KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/008
Gündem No : 11
Karar Tarihi : 21.02.2024
Karar No : 2024/UM.I-325
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Tesla Yol Yapı İnşaat Mühendislik Elektrik Petrol Ürünleri Temizlik Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Merkezefendi Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/1407220 İhale Kayıt Numaralı “2024 Yılı Yol Yapım Ve Onarım Malzemeleri Alım İşi” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

Merkezefendi Belediyesi Fen İşleri Müdürlüğü tarafından 05.01.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2024 Yılı Yol Yapım ve Onarım Malzemeleri Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Tesla Yol Yapı İnşaat Mühendislik Elektrik Petrol Ürünleri Temizlik Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 22.01.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.01.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.02.2024 tarih ve 130281 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.02.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/178 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1. İdari Şartname'nin 7.5.2'nci maddesi gereğince ihaleye katılan isteklilerin yetkili satıcı belgelerini sunmaları gerektiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yetkili satıcı belgesinin içeriğinde yer alması zorunlu olan bilgilerin yer almadığı, belge geçerlilik tarihinin bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilemeyeceği, anılan belgenin uygun görülmemesi gerektiği,

2. İdari Şartname'nin 7.5.4'üncü maddesinde "Bu işte kullanılacak beton drenaj oluklarına dair teklif sahibinde veya bayii olarak çalışan isteklilerce ihale ilan tarihinden önce alınmış olan TS 13686 standartlarında belirtilen değerlerden az olmadığına dair uygunluk raporlarını sunmak zorundadır." düzenlemesinin yer aldığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ihale ilan tarihinden önce alınmış uygun bir raporun bulunmadığı, anılan bilgilere yeterlik bilgileri tablosunda yer verilmediği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

1. Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nu “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “İhale komisyonunun talebi üzerine idare tekliflerin incelenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesinde yararlanmak üzere net olmayan hususlarla ilgili isteklilerden yazılı olarak tekliflerini açıklamalarını isteyebilir. Ancak bu açıklama, hiçbir şekilde teklif fiyatında değişiklik yapılması veya ihale dokümanında yer alan şartlara uygun olmayan tekliflerin uygun hale getirilmesi amacıyla istenilmez ve yapılmaz.” hükmü,

Malı Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yetkili satıcılığı veya imalatçılığı gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) Alımın özelliği göz önünde bulundurularak, aday veya isteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığı, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak düzenlenebilir. Bu hususun yeterlik kriteri olarak düzenlenmesi durumunda aşağıdaki bentlerde yer alan belgelerin birlikte istenmesi zorunludur. Aday veya istekli ise kendi durumuna uygun olan belge veya belgeleri sunar. Bu belgeler şunlardır:

a) Aday veya istekli imalatçı ise imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler,

b) Aday veya istekli yetkili satıcı veya yetkili temsilci ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler,

c) Aday veya istekli Türkiye’de serbest bölgelerde faaliyet gösteriyor ise yukarıdaki belgelerden biriyle birlikte sunduğu serbest bölge faaliyet belgesi.

(2) İş ortaklığında ortaklardan birinin, teklif edilen mala veya mallara ilişkin imalatçı veya yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belgelerden birini sunması yeterlidir. Konsorsiyumların katılabileceği ihalede, işin uzmanlık gerektiren kısımları göz önünde bulundurularak, her bir kısım için bu belgelere yönelik düzenleme ayrı ayrı yapılır. Konsorsiyum ortaklarından her biri, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği kısım için istenilen yeterlik kriterini sağlamak zorundadır.” hükmü,

İdari Şartname’nin 2.1’inci maddesinde “İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 2024 yılı Yol Yapım ve onarım malzemeleri alım işi

e) Miktarı: 8 Kalem Agrega ve Beton Parke Alımı

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.” düzenlemesi,

Anılan Şartname’nin 7.5.2’nci maddesinde “İsteklinin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığını belgelendirmesi gerekir. Bu çerçevede istekli aşağıdaki bentlerde yer alan belgelerden kendi durumuna uygun olan belge veya belgeleri sunabilir:

a) İstekli imalatçı ise imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler,

b) İstekli yetkili satıcı veya yetkili temsilci ise yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belge veya belgeler,

c) İstekli Türkiye'de serbest bölgelerde faaliyet gösteriyor ise yukarıdaki belgelerden biriyle birlikte sunduğu serbest bölge faaliyet belgesi.

İş ortaklığında ortaklardan birinin, teklif edilen mala veya mallara ilişkin imalatçı veya yetkili satıcı ya da yetkili temsilci olduğunu gösteren belgelerden birini sunması yeterlidir.

İsteklinin imalatçı olduğunu gösteren belge veya belgeler ise şunlardır:

Aday veya istekli adına düzenlenen Sanayi Sicil Belgesi, Aday veya isteklinin üyesi olduğu meslek odası tarafından aday veya istekli adına düzenlenen Kapasite Raporu veya Aday veya isteklinin kayıtlı olduğu meslek odası tarafından aday veya istekli adına düzenlenen İmalat Yeterlik Belgesi,” düzenlemesi yer almaktadır.

12.01.2024 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylanan ihale komisyonu kararının incelenmesi neticesinde, şikâyete konu ihaleye 6 isteklinin e-teklif sunduğu, ihale komisyonu tarafından yapılan yeterlik değerlendirilmesi sonucunda isteklilerden Akça Hazır Beton Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi, Gündoğdu Mıcır Kum ve Beton Ürünleri Limited Şirketi-Nevzat Ökmen İş Ortaklığı ve Önallar Kireç Hazır Sıva Hazır Beton Madencilik İnşaat Malzemeleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin tekliflerinin yeterlik bilgileri tablosunda TS 13686 belgesine ilişkin gerekli beyanların yapılmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmış olup Tıkıroğlu Hazır Beton Hafriyat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin üzerinde ihalenin bırakıldığı, başvuru sahibinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir.

İdari Şartname’nin 7.5.2’nci maddesi gereğince, isteklilerin alım konusu malı teklif etmeye yetkisinin bulunup bulunmadığını belgelendirmesi gerektiği, malın imalatçısı ise istekli adına düzenlenen Sanayi Sicil Belgesi, isteklinin üyesi olduğu meslek odası tarafından istekli adına düzenlenen Kapasite Raporu veya isteklinin kayıtlı olduğu meslek odası tarafından istekli adına düzenlenen İmalat Yeterlik Belgesinin sunulması gerektiği, yetkili satıcı veya yetkili ise ile anılan malı teklif etmeye yetkili satıcılık belgesinin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesi ve idare tarafından talep edilmesi halinde belgelerin sunuluş şekline uygun olarak sunulması gerektiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde, “Yetkili Satıcılığı veya İmalatçılığı Gösteren Belgeler” adlı satırında “TS 13686 Uygunluk Belgesi, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, 06.01.2023, Sayı: E:83575631-130.02.6186, 18.01.2024” ifadesinin yazıldığı, aynı adlı diğer satırda “Kapasite Raporu, Denizli Sanayi Odası, 13.01.2022,1968, 13.01.2024” ifadesinin bulunduğu, aynı adlı diğer bir satırda “Sanayi Sicil Belgesi, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, 06.10.2021, 782526, 06.10.2025” ifadesinin bulunduğu, bir başka satırda “Fabrika Üretim Uygunluk Belgesi, 2163-CPR-0911” ifadesinin bulunduğu anlaşılmıştır.

İdare tarafından 05.01.2024 tarihli yazı ile istekliden beyan etmiş olduğu yetkili satıcılık belgesi, imalatçı olduğunu gösteren belge ile TS 13686 sayılı belgeyi sunmasının istenildiği anlaşılmış olup aynı tarihte ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından ilgili belgelerin sunulduğu tespit edilmiştir. Sunulan belgeler içerisinde, Oktaş Okkaoğlu Taah. İnş. Teks. San. ve Tic. A.Ş. tarafından düzenlenen yetkili satıcılık belgesinin içerisinde ihale üzerinde bırakılan isteklinin hangi tarihe kadar yetkili satıcı olarak belirlendiğine ilişkin bir bilginin yer almaması sebebiyle idare tarafından konunun teyit edildiği ve imalatçı Oktaş Okkaoğlu Taah. İnş. Teks. San. ve Tic. A.Ş.nin 10.01.2024 tarihli yazısında ihale üzerinde bırakılan istekliye üretilen beton bordür, beton parke taşı, buhar kürlü beton oluk taşının 31.06.2025 tarihine kadar satışının yapılacağının belirtildiği anlaşılmıştır.

İhale üzerinde bırakılan istekli olan Tıkıroğlu Hazır Beton Hafriyat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin beton agregaları imalatçısı Tıkıroğlu Madencilik İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.nin yetkili satıcısı olduğuna ilişkin bir belgesine, Tıkıroğlu Madencilik İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.ye ait Sanayi Sicil Belgesi’ne, Fabrika Üretim Kontrolü Uygunluk Belgesi’ne, Denizli Sanayi Odası tarafından düzenlenmiş olan kapasite raporuna, Oktaş Okkaoğlu Taah. İnş. Teks. San. ve Tic. A.Ş.ne ait TSE’den alınmış olan TS 13686 sayılı standarda uygunluk belgesine yer verildiği anlaşılmıştır.

Öncelikle yukarıda yer alan Yönetmelik ve Şartname maddeleri gereğince, ihaleye katılan isteklilerin teklif ettikleri malları teklif etmeye yetkili olduklarının belgeler ile tevsik edilmesi gerektiği, eğer malın imalatçısı ise Sanayi Sicil Belgesi, kapasite raporu ve İmalat Yeterlik Belgesinden bir tanesini beyan ederek sunmasının yeterli olduğu, yetkili satıcı ise yetkili satıcı olduğuna ilişkin belgenin sunulması gerektiği, yetkili satıcılık belgesine yönelik olarak kamu ihale mevzuatında özel şekil şartlarının belirlenmediği, isteklilerin ilgililerden alacakları yetkili satıcısı olduğunu gösteren belgeler ile konuyu tevsik edebilecekleri, mevzuatın içerisinde herhangi bir özel şekil şartı getirilmediğinden anılan yetkili satıcı belgelerinde isteklilere inisiyatif alanı bırakıldığı, ancak idarelerin her zaman belgelerdeki bilgiler ile ilgili olarak yazışma yaparak teyit etme haklarının Kanun’un 37’nci maddesi gereğince bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Başvuru sahibi iddiasında, yetkili satıcılık belgesi içerisinde geçerlilik tarihi, imza sirküleri ve teklif verilen ihalenin bilgilerinin yer almasının zorunlu olduğunu belirtilmişse de, yukarıda belirtildiği gibi kamu ihale mevzuatında veya ihale dokümanında yetkili satıcılık belgesinin şekil şartlarına ilişkin özel bir düzenleme yapılmadığı hususu göz önüne alındığında anılan iddianın yerinde olmadığı, anılan yetkili satıcılık belgesinde teklif edilen ürünleri satmaya isteklinin yetkilendirildiği, söz konusu belgenin bu haliyle kabul edilebileceği ve idare tarafından tereddüt duyulan geçerlilik tarihine yönelik olarak teyit yazışması yapılmasının idarenin mevzuatın kendisine vermiş olduğu yetki içerisinde ele alınabileceği hususları göz önüne alındığında ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yetkili satıcılık belgelerinin uygun görülmesi işleminde mevzuata aykırılık tespit edilmemiştir.

2. Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Kalite ve standart ile ürünlerin piyasaya arzına ilişkin belgeler” başlıklı 42’nci maddesinde “… (2) Alım konusu malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğu ve bu uygunluğu gösteren belge veya belgelere yönelik olarak ön yeterlik veya ihale dokümanında düzenleme yapılabilir. Yapılacak düzenlemede aşağıdaki hususlar esas alınır:

a) Alım konusu malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belge veya belgeler, ihaleye katılımda yeterlik belgesi olarak istenebilir. Bu durumda, aday veya isteklinin teklif ettiği malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belgelerden birini sunması yeterlidir.

b) İş ortaklığında ortaklardan biri tarafından teklif edilen malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belge veya belgelerden birinin sunulması yeterlidir. Konsorsiyumlarda, işin uzmanlık gerektiren kısımları göz önünde bulundurularak standart belgesine yönelik düzenleme ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede her bir kısım için ayrı ayrı yapılır. Konsorsiyum ortaklarından her biri başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği kısım için istenilen standart belgesini sunmak zorundadır.

c) Alım konusu malın ulusal standarda veya dengi uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belge veya belgelerin, ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak öngörülmemesi halinde; sözleşmenin uygulanması aşamasında yüklenici tarafından bu belge veya belgelerin muayene ve kabul komisyonuna sunulmasına yönelik teknik şartnamede veya sözleşme tasarısında düzenleme yapılabilir.

ç) Alım konusu malın ulusal standardının bulunmaması durumunda, sadece ilgili uluslararası standarda uygunluğu gösteren belge veya belgelere yönelik düzenleme yapılabilir. Bu durumda aday veya istekli teklif ettiği malın uluslararası standarda uygunluğunu gösteren belgesini sunmak zorundadır. İş ortaklığı ile konsorsiyum ortaklarının bu belge veya belgeleri sunması ile sözleşmenin uygulanmasına yönelik düzenlemelerde (b) ve (c) bentlerinde yer alan hükümler esas alınır.” hükmü,

İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde “İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:

…

Bu işte kullanılacak beton drenaj oluklarına dair teklif sahibinde veya bayii olarak çalışan isteklilerce ihale ilan tarihinden önce alınmış olan TS 13686 standartlarında belirtilen değerlerden az olmadığına dair uygunluk raporlarını sunmak zorundadır.” düzenlemesi,

Beton Blok, Plak ve Oluk, Özel Teknik Şartnamesi’nin 18.2’nci maddesinde “Beton Oluk Taşı: Normal çimentolu buhar kürlü beton oluk taşı Doğal agrega, çimento ve su karışımlı betonla, özel kalıplara dökülüp makinasında sıkıştırılmak suretiyle çeşitli boyut ve biçimlerde imal edilen, yüksek basınca, aşınmaya ve dona dayanıklı yol ve yaya kaldırım kaplamalarında, platform kenarlarında kullanılan malzemelerdir. 30x10xserbestboy cm boyutlarında normal çimentolu buhar kürlü beton oluk taşı döşenmesi (her renk) (Bu işte kullanılacak beton drenaj oluklarına dair teklif sahibinde veya bayii olarak çalışan isteklilerce ihale ilan tarihinden önce alınmış olan TS 13686 standartlarında belirtilen değerlerden az olmadığına dair uygunluk raporlarını her ne olursa olsun ihale yeterlik bilgileri tablosunda belirtmek zorundadırlar. Yeterlilik bilgileri tablosunda firma adı, tarih ve sayı belirterek sunmak zorundadır. Beyan etmeyen isteklilerin teklifleri yeterlilik kriterlerini sağlamayacaktır.)” düzenlemesi yer almaktadır.

Yukarıda anılan Şartname maddeleri gereğince, teklif edilecek olan drenaj oluklarına ilişkin olarak ihale tarihinden önce alınmış olan TS 13686 standartlarında belirtilen değerlerden az olmadığına dair uygunluk raporlarının yeterlik bilgileri tablosunda belirtilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde, İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesi için ayrılmış olan ilgili satırlara, TS 1368, Sayı: E-83575631-130.02-6186 (TSE) ifadesinin yazıldığı anlaşılmış olup idarenin 05.01.2024 tarihli yazısı ile İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde istenilen belgelerin idareye sunulmasının talep edildiği görülmüştür.

İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan konuya ilişkin belgeler incelendiğinde, T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Türk Standartları Enstitüsü Ege Bölge Koordinatörlüğü’nün imalatçı Oktaş Okkaoğlu Taah. İnş. Teks. San. ve Tic. A.Ş.ye gönderdiği 06.01.2024 tarih ve E-83575631-130.02-6186 sayılı yazının sunulduğu, yazı içerisinde “Firmanıza ait TS 13686 konusundaki Türk Standartlarına Uygunluk Belgesi’nin 2023 yılı belge yenilemesi yapılmış olup belge yazımız ekinde gönderilmiştir.” ifadesine yer verildiği, belge ekinde iki adet TS 13686 standarda uygunluk belgesinin yer aldığı, iki belge içerisinde de belgenin ilk veriliş tarihinin 18.01.2021 olarak belirtildiği, son geçerlilik tarihlerinin ise 18.01.2024 ve 18.01.2025 olarak farklı belirtildiği, yani Bakanlığın söz konusu yazısı ile belgenin son geçerlilik tarihini bir yıl uzattığı, ilk belgenin düzenleme tarihinin ilan tarihinden önce olduğu son geçerlilik tarihinin ise ihale tarihinden ileri bir tarihte olduğu ve ihale dokümanında istenilen asgari kriterleri sağladığı anlaşılmıştır.

İhale dokümanında, ihale ilan tarihinden önce alınmış TS 13686 standartlarına uygunluk belgesinin beyan edilip sunulması gerektiğinin düzenlendiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan belgenin ilk düzenlenme tarihinin 18.01.2021 olduğu ve ilan tarihinden önce olduğu, ilk belgenin ihale tarihi itibariyle geçerli olduğu, söz konusu belgelerin teyidinin belge üzerinde yer alan barkodlardan yapılabildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde anılan belgenin idare tarafından uygun görülmesi işleminde mevzuata aykırılık görülmemiştir.

B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.

Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.