KİK Kararı: 2024/UM.I-737

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/023
Gündem No : 16
Karar Tarihi : 05.06.2024
Karar No : 2024/UM.I-737
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Savaş Yalçınkaya,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/327143 İhale Kayıt Numaralı “Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne Bağlı Kuruluşların İhtiyaçlarının Karşılanması Amacıyla 2024 Yılı Ortak Alım Kapsamında Temizlik Malzemesi” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Destek Hizmetleri Daire Başkanlığı tarafından 19.04.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne Bağlı Kuruluşların İhtiyaçlarının Karşılanması Amacıyla 2024 Yılı Ortak Alım Kapsamında Temizlik Malzemesi” ihalesine ilişkin olarak Savaş Yalçınkaya’nın 13.05.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.05.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.05.2024 tarih ve 145484 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 20.05.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/600 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilen ve 44 kısımdan oluşan başvuruya konu ihalenin 1 ila 31’inci kısımlarına kendileri tarafından teklif verildiği, tekliflerin tamamının söz konusu kısımlar için idarece belirlenen yaklaşık maliyetin altında olduğu, anılan kısımlar için ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli oldukları, ancak idare tarafından ihalenin iptal edildiğinin bildirildiği, iptal gerekçesinde belirtilen teklif verilmeyen kısımların yaklaşık maliyetinin 336.098,32 TL olduğu, bu tutarın 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesinde belirtilen parasal limit dahilinde olduğu dikkate alındığında iptal gerekçesi olamayacağı, bu nedenle idarece alınan ihalenin iptali kararının iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,

“Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,

“İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “… İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır…” hükmü,

“Kesinleşen ihale kararlarının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucu, ihale kararının ihale yetkilisi tarafından onaylandığı günü izleyen en geç üç gün içinde, ihale üzerinde bırakılan dahil olmak üzere, ihaleye teklif veren bütün isteklilere bildirilir. İhale sonucunun bildiriminde, tekliflerin değerlendirmeye alınmama veya uygun bulunmama gerekçelerine de yer verilir.

İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır…” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 63’üncü maddesinde “(1) İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum gerekçeleriyle birlikte bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Ankara Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğüne Bağlı Kuruluşların 2024 Yılı temizlik Malzemesi Alım İşi ...” düzenlemesi,

“Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.

20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 44 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir;

1-İhale konusu mal alım işi 44 kısımdan oluşmaktadır.

2-İşin tamamına veya bir kısmına teklif veren isteklinin teklif verdiği kısım veya kısımlardan birkaçı veya tamamı için ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmesi söz konusu olduğunda, ortak alım kapsamında bu istekli ile her bir kısım için ayrı ayrı sözleşme imzalanacaktır. Sözleşmeler kısım ihalede belirtilen Kuruluşlarca imzalanacak olup, her kısım için, ayrı kesin teminat alınacaktır.” düzenlemesi,

“Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1. İhale komisyonu kararı üzerine İdare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez.

34.2. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum, bütün isteklilere gerekçesiyle birlikte derhal bildirilir.” düzenlemesi,

“Kesinleşen ihale kararının bildirilmesi” başlıklı 38’inci maddesinde “… 38.2. İhale kararının ihale yetkilisi tarafından iptal edilmesi durumunda da isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılır.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdarece gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde, başvuruya konu ihalede EKAP üzerinden 20 adet ihale dokümanının indirildiği ve 19.04.2024 tarihinde kısmi teklife açık olarak yapılan ve 44 kısımdan oluşan ihaleye 2 isteklinin e-teklif verdiği, isteklilerden Turpa Paz. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin ihalenin tüm kısımlarına teklif verdiği, diğer istekli Savaş Yalçınkaya’nın ise ihalenin 1 ila 31’inci kısımlarına teklif verdiği, ihale komisyonunca tekliflerin değerlendirilmesi neticesinde; Turpa Paz. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen belgelerin tevsik edilmesi amacıyla sunulan belgelerin Teknik Şartname’de yer verilen düzenlemelere uygun olmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibi Savaş Yalçınkaya’nın teklifinin ise başvuru konusu ihalede geçerli tek teklif olduğu, 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesinde yer verilen ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılması temel ilkeleri dikkate alınmak suretiyle ve ihale yetkilisinin de uygun görmesi halinde söz konusu kısımların ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli Savaş Yalçınkaya’nın üzerinde bırakılmasına karar verildiği, ayrıca söz konusu ihalenin 32 ila 44’üncü kısımlarının ihalede geçerli teklif kalmaması nedeniyle iptal edildiği ve buna ilişkin ihale komisyonu kararının 06.05.2024 tarihinde onaylandığı,

Akabinde, idare tarafından anılan isteklilere 06.05.2024 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen “İhale İptal Kararı” başlıklı yazıda “… I. Sırada teklif veren TURPA PAZARLAMA İÇ VE DIŞ TİCARET LTD.ŞTİ. 44 Kısım için toplam 41.061.335.50 TL (Kırk Bir Milyon Altmış Bir Bin Üç Yüz Otuz Beş Lira Elli Kuruş) teklif sunmuştur. İstekli tarafından 1.500.000,00 TL (Bir Milyon Beş Yüz Bin Türk Lirası) e-geçici teminat mektubu verilmiştir. Yeterlik bilgileri tablosunda istenilen belgelere yer verilmiştir. Tevsik edici belgelerin beyanı kapsamında ilgili Şirkete yazı yazılmış ve istenilen belgeler süresi içerisinde İdaremize teslim edilmiştir. Tevsik edici belgelerin incelenmesi ile sunulan Biyosidal Ürün Ruhsatı (3 adet) belgesinin uygun olmadığı görülmüş ve teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır.

2. Sırada teklif veren SAVAŞ YALÇİNKAYA 31 Kısım için toplam 68.422.044,44 TL (Altmış Sekiz Milyon Dört Yüz Yirmi İki Bin Kırk Dört Lira Kırk Dört Kuruş) teklif sunmuştur. İstekli tarafından 2.100.000,00 TL (İki Milyon Yüz Bin Türk Lirası) e-geçici teminat mektubu verilmiştir. Yeterlik bilgileri tablosunda istenilen belgelere yer verilmiştir. Tevsik edici belgelerin beyanı kapsamında ilgili Şirkete yazı yazılmış ve istenilen belgeler süresi içerisinde İdaremize teslim edilmiştir. Tevsik edici belgelerin incelenmesi ile sunulan belgelerin uygun olduğu görülmüştür. 31 Kısım için SAVAŞ YALÇİNKAYA firmasının teklifi en avantajlı teklif olarak belirlenmiştir.

Komisyon isteklilerin sunmuş oldukları belgelerin incelenmesi neticesinde,

İhaleye 2 sıra numarası ile 68.422.044,44 TL (Altmış Sekiz Milyon Dört Yüz Yirmi İki Bin Kırk Dört Lira Kırk Dört Kuruş) teklif veren SAVAŞ YALÇİNKAYA’ nın sunmuş olduğu belgelerinin tam, eksiksiz, yürürlükte bulunan kanun ve mevzuata uygun olduğu Komisyonca tespit edilmiş. Fakat İhale Yetkilisinin, geçerli tek teklifin kalması, 44 Kısımlık ihalenin 13 Kısmına teklif gelmemesi ve gereken rekabetin oluşmadığı gerekçesiyle ihalenin iptal edilmesine karar verilmiştir.” ifadelerine yer verilerek ihalenin iptal edildiği tespit edilmiştir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, idare tarafından bütün tekliflerin reddedilerek ihalenin iptaline karar verilebileceği ve bu durumda idarenin herhangi bir yükümlülük altına girmeyeceği, söz konusu hükümle ihaleyi yapan idarelere ihaleyi iptal etme konusunda takdir yetkisi tanınmış olduğu anlaşılmakta ise de, bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmayıp Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkeler çerçevesinde ve kamu yararı ile hizmet gerekleri doğrultusunda usule ve amaca uygun olarak kullanılması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, idarece ihalenin iptali gerekçesinde bahsi geçen rekabet ilkesinin, bir ihaleye ilişkin ihale dokümanında, ihaleye katılımı kısıtlayıcı düzenlemelerin bulunmaması, idarenin ihaleye katılımı engelleyici bir tutum içinde olmaması, bu şekilde katılabilecek en fazla sayıdaki isteklinin özgür iradesiyle ihaleye katılımı sağlanarak yaklaşık maliyete göre en uygun fiyatın alınmasının sağlanması olduğu, şikâyete konu ihalede 20 adet dokümanın indirildiği, ihaleye 2 istekli tarafından e-teklif verildiği, ihale komisyonunun 06.05.2024 tarih ve 1 ve 2 karar numaralı ihale komisyonu kararları ile isteklilerden Turpa Paz. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin başvuruya konu kısımlarında tek geçerli teklif sahibi istekli olarak Savaş Yalçınkaya’nın kaldığı, anılan isteklinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği, ihalede rekabet şartlarının tüm teklifler üzerinden değerlendirilmesi gerektiği ve yapılan teklif değerlendirmeleri sonucunda ihalede değerlendirme dışı bırakılan teklif haricinde tek geçerli teklifin kalmasının rekabetin oluşmadığı anlamına gelmeyeceği, ayrıca kamu ihale mevzuatında ihalenin tek geçerli teklif sahibi istekli üzerinde bırakılmasını engelleyen bir hükmün bulunmadığı, başvuru sahibince ihalenin 1 ila 31’inci kısımlarına ilişkin verilen fiyat tekliflerinin bahse konu kısımlar için idare tarafından belirlenen yaklaşık maliyetten düşük olduğu, ihale komisyonu tarafından söz konusu ihalede rekabet ortamının sağlanamadığına ilişkin idarenin başkaca bir tespit ve değerlendirmesi ile kaynakların verimli kullanılması ilkesinin sağlanamayacağına yönelik somut bir değerlendirmenin de bulunmadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, idarece başvuruya konu kısımlar için tesis edilen ihalenin iptali işleminin anılan Kanun’un 5’inci maddesinde belirtilen temel ilkeler doğrultusunda olmadığı ve iptal yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanılmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 118.286,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde 118.286,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. İdarenin ihalenin 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30 ve 31’inci kısımlarının iptali kararının iptaline,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.