 18.07.2024
Karar No : 2024/UM.I-907
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Tatvan Lastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Malatya Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/588197 İhale Kayıt Numaralı “Lastik” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Malatya Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 06.06.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Lastik” ihalesine ilişkin olarak Tatvan Lastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin 14.06.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.06.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.07.2024 tarih ve 150705 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.07.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/753 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. Sunulan yetkili satıcılık belgesinin yalnızca yetkili satıcılık belgesini düzenleyen markanın ürünlerini ihale kapsamında teklif edilebileceği anlamına geldiğini belirtilerek başka marka ürünlerin teklif edilmesinin uygun olmadığı belirtilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, idarenin kararının kamu ihale mevzuatına uygun olmadığı, yetkili satıcılık belgesinin lastik satmaları konusunda kendilerine yetki verdiği, bu belgenin kendilerinin lastik ticareti faaliyetiyle ilişkili olduğunu ifade ettiği, ve istenilen özellikteki lastikleri temin etmelerinin hukuken mümkün olduğunun belirtildiği, idarenin hatalı kararının düzeltilerek tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği,

2. İhale üzerinde bırakılan istekli olan MFY Yatırım San. Tic. A.Ş.nin Petlas Lastik San. Tic. A.Ş.nin internet sitesi içerisinde yer alan yetkili bayi ve satıcı listesinde yer almadığı, idarenin şikâyet başvurusuna yönelik almış olduğu başvuru sahibinin Petlas Lastik San. Tic. A.Ş.nin internet sitesi içerisinde yer alan yetkili satıcılık ve bayi listesinde bulunmadığının belirtilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığının belirtildiği, idarenin cevabında yer alan bu ifadenin de eşitlik ilkesine aykırılık teşkil ettiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 26’ncı maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.

(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Yetkili satıcılığı veya imalatçılığı gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) Alımın özelliği göz önünde bulundurularak, aday veya isteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığı, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak düzenlenebilir. Bu hususun yeterlik kriteri olarak düzenlenmesi durumunda aşağıdaki bentlerde yer alan belgelerin birlikte istenmesi zorunludur. Aday veya istekli ise kendi durumuna uygun olan belge veya belgeleri sunar. Bu belgeler şunlardır:

a) Aday veya istekli imalatçı ise imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler,

b) Aday veya istekli yetkili satıcı veya yetkili temsilci ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler,

c) Aday veya istekli Türkiye’de serbest bölgelerde faaliyet gösteriyor ise yukarıdaki belgelerden biriyle birlikte sunduğu serbest bölge faaliyet belgesi.

(2) İş ortaklığında ortaklardan birinin, teklif edilen mala veya mallara ilişkin imalatçı veya yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belgelerden birini sunması yeterlidir. Konsorsiyumların katılabileceği ihalede, işin uzmanlık gerektiren kısımları göz önünde bulundurularak, her bir kısım için bu belgelere yönelik düzenleme ayrı ayrı yapılır. Konsorsiyum ortaklarından her biri, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği kısım için istenilen yeterlik kriterini sağlamak zorundadır.” hükmü,

Anılan Yönetmelik’in “Tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları, fotoğrafları ile teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman ve demonstrasyon” başlıklı 43’üncü maddesinde “(1) Teklif edilen malın teknik şartnamede yer alan teknik kriterlere uygunluğunu belirlemek amacıyla numune, teknik bilgilerin yer aldığı katalog, teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman ile fotoğraf istenebilir ve/veya demonstrasyon yaptırılabilir. Özel imalat süreci gerektiren mal alımları hariç, teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman istenmesi durumunda katalog istenmesi zorunludur. Katalog istenen ihalelerde, teknik şartnamede teknik kriter olarak düzenlenen ancak katalogda yer almayan hususlara yönelik kanıtlayıcı belge ve/veya açıklamalar aday veya istekliler tarafından başvuru veya teklifleri kapsamında sunulur.” hükmü,

İdari Şartname’nin 2.1’inci maddesinde “İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: LASTİK

…

e) Miktarı: 2.676 ADET FARKLI EBATLARDA İŞ MAKİNASI LASTİĞİ” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5.2. İsteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığını belgelendirmesi gerekir. Bu çerçevede istekli aşağıdaki bentlerde yer alan belgelerden kendi durumuna uygun olan belge veya belgeleri sunabilir:

a) İstekli imalatçı ise imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler,

b) İstekli yetkili satıcı veya yetkili temsilci ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler,

c) İstekli Türkiye'de serbest bölgelerde faaliyet gösteriyor ise yukarıdaki belgelerden biriyle birlikte sunduğu serbest bölge faaliyet belgesi.

İş ortaklığında ortaklardan birinin, teklif edilen mala veya mallara ilişkin imalatçı veya yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belgelerden birini sunması yeterlidir.

İsteklinin imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler ise şunlardır:

Belge Adı

Açıklama

Ortak Girişimlerde

Yetkili Satıcı Belgesi

Belgelerinden uygun olanı sunulacaktır.

Tek ortağın sunması yeterlidir.

Serbest Bölge Faaliyet Belgesi

Belgelerinden uygun olanı sunulacaktır.

Tek ortağın sunması yeterlidir.

İmalatçı Belgesi

Sanayi sicil, Kapasite raporu, imalat yeterlilik, yerli malı belgelerinden biri sunulacaktır.

Tek ortağın sunması yeterlidir.

…

7.5.3.2. Standarda ilişkin belgeler :

Belge Adı

Açıklama

Ortak Girişimlerde

TSE 10121

İŞ MAKİNELERİ LASTİKLERİ İÇİN STANDARTLARINA VEYA EŞDEĞER ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUK BELGELERİ

Tek ortağın sunması yeterlidir.

TSE 11374-TSE 11375

KAMYON,KAMYONET,MİNİBÜS,OTOBÜS DIŞ LASTİKLERİ İÇİN STANDARTLARINA VEYA EŞDEĞER ULUSLARARASI STANDARTLARA UYGUNLUK BELGELERİ

Tek ortağın sunması yeterlidir.

7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

{Belirtilmemiştir}

7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz.

7.5.6. Bu maddede istenen katalog, broşür, fotoğraf ve/veya diğer teknik belgeler ile teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin belgeler :

Belge Adı

Açıklama

Ortak Girişimlerde

Katalog

BÜTÜN ÜRÜNLERE AİT KATALOG SUNULACAKTIR

Tek ortağın sunması yeterlidir.

7.6. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İhale komisyonunun 12.06.2024 tarihli kararının incelenmesi neticesinde, şikâyete konu ihaleye 4 isteklinin e-teklif sunduğu, idare tarafından yapılan değerlendirme neticesinde Tatko Lastik Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile başvuru sahibinin tekliflerinin sunulan yetkili satıcılık belgesi ile kataloglarda yer alan ürünlerin markalarının uyumlu olmadığı, Ilpet Ilıcaklar Petrol Otomotiv Tic. ve San A.Ş.nin teklifinin ise sunduğu katalogların teklif edilmesi gereken ürünlerin tümünü kapsamadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmış olup tek geçerli teklif olarak tespit edilmiş olan MFY Yatırım Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.

Yukarıda anılan Yönetmelik maddeleri gereğince, idarelerin sunulan tekliflerin değerlendirilmesine esas teşkil edecek olan yeterlik belgelerine ve kriterlerine İdari Şartname’nin ilgili maddelerinde yer vermeleri gerektiği, söz konusu maddelerde istenilmeyen herhangi bir belgenin yeterlik değerlendirilmesine konu edilemeyeceği, isteklilerin İdari Şartname’nin ilgili maddelerinde belirtilmiş yeterlik belgelerini belirlenmiş kriterlere göre sunmalarının gerektiği, aksi takdirde tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı, Kanun kapsamında gerçekleştirilen mal alımı ihalelerinde isteklilerin teklif edilecek malları teklif vermeye yetkili olduklarını ispatlamaya yönelik olarak yetkili satıcılığı veya imalatçılığı gösteren belgelerin yeterlik belgesi olarak istenebileceği, ayrıca teklif edilen malların ihale dokümanı içeriğinde düzenlenmiş olan teknik ölçütleri karşılayıp karşılamadığına ilişkin değerlendirme için mallara ilişkin teknik doküman ve/veya katalogların yeterlik belgesi olarak talep edilebileceği anlaşılmıştır.

Şikâyete konu ihalenin İdari Şartname’sinin yukarıda anılan maddeleri uyarınca, ihale konusu işin çeşitli ebat ve türlerde lastik alımına ilişkin olduğu, idarenim mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin olarak ihale katılan isteklilerin teklif etmiş oldukları lastikleri satmaya/teklif vermeye yetkili olduklarını gösterir imalatçı belgesi, serbest bölge faaliyet belgesi veya yetkili satıcılık belgesinden uygun olanının sunulmasının istenildiği, ayrıca bütün ürünlere ilişkin katalogların da yeterlik belgesi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

Başvuru sahibi tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosu ve EKAP’a yüklediği belgeler incelendiğinde, MICHELIN Lastikleri Ticaret A.Ş. tarafından 24.01.2024 tarihinde başvuru sahibi adına düzenlenmiş olan yetkili satıcılık belgesinin sunulduğu, yeterlik bilgileri tablosu içerisinde yer alan katalog satırlarında 4 farklı kataloğa yer verildiği, anılan katalogların 3 tanesinin PETLAS marka lastiklere ilişkin, 1 tanesinin ise ÖZKA marka zirai ve iş makine lastiklerine ilişkin olduğu tespit edilmiş olup yetkili satıcılık belgesinde yer alan marka ile kataloglarda yer alan markaların farklı olduğu anlaşılmıştır.

Anılan Yönetmelik maddeleri ile Şartname düzenlemeleri birlikte değerlendirildiğinde, şikâyete konu ihalenin birim fiyat teklif cetvelinde yer alan 40 farklı tür ve ebat grubunda yer alan lastiklere ilişkin teklif edeceği marka ve model lastikleri teklif etmeye yetkili olduğunu gösteren belgelerin sunulmasının zorunlu olduğu, birim fiyat teklif cetveli içeriğinde isteklilerin doldurabileceği marka veya model sütunu bulunmadığı göz önüne alındığında, isteklilerin hangi marka ve model lastikleri teklif edeceklerinin İdari Şartname’nin 7.5.6’ncı maddesinde yeterlik belgesi olarak düzenlenmiş olan kataloglar üzerinden anlaşılması gerektiği, bir başka ifade ile ihaleye katılacak istekliler tarafından teklif edilen ürünlere ilişkin sunulan kataloglarda yer alan markalar ile teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgelerdeki marka ve modellerin uyumlu olması gerektiği, basiretli tacir sıfatını haiz isteklilerinde anılan mevzuat ve doküman maddelerini bu şekilde yorumlamaları gerektiği sonucuna ulaşılmış olup başvuru sahibi tarafından sunulan yetkili satıcılık belgesinde yalnızca MICHELIN marka lastiklerin yetkili bayisi olduğunu belirtilmesi ve katalogların PETLAS ve ÖZKA markalarına ait olması hususları dolayısıyla idare tarafından teklifinin İdari Şartname’nin 7.5.2 ve 7.5.6’ncı maddeleri uyarınca değerlendirme dışı bırakılması işleminde mevzuata aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.

Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir. Bu ilk değerlendirme ve işlemler sonucunda belgeleri eksiksiz ve teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olan isteklilerin tekliflerinin ayrıntılı değerlendirilmesine geçilir. Bu aşamada, isteklilerin ihale konusu işi yapabilme kapasitelerini belirleyen yeterlik kriterlerine ve tekliflerin ihale dokümanında belirtilen şartlara uygun olup olmadığı ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Uygun olmadığı belirlenen isteklilerin teklifleri ile birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü yer almaktadır.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan MFY Yatırım San. Tic. A.Ş. tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun ilgili satırı incelendiğinde, Petlas Lastik Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından 03.06.2024 tarihinde düzenlenmiş olan belgenin sisteme yüklendiği, Malatya Büyükşehir Belediyesi’ne hitaben yazılmış 03.06.2024 tarihli ve 2024/K.İ.S-549 sayılı anılan belge içerisinde “06.06.2024 tarihinde ihalesi yapılacak olan “Lastik Alımı” işi ihalesine Petlas satış bayimiz “MFY Yatırım Sanayi ve Ticaret A.Ş.” firması yetkili kılınmış olup, belgelerimizi kullanmaya, ürünlerimizi satmaya, satış sonrası hizmet vermeye mezun ve yetkilidir.” ifadesine yer verildiği, söz konusu belgenin alt kısmında “İş Bu Yetki Belgesi İhaleye münhasır düzenlenmiştir.” ifadesinin bulunduğu da anlaşılmıştır.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin yukarıda yer verilen 26’ncı maddesinde, Kanun kapsamındaki ihale süreçlerinde yapılacak yeterlik değerlendirmelerin İdari Şartname’nin ilgili maddelerinde düzenlenen yeterlik belgeleri üzerinden yapılmasının zorunlu tutulduğu, MFY Yatırım San. Tic. A.Ş. tarafından EKAP’a yüklenen belge içerisinde PETLAS marka lastikleri şikayete konu ihale kapsamında teklif etmeye yetkili kılındığının belirtildiği, idarenin yeterlik değerlendirmesini EKAP’a yüklenen bu belge üzerinden tamamlaması gerektiği, PETLAS internet sitesi üzerinden yapılacak olan bir incelemenin doğrudan teklif değerlendirmesi işlemini sonuçlandırmasının mümkün olmadığı, şayet idarenin kendi yapmış olduğu inceleme sonucunda EKAP’a yüklenen belge içeriğine ilişkin bir tereddüdü var ise mevzuatın kendisine vermiş olduğu yetki çerçevesinde ilgili kurum, kuruluş, gerçek ve tüzel kişiler ile gerekli yazışmaları yapabileceği düşünüldüğünde, başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin PETLAS internet sitesinde bayi olarak görünmemesi dolayısıyla teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiğine ilişkin iddiası yerinde bulunmamıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin tamamının iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.