KİK Kararı: 2024/UM.I-234 (7 Şubat 2024)

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/006
Gündem No : 27
Karar Tarihi : 07.02.2024
Karar No : 2024/UM.I-234
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Promedis Medikal Çözümler Servis ve San. Tic. A.Ş.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

Harran Üniversitesi Hastanesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2023/1075767 İhale Kayıt Numaralı “KDV Teşvik Kapsamında Tıbbi Cihaz, Anjiyografi Tüpü ve Hasta Yatağı” İhalesi

KURUMCA YAPILAN İNCELEME:

Harran Üniversitesi Hastanesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından 10.11.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kdv Teşvik Kapsamında Tıbbi Cihaz, Anjiyografi Tüpü ve Hasta Yatağı” ihalesine ilişkin olarak Promedis Medikal Çözümler Servis ve San. Tic. A.Ş. tarafından 29.01.2024 tarih ve 129458 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.01.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/148 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi:

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; itirazen şikayet başvuruları neticesinde 10.01.2024 tarihli ve 2024/UM.I-80 sayılı Kurul kararı ile düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, bu kararın 18.01.2024 tarihinde tebliğ edildiği, idare tarafından 18.01.2024 tarihli ve 3 sayılı yazısı ile ilgili ihalenin 3’üncü kısmı olan “Gelişmiş Yoğun Bakım Mekanik Ventilatör Cihazı” için teklif etmiş oldukları ürünün bedelinin belirlenen yaklaşık maliyetin üzerinde olması ve mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılayamaması gerekçesi ile ihalenin bu kısmının iptal edildiği; kısmın yaklaşık maliyetinin 15.062.500,00 TL olarak belirlendiği, ihale tarihi olan 10.11.2023 tarihi ile başvuru tarihi arasında 1 Amerikan Dolarındaki kur farkının 1,74 TL olduğu, bu durumda idarenin yeni yapacağı bir ihale ile aynı şartname ile aynı ürünü en az 16.310.044,47 TL’ye alabileceği, teklif fiyatları ile yaklaşık maliyet arasında 310.000,00 TL gibi ihale komisyonunun kabul edebileceği aralıkta bir fark bulunduğu, aynı ihalenin 4’üncü kısmı olan “Hastabaşı Monitör” için belirlenen yaklaşık maliyetin üzerinde teklif verilmesine rağmen anılan kısmın Draeger Medikal Tic. ve Ser. A.Ş.nin uhdesinde bırakıldığı, tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak ihalenin iptal edilmesi kararının kamu yararına karar alma ilkesi ile çeliştiği iddialarına yer verilmiştir.

İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.

…

Ödeneği bulunmayan hiçbir iş için ihaleye çıkılamaz.…” hükmü,

Anılan Kanun’un “Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir” hükmü,

Anılan Kanun’un 39’uncu maddesinin gerekçesinde “Tekliflerin yaklaşık maliyete kıyasla çok yüksek olması veya yaklaşık maliyete göre çok yüksek olmamakla birlikte mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılayamaması, Kanunun temel ilkelerine uygun olmayan durumların tespiti gibi nedenlerle, ihale yetkilisinin onayından önceki herhangi bir aşamada ihale komisyonunun kararı üzerine idareye uluslararası mevzuata paralel bir şekilde ihaleyi iptal etme yetkisi verilerek, buna ilişkin hükümler düzenlenmiştir.…” açıklaması,

Aynı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “…İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.

İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.

İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.…” hükmü,

Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;

a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,

b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,

c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,

Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.

16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.” açıklaması yer almaktadır.

İhale dokümanında yapılan düzenlemelerden şikâyete konu ihalenin Harran Üniversitesi Hastanesi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “2023/1075767 İhale Kayıt Numaralı Kdv Teşvik Kapsamında Tıbbi Cihaz, Anjiyografi Tüpü ve Hasta Yatağı” mal alımı olduğu, ihalenin birim fiyat teklif alınmak suretiyle ve elektronik ortamda teklif alınarak açık ihale usulü ile 10.11.2023 tarihinde gerçekleştirildiği, ihalede 28 adet ihale dokümanı indirildiği, itirazen şikâyete konu ihalenin 3’üncü kısmı olan “Gelişmiş Yoğun Bakım Mekanik Ventilatör Cihazı” alımına 3 isteklinin katıldığı, Getinge Med. Sist. San. ve Tic. A.Ş.nin teklif etmiş olduğu cihazın Teknik Şartname’nin 2’nci maddesine uygun olmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, 23.11.2023 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Draeger Med. Sist. San. ve Tic. A.Ş.nin üzerinde bırakıldığı, Promedis Med. Çözümler Serv. ve San. Tic. A. Ş.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,

Başvuru sahibi Promedis Med. Çözümler Serv. ve San. Tic. A. Ş.nin 12.12.2023 tarihli itirazen şikayet başvurusu neticesinde alınan 10.01.2024 tarihli ve 2024/UM.I-80 sayılı Kurul kararına istinaden Draeger Med. Sist. San. ve Tic. A.Ş.nin sunmuş olduğu cihazın Teknik Şartname’nin 35. maddesine uygun olmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, akabinde idarece alınan 18.01.2024 tarihli ihale komisyonu kararında “…Kamu İhale Kurumunun 10.01.2024 tarihli 2024/UM.I-80 kararına istinaden düzeltici işlem yapılmış olup 3. Kalem Gelişmiş Yoğun Bakım Mekanik Ventilatör Cihazı, Draeger Medikal Ticaret ve Servis A.Ş. teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır. Her ne kadar Promedis Medikal Çözümler Servis ve San. Tic. A.Ş. teklifi 2. Avantajlı teklif seçilmiş olsa da yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu, hastanemize ayrılan yıllık Katma Bütçeye göre yaklaşık maliyet hesaplandığı, mevcut ödeneğin verilen teklifleri karşılayamamasından dolayı 3. Kalem Gelişmiş Yoğun Bakım Mekanik Ventilatör Cihazı alımının iptaline kararın ihale yetkilisi onayına sunulmasına
Oybirliği ile karar verilmiştir.” ifadelerine yer verildiği, söz konusu ihale komisyonu kararının 18.01.2024 tarihinde ihale yetkilisi tarafından onaylandığı görülmüştür.

Kısmi teklife açık ve 13 kısımdan oluşan ihalenin 3’üncü kısmı olan “Gelişmiş Yoğun Bakım Mekanik Ventilatör Cihazı” alımına ilişkin bir başvuru olduğu, 23.11.2023 tarihli ihale komisyonu kararından ihalenin 1’inci kısmına teklif sunulmadığından iptal edildiği, toplam yaklaşık maliyetin 40.872.900,00 TL, başvuruya konu 3’üncü kısmın yaklaşık maliyetinin 15.062.500,00 TL olarak belirlendiği, tek geçerli teklif sahibi istekli Promedis Med. Çözümler Serv. ve San. Tic. A.Ş.nin teklifinin 15.372.500,00 TL olduğu, ihale onay belgesinde kullanılabilir toplam ödenek tutarının 42.000.000,00 TL olarak belirtildiği görülmüştür.

İhale komisyonunun değerlendirmelerinden başvuru sahibi isteklinin teklifinin ihalede tek geçerli teklif niteliğinde olduğu, ancak teklif bedelinin yaklaşık maliyetin üstünde olması ve ödenek yetersizliği nedenleriyle ihalenin 3’üncü kısmına ilişkin iptal kararı alındığı anlaşılmaktadır. Bu kapsamda incelemenin tek geçerli teklifin yaklaşık maliyetin üzerinde olması ve ödenek yetersizliği nedeniyle verilen iptal kararının gerekçesinin yerinde olup olmadığıyla sınırlı yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.

Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinde idarelerin Kamu İhale Kanunu’na göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu, ödeneği bulunmayan hiçbir iş için ihaleye çıkılamayacağı; yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesi hususunda; öncelikle yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen herhangi bir husus olup olmadığının, yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığının ve teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığının kontrol edilmesi gerektiği, akabinde teklifler yaklaşık maliyete göre mukayese edilerek ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak teklif fiyatlarının uygun bulunması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklilerin belirlenebileceği veyahut verilen teklif fiyatlarının uygun bulunmaması halinde ise ihalenin iptaline karar vermek hususunda idarenin takdir yetkisine sahip olduğu belirtilmiştir.

İtirazen şikâyete konu ihalenin 3’üncü kısmı olan “Gelişmiş Yoğun Bakım Mekanik Ventilatör Cihazı” alımına ilişkin yaklaşık maliyetin 15.062.500,00 TL olarak açıklandığı, başvuru sahibi istekli Promedis Med. Çözümler Serv. ve San. Tic. A.Ş.nin teklifinin 15.372.500,00 TL olduğu ve 23.11.2023 tarihli ihale komisyonu kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, itirazen şikayet üzerine alınan 10.01.2024 tarihli ve 2024/UM.I-80 sayılı Kurul kararına istinaden ihale üzerinde bırakılan Draeger Medikal Ticaret ve Servis A.Ş.nin teklifinin ise değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmış olup, ilk ihale komisyonu kararı gereği teklifi ilgili kısmın yaklaşık maliyetinin üzerinde iken ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği dikkate alındığında gelinen aşama itibarıyla tek geçerli teklif sahibi isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesi ile ihalenin iptal edilmesinin Kanun’un temel ilkelerine uygun olmadığı; öte yandan diğer iptal gerekçesi olan ödeneğin teklifleri karşılayamaması hususuna ilişkin olarak ise ödenek yetersizliğine ilişkin idarece detaylı ve açıklayıcı bir tespitin yapılmadığı görüldüğünden idarenin ihalenin 3’üncü kısmının iptali kararının iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “…Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Başvuru sahibi tarafından 82.018,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu tüm iddialarında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde 82.018,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1. İdarenin ihalenin 3’üncü kısmının iptali kararının iptaline,

2. Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,

Oybirliği ile karar verildi.