KİK Kararı: 2024/UM.I-713

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/022
Gündem No : 19
Karar Tarihi : 29.05.2024
Karar No : 2024/UM.I-713
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Artem Kurumsal Temizlik Hizmetleri A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Esenyurt Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/440133 İhale Kayıt Numaralı “Muhtelif Temizlik Malzemeleri” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Esenyurt Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 25.04.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Muhtelif Temizlik Malzemeleri” ihalesine ilişkin olarak Artem Kurumsal Temizlik Hizmetleri A.Ş.nin 03.05.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 03.05.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 13.05.2024 tarih ve 144449 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.05.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/576 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği 43 adet temizlik ürününün tamamına ilişkin yerli malı belgesi sunmadığı, kamu ihale mevzuatı gereği isteklinin yerli malı avantajından yararlanabilmesi için istenen tüm ürünlere ilişkin yerli malı belgelerinin tamamının sunulması gerektiği, dolayısıyla ihale üzerinde bırakılan istekli lehine idare tarafından fiyat avantajı uygulanmış olmasının mevzuata aykırılık teşkil ettiği iddiasına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yerli istekliler ile ilgili düzenlemeler” başlıklı 63’üncü maddesinde “… c) Mal alımı ihalelerinde yerli malı teklif eden istekliler lehine, %15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir. Ancak Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri arasından belirlenen ve Kurum tarafından ilan edilen listede yer alan malların ihalelerinde, yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranında fiyat avantajı sağlanması mecburidir…

…

e) Yerli malı belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak belirlenir. İsteklilerce teklif edilen malın yerli malı olduğu, bu usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir…” hükmü yer almaktadır.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 61’inci maddesinde “(1) Yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalan mal alımı ihalelerine sadece yerli isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir. Ayrıca sadece yerli isteklilerin katılımına açık ihalelerde, yerli malı teklif eden yerli istekliler lehine %15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.

(2) Mal alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetine bakılmaksızın, tüm isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir ve bu ihalelerde yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.

(3) İhale veya ön yeterlik ilanı ve idari şartnamede, yerli malı teklif edenler lehine tanınan fiyat avantajı oranı belirtilir.

(4) Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınan ve birden fazla mal kaleminden oluşan ihalelerin, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmesi ve fiyat avantajı tanınan her bir kısmın tek bir mal kaleminden oluşması zorunludur. Ancak, birbirini tamamlayan veya teknik zorunluluklar nedeniyle birlikte alınması gereken mal kalemlerine bir kısımda yer verilebilir. Kısmi teklife açık ihalelerde, kısımların birinde, birkaçında veya tamamında yerli malı teklif eden istekliler lehine aynı veya farklı oranlarda fiyat avantajı sağlanabilir. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı, yerli malı teklif etmeyen diğer isteklilerin söz konusu mal kalemi için teklif ettikleri bedele, kendi teklif bedelleri üzerinden ihale dokümanında belirlenen fiyat avantajı oranı esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesi suretiyle bulunur.

…

(6) Her yıl Ocak ayında Kurum tarafından ilan edilen orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri listesinde yer alan malların ihalelerinde, yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranında fiyat avantajı sağlanması zorunludur…

(7) Teklif edilen malın yerli malı olduğu Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir.” hükmü yer almaktadır.

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yerli malı belgesi” başlıklı 6.2.2’nci maddesinde “6.2.2.1. İstekli tarafından teklif ettiği malın yerli malı olduğu, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir.” açıklaması yer almaktadır.

İhale İlanı’nın 6’ncı maddesinde “İhaleye sadece yerli istekliler katılabilecek olup yerli malı teklif eden yerli istekliye ihalenin tamamında % 15 (yüzde on beş) oranında fiyat avantajı uygulanacaktır.” düzenlemesi,

Anılan İlan’ın 10’uncu maddesinde “Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Muhtelif Temizlik Malzemeleri Alımı İşi

b) Türü: Mal alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.

d) Kodu:

e) Miktarı:

43 Kalem Muhtelif Temizlik Malzemeleri Alımı İşi

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

f) İşin yapılacağı/teslim edileceği yer: Esenyurt Belediyesi Destek Hizmetler Müdürlüğü Depo” düzenlemesi,

“İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

g) Yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajı tanınması durumunda, bu avantajdan yararlanmak isteyenlerce sunulacak yerli malı belgesi…” düzenlemesi,

“İhalenin yabancı isteklilere açıklığı” başlıklı 8’inci maddesinde “8.1. Bu ihaleye sadece yerli istekliler katılabilir. Yabancı isteklilerle ortak girişim yapan yerli istekliler bu ihaleye katılamaz…” düzenlemesi,

“Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.” düzenlemesi,

“Fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 35.3’üncü maddesinde “35.3.1. Yerli malı teklif eden isteklilere ihalenin tamamında % 15 (yüzde on beş ) oranında fiyat avantajı uygulanacaktır. Yerli malı teklif eden isteklilerin fiyat avantajından yararlanabilmesi için teklif edilen mala/mallara ilişkin yerli malı belgesine/belgelerine ilişkin belgelerin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesi zorunludur. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 61 inci maddesi esas alınarak hesaplanacaktır.” düzenlemesi yer almakadır.

Esenyurt Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Muhtelif Temizlik Malzemeleri Alımı” işinin 02.04.2024 tarihinde ilan edildiği ve 25.04.2024 tarihinde açık ihale usulü ile e-ihale olarak gerçekleştirildiği, ihalede EKAP üzerinden 8 adet ihale dokümanı indirildiği, söz konusu ihaleye 3 isteklinin teklif verdiği, 30.04.2024 tarihli ihale komisyonu kararında “…İsteklilerin e-teklif yeterlilik bilgileri tablolarında sunmuş olduğu belgelerin kontrolleri yapıldığında e-teklif veren firmalardan Erva Endüstriyel Temizlik Gıda İnşaat Turizm Tekstil San. ve Dış Tic. Ltd. Şti nin sunmuş olduğu yerli malı belgelerinin kontrolleri yapılmış olup uygunlukları tespit edilmiştir.” tespitlerine yer verildiği ve aynı tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararı ile ihalenin Erva Endüstriyel Temizlik Gıda İnşaat Turizm Tekstil San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak başvuru sahibi Artem Kurumsal Temizlik Hizmetleri A.Ş.nin belirlendiği anlaşılmıştır.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, mal alımı ihalelerinde idare tarafından yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabileceği, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri arasından belirlenen ve her yıl ocak ayında Kurum tarafından ilan edilen listede yer alan malların ihalelerinde yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanmasının zorunlu olduğu, bu durumda ihale dokümanında yerli malı teklif edenler lehine tanınan fiyat avantajı oranının belirtileceği, ayrıca yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınan ve birden fazla mal kaleminden oluşan ihalelerin, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmesi ve fiyat avantajı tanınan her bir kısmın tek bir mal kaleminden oluşmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.

Başvuruya konu ihaleye ait İhale İlanı ve İdari Şartname’de yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranında fiyat avantajı sağlanacağına ilişkin düzenleme yer almakla birlikte, ihalenin kısmi teklife açık olduğu yönünde bir düzenlemenin yer almadığı, ihale ilanı ve ihale dokümanına yönelik süresi içerisinde şikâyet başvurusunda bulunulmadığından, ihale dokümanının kesinleştiği anlaşılmış ve inceleme mevcut ihale dokümanı üzerinden yapılmıştır.

İhale İlanı’nın 6’ncı maddesi ile İdari Şartname’nin 35.3’üncü maddesinde yerli malı teklif eden isteklilere ihalenin tamamında %15 oranında fiyat avantajı uygulanacağının öngörüldüğü, yerli malı teklif eden isteklilerin fiyat avantajından yararlanabilmesi için teklif ettiği mala/mal kalemlerine ilişkin yerli malı belgesinin/belgelerinin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesinin zorunlu olduğu, ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi aşamasında yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajının, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 61’inci maddesi esas alınarak hesaplanacağı, sonuç olarak ihalenin yerli malı teklif eden isteklilere %15 oranında fiyat avantajı sağlanarak sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmıştır.

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 61’inci maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan düzenlemeden, yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınan ve birden fazla mal kaleminden oluşan ihalelerin, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmesi ve fiyat avantajı tanınan her bir kısmın tek bir mal kaleminden oluşmasının zorunlu olduğu, ancak birbirini tamamlayan veya teknik zorunluluklar nedeniyle birlikte alınması gereken mal kalemlerine bir kısımda yer verilebileceği, yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı uygulamasının mal kalemi bazında yapılması gerektiği, dolayısıyla istekli tarafından hangi mal kalemi/kalemleri için yerli malı belgesi beyan edilmiş ise sadece o kalemde/kalemlerde söz konusu fiyat avantajından yararlanabilmesinin mümkün olduğu anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede, 43 mal kaleminden oluşan kısmi teklife kapalı olarak gerçekleştirilen söz konusu ihalede de, yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı uygulamasının mal kalemi bazında yapılması gerekmektedir. Dolayısıyla, yerli malı teklif edilen mal kalemleri bakımından yerli malı teklif eden isteklilerin teklif ettiği fiyatların sabit tutulması, yerli malı teklif etmeyen isteklilerin ise bu kalemlerdeki teklif fiyatının %15 oranında arttırarak değerlendirmeye esas fiyatının bulunması sonucunda oluşacak tutarlar esas alınarak isteklilerin değerlendirmeye esas teklif fiyatlarının tespit edilerek ihalenin sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmıştır.

Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan Erva Endüstriyel Temizlik Gıda İnşaat Turizm Tekstil Sanayi ve Dış Ticaret Limited Şirketi tarafından ihaleye 6.758.825,00 TL fiyat teklifi verildiği, yeterlilik bilgileri tablosunda “Yerli Malı Belgesi” satırında 23 adet mal kalemi için yerli malı belgelerinin beyan edildiği, 23, 24 ve 43 nolu kalemler için beyan edilen yerli malı belgelerinin idarece uygun olmadığının tespit edildiği, yerli malı teklif eden anılan isteklinin teklif fiyatının sabit tutulduğu,

Başvuru sahibi Artem Kurumsal Temizlik Hizmetleri A.Ş. tarafından ihaleye 6.555.555,55 TL fiyat teklifi verildiği, yeterlilik bilgileri tablosunda “Yerli Malı Belgesi” satırının boş bırakıldığı, ihalede yerli malı teklif edilen ve idarece uygun görülen 20 adet mal kalemi bakımından ihale komisyonu tarafından anılan isteklinin teklif ettiği fiyatların %15 oranında arttırılarak fiyat avantajı uygulanmak suretiyle teklif bedelinin 7.320.217,90TL olarak belirlendiği,

Bs Pak Ambalaj Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından ihaleye 7.106.850,00 TL fiyat teklifi verildiği, yeterlilik bilgileri tablosunda “Yerli Malı Belgesi” satırının boş bırakıldığı, ihalede yerli malı teklif edilen ve idarece uygun görülen 20 adet mal kalemi bakımından ihale komisyonu tarafından anılan isteklinin teklif ettiği fiyatların %15 oranında arttırılarak fiyat avantajı uygulanmak suretiyle teklif bedelinin 7.857.547,50 TL olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

Bu itibarla, ihale komisyonu tarafından ihale dokümanı düzenlemeleri çerçevesinde yerli malı teklif eden istekli lehine %15 oranında fiyat avantajı uygulamak suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı teklifin Erva Endüstriyel Temizlik Gıda İnşaat Turizm Tekstil San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. olarak belirlenmesinin mevzuata aykırı olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.