KİK Kararı: 2024/UM.I-1490

KAMU İHALE KURULU KARARI
Toplantı No : 2024/044
Gündem No : 61
Karar Tarihi : 20.11.2024
Karar No : 2024/UM.I-1490
Toplantıya Katılan Üyeler

BAŞVURU SAHİBİ:

Say Ar İnş. Turizm Gıda Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

İHALEYİ YAPAN İDARE:

DSİ 5. Bölge Müdürlüğü,

BAŞVURUYA KONU İHALE:

2024/1198369 İhale Kayıt Numaralı “05 Bölge Müdürlüğü Sulama Sistemleri Otomasyon Yapımı” İhalesi

KURUM TARAFINDAN YAPILAN İNCELEME:

DSİ 5. Bölge Müdürlüğü tarafından 01.11.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “05 Bölge Müdürlüğü Sulama Sistemleri Otomasyon Yapımı” ihalesine ilişkin olarak Say Ar İnş. Turizm Gıda Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 03.10.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.10.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.10.2024 tarih ve 167298 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.10.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.

Başvuruya ilişkin olarak 2024/1300 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

KARAR:

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 03.10.2024 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunularak Özel Teknik Şartname’nin bazı maddelerinin değiştirilmesinin talep edildiği, idarenin 16.10.2024 tarihinde tebliğ ettiği cevabının ve aynı tarihte düzenlenen Zeyilname’nin itiraz konularına açıklık getirecek şekilde olmadığı, Özel Teknik Şartname’de yer alan maddeler genel olarak incelendiğinde, belirli bir firmanın çözümünü anlattığının görüldüğü, idarenin amaçladığı otonom sulama sisteminin gerekliliklerinden olmayan yazılımsal ve donanımsal bileşenlerin, otomasyonun gerekli bir parçasıymış gibi anılan Şartname’ye eklendiği, Özel Teknik Şartname’nin aşağıda maddeler halinde belirtilen düzenlemelerinin DSİ Genel Müdürlüğü tarafından yayınlanmış olan Su Kontrol Elemanları Genel Teknik Şartnamesi’ne ve Sulama Şebekesinde Otomasyon Genel Teknik Şartnamesi maddelerine tamamen aykırı olduğu, bu maddelerde talep edilen ürünün ve özelliklerin açıkça bir üreticinin özel bir ürününü işaret ettiği, çoklu katılımın sağlanması ve eşit koşullarda ihaleye teklif verilebilmesi için ürünlerde istenilen değişikliklerin yapılması gerektiği,

- Özel Teknik Şartname’nin 4.11’inci maddesinde yer alan ürünlerin numune olarak talep edilmesi ile Şartnamesine uygun olarak üretilen ve yönetim cihazı SAV içinde akuple olarak üretim yapan üreticinin bu ihaleye teklif vermesinin engellendiği, istenilen yönetim cihazının SAV ile tümleşik olmasının işlevsellik açısından herhangi bir kısıtlama oluşturmadığı, kendi ürünlerinde tümleşik bir yapının mevcut olduğu,

- Özel Teknik Şartname’nin 4.21’inci maddesinde numune olarak talep edilen ürünler için “hidrolik destekli küresel vana”nın talep edilen özellikleri karşıladığı, ancak ihalede sadece “selenoid vana” talep edilmesinin hiçbir test, araştırma ve teknik bilgiye dayanmayan sadece idarece kanıya dayalı olarak selenoid vananın daha uygun olduğu varsayımına dayandırıldığı, Özel Teknik Şartname’nin 5.3’üncü maddesinde özellikleri belirtilen “tarımsal selenoid vana” istenildiği, ülkemizde üretilen SAV‘larda talep edilen özellikleri karşılayan hidrolik destekli küresel vanaların da kullanıldığı, ayrıca DSİ Genel Müdürlüğü Su Kontrol Elemanları Genel Teknik Şartnamesinin “Kapama birimi” başlıklı 4.11.4’üncü maddesinde selenoid vana tanımlamasının bulunmadığı,

- Özel Teknik Şartname’nin 4.30’uncu maddesinde LoRa RF modülü talep edildiği, LoRa protokolü ile firmaya özel yazılan bu tip ürünlerin LoRaWAN standartını sağlayamayacağı, herkesin LoRa protokolüne uygun bir özel yazılım yazabileceği, ancak bu yazılımın tüm şifrelerinin o yazılımı yazanın kendisinde bulunacağı, bu durumda kişiye özel bir yazılım ile mamul tedarikinde bulunan idarenin o firmanın ürününe mahkûm olacağı, hâlbuki LoRaWAN protokolünün herkese açık olduğu,

- Özel Teknik Şartname’nin 5.4’üncü, 5.4.17’nci, 5.2.25’inci, 5.4.54’üncü, 5.4.56-5.4.64’üncü, 7.1.1’inci, 10.1-10.4’üncü, 10.6’ncı, 10.7’nci maddelerinde yer alan ürünlerin talep edilmesi ile sadece RTU ile kablolu haberleşme istenildiği, 5.4.26’ncı, 5.4.27’nci, 5.4.32.1’inci, 5.4.35’inci, 5.4.36’ncı ve 5.4.37’nci maddelerinde cihazda en az 1 adet MODBUS iletişim hattı bulunmasının istenildiği, 4.41’inci maddesinde, iletişim için bağlantı şeklinin ModBus protokolü üzerinden sağlanacağının düzenlendiği, ihalede sadece Mod-Bus (RTU) ile kablolu haberleşme istenildiği, elektronik haberleşme birimlerinin SAV içinde olmak zorunda olduğu, ek bir ürüne ihtiyaç bulunmadığı, ürünlerin LoRaWAN haberleşmeli olması durumunda da kabul edileceğinin Teknik Şartname’de yer alması gerektiği,

- Özel Teknik Şartname’nin 5.2.12’nci maddesinde, maksimum izin verilen hata değerlerinin düzenlendiği, bu maddede yer alan R250 değerinin düşük bir değer olduğu, R400 değerinin talep edilmesi gerektiği, R400 sayacın harekete geçme debisi R250 sayaca göre daha düşük debide olduğundan hedeflenen su tasarrufu için daha uygun olduğu; ölçüm hassasiyetini en iyi şekilde almak için en yüksek ölçüm hassasiyetine sahip sayaçların tercih edilmesi gerektiği, mevcut düzenleme ile ölçüm hassasiyeti düşük, çağdaş teknolojiye göre üretilmeyen ve DSİ’nin su kayıplarına neden olabilecek belli bir üretici lehine tercih yapıldığı,

- Özel Teknik Şartname’nin 5.4.14’üncü maddesinde yer alan tarif edilen haberleşme yönteminin anılan şartnameye aykırı olduğu ve düzenlemenin tamamen özel bir firmanın ürününü işaret ettiği, Özel Teknik Şartname’nin 5.4.50.1.8’inci, 5.4.51’inci, 5.4.52’inci, 8.1.-8.27’nci, 8.2.1-8.2.1.22’nci, 8.2.2-8.2.2.12’nci, 8.2.3-8.2.3.9’uncu, 8.2.6-8.2.7.1’inci, 8.2.9.1-8.2.9.4’üncü, 8.2.11.1-8.2.11.4’üncü, 8.2.12.1-8.2.12.4’üncü, 8.4.1-8.4.1.47’nci, 8.5.1- 8.5.1.40’ıncı, 8.7.1-8.7.9’uncu, 8.8.1-8.7.17’nci, 8.9.1-8.9.1.1’nci maddelerinde yer alan düzenlemelerin açıkça bir üreticinin özel bir yazılımını işaret ettiği,

- Özel Teknik Şartname’nin 5.4.16’ncı maddesinde yer alan düzenlemenin açıkça bir üreticinin özel ürününü işaret ettiği, talep edilen 433 MHz ve 868 MHz frekansların tek bir elektronik ünite içinde desteklenmeyeceği, 433 MHz frekans bandının Türkiye içinde sık kullanılmadığı, her iki frekans bandını bir arada sunmanın ek chip kullanımı sebebiyle maliyet artışına neden olacağı, ayrıca hiç ihtiyaç olmaması sebebiyle kullanılmayacak olan 433 MHz talebi ile ürünlerinde dünya standartlarında yaygın olarak tercih edilen 868 MHz kullanan üreticilerin devre dışı bırakıldığı,

- Özel Teknik Şartname’nin 9.2-9.4.9’uncu, 10.5’inci, 12’nci, 13’üncü, 17’nci, 17.1.1.- 17.3.4’üncü, 18.1.1-18.1.2.11’inci, 18.2’nci, 18.3.1-18.6’ncı maddelerinde yer alan düzenlemelerin açıkça bir üreticinin özel ürününü işaret ettiği iddialarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,

Aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.

İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.

Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.

Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,

Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin “Teknik Şartname” başlıklı 14’üncü maddesinde “(1) Alınacak malın teknik kriterleri ve özellikleri, ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamede düzenlenir. Teknik kriterlerin ve özelliklerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli malı teklif edilmesini engelleyici düzenlemelere yer verilemez.

(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal standart ve dengi uluslararası standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenleme yapılabilir. Ancak ulusal standardın bulunmaması durumunda sadece uluslararası standart esas alınarak düzenleme yapılabilir.

(3) Teknik şartnamede, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmadığı veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmadığı hallerde, “veya dengi” ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.

(4) Teknik şartnamede, alım konusu malın ambalajlanması ve etiketlenmesi ile kullanım kılavuzuna yönelik düzenleme yapılabilir.

(5) Teknik şartnamede, alım konusu malın montajı ve satış sonrası servisi ile yedek parçasının sağlanmasına yönelik düzenleme yapılabilir.

(6) Teknik şartnamenin hazırlanmasında, ürünlere ilişkin teknik mevzuatın hazırlanması ve uygulanmasına dair mevzuat göz önünde bulundurulmalıdır.

(7) Teknik şartnamede yapılacak düzenlemelerin, ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede ihaleye katılımda yeterlik kriteri olarak öngörülen mesleki ve teknik yeterlik kriterleri ve belgeleriyle uyumlu olması gerekir.

(8) Teknik şartnamedeki düzenlemelerin; ihale komisyonu ile muayene ve kabul komisyonunca yapılacak inceleme ve değerlendirmelerde tereddüt oluşturmayacak şekilde açık olması gerekir…” hükmü,

İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: 05. Bölge Müdürlüğü Sulama Sistemleri Otomasyon Yapımı

b) Türü: Mal alımı

…

e) Miktarı: DSİ 5. Bölge Müdürlüğü sorumluluk sahasında, varsa imalatı tamamlanan hidrantların demontaj edilerek, merkezi kontrol ve yönetimi 232 adet H tipi hidrolik hidrant üzerinde, 464 adet Çok Kullanıcılı Tarımsal Sulama Ünitesinin, gerekli yazılım ve engelsiz alanda 5 km RF ile kablosuz kontrol kumanda yapabilen cihaz ve ekipmanlar ile gerekli ek parça ve bağlantı elemanları ile birlikte tüm ürünlerin temini ve devreye alınması işidir. (30 kalem)…” düzenlemesi,

Su Kontrol Elemanları Genel Teknik Şartnamesi’nin “Su Alma Vanası (SAV)” başlıklı 4.11’inci maddesinde “Su alma vanası; basınçlı borulu dağıtım şebekesinden kullanıcıya sulama suyu dağıtımını sağlayacak, hidrolik açma/kapama, ön yükleme, ultrasonik ölçme, uzaktan okuma ve kontrol işlevlerini yerine getirecek şekilde, bir veya iki çıkışlı olarak üretilecektir. Özel teknik şartnamesinde belirtilmesi halinde debi sınırlama ve/veya basınç düzenleme fonksiyonlarına da sahip olacaktır.

4.11.1. Genel

SAV, tek parça veya hidrolik açma/kapama ve ultrasonik ölçme birimi flanşla bağlanacak şekilde parçalı olarak üretilebilecektir. Flanşlar TS EN 1092-2 standardına uygun boyutta olacaktır.

…

SAV, bütün bileşenleri ile betonarme koruma yapısı içerisinde kalacak, akış eksenine dik doğrultuda SAV’ın her iki tarafında en az 50 cm boşluk olacaktır…

…

4.11.4. Kapama birimi

SAV’da açma/kapama işlemi hidrolik olarak vana ile yapılacaktır. Hidrolik bağlantıları; fiber katmanlı, UV dayanımlı hidrolik hortum ile veya gövde içinde olacak şekilde sağlanacaktır. Talimatın ilk verilmesinden tam açma/kapama olmasına duruma kadar geçen süre; 25 saniyeden az, 35 saniyeden fazla olmayacaktır. Ayarlama mekanizmasına yetkisiz kişilerce müdahale edilemeyecek ve ayar orifisine giden filtre temizlenebilir şekilde sağlanacaktır.

Talimatın ilk verilmesinden tam açma/kapama olmasına duruma kadar geçen süre; 25 saniyeden az, 35 saniyeden fazla olmayacaktır. Ayarlama mekanizmasına yetkisiz kişilerce müdahale edilemeyecek ve ayar orifisine giden filtre temizlenebilir şekilde tasarlanacaktır. 27 Diyafram, EPDM veya doğal kauçuktan imal edilmiş olacak, TS EN 1074-5 standardında belirtilen şartları sağlayacaktır. Diyafram 5.000 açma ve kapama sonunda sızdırmazlık özelliğini koruyacaktır.

4.11.5. Akış ölçme birimi

Akış ölçme birimi, TS ISO 16399 veya TS EN 14268 standardında belirtilen asgari teknik şartları karşılayacaktır.

…

Sayacın koruma derecesi, TS EN 60529 standardına göre en az IP68 olacaktır.

…

4.11.6. Ön yükleme birimi

Ön yükleme birimi, kapama veya akış ölçme birimi üzerinde olacaktır. İşletme basıncının 3 m’nin altında kaldığı sulama alanları hariç ön yükleme ünitesi olmayan sayaç kullanılmayacaktır…

…

4.11.7. Haberleşme birimi

Haberleşme birimi, ön yükleme kutusu içinde uzaktan erişimin sağlanması ve yönetilmesi için kablosuz, ön yükleme birimi ile akış ölçme birimi arasında kablolu ve modüler yapıda olacak, ön yükleme biriminin enerjisi ile çalışacaktır …” düzenlemesi,

İhaleye ilişkin Özel Teknik Şartname’nin;

“Projenin Adı, Yeri ve Amacı” başlıklı 1’inci maddesinde “İşin Adı: DSİ 5. Bölge Müdürlüğü 05. Bölge Müdürlüğü Sulama Sistemleri Otomasyon Yapımı İşi

İşin Amacı: DSİ 5. Bölge Müdürlüğü sorumluluk sahasında, varsa imalatı tamamlanan hidrantların demontaj edilerek, merkezi kontrol ve yönetimi 232 adet H tipi hidrolik hidrant üzerinde, 464 adet “Çok Kullanıcılı Tarımsal Sulama Ünitesinin” gerekli yazılım ve engelsiz alanda 5 km RF ile kablosuz kontrol kumanda yapabilen cihaz ve ekipmanlar ile gerekli ek parça ve bağlantı elemanları ile birlikte tüm ürünlerin temini ve devreye alınması işidir.” düzenlemesi,

“Genel Şartlar ile Uyumlu Çalıştırılması Gereken Sistem Bilgileri” başlıklı 4’üncü maddesinde “…4.11. İstekli firmalar,

• ÖTŞ Madde 9.2.1 de belirtilen “Yönetim Cihazı”ndan 1 adet,
• ÖTŞ Madde 10.2 de belirtilen “Çok Kanallı Rf Bağlantı Ünitesi”nden 1 adet,
• ÖTŞ Madde 10.7. de belirtilen “Titreşim (Sismik) Şiddet Algılama Sarsıntı Sensörü”ndan 1 adet,
• ÖTŞ Madde 17.1 “Sabit Endüstriyel Kamera PC”den 1 adet,
• ÖTŞ Madde 6.2 de belirtilen “H Tipi Çift Çıkışlı Otonom Hidrolik Hidrant”ndan 1 adet,

olmak üzere tüm istenen numuneleri çalıştırılabilir halde madde 4.10. da belirtilen koşullara uygun süre ve şekilde idareye teslim edecektir.

…

4.21. İşbu ÖTŞ ile Yükleniciden temini ve tesisi istenen “H Tipi Çift Çıkışlı Otonom Hidrolik Hidrant”larda bulunan ve kurulacak olan çoklu aboneli tarımsal sulama otomasyonu sistem yönetimi için ÖTŞ madde 5. de ve ilgili maddelerde belirtilen şekilde ilgili çiftçi sulama aboneliğine ait veri tutmak ve sistemi yönetmek kaydıyla her çiftçi için tarımsal sulama aboneliği bağımsız olarak yönetilebilecek olan, Yüklenici tarafından temin edilecek olan her “Tarımsal Sulama Ünitesi” (Hidrantın her çıkışında 1 Takım olan ve hidrantın tek gövde yapısı içerisinde olan “Tarımsal Ultrasonik Sulama Sayacı”, “Elektronik Haberleşme ve Yönetim Cihazı” ve “Tarımsal Selenoid Vana”nın çalışır durumdaki montajlı hali) 4 bağımsız tarımsal sulama aboneliği sağlayabilen şekilde olmalıdır.

4.30. “H Tipi Çift Çıkışlı Otonom Hidrolik Hidrant” her çıkışında 1 adet elektronik yönetimini sağlayan “Elektronik Haberleşme ve Yönetim Cihazı” içerisinde bulunan elektronik devre kartı üzerinde yekpare olarak(onboard) entegre edilmiş LoRa RF modülüne sahip olmalıdır. Bu modül “H Tipi Çift Çıkışlı Otonom Hidrolik Hidrant” lardaki her “tarımsal sulama ünitesi” en az 5 km yarıçapında (açık alanda) kendisine en yakın “Haberleşme İstasyon”ları aracılığı ile yönetimi ve kontrolü sağlanmaktadır.

…

4.41. “H Tipi Çift Çıkışlı Otonom Hidrolik Hidrant” dâhili pil/batarya bulunmalıdır. Hidrantların her çıkışında bulunan “Elektronik Haberleşme ve Yönetim Cihazı” kendi içinde şarjlı pil ve dahili şarj regülatör devresi bulundurmalı ve su geçirmez jack girişi ile en az 20w solar panel ile şarj edilebilir olmalıdır. “Tarımsal Ultrasonik Sayacı”nda bulunan pilin tüketiminin daha az olması ve pil kullanım süresinin artması için “Tarımsal Ultrasonik Sayaç”, “Tarımsal Selenoid Vana” ve “Elektronik Haberleşme ve Yönetim Cihazı” arasındaki fiziksel bağlantı (iletişim için bağlantı) şekli ModBus protokolü üzerinden sağlanmalıdır…” düzenlemesi,

“Tarımsal Ultrasonik Sulama Sayacı” başlıklı 5.2’nci maddesinde;

“…5.2.12. Buna göre maksimum izin verilen hata değerleri,

Q1= Sayacın ölçebildiği en küçük debi,

Q2= Sayacın ölçebildiği en küçük debiden (Q1), nominal debiye (Q3) geçiş debisi,

Q3= Nominal (istenilen) debi,

Q4= Aşırı yük debisi,

olmak üzere;

(Vgösterge-Vreferans değer)/Vreferans değer×100 (%) formülü ile hesaplandığında,

Q2≤Q≤Q4 için 0,1 C0 ile 30 C0 arasında en fazla % ± 2 olacak.

Q1≤Q<Q2 değerleri için ise T30 sıcaklık sınıfında okunan değerin %±5’i geçmeyecek.

Dönüştürme oranı en az Q3/ Q1 =250, Q2/ Q1=1,6 ve Q4/ Q3=1,25 olacaktır.

Debiler:

DN 100 için Q3=100 m³/h, Q4=125 m³/h, Q2≥0,30 m³/h, Q1 ≥ 0,20 m³/h, Q3/Q1≥ 250

…

5.2.25. Haberleşme; “Tarımsal Sulama Ünitesi”nde, “Tarımsal Ultrasonik Sulama Sayacı” ile “Elektronik Haberleşme ve Yönetim Cihazı” arasında gerekli haberleşme için Modbus RTU kullanılacaktır...” düzenlemesi,

“Tarımsal Selenoid Vana” başlıklı 5.3’üncü maddesinde “…5.3.5. Sistemde kullanılacak olan “Tarımsal Selenoid Vana” su şebeke yapısına uygun olacak ve küresel vana kullanılması durumunda, bu Selenoid vana kullanılması halinde TSE 3148 standart özelliklerini taşıyacaktır…” düzenlemesi,

“Tarımsal Sulama Ünitelerinin Sayaç, Vana ve “Yönetim Cihazı İle İletişim ve Yönetimini Eşzamanlı Olarak Sağlayan Cihaz” başlıklı 5.4’üncü maddesinde;

“…5.4.14. Yapay Zekâ Modeli”nin bir “Elektronik Haberleşme ve Yönetim Cihazı”na sahada bulunan coğrafik veya fiziksel olumsuzluklar sebebiyle erişimin sağlanamadığını tespit etmesi durumunda, Yönetim Cihazı ile “Elektronik Haberleşme ve Yönetim Cihazı” arasındaki iletişimin kapsama alanında bulunan ikinci bir “Elektronik Haberleşme ve Yönetim Cihazı” üzerinden (Repeater Modu) atlama yapılarak sağlanabilecektir.

…

5.4.16. Cihazların, “Yönetim Cihazı”ları ile iletişimi 433/868 MHz bant frekansının ikisini de destekleyebilir olmalıdır. Yüklenici tarafından saha testleri gerçekleştirilerek uygun frekans seçilecektir.

5.4.17. Cihazda düşük enerji tüketimini sağlamak ve geniş bir mesafede sağlıklı iletişimi sağlayabilmek amacıyla Long Range (LoRA) iletişim modülü kullanılmalıdır.

…

5.4.26. Cihazda en az 1 adet MODBUS iletişim hattı bulunmalıdır. Bu bağlantı ile ultrasonik su sayacı ile sürekli ve kesintisiz iletişim kurularak endeks ve gerekli bilgiler alınabilmelidir.

5.4.27. Cihazın üzerinde en az 1 adet RS485 ModBus RTU master/slave ayarlanabilir girişi bulunmalıdır.

…

5.4.32.1.Cihaz Operation frekansı konfigüre edilebilir, ayarlanabilir olacak ve seçime göre 433/868 MHz ISM

…

5.4.35. Cihaz üzerinde en az 2 adet 10-32V giriş olup, durum okuma yapılabilmelidir.

5.4.36. Cihaz üzerinde en az 16 bit çözünürlüğünde 2 adet 4-20ma giriş olmalıdır.

5.4.37. Cihaz üzerinde en az 1 adet RS485 Modbus RTU (iletişim, haberleşme ve kontrol için) girişi olmalıdır.

…

5.4.50.1.8. Kullanıcı bilgilerinin gösterildiği menü ekranında olması gerekenler (Tanımlanan 4 çiftçinin her biri ayrı ayrı gösterilecektir).

…

5.4.51. Cihaz ayar menüsünde görüntülenip değiştirilebilecek özellikler;

5.4.51.1.Cihazın Modbus slave adresi

5.4.51.2.Cihazın çalışacağı Modbus baud hızı

5.4.51.3.Cihazın çalışacağı RF kanalı

5.4.51.4.Debi kontrolü için çalışması sınırını belirleyen maksimum debi limiti

5.4.51.5.“Fabrika ayarlarına dönme” menüsü ekranı

5.4.51.6.“Cihaz beklemeye alma” menüsü ekranı

5.4.52. “Elektronik Haberleşme ve Yönetim Cihazı” ekranı üzerinden çekilmiş olan ve ÖTŞ 5.4.51. Maddesinde belirtilen işlevlerin ekran görüntüleri işbu özel Teknik şartnamede istenildiği şekilde ve işin gerektirdiği şekilde olmak kaydı ile anlaşılır netlikte orijinal ekran görüntülerine ait resimleri İstekliler teklif zarfına koymalıdır.

…

5.4.54. ÖTŞ. Madde 6.2 de belirtilen “H Tipi Çift Çıkışlı Otonom Hidrolik Hidrant” her çıkışında 1 takım olarak bulunan “Tarımsal Sulama Ünite”lerinin “Merkezi Yönetim Birimi” tarafından yönetimi “Haberleşme İstasyon”ları aracılığıyla yapılacak olup bunlardaki endeks değerlerinin ve içerisindeki tüm verilerinin okunabilmesi için sayaç kutu dışına kablolu veya klemens girişli olarak Modbus RTU bağlantı ara birimine sahip bir sayaç olmalıdır.

…

5.4.56. Enerji tüketimini düşük tutup pil ömrünü uzatmak için cihaz sayac ve endeks bilgilerini ÖTŞ. Madde 6.2 de belirtilen “H Tipi Çift Çıkışlı Otonom Hidrolik Hidrant” her çıkışında 1 takım olarak bulunan “Tarımsal Sulama Ünitesi”ne modbus RTU hattı üzerinden gönderecektir.

5.4.57. Sayaçtan anlık olarak geçen debi miktarını m3/s, l/s birimlerinde Modbus RTU bağlantı ara birimi üzerinden “Elektronik Haberleşme ve Yönetim Cihazı”na aktarılabilmelidir.

5.4.58. Sayaçtan çalışmaya başladığı andan itibaren içerisinden geçen su miktarı (Toplam endeks, m3 ve veya l) Modbus RTU bağlantı ara birimi üzerinden “Elektronik Haberleşme ve Yönetim Cihazı”na aktarılabilmelidir.

5.4.59. Sayacın toplam çalışma süresi Modbus RTU bağlantı ara birimi üzerinden “Elektronik Haberleşme ve Yönetim Cihazı”na aktarılabilmelidir.

5.4.60. Sayaca bağlı olan pil’in seviyesi “Elektronik Haberleşme ve Yönetim Cihazı”na Modbus RTU bağlantı ara birimi üzerinden aktarabilmelidir.

5.4.61.Vananın kaç kez açılıp-kapandığı bilgisi “Elektronik Haberleşme ve Yönetim Cihazı”na Modbus RTU bağlantı ara birimi üzerinden aktarabilmelidir.

5.4.62. Sayacın ID no bilgisi “Elektronik Haberleşme ve Yönetim Cihazı”na Modbus RTU bağlantı ara birimi üzerinden aktarabilmelidir.

5.4.63. Sayaçların kendi üzerinde mekanik ve elektriksel olarak resetleme (yeniden başlatma) pinleri olması gereklidir. Bu pinler dışarı bir kablo ile verilmiş olmalıdır. Resetleme işlemini bu kablo üzerinden yapılacak bağlantı ile “Elektronik Haberleşme ve Yönetim Cihazı”ne gelecek komut ile “Merkezi Yönetim Birimi” tarafından yapılabilmelidir.

5.4.64. Sayacın Resetleme işlemi gerçekleştirildiğinde, yeniden çalışma sağlanmış olmalı ve içerisindeki endeks, bakiye bilgileri gibi hiçbir bilgi kaybolmamalıdır…” düzenlemesi,

“H Tipi Çift Çıkışlı Otonom Hidrolik Hidrant” başlıklı 6.2’nci maddesinde “6.2.1 Çift Çıkışlı olan modeli olmalıdır…” düzenlemesi,

“Otonom ve Uzaktan Manuel Sulama Planlaması Oluşturma Yazılımı” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1.1. İşbu özel teknik şartname gereğince yüklenici tarafından kurulacak olan sistem ile İdare, “Merkezi Yönetim Birimi”nin aracılığı ile iş bölgesinde bulunan Otonom Sulama Ünitelerine yine yüklenici tarafından şartnameye göre konulmuş olan “Yönetim Cihazı”na bağlanarak tüm iş emirlerini, otomatik ve/veya uzaktan manuel sulama otomasyonunu çalıştırma işlemini gerçekleştirecektir. "Yönetim Cihaz”ları “Merkezi Yönetim Birimi” ile İdarenin sağlayacağı GSM data hatları ile iletişim sağlayacaktır…” düzenlemesi,

“Genel İtibari ile Ortofoto ve Sayısallaştırma, İlişkilendirme ve Veri Tabanı Yöneti Bakımından Yapılacak İşler” başlıklı 8.9’uncu maddesinde “8.9.1. İşbu özel teknik şartnamenin özellikler madde 9’da belirtilen özellik ve türlerde işlerin yapılması, temini ve/veya belirtilen ve uygun şekilde devreye alınması işinin tamamını kapsar.

8.9.1.1. İş Özet Tablosu…” düzenlemesi yer almaktadır.

Söz konusu Özel Teknik Şartname’nin;

“Dijitalleştirilmiş Su Yönetimi (DSY) Sistemin Temini, Kurulumu, Özelikleri, Server ve Sistem Yönetim Ekranları” başlıklı 8’inci maddesinin alt maddelerinde, istenilen yazılımsal özelliklerin yer aldığı,

“5 km RF Yarıçaplı Kablosuz Haberleşme Alıcı ve Verici Otomasyon Panosu (Haberleşme İstasyonu)” başlıklı 9.2’nci maddesinin alt maddelerinde, haberleşme ünitesine ilişkin özelliklerin yer aldığı,

“Sensör Grupları ve Kablosuz Haberleşme Ekipmanları” başlıklı 10’uncu maddesinin alt maddelerinde, haberleşme ekipmanlarının özelliklerinin belirtildiği ve haberleşmenin Modbus RTU portundan sağlanacağına ilişkin düzenlemelerin yer aldığı,

“DSY Yönetim Ekranı (ARC)” başlıklı 12’nci maddesinin alt maddelerinde, söz konusu yönetim ekranının donanımsal ve yazılımsal özelliklerinin yer aldığı,

“Çiftçi Kiosk” başlıklı 13’üncü maddesinin alt maddelerinde, çiftçi kioskunun donanımsal özelliklerinin yer aldığı,

“Canlı Görüntü İzleme ve Gözlem İstasyonu” başlıklı 17’nci maddesinin alt maddelerinde, talep edilen cihazın özelliklerinin yer aldığı,

“Vana Otomasyonu Sistemi” başlıklı 18’inci maddesinin alt maddelerinde, söz konusu otomasyon sisteminin bileşenlerine, bağlantı ekipmanlarına, ek parçalarına ve bunların özelliklerinin yer aldığı görülmüştür.

16.10.2024 tarihli Zeyilname’de 4.30’uncu maddenin sonuna “…ÖTŞ’de belirtilen ihtiyaçları karşılamak koşuluyla, LoRa RF fiziksel katmanını üzerine inşa edilen bir ağ protokolü olan LoRaWAN gibi kablosuz iletişim protokolleri kullanılabilir." ibaresinin eklendiği anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanmasının esas olduğu, teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliğini sağlaması gerektiği, kural olarak belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürünün belirtilemeyeceği ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemeyeceği anlaşılmaktadır.

İdarelerin ihtiyaçlarını uygun şartlarda ve zamanında karşılanması ve ihtiyacı karşılarken ihaleye konu ürünün özelliklerini belirlemek konusunda takdir hakkı ve yetkisinin bulunduğu, ihtiyacın belirlenmesi noktasında belli bir ürünün özelliklerini dikkate alma yönünde bir zorunluluğunun bulunmadığı, kaldı ki esas olan hususun idarenin kendi ihtiyaçlarını en etkili ve verimli şekilde temin etmesine imkân sağlayacak düzenlemelerin olması gerektiği değerlendirilmektedir.

Bu bağlamda, idarelerin gerek ihtiyacı olan hizmetin tespiti, gerek ihale konusu alımın niteliklerini dikkate alarak teknik şartnamelerde hangi kriterleri belirleyip belirleyemeyecekleri gerekse de belirledikleri kriterlerin ihtiyacı karşılamada yeterli olup olmadığı noktasında belli bir serbestiye sahip olduğu açıktır. Ancak, alımın konusuna ilişkin teknik kriter ve özellikleri belirleme hususundaki bu takdir yetkisi, yukarıda yer verilen Kanun maddesi ile belli ölçüde sınırlandırılmıştır.

Yapılan incelemede, ihale konusu işin “DSİ 5. Bölge Müdürlüğü sorumluluk sahasında, varsa imalatı tamamlanan hidrantların demontaj edilerek, merkezi kontrol ve yönetimi 232 adet H tipi hidrolik hidrant üzerinde, 464 adet “Çok Kullanıcılı Tarımsal Sulama Ünitesinin” gerekli yazılım ve engelsiz alanda 5 km RF ile kablosuz kontrol kumanda yapabilen cihaz ve ekipmanlar ile gerekli ek parça ve bağlantı elemanları ile birlikte tüm ürünlerin temini ve devreye alınması işi” olduğu, başvuru sahibi tarafından esas itibariyle Teknik Şartname’yi kendi ürününe/sistemine uygun hale getirmeye yönelik taleplerde bulunulduğu, idarenin şikâyete verdiği cevapta belirtilen hususlar dikkate alındığında, talep edilen değişikliklerin idarenin ihtiyacı ve kurulması planlanan otomasyon sistemi ile örtüşmediği, idarenin cevabının sonuç kısmı dikkate alındığında, daha önce gerçekleştirilmiş benzer muhtevadaki projelerin incelendiği ve çiftçi ihtiyaçları, su rezervi, saha şartları, fiziki, coğrafi ve meteorolojik şartlar gözetilerek, su arzı ve bitkisel üretim arz güvenliğini önceleyen, evrensel endüstriyel standartlar ile firma bağımlığından kaçınan, verimlilik esaslı düzenlemeleri içerir şekilde Özel Teknik Şartname’nin hazırlandığının belirtildiği, işletme sahasında kurulmak istenilen sistemin sensör tabanlı, ağ merkezli otonom tarımsal sulama otomasyon sistemi olduğu, başvuru sahibinin itirazlarının ve değişiklik taleplerinin, kurulması planlanan otomasyon projesinin tamamının isterlerinin/özelliklerinin değiştirilerek sistemin ön ödemeli sulama otomasyonuna evrilmesi yönünde olduğunun değerlendirildiği,

İdarenin cevabında ayrıca, ülkemizde son yıllarda giderek artan oranda yaşanan kuraklık sebebiyle, tatlı su kaynaklarının tahsisi ve yönetimi bakımından geniş önlemli sistemler kurmaya ihtiyaç duyulduğu, stratejik öneme sahip olan su arz güvenliğinin sağlanmasının, beraberinde gıda arzı güvenliğinin de sağlanması sonucunu doğuracağı, bu nedenle başvuru konusu ihalede birçok farklı disiplinden farklı mühendisliğin ürün, yazılım ve emeklerinin birlikte uyum içerisinde çalışmasının amaçlandığı ifade edilerek, temini ve tesisi istenen ürün ve hizmetler bakımından başvuru sahibinin talep ve itirazlarının yerinde görülmediğinin açıkça ifade edildiği,

Başvuruda yer verilen itiraz ve değişiklik taleplerinin Özel Teknik Şartname’yi kendi ürününe/sistemine uygun hale getirilmesi talebini içerdiği, idare tarafından, başvuruya konu değişikliklerin yapılmaması noktasında gerekçelerin ortaya konulmak suretiyle cevap verildiği, dokümanlardaki teknik özelliklerin alım konusu alanda faaliyette bulunan tüm firmaların ihaleye katılımını sağlayacak şekilde düzenlenemeyeceği, idarenin farklı sistemlere ilişkin özellikleri dikkate alarak ihtiyacını belirleme zorunluluğunun bulunmadığı, yukarıda açıklandığı üzere idarelerin ihtiyaçların belirlenmesi hususunda takdir yetkisinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Başvuru sahibi tarafından Özel Teknik Şartname’de açıkça bir firmanın özel ürününün işaret edildiği iddia edilmekle birlikte, herhangi bir marka/firma adının belirtilmediği, ayrıca, 14 adet ihale dokümanının indirildiği ihaleye 3 isteklinin katıldığı görülmüş olup, başvuru sahibinin sahip olduğu sistemin, idarenin Özel Teknik Şartname’de tarifi yapılan “otonom sulama sistemi”nin özelliklerini karşılamadığı hususunun idare tarafından açıkça belirtildiği, başvuru sahibi tarafından öne sürülen değişiklik talepleri ile itirazların ihale dokümanını kendi sistemine uygun hale getirme amacını taşıdığı anlaşıldığından, söz konusu değişiklik taleplerinin idarece yerinde görülmeyerek şikâyet başvurusunun reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.

Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.